π. Μιχαήλ Κρητικού: «Η Ανάσταση είναι η μόνη αληθινή επανάσταση»

Πόσα χρόνια συμπλη­ρώ­νε­ται στον ιερό κλήρο π. Μιχαήλ και πόσα έτη είστε εφη­μέ­ριος του Ιερού Ναού Αγίου Φανου­ρίου στη Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου;

Χει­ρο­το­νή­θηκα Διά­κο­νος στις 18 Οκτω­βρίου του 2000 και Πρε­σβύ­τε­ρος στις 30 Ιουνίου του 2001 από τον Μακα­ρι­στό Μητρο­πο­λίτη πρώην Ρόδου Κυρών Από­στολο και υπη­ρέ­τησα την ενορία του Αγίου Λουκά Σορωνής μέχρι τον Δεκέμ­βριο του 2016. Από τότε και με προ­τροπή του σεπτού μας Ποι­με­ναρ­χού Σεβα­σμιο­τά­του Μητρο­πο­λί­του Ρόδου κ.κ. Κυρίλ­λου, μέχρι σήμερα, υπηρετώ στον Ναό που τιμάτε ο προ­στά­της του νησιού μας Άγιος Φανού­ριος.

Μπαί­νο­ντας στη Μεγάλη Εβδο­μάδα, ποιο είναι το βαθύ­τερο νόημα του Πάσχα για την Ορθό­δοξη Εκκλη­σία και πώς συν­δέ­ε­ται η Ανά­σταση του Χριστού με την καθη­με­ρινή ζωή των πιστών;

Η Ανά­σταση του Θεαν­θρώ­που Κυρίου σημα­το­δο­τεί και δίδει τη δυνα­τό­τητα στον άνθρωπο να βιώσει δύο λυτρω­τικά γεγο­νότα.

Το πρώτο είναι η διάβαση του ανθρώ­που από τον χώρο της αμαρ­τίας στον χώρο της μετα­νοίας, το πέρασμα από τη φθορά και τον θάνατο στην αφθαρ­σία της αιωνίου ζωής και Ανα­στά­σεως. Για τον λόγο αυτό και ονο­μά­ζε­ται «Πάσχα» που σημαί­νει «διάβαση» στην Εβραϊκή γλώσσα.

Ο άνθρω­πος μετά την πτώση του από τον Παρά­δεισο εισήλθε στη φθορά και στον θάνατο. Απο­μα­κρύν­θηκε από την κοι­νω­νία με τον Θεό και Πλάστη Του, από τον Οποίον αντλούσε τη ζωή, την ελευ­θε­ρία, τη χαρά, την αρμο­νική συνύ­παρξη με τη φύση και όλα τα αγαθά και κατή­ντησε μια βιο­λο­γική μονάδα που αγω­νί­ζε­ται για την επι­βί­ωση, υπό­δου­λος στα πάθη και στη φοβερή κυριαρ­χία του θανάτου.

Η νίκη που επέφερε ενα­ντίον του θανάτου με την Ανά­στασή Του ο Εναν­θρω­πή­σας Λόγος του Θεού Πατρός άνοιξε τον δρόμο της επα­νό­δου του ανθρώ­που στην προ­πτω­τική του κατά­σταση.

Ο πιστός χρι­στια­νός που ζει και αγω­νί­ζε­ται οντο­λο­γικά μέσα στον Σταυ­ρο­α­να­στά­σιμο χώρο της Ορθο­δό­ξου Εκκλη­σίας, το μυστικό Σώμα του Χριστού, εισέρ­χε­ται από αυτήν εδώ τη ζωή στον χώρο της πνευ­μα­τι­κής αφθαρ­σίας και ελευ­θε­ρίας. Στην κατά­σταση αυτή δεν φοβάται πλέον τίποτε. Δεν φοβάται ούτε αυτόν τον θάνατο, εφόσον αυτός κατέστη η είσοδος στη μακαρία και αιώνια ζωή. Αυτή η αλήθεια απο­δει­κνύ­ε­ται και ερμη­νεύ­ε­ται από το γεγονός της στρα­τιάς των Μαρ­τύ­ρων, οι οποίοι βάδιζαν με χαρά στο θάνατο, για να ενωθούν με την Αυτοζωή, τον Θεάν­θρωπο Κύριο.

