π. Μιχαήλ Κρητικού: «Η Ανάσταση είναι η μόνη αληθινή επανάσταση»

Ο π. Μι­χα­ήλ Κρη­τι­κού συ­μπλη­ρώ­νει πάνω από δύο δε­κα­ε­τί­ες ιε­ρα­τι­κής δια­κο­νί­ας και τα τε­λευ­ταία χρό­νια απο­τε­λεί τον πνευ­μα­τι­κό φάρο του Ιερού Ναού Αγίου Φα­νου­ρί­ου στη Με­σαιω­νι­κή Πόλη της Ρόδου. Με αφορ­μή την Αγία και Με­γά­λη Εβδο­μά­δα, μιλά για το βα­θύ­τε­ρο νόημα της Ανά­στα­σης, τις προ­κλή­σεις του σύγ­χρο­νου αν­θρώ­που, τις προ­σπά­θειες ανά­δει­ξης του ιστο­ρι­κού ναού, αλλά και για την ανά­γκη της Εκ­κλη­σί­ας να κρατά ανοι­χτή την αγκα­λιά της σε όλους – ακόμη κι εκεί­νους που, για οποιον­δή­πο­τε λόγο, νιώ­θουν μα­κριά της. Με λόγο αυ­θε­ντι­κό και θε­ο­λο­γι­κά ου­σια­στι­κό, ο π. Μι­χα­ήλ στέλ­νει μή­νυ­μα πί­στης, ελ­πί­δας και ενό­τη­τας σε μία εποχή που όλοι το έχου­με ανά­γκη.

Ανα­λυ­τι­κά η συ­νέ­ντευ­ξη :

• Πόσα χρό­νια συ­μπλη­ρώ­νε­ται στον ιερό κλήρο π. Μι­χα­ήλ και πόσα έτη είστε εφη­μέ­ριος του Ιερού Ναού Αγίου Φα­νου­ρί­ου στη Με­σαιω­νι­κή Πόλη της Ρόδου;

Χει­ρο­το­νή­θη­κα Διά­κο­νος στις 18 Οκτω­βρί­ου του 2000 και Πρε­σβύ­τε­ρος στις 30 Ιου­νί­ου του 2001 από τον Μα­κα­ρι­στό Μη­τρο­πο­λί­τη πρώην Ρόδου Κυρών Από­στο­λο και υπη­ρέ­τη­σα την ενο­ρία του Αγίου Λουκά Σο­ρω­νής μέχρι τον Δε­κέμ­βριο του 2016. Από τότε και με προ­τρο­πή του σε­πτού μας Ποι­με­ναρ­χού Σε­βα­σμιο­τά­του Μη­τρο­πο­λί­του Ρόδου κ.κ. Κυ­ρίλ­λου, μέχρι σή­με­ρα, υπη­ρε­τώ στον Ναό που τι­μά­τε ο προ­στά­της του νη­σιού μας Άγιος Φα­νού­ριος.

• Μπαί­νο­ντας στη Με­γά­λη Εβδο­μά­δα, ποιο είναι το βα­θύ­τε­ρο νόημα του Πάσχα για την Ορ­θό­δο­ξη Εκ­κλη­σία και πώς συν­δέ­ε­ται η Ανά­στα­ση του Χρι­στού με την κα­θη­με­ρι­νή ζωή των πι­στών;

Η Ανά­στα­ση του Θε­αν­θρώ­που Κυ­ρί­ου ση­μα­το­δο­τεί και δίδει τη δυ­να­τό­τη­τα στον άν­θρω­πο να βιώ­σει δύο λυ­τρω­τι­κά γε­γο­νό­τα.

Το πρώτο είναι η διά­βα­ση του αν­θρώ­που από τον χώρο της αμαρ­τί­ας στον χώρο της με­τα­νοί­ας, το πέ­ρα­σμα από τη φθορά και τον θά­να­το στην αφθαρ­σία της αιω­νί­ου ζωής και Ανα­στά­σε­ως. Για τον λόγο αυτό και ονο­μά­ζε­ται «Πάσχα» που ση­μαί­νει «διά­βα­ση» στην Εβραϊ­κή γλώσ­σα.

