Μανώλης Μαργέλλος: Οραμα, ρίσκο, καινοτομία και το μυστικό της επιτυχίας

• «Οι κα­λύ­τε­ροι πε­λά­τες που φι­λο­ξε­νεί η Ρόδος είναι αυτοί που έχουν τη γα­στρο­νο­μι­κή παι­δεία να ανα­γνω­ρί­σουν την ποιό­τη­τα», το­νί­ζει ο γνω­στός επι­χει­ρη­μα­τί­ας • «Αυτό που λεί­πει σή­με­ρα από τη Ρόδο είναι η αι­σθη­τι­κή και το όραμα. Το όραμα που θα έπρε­πε να έχει κάθε πο­λι­τι­κός αυτού του τόπου, ώστε να κάνει ου­σια­στι­κά έργα που θα αλ­λά­ξουν το νησί…»

Ο Μα­νώ­λης Μαρ­γέλ­λος είναι ένας επι­τυ­χη­μέ­νος, αυ­το­δη­μιούρ­γη­τος Ρο­δί­της επι­χει­ρη­μα­τί­ας, που ξε­κί­νη­σε σε νεαρή ηλι­κία, μόλις 21 ετών, να ασχο­λεί­ται με το επι­χει­ρείν και σή­με­ρα, συ­μπλη­ρώ­νει σχε­δόν τρεις δε­κα­ε­τί­ες στον χώρο της εστί­α­σης. Του αρέ­σει να τολμά, να πρω­το­πο­ρεί, να εξε­λίσ­σο­νται συ­νε­χώς οι επι­χει­ρή­σεις όπου δρα­στη­ριο­ποιεί­ται και, αυτό που του ανα­γνω­ρί­ζουν όλοι, είναι η ερ­γα­τι­κό­τη­τα και η αφο­σί­ω­σή του σε ό,τι κα­τα­πιά­νε­ται με πάθος και με­ρά­κι, με στόχο πάντα την ποιό­τη­τα και τα υψηλά standard. Έχει κα­τα­φέ­ρει εξάλ­λου να κάνει το Ronda ση­μείο ανα­φο­ράς του νη­σιού.

Στη συ­ζή­τη­σή μας, ανα­φέ­ρει ότι τα πε­ρισ­σό­τε­ρα κα­τα­στή­μα­τα στη Ρόδο δεν βρί­σκο­νται σε υψηλό επί­πε­δο, υπο­στη­ρί­ζο­ντας μά­λι­στα ότι το 90% απευ­θύ­νε­ται στη λε­γό­με­νη «αρ­πα­χτή», με τη λο­γι­κή του γρή­γο­ρου κέρ­δους, χωρίς να επεν­δύ­ουν οι επι­χει­ρη­μα­τί­ες σε ποιό­τη­τα, εμπει­ρία και σωστή εξυ­πη­ρέ­τη­ση. «Η Ρόδος είναι ένας κο­ρυ­φαί­ος του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός και αξί­ζει μα­γα­ζιά που θα προ­σφέ­ρουν υψη­λού επι­πέ­δου εμπει­ρί­ες. Όσοι το κα­τα­λα­βαί­νουν, κά­νουν τη δια­φο­ρά και είναι αυτοί που τε­λι­κά επι­βιώ­νουν και ξε­χω­ρί­ζουν», θα πει σχε­τι­κά ο γνω­στός επι­χει­ρη­μα­τί­ας.

Ο κ. Μαρ­γέλ­λος δεν πα­ρα­λεί­πει να το­νί­σει ότι αυτό που λεί­πει σή­με­ρα από τη Ρόδο είναι η αι­σθη­τι­κή και το όραμα. Το όραμα που θα έπρε­πε να έχει κάθε πο­λι­τι­κός αυτού του τόπου, ώστε να κάνει ου­σια­στι­κά έργα που θα αλ­λά­ξουν το νησί…

Ανα­λυ­τι­κά η συ­νέ­ντευ­ξη:

• Πόσα χρό­νια συ­μπλη­ρώ­νε­τε στον χώρο της εστί­α­σης από τότε που μπή­κα­τε στο επι­χει­ρείν σε νεαρή ηλι­κία;

Φέτος, στις 16 Ιου­νί­ου, κλεί­νω 29 χρό­νια κα Πα­μπρή ως επι­χει­ρη­μα­τί­ας στον χώρο της εστί­α­σης. Ξε­κί­νη­σα το τα­ξί­δι μου στα 21 μου χρό­νια, γε­μά­τος όνει­ρα, πάθος και θέ­λη­ση. Η πο­ρεία μου δεν ήταν εύ­κο­λη, είχε προ­κλή­σεις, δυ­σκο­λί­ες, αλλά και αμέ­τρη­τες στιγ­μές δη­μιουρ­γί­ας και εξέ­λι­ξης. Με αφο­σί­ω­ση, σκλη­ρή δου­λειά και όραμα, κα­τά­φε­ρα να εξε­λι­χθώ και να προ­σφέ­ρω πάντα το κα­λύ­τε­ρο στους πε­λά­τες μου, χτί­ζο­ντας σχέ­σεις εμπι­στο­σύ­νης και ποιό­τη­τας. Σε αυτή τη δια­δρο­μή, δεν ήμουν ποτέ μόνος. Είχα δίπλα μου τη γυ­ναί­κα μου, τα παι­διά μου και τους κο­ντι­νούς μου αν­θρώ­πους, που ήταν το στή­ριγ­μά μου σε κάθε βήμα. Μαζί κα­τα­φέ­ρα­με να κρα­τή­σου­με ζω­ντα­νή την αγάπη για την εστί­α­ση, δη­μιουρ­γώ­ντας έναν χώρο όπου η φι­λο­ξε­νία και η γεύση συ­να­ντούν την πα­ρά­δο­ση και την και­νο­το­μία.