Το δεύτερο γεγονός που μας προ­σφέ­ρει ως δυνα­τό­τητα βιώσεως η Ανά­σταση του Κυρίου μας και συν­δέ­ε­ται άρρηκτα με την καθη­με­ρι­νό­τητα μας είναι το άνοιγμα της καρδίας μας και η διεύ­ρυνσή της, ώστε να δεχθεί όλο τον κόσμο. Η Σταύ­ρωση και η Ανά­σταση του Θεαν­θρώ­που Κυρίου μας δεν είναι γεγο­νότα μόνον προ­σω­πικά του Ιησού Χριστού, αλλ’ είναι γεγο­νότα παγκό­σμια, οικου­με­νικά, καθο­λικά. Όταν ανέβηκε στον Σταυρό η Εσταυ­ρω­μένη Αγάπη, ο σαρ­κω­θείς Λόγος του Θεού Πατρός, άπλωσε τα χέρια Του, για να δείξει ότι θυσιά­ζε­ται για όλη την ανθρω­πό­τητα και δέχεται όλον τον μετα­νοη­μένο κόσμο. Έτσι το μυστικό Του Σώμα, η Αγία μας Ορθό­δο­ξος Εκκλη­σία, καθί­στα­ται οικου­με­νική, καθο­λική. Για να γίνει ο άνθρω­πος πιστό και σταυ­ρο­α­να­στά­σιμο μέλος της Εκκλη­σίας χρειά­ζε­ται να εξέλθει από τον εγω­κε­ντρικό του χώρο και να δεχθεί όλο τον κόσμο, να γίνει οικου­με­νι­κός Ορθό­δο­ξος χρι­στια­νός. Από την έλλειψη τέτοιων ανθρώ­πων πάσχει σήμερα η κοι­νω­νία μας και η ανθρω­πό­τητα γενι­κό­τερα.

Μόνο μέσα στην Εκκλη­σία ενο­ποιεί­ται ο άνθρω­πος ως προ­σω­πι­κό­τητα και ανακτά την χαμένη οντο­λο­γική ελευ­θε­ρία του και βιώνει και διαχέει παντού γύρω του την αληθινή αγάπη. Κανένα φιλο­σο­φικό, πολι­τικό ή απλώς θρη­σκευ­τικό σύστημα δεν ημπορεί να βοη­θή­σει τον άνθρωπο. Μόνο η συνά­ντησή Του με το αιώνιο Πρόσωπο του Ανα­στη­μέ­νου Θεαν­θρώ­που Κυρίου, που πραγ­μα­τώ­νε­ται στον Σταυ­ρο­α­να­στά­σιμο χώρο της Ορθο­δό­ξου Εκκλη­σίας θα του δια­νοί­ξει τον νου, ώστε να κατα­νο­ή­σει ποιος είναι, ποιος και γιατί τον δημιούρ­γησε και προς τα πού πορεύ­ε­ται. Μόνο μέσα από αυτή τη σχέση η αλήθεια, η ελευ­θε­ρία, η δικαιο­σύνη και η αγάπη γίνο­νται η Ανα­στη­μένη προ­σω­πι­κό­τητα που έχει υπερβεί τη φθορά και τον θάνατο.