Ο άν­θρω­πος μετά την πτώση του από τον Πα­ρά­δει­σο ει­σήλ­θε στη φθορά και στον θά­να­το. Απο­μα­κρύν­θη­κε από την κοι­νω­νία με τον Θεό και Πλά­στη Του, από τον Οποί­ον αντλού­σε τη ζωή, την ελευ­θε­ρία, τη χαρά, την αρ­μο­νι­κή συ­νύ­παρ­ξη με τη φύση και όλα τα αγαθά και κα­τή­ντη­σε μια βιο­λο­γι­κή μο­νά­δα που αγω­νί­ζε­ται για την επι­βί­ω­ση, υπό­δου­λος στα πάθη και στη φο­βε­ρή κυ­ριαρ­χία του θα­νά­του.

Η νίκη που επέ­φε­ρε ενα­ντί­ον του θα­νά­του με την Ανά­στα­σή Του ο Εναν­θρω­πή­σας Λόγος του Θεού Πα­τρός άνοι­ξε τον δρόμο της επα­νό­δου του αν­θρώ­που στην προ­πτω­τι­κή του κα­τά­στα­ση.

Ο πι­στός χρι­στια­νός που ζει και αγω­νί­ζε­ται οντο­λο­γι­κά μέσα στον Σταυ­ρο­α­να­στά­σι­μο χώρο της Ορ­θο­δό­ξου Εκ­κλη­σί­ας, το μυ­στι­κό Σώμα του Χρι­στού, ει­σέρ­χε­ται από αυτήν εδώ τη ζωή στον χώρο της πνευ­μα­τι­κής αφθαρ­σί­ας και ελευ­θε­ρί­ας. Στην κα­τά­στα­ση αυτή δεν φο­βά­ται πλέον τί­πο­τε. Δεν φο­βά­ται ούτε αυτόν τον θά­να­το, εφό­σον αυτός κα­τέ­στη η εί­σο­δος στη μα­κα­ρία και αιώ­νια ζωή. Αυτή η αλή­θεια απο­δει­κνύ­ε­ται και ερ­μη­νεύ­ε­ται από το γε­γο­νός της στρα­τιάς των Μαρ­τύ­ρων, οι οποί­οι βά­δι­ζαν με χαρά στο θά­να­το, για να ενω­θούν με την Αυ­το­ζωή, τον Θε­άν­θρω­πο Κύριο.

Το δεύ­τε­ρο γε­γο­νός που μας προ­σφέ­ρει ως δυ­να­τό­τη­τα βιώ­σε­ως η Ανά­στα­ση του Κυ­ρί­ου μας και συν­δέ­ε­ται άρ­ρη­κτα με την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα μας είναι το άνοιγ­μα της καρ­δί­ας μας και η διεύ­ρυν­σή της, ώστε να δε­χθεί όλο τον κόσμο. Η Σταύ­ρω­ση και η Ανά­στα­ση του Θε­αν­θρώ­που Κυ­ρί­ου μας δεν είναι γε­γο­νό­τα μόνον προ­σω­πι­κά του Ιησού Χρι­στού, αλλ’ είναι γε­γο­νό­τα πα­γκό­σμια, οι­κου­με­νι­κά, κα­θο­λι­κά. Όταν ανέ­βη­κε στον Σταυ­ρό η Εσταυ­ρω­μέ­νη Αγάπη, ο σαρ­κω­θείς Λόγος του Θεού Πα­τρός, άπλω­σε τα χέρια Του, για να δεί­ξει ότι θυ­σιά­ζε­ται για όλη την αν­θρω­πό­τη­τα και δέ­χε­ται όλον τον με­τα­νοη­μέ­νο κόσμο. Έτσι το μυ­στι­κό Του Σώμα, η Αγία μας Ορ­θό­δο­ξος Εκ­κλη­σία, κα­θί­στα­ται οι­κου­με­νι­κή, κα­θο­λι­κή. Για να γίνει ο άν­θρω­πος πιστό και σταυ­ρο­α­να­στά­σι­μο μέλος της Εκ­κλη­σί­ας χρειά­ζε­ται να εξέλ­θει από τον εγω­κε­ντρι­κό του χώρο και να δε­χθεί όλο τον κόσμο, να γίνει οι­κου­με­νι­κός Ορ­θό­δο­ξος χρι­στια­νός. Από την έλ­λει­ψη τέ­τοιων αν­θρώ­πων πά­σχει σή­με­ρα η κοι­νω­νία μας και η αν­θρω­πό­τη­τα γε­νι­κό­τε­ρα.