Η πο­ρεία συ­νε­χί­ζε­ται, με το ίδιο πάθος και την ίδια δέ­σμευ­ση: να προ­σφέ­ρω αυ­θε­ντι­κές εμπει­ρί­ες και να δι­καιώ­νω κάθε μέρα την εμπι­στο­σύ­νη των αν­θρώ­πων που μας επι­λέ­γουν.

• Ποιο είναι το μυ­στι­κό της επι­τυ­χί­ας που έκανε το Ronda δια­χρο­νι­κό στη Ρόδο κ. Μαρ­γέλ­λο;

Το Ronda Beach Bar Restaurant έχει κα­τα­φέ­ρει να γίνει ένα δια­χρο­νι­κό ση­μείο ανα­φο­ράς στη Ρόδο, χάρη στην αδια­πραγ­μά­τευ­τη ποιό­τη­τά του, τις υψη­λού επι­πέ­δου υπη­ρε­σί­ες του και τη συ­νε­χή εξέ­λι­ξη της εμπει­ρί­ας που προ­σφέ­ρει. Ένα από τα βα­σι­κά μυ­στι­κά της επι­τυ­χί­ας του είναι η συ­νε­χής εκ­παί­δευ­ση του προ­σω­πι­κού, υπό την κα­θο­δή­γη­ση εξει­δι­κευ­μέ­νων στε­λε­χών που τα­ξι­δεύ­ουν σε διά­φο­ρα μέρη του κό­σμου για να αντλούν νέες ιδέες και ει­κό­νες. Έτσι, το Ronda πα­ρα­μέ­νει πάντα στην πρώτη γραμ­μή της εστί­α­σης στην Ευ­ρώ­πη, θέ­το­ντας νέα πρό­τυ­πα στον χώρο της γα­στρο­νο­μί­ας και της φι­λο­ξε­νί­ας.

Πλέον, το Ronda δεν είναι απλώς ένα εστια­τό­ριο – είναι ένα brand με ευ­ρω­παϊ­κή εμ­βέ­λεια. Οι προ­τά­σεις για να επε­κτα­θεί ως αλυ­σί­δα σε με­γά­λες πό­λεις της Ευ­ρώ­πης είναι πολ­λές και σί­γου­ρα βρί­σκο­νται στις σκέ­ψεις μας για το μέλ­λον.

Πάνω απ’ όλα, το Ronda είναι ένα κό­σμη­μα για τη Ρόδο, ένα ση­μείο που έχει ανε­βά­σει τον πήχη της εστί­α­σης στο νησί σε ασυ­να­γώ­νι­στο επί­πε­δο. Απευ­θύ­νε­ται σε ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο, απαι­τη­τι­κό κοινό που ανα­ζη­τά το κα­λύ­τε­ρο, προ­σφέ­ρο­ντας μια εμπει­ρία που συν­δυά­ζει πο­λυ­τέ­λεια, αι­σθη­τι­κή και υψη­λές γα­στρο­νο­μι­κές προ­δια­γρα­φές.

Το Ronda είναι πλέον σήμα κα­τα­τε­θέν για τον του­ρί­στα που επι­σκέ­πτε­ται τη Ρόδο. Πολ­λοί τα­ξι­δεύ­ουν στο νησί απο­κλει­στι­κά και μόνο για να ζή­σουν την εμπει­ρία του Ronda. Αυτό το γε­γο­νός επι­βε­βαιώ­νε­ται και από τους κο­ρυ­φαί­ους του­ρι­στι­κούς πρά­κτο­ρες του νη­σιού, αλλά και από διε­θνή τα­ξι­διω­τι­κά γρα­φεία που συ­νερ­γά­ζο­νται με τη Ρόδο, ανα­δει­κνύ­ο­ντας το Ronda ως έναν must-visit προ­ο­ρι­σμό.

