Το δίλλημα των πολιτών με ακίνητο στους οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000

Η υπόθεση του ΝΟΚ (Νέος Οικο­δο­μι­κός Κανο­νι­σμός) δεν είναι η μονα­δική εκκρε­μό­τητα που έχει να κλείσει το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος (ΥΠΕΝ) όσο αφορά τα χωρο­τα­ξικά – πολε­ο­δο­μικά θέματα.

Μεγάλη ανα­στά­τωση και πολλές συζη­τή­σεις έχει προ­κα­λέ­σει το πρό­σφατο Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα 129/2025 (ΦΕΚ Δ’ 194/15.05.2025) του ΥΠΕΝ για την οριο­θέ­τηση των οικι­σμών κάτω των 2.000 κατοί­κων.

Δεν αφορά άμεσα στο καθε­στώς δόμησης στους οικι­σμούς. Θέτει τους κανόνες στους μελε­τη­τές από εδώ και πέρα για τις νέες οριο­θε­τή­σεις των οικι­σμών. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι βρί­σκε­ται σε εξέλιξη η κατάρ­τιση Τοπικών Πολε­ο­δο­μιών Σχεδίων (ΤΠΣ) για σχεδόν το 80% της χώρας η οποία ωστόσο στην καλύ­τερη περί­πτωση θα ολο­κλη­ρω­θεί σε τρία με τέσσερα χρόνια.

Με βάση το εν λόγω ΠΔ θα προ­χω­ρή­σει η επα­να­ο­ριο­θέ­τηση των οικι­σμών χωρίς να ληφθούν υπόψη τα όρια όπως ορί­στη­καν από τους Νομάρ­χες μετά το 1983.

Και η υπόθεση αυτή σχε­τί­ζε­ται με απο­φά­σεις του ΣτΕ που έκρινε ότι οι Νομάρ­χες δεν έχουν την αρμο­διό­τητα καθο­ρι­σμού των ορίων των οικι­σμών. Στο πλαίσιο της συγκε­κρι­μέ­νης νομο­λο­γίας ακυ­ρώ­θη­καν μεταξύ 2017 και 2022 τα όρια οικι­σμών στο Ρέθυμνο, στο Πήλιο και στην Πάρο με απο­τέ­λε­σμα να τίθε­νται σε αμφι­σβή­τηση όλα τα όρια οικι­σμών της χώρας που έχουν θεσμο­θε­τη­θεί μετά το 1983.

Οι τρεις ζώνες

Να σημειω­θεί ότι κάθε οικι­σμός απο­τε­λεί­ται συνήθως από τρεις ζώνες. Το συνε­κτικό τμήμα, δηλαδή το κέντρο του οικι­σμού, το διά­σπαρτο γύρω του τμήμα και το υπό­λοιπο (κατά κανόνα με αραιή δόμηση) έως τα όρια του νομάρχη. Το ΣτΕ θεωρεί εκτός σχεδίου το τρίτο αυτό τμήμα παρά την προ­σπά­θεια του ΥΠΕΝ να περι­λη­φθεί στην εντός.

Η ηγεσία του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος ισχυ­ρί­ζε­ται πως μέχρι να ολο­κλη­ρω­θούν τα ΤΠΣ για κάθε οικισμό ξεχω­ρι­στά, δεν αλλάζει τίποτε. Δηλαδή οι πολίτες σήμερα δύναται να δομή­σουν και στην τρίτη ζώνη σαν να είναι εντός σχεδίου. Είναι όμως ασφαλές;

Για τον πολίτη που επι­θυ­μεί να είναι απο­λύ­τως σίγου­ρος και σύν­νο­μος προ­φα­νώς όχι, αφού αν κάποιος τρίτος προ­σφύ­γει ενα­ντίον του το ΣτΕ θα ακο­λου­θή­σει τη νομο­λο­γία του.

«Μεγάλο ρίσκο»

Ρωτή­σαμε σχετικά τον νομικό, Ανδρέα Παπα­πε­τρό­πουλο (δικη­γό­ρος στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας και τον Άρειο Πάγο, Διδά­κτωρ του Πολε­ο­δο­μι­κού και Χωρο­τα­ξι­κού Δικαίου) ο οποίος υπο­γράμ­μισε μιλώ­ντας στη «Ν»:

«Αν μου ζητηθεί ως νομικός να συμ­βου­λεύω κάποιον για το αν είναι ασφαλές σήμερα να εκδώσει οικο­δο­μική άδεια με βάση τα όρια που έχει ορίσει ο νομάρ­χης σε ένα οικισμό, δηλαδή σε περιοχή που το πρό­σφατο ΠΔ θέτει εκτός οικι­σμού, θα απα­ντούσα σαφέ­στατα ότι πρό­κει­ται για μεγάλο ρίσκο.

Για όσους έχουν ήδη δομήσει εντός της απο­κα­λού­με­νης ζώνης Γ που τίθεται εκτός οικι­σμών δεν υφί­στα­ται θέμα εκτός αν κάποιος τρίτος προ­σφύ­γει στο αρμόδιο δικα­στή­ριο κατά της οικο­δο­μι­κής άδειας. Σε αυτή την περί­πτωση εκτιμώ ότι αν έχει περάσει ο εύλογος χρόνος για την ανά­κληση μιας διοι­κη­τι­κής πράξης, δηλαδή τα 8 έτη, δεν θα υπάρξει πρό­βλημα, εφόσον βεβαίως δεν παρα­τη­ρεί­ται κάποια άλλη παρα­νο­μία (δόλος κ.λ.π.). Δεν μπορώ να πω το ίδιο όμως για τις πιο πρό­σφα­τες οικο­δο­μι­κές άδειες. Πιθα­νό­τατα έπειτα από προ­σφυγή να αντι­με­τω­πί­σουν πρό­βλημα.»

Από την πλευρά του ΥΠΕΝ ο υφυ­πουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος, Νίκος Ταγαράς, δηλώνει σχετικά ότι βρί­σκε­ται υπό επε­ξερ­γα­σία νομο­θε­τική ρύθμιση με την οποία θα γίνει προ­σπά­θεια ενσω­μά­τω­σης σημα­ντι­κού αριθμού αδό­μη­των ακι­νή­των της τρίτης ζώνης που έχουν γεω­γρα­φική, πραγ­μα­τική ή οικι­στική σχέση με τον οικισμό, έπειτα από επαρκή τεκ­μη­ρί­ωση.

Στην ίδια λογική ο πρό­ε­δρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στα­σι­νός, προ­τεί­νει η κυβέρ­νηση να νομο­θε­τή­σει ορί­ζο­ντας το αραιά δομη­μένο τμήμα ως περιοχή ελέγχου χρήσεων και να καθο­ρί­σει συγκε­κρι­μένη αρτιό­τητα ώστε να οικο­δο­μού­νται π.χ. τα 1.000 ή 2.000 τετρα­γω­νικά μέτρα με συγκε­κρι­μένο συντε­λε­στή δόμησης. Δηλαδή να είναι περιοχή εκτός των ορίων του οικι­σμού, αλλά που θα οικο­δο­μεί­ται με ευνοϊ­κό­τε­ρους όρους από ό,τι στην εκτός σχεδίου περιοχή, με την προ­ϋ­πό­θεση να υπάρ­χουν δρόμοι.

Πηγή: naftemporiki.gr