Μόνο μέσα στην Εκ­κλη­σία ενο­ποιεί­ται ο άν­θρω­πος ως προ­σω­πι­κό­τη­τα και ανα­κτά την χα­μέ­νη οντο­λο­γι­κή ελευ­θε­ρία του και βιώ­νει και δια­χέ­ει πα­ντού γύρω του την αλη­θι­νή αγάπη. Κα­νέ­να φι­λο­σο­φι­κό, πο­λι­τι­κό ή απλώς θρη­σκευ­τι­κό σύ­στη­μα δεν ημπο­ρεί να βοη­θή­σει τον άν­θρω­πο. Μόνο η συ­νά­ντη­σή Του με το αιώ­νιο Πρό­σω­πο του Ανα­στη­μέ­νου Θε­αν­θρώ­που Κυ­ρί­ου, που πραγ­μα­τώ­νε­ται στον Σταυ­ρο­α­να­στά­σι­μο χώρο της Ορ­θο­δό­ξου Εκ­κλη­σί­ας θα του δια­νοί­ξει τον νου, ώστε να κα­τα­νο­ή­σει ποιος είναι, ποιος και γιατί τον δη­μιούρ­γη­σε και προς τα πού πο­ρεύ­ε­ται. Μόνο μέσα από αυτή τη σχέση η αλή­θεια, η ελευ­θε­ρία, η δι­καιο­σύ­νη και η αγάπη γί­νο­νται η Ανα­στη­μέ­νη προ­σω­πι­κό­τη­τα που έχει υπερ­βεί τη φθορά και τον θά­να­το.

• Φέτος οι ανα­πα­ρα­στά­σεις των Παθών του Κυ­ρί­ου θα το­πο­θε­τη­θούν στα γρα­φι­κά σο­κά­κια των οδών Ομή­ρου και Αγίου Φα­νου­ρί­ου;

Είναι αλή­θεια ότι ο κό­σμος αρέ­σκε­ται στο να βλέ­πει αυτήν την λαϊκή – πα­ρα­δο­σια­κή τέχνη, που απει­κο­νί­ζει το Θείο Πάθος και την Αγία Ανά­στα­ση, μέσα στα σο­κά­κια της Πα­λιάς Πόλης. Αυτό όμως που έχει με­γα­λύ­τε­ρη ση­μα­σία είναι μέσα στους ναούς να βιώ­νου­με ου­σια­στι­κά και όχι επι­δερ­μι­κά, τα γε­γο­νό­τα των ημε­ρών που δια­δρα­μα­τί­ζο­νται και τε­λε­σιουρ­γού­νται αυτές τις άγιες μέρες, ξε­κι­νώ­ντας από την αρχή της Αγίας και Με­γά­λης Τεσ­σα­ρα­κο­στής, την εβδο­μά­δα των Παθών και την Αγία Ανά­στα­ση. Στο προ­κεί­με­νο, οι ανα­πα­ρα­στά­σεις δεν ανή­κουν στην εκ­κλη­σία του Αγίου Φα­νου­ρί­ου, είναι ιδιω­τι­κές κι εμείς από την πλευ­ρά μας, όταν μας ζη­τη­θεί βοη­θά­με κατά το δυ­να­τόν.