Φέτος οι ανα­πα­ρα­στά­σεις των Παθών του Κυρίου θα τοπο­θε­τη­θούν στα γραφικά σοκάκια των οδών Ομήρου και Αγίου Φανου­ρίου;

Είναι αλήθεια ότι ο κόσμος αρέ­σκε­ται στο να βλέπει αυτήν την λαϊκή – παρα­δο­σιακή τέχνη, που απει­κο­νί­ζει το Θείο Πάθος και την Αγία Ανά­σταση, μέσα στα σοκάκια της Παλιάς Πόλης. Αυτό όμως που έχει μεγα­λύ­τερη σημασία είναι μέσα στους ναούς να βιώ­νουμε ουσια­στικά και όχι επι­δερ­μικά, τα γεγο­νότα των ημερών που δια­δρα­μα­τί­ζο­νται και τελε­σιουρ­γού­νται αυτές τις άγιες μέρες, ξεκι­νώ­ντας από την αρχή της Αγίας και Μεγάλης Τεσ­σα­ρα­κο­στής, την εβδο­μάδα των Παθών και την Αγία Ανά­σταση. Στο προ­κεί­μενο, οι ανα­πα­ρα­στά­σεις δεν ανήκουν στην εκκλη­σία του Αγίου Φανου­ρίου, είναι ιδιω­τι­κές κι εμείς από την πλευρά μας, όταν μας ζητηθεί βοηθάμε κατά το δυνατόν.

Εδώ και χρόνια, από το 2017 έτος ανα­δεί­ξεως του μνη­μείου, προ­σπα­θείτε να αλλά­ξετε την εικόνα του ιστο­ρι­κού ναού του Αγ. Φανου­ρίου, προ­χω­ρώ­ντας σε σημα­ντι­κές βελ­τιω­τι­κές παρεμ­βά­σεις. Τελικά βρέθηκε λύση για το εξω­τε­ρικό στέ­γα­στρο;

Όπως είπατε, από το 2017 γίνο­νται μεγάλες προ­σπά­θειες και παρεμ­βά­σεις. Με την βοήθεια του Αγίου, τη στήριξη του Μητρο­πο­λί­του μας και την οικο­νο­μική βοήθεια όλων των προ­σκυ­νη­τών, έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί σημα­ντικό έργο μέχρι στιγμής. Έργο που έχει σκοπό να εξυ­πη­ρε­τή­σει τις ανάγκες των πιστών δημιουρ­γώ­ντας νέο χώρο για να μπορεί εύκολα να αφαι­ρε­θεί το στέ­γα­στρο.

Όμως, δυστυ­χώς παρα­μέ­νει αυτή η εξω­τε­ρική αντιαι­σθη­τική εικόνα, που εσείς ονο­μά­ζετε στέ­γα­στρο αλλά εμένα θα μου επι­τρέ­ψετε να πω παράγκα, μπροστά από ένα ιστο­ρικό μνημείο του 13ου αιώνα και παρόλες τις προ­σπά­θειες τόσο τις δικές μου όσο και των επι­στη­μό­νων που εκπο­νούν τις μελέτες ανα­δεί­ξεως του μνη­μείου, η υπεύ­θυνη υπη­ρε­σία απαντά αρνη­τικά χωρίς να δίνει λύσεις.

Νομίζω ότι αυτό αφορά όλο τον Ροδιακό λαό και όχι μόνο.

Λει­τουρ­γείτε σε έναν ιστο­ρικό ναό, στον «Άγιο της καρδιάς μας», που συγκε­ντρώ­νει πλήθος πιστών από όλη την Ελλάδα. Είναι «βαρύ το φορτίο»;

Για έναν κληρικό δεν υπάρχει η λέξη φορτίο, υπάρχει η λέξη δια­κο­νία. Όσοι έχουμε κληθεί να δια­κο­νή­σουμε μέσα στην εκκλη­σία του Χριστού, σε όποιο ναό και αν βρι­σκό­μα­στε έχουμε έναν και μονα­δικό σκοπό, να υπη­ρε­τή­σουμε τον Θεό μας και να δια­κο­νή­σουμε τους ανθρώ­πους Του.

