Ακτοπλοϊκή επέλαση της Τουρκίας στο Αιγαίο

Η νέα ακτο­πλοϊ­κή σύν­δε­ση που εγκαι­νί­α­σε στις 31 Μαΐου η τουρ­κι­κή εται­ρεία Istanbul Deniz Otobüsleri A.Ş. (IDO) με­τα­ξύ Fethiye και Ρόδου, πα­ρου­σιά­ζε­ται ως ενί­σχυ­ση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος και των το­πι­κών οι­κο­νο­μιών. Για όσους όμως πα­ρα­κο­λου­θούν συ­στη­μα­τι­κά την τουρ­κι­κή στρα­τη­γι­κή στο Αι­γαίο, απο­τε­λεί ένα ακόμη βήμα εδραί­ω­σης της επιρ­ρο­ής της γεί­το­νος μέσω των λε­γό­με­νων «ενερ­γειών χα­μη­λής έντα­σης»

Το συ­γκε­κρι­μέ­νο δρο­μο­λό­γιο κα­λύ­πτε­ται με ένα σύγ­χρο­νο τα­χύ­πλοο 450 επι­βα­τών, το οποίο τέσ­σε­ρις φορές την εβδο­μά­δα τον Ιού­νιο και κα­θη­με­ρι­νά τον Ιού­λιο και τον Αύ­γου­στο, και ξανά τέσ­σε­ρις φορές εβδο­μα­διαί­ως τον Σε­πτέμ­βριο θα συν­δέ­ει την Ρόδο με την Fethiye, με ένα τα­ξί­δι διάρ­κειας δύο ωρών.

Η ιδιαι­τε­ρό­τη­τα της κί­νη­σης αυτής δεν βρί­σκε­ται μόνο στη γε­ω­γρα­φία του εγ­χει­ρή­μα­τος —με τη Ρόδο να απο­τε­λεί νησί υψη­λού στρα­τη­γι­κού και αμυ­ντι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος— αλλά κυ­ρί­ως στην ταυ­τό­τη­τα της εται­ρεί­ας.

Η IDO δεν είναι μια ιδιω­τι­κή εμπο­ρι­κή επι­χεί­ρη­ση, αλλά ανή­κει στον Δήμο Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, με ιστο­ρι­κή σύν­δε­ση με το τουρ­κι­κό κρά­τος και τις δη­μό­σιες θα­λάσ­σιες με­τα­φο­ρές. Οποια­δή­πο­τε επέ­κτα­ση των δρα­στη­ριο­τή­των της δεν μπο­ρεί να ιδω­θεί ξέ­χω­ρα από τον πο­λι­τι­κό και γε­ω­πο­λι­τι­κό σχε­δια­σμό της Τουρ­κί­ας.

Η συ­γκε­κρι­μέ­νη γραμ­μή δεν είναι με­μο­νω­μέ­νο φαι­νό­με­νο. Εντάσ­σε­ται σε ένα δί­κτυο διαρ­κώς εκτει­νό­με­νων συν­δέ­σε­ων ανά­με­σα στα τουρ­κι­κά πα­ρά­λια και τα 12 ελ­λη­νι­κά νησιά όπου εφαρ­μό­ζε­ται το κα­θε­στώς της βίζας εξ­πρές για Τούρ­κους του­ρί­στες (Ρόδος, Κως, Χίος, Σάμος, Λέ­σβος, Λέρος, Κά­λυ­μνος, Κάρ­πα­θος, Κα­στε­λό­ρι­ζο, Σύμη, Πά­τμος και Αγα­θο­νή­σι).

Οι ροές ενι­σχύ­ο­νται στα­θε­ρά. Το 2024, πε­ρισ­σό­τε­ροι από 1,2 εκα­τομ­μύ­ρια Τούρ­κοι του­ρί­στες επι­σκέ­φθη­καν την Ελ­λά­δα, αριθ­μός ρεκόρ που ξε­πέ­ρα­σε το προ παν­δη­μί­ας επί­πε­δο του 2019. Για το 2025, οι επί­ση­μες προ­βλέ­ψεις κά­νουν λόγο για πάνω από 1,4 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες από την Τουρ­κία, με επί­κε­ντρο τα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου. Η δυ­να­μι­κή είναι υπαρ­κτή και απο­λύ­τως εκ­με­ταλ­λεύ­σι­μη. Κι όμως, παρά τα νού­με­ρα, η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά πα­ρα­μέ­νει απλώς πα­ρα­τη­ρη­τής.