• Εδώ και χρό­νια, από το 2017 έτος ανα­δεί­ξε­ως του μνη­μεί­ου, προ­σπα­θεί­τε να αλ­λά­ξε­τε την ει­κό­να του ιστο­ρι­κού ναού του Αγ. Φα­νου­ρί­ου, προ­χω­ρώ­ντας σε ση­μα­ντι­κές βελ­τιω­τι­κές πα­ρεμ­βά­σεις. Τε­λι­κά βρέ­θη­κε λύση για το εξω­τε­ρι­κό στέ­γα­στρο;

Όπως εί­πα­τε, από το 2017 γί­νο­νται με­γά­λες προ­σπά­θειες και πα­ρεμ­βά­σεις. Με την βο­ή­θεια του Αγίου, τη στή­ρι­ξη του Μη­τρο­πο­λί­του μας και την οι­κο­νο­μι­κή βο­ή­θεια όλων των προ­σκυ­νη­τών, έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί ση­μα­ντι­κό έργο μέχρι στιγ­μής. Έργο που έχει σκοπό να εξυ­πη­ρε­τή­σει τις ανά­γκες των πι­στών δη­μιουρ­γώ­ντας νέο χώρο για να μπο­ρεί εύ­κο­λα να αφαι­ρε­θεί το στέ­γα­στρο.

Όμως, δυ­στυ­χώς πα­ρα­μέ­νει αυτή η εξω­τε­ρι­κή αντιαι­σθη­τι­κή ει­κό­να, που εσείς ονο­μά­ζε­τε στέ­γα­στρο αλλά εμένα θα μου επι­τρέ­ψε­τε να πω πα­ρά­γκα, μπρο­στά από ένα ιστο­ρι­κό μνη­μείο του 13ου αιώνα και πα­ρό­λες τις προ­σπά­θειες τόσο τις δικές μου όσο και των επι­στη­μό­νων που εκ­πο­νούν τις με­λέ­τες ανα­δεί­ξε­ως του μνη­μεί­ου, η υπεύ­θυ­νη υπη­ρε­σία απα­ντά αρ­νη­τι­κά χωρίς να δίνει λύ­σεις.

Νο­μί­ζω ότι αυτό αφορά όλο τον Ρο­δια­κό λαό και όχι μόνο.

• Λει­τουρ­γεί­τε σε έναν ιστο­ρι­κό ναό, στον «Άγιο της καρ­διάς μας», που συ­γκε­ντρώ­νει πλή­θος πι­στών από όλη την Ελ­λά­δα. Είναι «βαρύ το φορ­τίο»;

Για έναν κλη­ρι­κό δεν υπάρ­χει η λέξη φορ­τίο, υπάρ­χει η λέξη δια­κο­νία. Όσοι έχου­με κλη­θεί να δια­κο­νή­σου­με μέσα στην εκ­κλη­σία του Χρι­στού, σε όποιο ναό και αν βρι­σκό­μα­στε έχου­με έναν και μο­να­δι­κό σκοπό, να υπη­ρε­τή­σου­με τον Θεό μας και να δια­κο­νή­σου­με τους αν­θρώ­πους Του.

Ο Άγιος Φα­νού­ριος είναι όντως ο «Άγιος της Καρ­διάς μας» και ο πιο λα­ο­φι­λής άγιος της Εκ­κλη­σί­ας μας, και είναι χαρά μου και με­γά­λη ευ­λο­γία να τον υπη­ρε­τώ, όσο μπορώ. Η πα­ρου­σία του Αγίου είναι τόσο ζω­ντα­νή σε κα­θη­με­ρι­νή βάση, σύμ­φω­να με τις μαρ­τυ­ρί­ες των πι­στών που κα­τα­κλύ­ζουν τον ναό από όλο τον κόσμο.