Ο Άγιος Φανού­ριος είναι όντως ο «Άγιος της Καρδιάς μας» και ο πιο λαο­φι­λής άγιος της Εκκλη­σίας μας, και είναι χαρά μου και μεγάλη ευλογία να τον υπηρετώ, όσο μπορώ. Η παρου­σία του Αγίου είναι τόσο ζωντανή σε καθη­με­ρινή βάση, σύμφωνα με τις μαρ­τυ­ρίες των πιστών που κατα­κλύ­ζουν τον ναό από όλο τον κόσμο.

Ποιο μήνυμα θα θέλατε να μετα­φέ­ρετε στους ανθρώ­πους που νιώθουν απο­μα­κρυ­σμέ­νοι από την εκκλη­σία, λόγω των Άγιων Ημερών;

Το μήνυμά μου, για το οποίο και προ­κα­τα­βο­λικά ζητώ συγνώμη από τους ανα­γνώ­στες σας, ίσως θεω­ρη­θεί “επα­να­στα­τικό”: Προ­σω­πικά για μένα Ανά­σταση είναι μόνο “επα­νά­σταση”. Δεν είναι επα­νά­σταση το να νικηθεί ο θάνατος; Είναι ανα­τροπή των πάντων, της λογικής, της φύσεως, του κόσμου όλου. Δεν είναι επα­νά­σταση ότι με την Ανά­στασή του ο Χριστός, συνα­νέ­στησε «παγγενῆ τον Αδάμ» και συμπα­ρα­σύ­ρει στη ζωή όλον τον άνθρωπο; Εάν ο θάνατος πριν από την Ανά­σταση ήταν ένας αδια­πέ­ρα­στος αδια­φα­νής τοίχος, με την Ανά­σταση έχει απο­κτή­σει δια­φά­νεια και δια­πε­ρα­τό­τητα. Βλέπεις από πίσω την αιω­νιό­τητα, και μπορείς να περά­σεις διά του θανάτου στη ζωή της αιω­νιό­τη­τας. Ο θάνατος πλέον δεν είναι επι­στροφή στην ανυ­παρ­ξία. Είναι μετά­βαση στην αιώνια ζωή.

Είναι κατα­ξί­ωση της ύπαρξης. Γι’ αυτό και με την Ανά­σταση γιορ­τά­ζουμε «ἄλλης βιοτῆς τῆς αἰωνίου ἀπαρχήν».

Την περίοδο αυτή που εμείς θα εορ­τά­ζουμε το Θείο δράμα αλλα και την χαρο­ποιό Ανά­σταση του Χριστού μας πολλοί συνάν­θρω­ποί μας θα είναι απο­μα­κρυ­σμέ­νοι απο την εκκλη­σία λόγο εργα­σίας τους ή λόγο ασθε­νειών τους ή λόγο απρό­βλε­πτων κατα­στά­σεων της ζωής τους. Εμείς όμως δια­βε­βαιώ­νουμε τους πάντες ότι όλοι έχουν θέση στην προ­σευχή μας και στη σκέψη μας. Άλλωστε η εκκλη­σία μας πάντα ως φιλό­στοργη μητέρα που θέλει να έχει στην αγκαλιά της όλα της τα παιδιά προ­σεύ­χε­ται και δέεται υπέρ των ασθενών, των κατα­κει­μέ­νων, των θλι­βο­μέ­νων, των εργα­ζο­μέ­νων. Οπότε κανείς ας μην μένει με την αμφι­βο­λία, η του Κυρίου Ανά­σταση απαρχή χαράς γίνεται.

Πριν ευχηθώ σε εσάς κα Παμπρή και στους ανα­γνώ­στες σας καλό και ευλο­γη­μένο Πάσχα, θα ήθελα να ευχα­ρι­στήσω την εφη­με­ρίδα Δημο­κρα­τική κι εσάς προ­σω­πικά, για την ευκαι­ρία που δώσατε στην ελα­χι­στό­τητά μου να επι­κοι­νω­νήσω με αυτόν τον τρόπο μαζί σας. Καλό Πάσχα, καλή Ανά­σταση και το ανέ­σπερο φως του Ανα­στά­ντος Σωτήρος να φωτίζει όλη την ανθρω­πό­τητα.