Κύκλωμα αυθαιρέτων και ψηφιακών αλλοιώσεων στο e-Άδειες: Η ώρα της πλήρους εξάρθρωσης

Σαθρά θεμέλια στην Πολε­ο­δο­μία: Το μεγάλο στοί­χημα της Δικαιο­σύ­νης • Δικα­στι­κές και διω­κτι­κές αρχές στο μικρο­σκό­πιο ενός πολυ­σύν­θε­του σκαν­δά­λου με εμβλη­μα­τι­κές υπο­θέ­σεις, παρα­νο­μίες και παρέμ­βαση σε κρατικά συστή­ματα από τους ίδιους τους πολι­τι­κούς μηχα­νι­κούς

Στη σκιά ενός από τα μεγα­λύ­τερα πολε­ο­δο­μικά σκάν­δαλα των τελευ­ταίων ετών, η Δικαιο­σύνη βρί­σκε­ται αντι­μέ­τωπη με μίια σύνθετη υπόθεση που επε­κτεί­νε­ται από την αυθαί­ρετη δόμηση σε κοι­νό­χρη­στες ζώνες έως την ευθεία αλλοί­ωση στοι­χείων στο πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα e-Άδειες του Τεχνι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος.

Η υπόθεση απλώ­νε­ται σε πολλά επίπεδα: από την πολε­ο­δο­μική αυθαι­ρε­σία και τις ψευδείς δηλώ­σεις υπα­γω­γής σε νομι­μο­ποί­ηση, έως τη συστη­μα­τική παρέμ­βαση στο επίσημο πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα του ΤΕΕ.

Φέρο­νται να εμπλέ­κο­νται πολι­τι­κοί μηχα­νι­κοί, υπάλ­λη­λοι Υπη­ρε­σιών Δόμησης και επι­χει­ρη­μα­τίες, συγκρο­τώ­ντας ένα οργα­νω­μένο δίκτυο, με τελικό στόχο το οικο­νο­μικό όφελος εις βάρος της νομι­μό­τη­τας και του Δημο­σίου.

Αντι­κεί­μενο μεταξύ άλλων: η παρά­νομη υπαγωγή αυθαί­ρε­των κτι­σμά­των στον νόμο περί τακτο­ποί­η­σης και η μεθο­δευ­μένη χρήση των ψηφια­κών εργα­λείων του ΤΕΕ για αλλοιώ­σεις και πλα­στο­γρα­φίες.

Παρά­νο­μες υπα­γω­γές, μετα­φορά πρω­το­κόλ­λων και παρέμ­βαση  σε κρατικό σύστημα

Η νέα διά­σταση της υπό­θε­σης αφορά την παρά­νομη τρο­πο­ποί­ηση υπαρ­χό­ντων οικο­δο­μι­κών φακέλων στο e-Άδειες, με χει­ρι­στές τους ίδιους τους πολι­τι­κούς μηχα­νι­κούς.

Σύμφωνα με τις απο­κα­λύ­ψεις, μετέ­φε­ραν πρω­τό­κολλα από τον έναν νόμο στον άλλον, άλλαζαν τους αρχι­κούς δικαιού­χους, και υπέ­βα­λαν ψευδείς δηλώ­σεις για κατα­σκευές που δεν πλη­ρού­σαν ούτε τις στοι­χειώ­δεις προ­ϋ­πο­θέ­σεις υπα­γω­γής.

Ο έλεγχος της βάσης δεδο­μέ­νων ανα­μέ­νε­ται να απο­κα­λύ­ψει το εύρος των παρεμ­βά­σεων, καθώς στο σύστημα παρα­μέ­νουν αναρ­τη­μένα τα αυθε­ντικά έγγραφα, όπως και τα ίχνη κάθε αλλαγής.

Πιο συγκε­κρι­μένα η παρέμ­βαση στο e-Άδειες γινόταν από τους ίδιους τους χει­ρι­στές πολι­τι­κούς μηχα­νι­κούς, οι οποίοι είχαν στην κατοχή τους τους προ­σω­πι­κούς τους κωδι­κούς πρό­σβα­σης, αλλά και την ευθύνη για τις απο­φά­σεις υπα­γω­γής στον νόμο περί αυθαι­ρέ­των.

Ενδεί­ξεις για τέτοιες πρα­κτι­κές υπάρ­χουν ήδη στις τηλε­φω­νι­κές συνο­μι­λίες μεταξύ κατη­γο­ρου­μέ­νων και πελατών, που θα αξιο­λο­γη­θούν σε δεύτερη φάση της ανά­κρι­σης.