Η επι­τυ­χία αυτή δεν θα ήταν δυ­να­τή χωρίς τους εξαι­ρε­τι­κούς συ­νερ­γά­τες μας, με τους οποί­ους πο­ρευό­μα­στε μαζί από τα πρώτα μου βή­μα­τα στον χώρο. Ανά­με­σά τους, ξε­χω­ρι­στή θέση κα­τέ­χει η αρ­χι­τέ­κτο­νας Βάνα Περ­νά­ρη, η οποία με τις και­νο­τό­μες και πρω­το­πο­ρια­κές της δη­μιουρ­γί­ες έχει αφή­σει ανε­ξί­τη­λο το στίγ­μα της στο νησί της Ρόδου. Η δου­λειά της απο­τε­λεί κό­σμη­μα για το νησί, όπως ακρι­βώς το Ronda απο­τε­λεί ση­μείο ανα­φο­ράς για την εστί­α­ση και τη φι­λο­ξε­νία. Το πιο ση­μα­ντι­κό; Το Ronda δεν δια­φη­μί­ζε­ται από το νησί – το Ronda δια­φη­μί­ζει τη Ρόδο.

• Ο κό­σμος μπο­ρεί να εκτι­μή­σει τις σω­στές πα­ρε­χό­με­νες υπη­ρε­σί­ες;

Ο κό­σμος μπο­ρεί και ανα­γνω­ρί­ζει τις σωστά πα­ρε­χό­με­νες υπη­ρε­σί­ες – και αυτό είναι κάτι που βλέπω κα­θη­με­ρι­νά στο Ronda. Όταν ακούς πε­λά­τες να λένε “Ναι, είναι ακρι­βό, αλλά αξί­ζει!”, κα­τα­λα­βαί­νεις πως οι επι­σκέ­πτες μας δεν ψά­χνουν απλώς κάτι φθηνό, αλλά κάτι που να έχει πραγ­μα­τι­κή αξία. Δεν έχει νόημα να πλη­ρώ­σεις λι­γό­τε­ρα κάπου αλλού, αν αυτό που λαμ­βά­νεις δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στην ποιό­τη­τα που πε­ρι­μέ­νεις. Αυτός είναι και ο λόγος που το Ronda έχει γίνει ση­μείο ανα­φο­ράς στη Ρόδο. Ο κό­σμος όχι μόνο το ανα­γνω­ρί­ζει, αλλά επι­στρέ­φει ξανά και ξανά, γιατί ξέρει πως εδώ θα βρει την εμπει­ρία, την ποιό­τη­τα και το επί­πε­δο υπη­ρε­σιών που αξί­ζει να πλη­ρώ­σει. Δεν είναι τυ­χαίο, άλ­λω­στε, ότι τα πε­ρισ­σό­τε­ρα μα­γα­ζιά εστί­α­σης και ξε­νο­δό­χοι του νη­σιού παίρ­νουν ιδέες από το Ronda και προ­σπα­θούν να τις υλο­ποι­ή­σουν. Το να σε αντι­γρά­φουν είναι τι­μη­τι­κό, γιατί δεί­χνει πως αυτό που κά­νεις αξί­ζει. Βέ­βαια, οι πε­ρισ­σό­τε­ρες από αυτές τις προ­σπά­θειες είναι απλές κακές απο­μι­μή­σεις, γιατί η επι­τυ­χία δεν είναι μόνο η ει­κό­να – είναι η ουσία, η φι­λο­σο­φία και η λε­πτο­μέ­ρεια πίσω από κάθε πα­ρο­χή. Και αυτό είναι που με ξε­χω­ρί­ζει: η αυ­θε­ντι­κό­τη­τα. Πρέ­πει, όμως, να πω ότι ο κό­σμος της Ρόδου δεν μπο­ρού­σε να ανα­γνω­ρί­σει τις σω­στές πα­ρο­χές τα προη­γού­με­να χρό­νια. Χρειά­στη­κε χρό­νος, παι­δεία και εμπει­ρί­ες για να μπο­ρέ­σει να εκτι­μή­σει πραγ­μα­τι­κά τι ση­μαί­νει υψηλό επί­πε­δο εστί­α­σης και φι­λο­ξε­νί­ας. Σή­με­ρα, όμως, αυτό έχει αλ­λά­ξει – και είναι κάτι που βλέπω κα­θη­με­ρι­νά μέσα από την αφο­σί­ω­ση των πε­λα­τών μας και την ανα­γνώ­ρι­ση που λαμ­βά­νου­με.

• Τα κα­τα­στή­μα­τα της Ρόδου είναι σε καλό επί­πε­δο;