Οι ελ­λη­νι­κές ακτο­πλοϊ­κές εται­ρεί­ες —παρά τη διε­θνή εμπει­ρία και την πα­ρου­σία τους σε σύν­θε­τες αγο­ρές— απου­σιά­ζουν από τις γραμ­μές αυτές.

Ελά­χι­στες εξαι­ρέ­σεις όπως η Sea Dreams, η Exas Shipping ή μι­κροί το­πι­κοί φο­ρείς δρα­στη­ριο­ποιού­νται στις γραμ­μές αυτές πε­ρισ­σό­τε­ρο πραγ­μα­το­ποιώ­ντας ημε­ρή­σιες κρουα­ζιέ­ρες και λι­γό­τε­ρο ακτο­πλοία, ενώ οι με­γά­λοι όμι­λοι είτε αγνο­ούν είτε απο­φεύ­γουν τη συμ­με­το­χή. Το απο­τέ­λε­σμα είναι να δια­μορ­φώ­νε­ται ένα ακτο­πλοϊ­κό τοπίο υπό τουρ­κι­κό έλεγ­χο, όχι μόνο σε επί­πε­δο πλοί­ων, αλλά και προ­σω­πι­κού, ναυ­λώ­σε­ων και όρων.

Η ει­κό­να είναι σαφής: εται­ρεί­ες όπως οι Turyol, Sky Marine Ferries, Meander Travel, Yesil Marmaris Lines, Bodrum Express Lines, Jalem Tur και Dentur Avrasya πραγ­μα­το­ποιούν δε­κά­δες δρο­μο­λό­για την εβδο­μά­δα προς ελ­λη­νι­κά νησιά. Από την πλευ­ρά της Ελ­λά­δας, λίγες επο­χι­κές και κυ­ρί­ως του­ρι­στι­κού χα­ρα­κτή­ρα εται­ρεί­ες συ­μπλη­ρώ­νουν τη δρα­στη­ριό­τη­τα.

Σύμ­φω­να με τα επί­ση­μα στοι­χεία, το 75% των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών ακτο­πλοϊ­κών συν­δέ­σε­ων εκτε­λεί­ται σή­με­ρα από τουρ­κι­κές εται­ρεί­ες, ενώ μόλις το 25% από ελ­λη­νι­κές, και αυτό κυ­ρί­ως κατά τους θε­ρι­νούς μήνες, χωρίς στα­θε­ρή επέν­δυ­ση σε γραμ­μές, στόλο ή πα­ρου­σία.

Το ερώ­τη­μα που τί­θε­ται δεν είναι απλώς γιατί οι ελ­λη­νι­κές εται­ρεί­ες δεν συμ­με­τέ­χουν. Είναι γιατί, παρά τα δε­δο­μέ­να που κα­τα­δει­κνύ­ουν τη ζή­τη­ση, το εν­δια­φέ­ρον και το κέρ­δος, πα­ρα­μέ­νουν εκτός παι­χνι­διού.

Αν δεν υπάρ­ξει άμεση ανα­θε­ώ­ρη­ση του πλαι­σί­ου και ενί­σχυ­ση της ελ­λη­νι­κής πα­ρου­σί­ας, τότε τα ελ­λη­νι­κά νησιά θα συ­νε­χί­σουν να συν­δέ­ο­νται —και να εξαρ­τώ­νται— από τουρ­κι­κά συμ­φέ­ρο­ντα. Και μαζί με την του­ρι­στι­κή ροή, θα ρέει και πο­λι­τι­κή επιρ­ροή, έστω και ανε­πί­ση­μα. Η Τουρ­κία γνω­ρί­ζει καλά τη δύ­να­μη της κα­θη­με­ρι­νής επα­φής, των συ­νη­θειών, των σχέ­σε­ων. Και τις αξιο­ποιεί ανά­λο­γα.

Πηγή: reporter.gr