Χαρα­κτη­ρι­στική συνο­μι­λία: Το “στήσιμο” της δήλωσης

Σε μία από τις πιο χαρα­κτη­ρι­στι­κές συνο­μι­λίες που κατα­γρά­φη­καν από τον “κοριό” των Αδιά­φθο­ρων της ΕΛ.ΑΣ., οι φερό­με­νοι εμπλε­κό­με­νοι συζη­τούν ανοιχτά το πώς θα στήσουν τη δήλωση αυθαι­ρέ­του σε υπόθεση που φέρεται να αφορά παρά­νομη κατα­σκευή. Ο ένας συνο­μι­λη­τής προ­τεί­νει να γίνει χρήση του ν. 4178 με δήλωση που να φαί­νε­ται «παλιά», ενώ εξε­τά­ζο­νται και άλλοι νόμοι, όπως ο 3843, ο 720/1977 και ο 1337/1983.

Ενδει­κτική είναι η στι­χο­μυ­θία:

• «Γιατί δεν μπορείς να το κάνεις με τον 4495 ή 4178; Κάνεις μία δήλωση εκεί πέρα να είναι εμφανής πως είχε δηλωθεί από παλιά και απλώς έγινε μία επι­σκευή που δεν ήθελε άδεια», ανα­φέ­ρει ο ένας,

• με τον άλλο να απαντά: «Ναι, έχω κάτι παλιές εκεί πέρα που τη στεί­λανε».

• Συνε­χί­ζουν εξε­τά­ζο­ντας πώς θα φτια­χτεί το σενάριο ώστε να φαί­νε­ται ότι η κατα­σκευή ήταν νόμιμη, αλλά υπέστη «ζημιές από φωτιά» και έγινε απλή επι­σκευή.

Η συζή­τηση αυτή, που κλείνει με κανο­νι­σμένη δία ζώσης συνά­ντηση για τα περαι­τέρω, δείχνει την προ­α­πο­φα­σι­σμένη προ­σπά­θεια παρα­ποί­η­σης πραγ­μα­τι­κών δεδο­μέ­νων, μέσω της κατα­χρη­στι­κής χρήσης νομο­θε­τη­μά­των που είχαν ψηφι­στεί για εντελώς δια­φο­ρε­τικό σκοπό.

Πολε­ο­δο­μικό χάος με δια­στά­σεις οργα­νω­μέ­νου εγκλή­μα­τος

Το σκάν­δαλο έχει πολ­λα­πλές πτυχές και πολι­τι­κές προ­ε­κτά­σεις. Από την αλλοί­ωση δημό­σιων δεδο­μέ­νων, στην κατά­χρηση εξου­σίας και την οικο­νο­μική ζημιά του Δημο­σίου, μέχρι την αδυ­να­μία κατε­δά­φι­σης κτι­σμά­των που απο­λαμ­βά­νουν τη «νομι­μό­τητα» μίας ψευδούς υπα­γω­γής.

Αλλοιώ­σεις ψηφια­κών φακέλων και μετα­φορά πρω­το­κόλ­λων

Η καταγ­γελ­λό­μενη μέθοδος περι­λαμ­βά­νει μετα­φο­ρές οικο­δο­μι­κών πρω­το­κόλ­λων από παλαιό­τε­ρους νόμους σε νεό­τε­ρους, με ταυ­τό­χρονη αλλαγή του αρχικού δικαιού­χου, χωρίς τη συναί­νεση ή γνώση του.

Αυτές οι επεμ­βά­σεις, που φέρο­νται να έγιναν με πλα­στο­γρα­φίες, μπορούν να δια­πι­στω­θούν μέσω του ελέγχου της βάσης δεδο­μέ­νων, στην οποία παρα­μέ­νουν κατα­γε­γραμ­μέ­νες όλες οι παρεμ­βά­σεις και τα ανε­βα­σμένα έγγραφα.

Οι αρμό­διες δικα­στι­κές αρχές αν θέλουν να βάλουν το μαχαίρι στο κόκκαλο πρέπει να παραγ­γεί­λουν τη διε­νέρ­γεια σχε­τι­κής πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νης με ανάθεση:

• στην Υπη­ρε­σία Εσω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων ή τη Δίωξη Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος,

• στους επι­θε­ω­ρη­τές του Υπουρ­γείου Υπο­δο­μών μέσω της Εθνικής Αρχής Δια­φά­νειας.

Ο έλεγχος θα αφορά:

• Ποια πρόσωπα ήταν οι αρχικοί δικαιού­χοι των υπα­γω­γών

• Ποιοι κατέ­βα­λαν τα παρά­βολα και τις δόσεις (ακόμα και τρίτοι)

• Τη συχνό­τητα και το χρονικό διά­στημα των πλη­ρω­μών, ώστε να απο­κα­λυ­φθούν ύποπτα κενά

• Σε ποιους κατέ­λη­ξαν τελικά τα πρω­τό­κολλα και τα δικαιώ­ματα δόμησης

Παρά­νο­μες υπα­γω­γές στον κοι­νό­χρη­στο

Ειδική έμφαση δίνεται στις περι­πτώ­σεις όπου οι υπα­γω­γές αφο­ρού­σαν παντε­λώς παρά­νομα αυθαί­ρετα, εντός του κοι­νό­χρη­στου (αιγια­λού ή/και παρα­λίας).