Η αλή­θεια είναι πως τα πε­ρισ­σό­τε­ρα κα­τα­στή­μα­τα στη Ρόδο δεν βρί­σκο­νται σε υψηλό επί­πε­δο. Το 90% απευ­θύ­νε­ται στην αρ­πα­χτή, με τη λο­γι­κή του γρή­γο­ρου κέρ­δους, χωρίς να επεν­δύ­ουν σε ποιό­τη­τα, εμπει­ρία και σωστή εξυ­πη­ρέ­τη­ση. Από την άλλη, υπάρ­χει ένα 10% που επεν­δύ­ει πραγ­μα­τι­κά στην ποιό­τη­τα, κα­τα­νο­ώ­ντας ότι η επι­τυ­χία δεν έρ­χε­ται μέσα σε μία σεζόν, αλλά χτί­ζε­ται με συ­νέ­πεια, επαγ­γελ­μα­τι­σμό και σε­βα­σμό στον πε­λά­τη. Τα τε­λευ­ταία χρό­νια, βλέπω μια νέα γενιά επι­χει­ρη­μα­τιών που προ­σπα­θεί να ανε­βά­σει τον πήχη λίγο πα­ρα­πά­νω. Υπάρ­χουν νέοι άν­θρω­ποι που αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι η ποιό­τη­τα είναι αυτή που φέρ­νει τη διάρ­κεια και όχι η νο­ο­τρο­πία του “αρ­πά­ξα­με ό,τι προ­λά­βα­με και πάμε πα­ρα­κά­τω”. Ωστό­σο, το με­γά­λο πρό­βλη­μα είναι ότι πολ­λοί δεν έχουν καμία επαγ­γελ­μα­τι­κή κα­τάρ­τι­ση στον χώρο. Πολ­λές επι­χει­ρή­σεις ανοί­γουν χωρίς πλάνο, χωρίς γνώση του αντι­κει­μέ­νου και χωρίς τη σωστή φι­λο­σο­φία για το πώς πρέ­πει να λει­τουρ­γεί ένα μα­γα­ζί που σέ­βε­ται τον πε­λά­τη. Το απο­τέ­λε­σμα; Χα­μη­λή ποιό­τη­τα, κακή εξυ­πη­ρέ­τη­ση και μια γε­νι­κό­τε­ρη ει­κό­να που δεν τιμά τον του­ρι­σμό της Ρόδου. Η Ρόδος είναι ένας κο­ρυ­φαί­ος του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός και αξί­ζει μα­γα­ζιά που θα προ­σφέ­ρουν υψη­λού επι­πέ­δου εμπει­ρί­ες. Όσοι το κα­τα­λα­βαί­νουν, κά­νουν τη δια­φο­ρά και είναι αυτοί που τε­λι­κά επι­βιώ­νουν και ξε­χω­ρί­ζουν. Οι υπό­λοι­ποι έρ­χο­νται και φεύ­γουν, αφή­νο­ντας πίσω μία νο­ο­τρο­πία που, ευ­τυ­χώς, σιγά-σιγά αλ­λά­ζει. Η αλ­λα­γή στον χώρο της εστί­α­σης δεν έρ­χε­ται από μόνη της. Χρειά­ζε­ται επέν­δυ­ση, γνώση, αγάπη για το αντι­κεί­με­νο και σε­βα­σμό στον πε­λά­τη. Και αυτό είναι κάτι που εγώ, προ­σω­πι­κά, εφαρ­μό­ζω όλα αυτά τα χρό­νια.

• Τι πρέ­πει να δια­θέ­τει ένας υπο­ψή­φιος επι­χει­ρη­μα­τί­ας εστί­α­σης και δια­σκέ­δα­σης;

Για να γίνει κά­ποιος επι­τυ­χη­μέ­νος επι­χει­ρη­μα­τί­ας στον χώρο της εστί­α­σης και της δια­σκέ­δα­σης, δεν υπάρ­χει οδη­γός χρή­σης. Δεν είναι μία δου­λειά που μα­θαί­νε­ται από ένα βι­βλίο ή μία συ­ντα­γή επι­τυ­χί­ας που ακο­λου­θείς βήμα προς βήμα. Χρειά­ζε­ται διαρ­κής εξέ­λι­ξη, συ­νε­χής μά­θη­ση και κυ­ρί­ως τόλμη. Πρώτα απ’ όλα, πρέ­πει να έχει αγάπη για αυτό που κάνει. Αν δεν αγα­πάς τον χώρο, αν δεν έχεις πάθος και όραμα, τότε είναι πολύ δύ­σκο­λο να πε­τύ­χεις. Η εστί­α­ση και η δια­σκέ­δα­ση απαι­τούν δη­μιουρ­γι­κό­τη­τα, όχι απλά να ακο­λου­θείς τις τά­σεις, αλλά να και­νο­το­μείς, να φέρ­νεις νέες ιδέες, να ξε­χω­ρί­ζεις. Ένας επι­χει­ρη­μα­τί­ας σε αυτόν τον χώρο δεν μπο­ρεί να φο­βά­ται τη γνώση. Πρέ­πει να εξε­λίσ­σε­ται, να μα­θαί­νει, να πα­ρα­κο­λου­θεί τι συμ­βαί­νει στον κόσμο, να τα­ξι­δεύ­ει, να εμπνέ­ε­ται. Αν μέ­νεις στά­σι­μος, αν δεν προ­σπα­θείς να γί­νεις κα­λύ­τε­ρος, τότε αργά ή γρή­γο­ρα θα μεί­νεις πίσω.