• Ποιο μή­νυ­μα θα θέ­λα­τε να με­τα­φέ­ρε­τε στους αν­θρώ­πους που νιώ­θουν απο­μα­κρυ­σμέ­νοι από την εκ­κλη­σία, λόγω των Άγιων Ημε­ρών;

Το μή­νυ­μά μου, για το οποίο και προ­κα­τα­βο­λι­κά ζητώ συ­γνώ­μη από τους ανα­γνώ­στες σας, ίσως θε­ω­ρη­θεί “επα­να­στα­τι­κό”: Προ­σω­πι­κά για μένα Ανά­στα­ση είναι μόνο “επα­νά­στα­ση”. Δεν είναι επα­νά­στα­ση το να νι­κη­θεί ο θά­να­τος; Είναι ανα­τρο­πή των πά­ντων, της λο­γι­κής, της φύ­σε­ως, του κό­σμου όλου. Δεν είναι επα­νά­στα­ση ότι με την Ανά­στα­σή του ο Χρι­στός, συ­να­νέ­στη­σε «παγ­γε­νῆ τον Αδάμ» και συ­μπα­ρα­σύ­ρει στη ζωή όλον τον άν­θρω­πο; Εάν ο θά­να­τος πριν από την Ανά­στα­ση ήταν ένας αδια­πέ­ρα­στος αδια­φα­νής τοί­χος, με την Ανά­στα­ση έχει απο­κτή­σει δια­φά­νεια και δια­πε­ρα­τό­τη­τα. Βλέ­πεις από πίσω την αιω­νιό­τη­τα, και μπο­ρείς να πε­ρά­σεις διά του θα­νά­του στη ζωή της αιω­νιό­τη­τας. Ο θά­να­τος πλέον δεν είναι επι­στρο­φή στην ανυ­παρ­ξία. Είναι με­τά­βα­ση στην αιώ­νια ζωή.

Είναι κα­τα­ξί­ω­ση της ύπαρ­ξης. Γι’ αυτό και με την Ανά­στα­ση γιορ­τά­ζου­με «ἄλλης βιο­τῆς τῆς αἰω­νί­ου ἀπαρ­χήν».

Την πε­ρί­ο­δο αυτή που εμείς θα εορ­τά­ζου­με το Θείο δράμα αλλα και την χα­ρο­ποιό Ανά­στα­ση του Χρι­στού μας πολ­λοί συ­νάν­θρω­ποί μας θα είναι απο­μα­κρυ­σμέ­νοι απο την εκ­κλη­σία λόγο ερ­γα­σί­ας τους ή λόγο ασθε­νειών τους ή λόγο απρό­βλε­πτων κα­τα­στά­σε­ων της ζωής τους. Εμείς όμως δια­βε­βαιώ­νου­με τους πά­ντες ότι όλοι έχουν θέση στην προ­σευ­χή μας και στη σκέψη μας. Άλ­λω­στε η εκ­κλη­σία μας πάντα ως φι­λό­στορ­γη μη­τέ­ρα που θέλει να έχει στην αγκα­λιά της όλα της τα παι­διά προ­σεύ­χε­ται και δέ­ε­ται υπέρ των ασθε­νών, των κα­τα­κει­μέ­νων, των θλι­βο­μέ­νων, των ερ­γα­ζο­μέ­νων. Οπότε κα­νείς ας μην μένει με την αμ­φι­βο­λία, η του Κυ­ρί­ου Ανά­στα­ση απαρ­χή χαράς γί­νε­ται.

Πριν ευ­χη­θώ σε εσάς κα Πα­μπρή και στους ανα­γνώ­στες σας καλό και ευ­λο­γη­μέ­νο Πάσχα, θα ήθελα να ευ­χα­ρι­στή­σω την εφη­με­ρί­δα Δη­μο­κρα­τι­κή κι εσάς προ­σω­πι­κά, για την ευ­και­ρία που δώ­σα­τε στην ελα­χι­στό­τη­τά μου να επι­κοι­νω­νή­σω με αυτόν τον τρόπο μαζί σας. Καλό Πάσχα, καλή Ανά­στα­ση και το ανέ­σπε­ρο φως του Ανα­στά­ντος Σω­τή­ρος να φω­τί­ζει όλη την αν­θρω­πό­τη­τα.