Οι συνο­μι­λίες εμπλε­κο­μέ­νων περι­λαμ­βά­νουν ανα­φο­ρές σε δηλώ­σεις για αυθαί­ρετα που φτιά­χτη­καν μετά το 2011, δηλαδή εκτός χρο­νι­κού πλαι­σίου τακτο­ποί­η­σης, σύμφωνα με τους ισχύ­ο­ντες νόμους.

Οι αρχές πρέπει ταυ­τό­χρονα να ανα­θέ­σε­ουν την αντι­πα­ρα­βολή δηλώ­σεων με αερο­φω­το­γρα­φίες, ώστε να τεκ­μη­ριω­θεί το ανα­λη­θές των δηλώ­σεων.

Κατα­στή­ματα σε Φαλη­ράκι, Στεγνά, Ιαλυσό και Νότια Ρόδο φέρο­νται να επω­φε­λή­θη­καν από τέτοιες πρα­κτι­κές.

Το θεσμικό πλαίσιο και οι νομικές συνέ­πειες

Σύμφωνα με τη γνω­μο­δό­τηση 232/2017 του Νομικού Συμ­βου­λίου του Κράτους, αυθαί­ρε­τες κατα­σκευές:

• εντός κοι­νο­χρή­στου (αιγιαλό/ή και παρα­λίας) δεν υπά­γο­νται στον νόμο 4178/2013 ούτε και στον επόμενο του 2017 εκτός πολύ περιο­ρι­σμέ­νων εξαι­ρέ­σεων,

• ενώ οι τακτο­ποι­ή­σεις για κατα­σκευές μετά τις 28/07/2011 δεν είναι επι­τρε­πτές.

Όταν δια­πι­στώ­νε­ται παρά­νομη υπαγωγή, τότε βάσει του νόμου:

• υπο­βάλ­λε­ται αίτηση ακύ­ρω­σης στην αρμόδια ΥΔΟΜ,

• προ­σφυγή στο οικείο ΣΥΠΟΘΑ, ή

• δικα­στική αίτηση ακύ­ρω­σης.

Εφόσον η τακτο­ποί­ηση δεν ακυ­ρω­θεί, παρά την παρα­νο­μία, παρα­μέ­νει ενεργή, εξαι­τίας του τεκ­μη­ρίου νομι­μό­τη­τας που προ­σφέ­ρει η ψηφιακή έγκριση.

Αυτό καθιστά τις εσω­τε­ρι­κές επεμ­βά­σεις στο σύστημα e-Άδειες ιδιαί­τερα κρί­σι­μες, αφού εφόσον δεν ανι­χνευ­τούν, μπορούν να νομι­μο­ποι­ή­σουν παρά­νομα ακίνητα εις το διη­νε­κές.

Σημειώ­νε­ται μάλιστα ότι το σύστημα δεν κάνει κανένα έλεγχο και η ευθύνη της εκά­στοτε υπα­γω­γής βαραί­νει τον εκά­στοτε πολι­τικό μηχα­νικό.

Το δια­κύ­βευμα: απονομή Δικαιο­σύ­νης ή διαιώ­νιση  της αυθαι­ρε­σίας

Η υπόθεση του κυκλώ­μα­τος στη Ρόδο δεν είναι μόνο ποινική. Είναι πολι­τειακή, θεσμική και ηθική. Αν η παρέμ­βαση στο e-Άδειες επι­βε­βαιω­θεί με ψηφιακά απο­δει­κτικά στοι­χεία, θα μιλάμε για κατά­χρηση κρα­τι­κής ψηφια­κής υπο­δο­μής προς όφελος ιδιωτών.

Το στοί­χημα για τις Αρχές δεν είναι μόνο η εξάρ­θρωση του κυκλώ­μα­τος, αλλά η θεσμική θωρά­κιση της Πολε­ο­δο­μίας και του ΤΕΕ, με επα­να­σχε­δια­σμό των συστη­μά­των ελέγχου, αυστη­ρό­τε­ρες δικλεί­δες ασφά­λειας και ενί­σχυση του ελέγχου από ανε­ξάρ­τη­τες αρχές.

Μένει να απο­δει­χθεί αν η Πολι­τεία έχει τη βούληση και την ικα­νό­τητα να σπάσει το από­στημα της πολε­ο­δο­μι­κής δια­φθο­ράς που τραυ­μα­τί­ζει τη νομι­μό­τητα, την αξιο­πι­στία της διοί­κη­σης και τελικά την ίδια τη δημο­κρα­τία.

Αν κάτι έχει απο­δει­χθεί ως τώρα, είναι ότι τα «θεμέλια» της Πολε­ο­δο­μίας στη Ρόδο και αλλού έχουν ρωγμές, που δεν επι­σκευά­ζο­νται με παρα­θυ­ρά­κια και ψεύ­τι­κες δηλώ­σεις.