Το ρίσκο είναι ανα­πό­σπα­στο κομ­μά­τι αυτής της δου­λειάς. Επι­χει­ρη­μα­τί­ας χωρίς ρίσκο, δεν είναι επι­χει­ρη­μα­τί­ας. Πρέ­πει να τολ­μάς να επεν­δύ­εις, να μη φο­βά­σαι αν κάτι θα δου­λέ­ψει ή όχι. Δεν μπο­ρείς να πε­ρι­μέ­νεις εγ­γυ­ή­σεις πριν κά­νεις μία κί­νη­ση. Η από­φα­ση είναι δική σου και η επι­τυ­χία έρ­χε­ται σε αυ­τούς που δεν φο­βού­νται να πά­ρουν με­γά­λες απο­φά­σεις. Γι’ αυτό και είναι δύ­σκο­λο να γίνει κά­ποιος επι­χει­ρη­μα­τί­ας – αλ­λιώς θα ήταν όλοι. Βλέ­πεις ικα­νούς αν­θρώ­πους, δυ­να­τά στε­λέ­χη, που θα μπο­ρού­σαν να ανοί­ξουν τη δική τους επι­χεί­ρη­ση, αλλά μέ­νουν στη σι­γου­ριά του μι­σθού. Φο­βού­νται να ξε­βο­λευ­τούν, να αφή­σουν την ασφά­λεια για το άγνω­στο. Όμως, ο επι­χει­ρη­μα­τί­ας δεν σκέ­φτε­ται έτσι. Δεν έχει στο μυαλό του το “λίγο από όλα” – είναι όλα ή τί­πο­τα. Γι’ αυτό, όποιος θέλει να πε­τύ­χει στον χώρο αυτό, πρέ­πει να ρι­σκά­ρει, να δη­μιουρ­γεί, να επεν­δύ­ει, να παίρ­νει απο­φά­σεις και πάνω απ’ όλα να αγαπά αυτό που κάνει. Χωρίς αυτά, η επι­τυ­χία είναι απλώς ένα όνει­ρο που δεν θα γίνει ποτέ πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

• Ποια πι­στεύ­ε­τε πως ήταν η κα­λύ­τε­ρη επι­χει­ρη­μα­τι­κή σας ιδέα;

Η με­γα­λύ­τε­ρη και πιο δύ­σκο­λη επι­χει­ρη­μα­τι­κή μου ιδέα ήταν να συν­δυά­σω τη γα­στρο­νο­μία με την ποιό­τη­τα του ποτού. Το να κα­τα­φέ­ρεις να πα­ντρέ­ψεις την εστί­α­ση με τη δια­σκέ­δα­ση στον ίδιο χώρο, δια­τη­ρώ­ντας πα­ράλ­λη­λα υψηλή ποιό­τη­τα, δεν είναι κάτι απλό. Ήταν μία με­γά­λη πρό­κλη­ση, γιατί οι δύο αυτοί κό­σμοι, αν και φαι­νο­με­νι­κά κο­ντι­νοί, έχουν δια­φο­ρε­τι­κές απαι­τή­σεις και δυ­να­μι­κές. Αυτό το concept ξε­κί­νη­σε στην Ευ­ρώ­πη αρ­κε­τά χρό­νια πριν και έφτα­σε στην Ελ­λά­δα γύρω στο 2011. Τότε ήταν ακόμα μία νέα τάση για την ελ­λη­νι­κή αγορά, η οποία λει­τουρ­γού­σε με πιο πα­ρα­δο­σια­κά μο­ντέ­λα δια­σκέ­δα­σης και εστί­α­σης. Όταν το φέ­ρα­με στη Ρόδο το 2014, ήταν κάτι εντε­λώς ξένο για τους ντό­πιους. Ο κό­σμος δεν ήταν συ­νη­θι­σμέ­νος να απο­λαμ­βά­νει υψη­λής ποιό­τη­τας γα­στρο­νο­μία σε ένα πε­ρι­βάλ­λον που συν­δυά­ζει ποτό, μου­σι­κή και δια­σκέ­δα­ση, χωρίς να θυ­σιά­ζε­ται ούτε η εμπει­ρία φα­γη­τού ούτε η ατμό­σφαι­ρα του χώρου.

Στην αρχή, υπήρ­χε σκε­πτι­κι­σμός. Πολ­λοί δεν κα­τα­λά­βαι­ναν το concept, άλλοι το έβλε­παν δι­στα­κτι­κά. Όμως, με τον χρόνο, με συ­νέ­πεια, αφο­σί­ω­ση και επι­μο­νή στη λε­πτο­μέ­ρεια, ο κό­σμος το αγκά­λια­σε και το έκανε δικό του. Σή­με­ρα, αυτό το μο­ντέ­λο όχι μόνο έχει εδραιω­θεί, αλλά θε­ω­ρεί­ται ση­μείο ανα­φο­ράς στη Ρόδο και πέρα από αυτήν.

Η επι­τυ­χία αυτής της ιδέας απέ­δει­ξε ότι, όταν επεν­δύ­εις σε κάτι και­νο­τό­μο, πι­στεύ­εις σε αυτό και επι­μέ­νεις στην ποιό­τη­τα, ο κό­σμος το εκτι­μά και το υιο­θε­τεί με τον καιρό.

• Υπάρ­χει σκλη­ρός αντα­γω­νι­σμός στον κλάδο σας;

Φυ­σι­κά και υπάρ­χει σκλη­ρός αντα­γω­νι­σμός στον κλάδο μας – και αυτό είναι κάτι θε­τι­κό. Ο αντα­γω­νι­σμός σε κάνει κα­λύ­τε­ρο, σε ανα­γκά­ζει να εξε­λίσ­σε­σαι, να και­νο­το­μείς, να μη μέ­νεις στά­σι­μος. Αν δεν υπήρ­χε αντα­γω­νι­σμός, δεν θα υπήρ­χε και ξε­χω­ρι­σμός. Ο επι­τυ­χη­μέ­νος επι­χει­ρη­μα­τί­ας δεν φο­βά­ται τον αντα­γω­νι­σμό, γιατί μέσα από αυτόν απο­δει­κνύ­ει την αξία του και κερ­δί­ζει την εμπι­στο­σύ­νη του κό­σμου. Ο σκλη­ρός αντα­γω­νι­σμός στον χώρο της εστί­α­σης και της δια­σκέ­δα­σης υπάρ­χει για πολ­λούς λό­γους:

1. Η ζή­τη­ση είναι τε­ρά­στια, αλλά και οι επι­λο­γές πολ­λές – Ο του­ρι­σμός φέρ­νει εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες κάθε χρόνο, και όλοι θέ­λουν το με­ρί­διό τους. Αυτό ση­μαί­νει ότι κάθε επι­χεί­ρη­ση προ­σπα­θεί να τρα­βή­ξει την προ­σο­χή του πε­λά­τη, είτε μέσα από ποιό­τη­τα, είτε μέσα από χα­μη­λές τιμές, είτε μέσα από εμπει­ρί­ες.

2. Η δια­φο­ρο­ποί­η­ση είναι δύ­σκο­λη – Στον χώρο μας, πολ­λές επι­χει­ρή­σεις προ­σπα­θούν να αντι­γρά­ψουν ιδέες, concepts, ακόμα και ολό­κλη­ρη τη φι­λο­σο­φία επι­τυ­χη­μέ­νων μα­γα­ζιών. Για να ξε­χω­ρί­σεις, πρέ­πει να προ­σφέ­ρεις κάτι μο­να­δι­κό και να δια­τη­ρείς υψηλά standards, ώστε ο κό­σμος να κα­τα­λα­βαί­νει τη δια­φο­ρά.

3. Ο αντα­γω­νι­σμός είναι πο­λυ­ε­πί­πε­δος – Δεν αντα­γω­νί­ζε­σαι μόνο άλλα εστια­τό­ρια ή beach bars, αλλά και ξε­νο­δο­χεία, του­ρι­στι­κούς πρά­κτο­ρες και άλ­λους προ­ο­ρι­σμούς. Πλέον, δεν παί­ζεις μόνο σε το­πι­κό επί­πε­δο, αλλά σε διε­θνές – γιατί ο πε­λά­της συ­γκρί­νει την εμπει­ρία που του προ­σφέ­ρεις όχι μόνο με αυτή που θα βρει σε ένα άλλο μα­γα­ζί στη Ρόδο, αλλά με αυτή που θα βρει στην Ίμπι­ζα, στο Ντου­μπάι ή στο Μόντε Κάρλο.

4. Οι απαι­τή­σεις των πε­λα­τών συ­νε­χώς αυ­ξά­νο­νται – Ο ση­με­ρι­νός επι­σκέ­πτης έχει τα­ξι­δέ­ψει, έχει δει, έχει ζήσει εμπει­ρί­ες σε όλο τον κόσμο. Δεν αρ­κεί­ται σε ένα απλό όμορ­φο πε­ρι­βάλ­λον – θέλει υψηλό επί­πε­δο εξυ­πη­ρέ­τη­σης, εξαι­ρε­τι­κή γα­στρο­νο­μία, μο­να­δι­κή ατμό­σφαι­ρα και υπη­ρε­σί­ες που να δι­καιο­λο­γούν το κό­στος. Αν δεν μπο­ρείς να αντα­πο­κρι­θείς σε αυτό, ο αντα­γω­νι­σμός θα σε ξε­πε­ρά­σει.

5. Η τε­χνο­λο­γία και το marketing έχουν αλ­λά­ξει το παι­χνί­δι – Πλέον, το να έχεις ένα καλό μα­γα­ζί δεν αρκεί. Πρέ­πει να το προ­ω­θή­σεις σωστά, να δη­μιουρ­γή­σεις εμπει­ρία, να αξιο­ποι­ή­σεις τα social media, να επεν­δύ­σεις σε branding. Όσοι μέ­νουν πίσω σε αυτό το κομ­μά­τι, χά­νουν πο­λύ­τι­μο έδα­φος.

Γι’ αυτό, δεν βλέπω τον αντα­γω­νι­σμό ως εμπό­διο, αλλά ως κι­νη­τή­ρια δύ­να­μη. Αν δεν υπήρ­χε αντα­γω­νι­σμός, δεν θα υπήρ­χε και πρό­ο­δος. Η επι­τυ­χία δεν έρ­χε­ται από τη χα­μη­λή τιμή ή από την αντι­γρα­φή, αλλά από την και­νο­το­μία, τη στα­θε­ρό­τη­τα και την επι­μο­νή στην ποιό­τη­τα. Όσοι κα­τα­φέρ­νουν να το κα­τα­νο­ή­σουν αυτό, είναι αυτοί που ξε­χω­ρί­ζουν – και είμαι πε­ρή­φα­νος που το Ronda είναι μέσα σε αυ­τούς.

• Από την εμπει­ρία σας όλα αυτά τα χρό­νια ποιοι είναι οι κα­λύ­τε­ροι πε­λά­τες της Ρόδου;

Από την εμπει­ρία μου όλα αυτά τα χρό­νια, οι κα­λύ­τε­ροι πε­λά­τες που φι­λο­ξε­νεί η Ρόδος είναι αυτοί που έχουν τη γα­στρο­νο­μι­κή παι­δεία να ανα­γνω­ρί­σουν την ποιό­τη­τα. Είναι αυτοί που κα­τα­λα­βαί­νουν την αξία των πρώ­των υλών, εκτι­μούν ένα καλό ποτό και γνω­ρί­ζουν τι ση­μαί­νει πραγ­μα­τι­κά υψηλό επί­πε­δο γα­στρο­νο­μί­ας. Ένας πε­λά­της με γα­στρο­νο­μι­κή παι­δεία δεν κοιτά μόνο την τιμή, αλλά τη λο­γι­κή πίσω από αυτήν. Κα­τα­νο­εί ότι η ποιό­τη­τα κο­στί­ζει, γιατί ση­μαί­νει εξαι­ρε­τι­κές πρώ­τες ύλες, άρι­στη τε­χνι­κή, εξει­δι­κευ­μέ­νο προ­σω­πι­κό και μο­να­δι­κή εμπει­ρία. Δεν αρ­κεί­ται σε κάτι φθηνό απλά για να φάει – ανα­ζη­τά την ουσία, την εμπει­ρία, τη λε­πτο­μέ­ρεια. Αυτό που έχου­με κα­τα­φέ­ρει στο Ronda είναι να συν­δυά­σου­με τη γα­στρο­νο­μι­κή παι­δεία με τη δια­σκέ­δα­ση, χωρίς να χά­νου­με τον χα­ρα­κτή­ρα μας. Το τρί­πτυ­χο είναι ξε­κά­θα­ρο: υψη­λού επι­πέ­δου γα­στρο­νο­μία, ποιο­τι­κή δια­σκέ­δα­ση και αυ­θε­ντι­κή εμπει­ρία. Ο στό­χος δεν είναι απλά ένα καλό γεύμα ή ένα ωραίο ποτό, αλλά μια ολο­κλη­ρω­μέ­νη εμπει­ρία που συν­δυά­ζει την από­λαυ­ση με την έντα­ση της δια­σκέ­δα­σης. Η ξέ­φρε­νη δια­σκέ­δα­ση μπο­ρεί να συ­νυ­πάρ­χει με την ποιό­τη­τα – και αυτό είναι κάτι που έχου­με πε­τύ­χει στο από­λυ­το. Το να μπο­ρεί κά­ποιος να απο­λαύ­σει ένα signature cocktail, ένα εκλε­πτυ­σμέ­νο πιάτο και ταυ­τό­χρο­να να ζήσει μια έντο­νη βρα­διά με μου­σι­κή και ενέρ­γεια, χωρίς το μα­γα­ζί να χάνει τον χα­ρα­κτή­ρα του, είναι μια ισορ­ρο­πία που λίγοι μπο­ρούν να δια­χει­ρι­στούν. Αυτοί οι πε­λά­τες είναι οι κα­λύ­τε­ροι για τη Ρόδο – γιατί δεν έρ­χο­νται απλά για δια­κο­πές, αλλά για να ζή­σουν εμπει­ρί­ες που θα θυ­μού­νται. Και αυτό είναι που μας ξε­χω­ρί­ζει και μας κάνει να κρα­τά­με τον πήχη ψηλά.

• Η κα­τά­στα­ση στην Παλιά Πόλη της Ρόδου έχει αλ­λά­ξει τα τε­λευ­ταία χρό­νια;

Δυ­στυ­χώς, η κα­τά­στα­ση στην Παλιά Πόλη της Ρόδου πα­ρα­μέ­νει ίδια εδώ και πάρα πολλά χρό­νια. Η αι­σθη­τι­κή της είναι κάτω του μη­δε­νός, πα­ρό­τι θα μπο­ρού­σε να αλ­λά­ξει με απλές πα­ρεμ­βά­σεις από τον εκά­στο­τε αντι­δή­μαρ­χο που ανα­λαμ­βά­νει τη Με­σαιω­νι­κή Πόλη. Τρία βα­σι­κά ζη­τή­μα­τα που χρειά­ζο­νται άμεση βελ­τί­ω­ση είναι σαφώς, η ομοιο­μορ­φία στις τέ­ντες και τις ομπρέ­λες, με ένα ενιαίο χρώμα που θα απο­φα­σί­σει η Αρ­χαιο­λο­γία, συ­γκε­κρι­μέ­νος τύπος πι­να­κί­δων για όλα τα κα­τα­στή­μα­τα, ώστε να δια­τη­ρεί­ται η ιστο­ρι­κή αι­σθη­τι­κή και φυ­σι­κά και οι κρά­χτες, που υπάρ­χουν πα­ντού στον του­ρι­στι­κό κόσμο, αλλά αλλού είναι κομ­ψοί.

Στη Ρόδο, θα έπρε­πε του­λά­χι­στον να ντύ­νο­νται ανά­λο­γα με το πε­ρι­βάλ­λον της Πα­λιάς Πόλης – ένα γι­λέ­κο, μία γρα­βά­τα, κάτι που να ται­ριά­ζει. Αν δεν υπάρ­ξει ου­σια­στι­κή πα­ρέμ­βα­ση από τον αντι­δή­μαρ­χο, τί­πο­τα δεν θα αλ­λά­ξει. Η αστυ­νο­μία μπο­ρεί να κάνει τη δου­λειά της, αλλά το θέμα είναι η συ­νο­λι­κή αι­σθη­τι­κή και η βού­λη­ση των το­πι­κών αρχών να πιέ­σουν τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες προς μία πιο προ­σεγ­μέ­νη ει­κό­να.

• Τι λεί­πει από τη Ρόδο σή­με­ρα;

Αυτό που λεί­πει από τη Ρόδο σή­με­ρα είναι η αι­σθη­τι­κή (σπα­σμέ­να πα­γκά­κια, στρα­βές πι­να­κί­δες κτλ), καθώς και το όραμα. Το όραμα που θα έπρε­πε να έχει κάθε πο­λι­τι­κός αυτού του τόπου, ώστε να κάνει ου­σια­στι­κά έργα που θα αλ­λά­ξουν το νησί. Από τότε που θυ­μά­μαι τον εαυτό μου, από τότε που κα­τα­λά­βαι­να ελ­λη­νι­κά, όλοι οι δή­μαρ­χοι που πέ­ρα­σαν έλε­γαν το ίδιο πράγ­μα: “Η μα­ρί­να του Μαν­δρα­κί­ου πρέ­πει να γίνει. Είναι προ­τε­ραιό­τη­τα. Θα αλ­λά­ξει όλο το νησί.” Μι­κρός ήμουν, με­γά­λω­σα, έγινα επι­χει­ρη­μα­τί­ας, και ακόμα ακούω την ίδια υπό­σχε­ση. Και το χει­ρό­τε­ρο; Η μα­ρί­να ακόμα φτιά­χνε­ται! Είναι σαν ένα ατε­λεί­ω­το έργο που όλοι υπό­σχο­νται, αλλά κα­νείς δεν πραγ­μα­το­ποιεί. Και όμως, αν η μα­ρί­να του Μαν­δρα­κί­ου ολο­κλη­ρω­θεί, θα αλ­λά­ξει τη Ρόδο ορι­στι­κά. Θα γίνει η βι­τρί­να του νη­σιού, ένα κό­σμη­μα που θα το­πο­θε­τή­σει τη Ρόδο ακόμα πιο ψηλά στον του­ρι­στι­κό χάρτη.

Όποιος δή­μαρ­χος κα­τα­φέ­ρει να το κάνει πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, το όνομά του θα γρα­φτεί με χρυσά γράμ­μα­τα στην ιστο­ρία της Ρόδου. Θα είναι ένας άν­θρω­πος που άφησε ανε­ξί­τη­λο ση­μά­δι στο νησί, κά­νο­ντας κάτι που όλοι υπό­σχο­νταν, αλλά κα­νείς δεν τόλ­μη­σε να υλο­ποι­ή­σει.

Δεν θα μπω στη συ­ζή­τη­ση για υπο­δο­μές και ελ­λεί­ψεις, γιατί σε κάθε νησί υπάρ­χουν θέ­μα­τα που χρειά­ζο­νται λύση. Όμως, αν συ­γκε­ντρω­θού­με στο βα­σι­κό, στη μα­ρί­να του Μαν­δρα­κί­ου, αυτό και μόνο θα αλ­λά­ξει ολό­κλη­ρο το νησί. Κάτι που έχω μάθει μέσα από την επι­χει­ρη­μα­τι­κή μου πο­ρεία είναι ότι δεν υπάρ­χει “δεν μπορώ” ή “δεν γί­νε­ται” – υπάρ­χει μόνο “δεν θέλω”. Και δυ­στυ­χώς, μέχρι σή­με­ρα, αυτό το έργο δεί­χνει ότι κα­νείς δεν το ήθελε αρ­κε­τά για να το κάνει πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.