Τέλος χειμερινών εκπτώσεων με «κενά τζίρου»

Μοιά­ζει αντι­φα­τι­κό να αυ­ξά­νε­ται σε επί­πε­δα ρεκόρ ο συ­νο­λι­κός τζί­ρος των επι­χει­ρή­σε­ων στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία και πα­ράλ­λη­λα η αγορά λια­νι­κής που κα­θο­ρί­ζει την κα­τα­νά­λω­ση να υπο­λει­τουρ­γεί και να εμ­φα­νί­ζει «κενά τζί­ρου». Όμως αυτό ακρι­βώς δια­πι­στώ­νε­ται τόσο από τα επί­ση­μα στοι­χεία του πρώ­του δι­μή­νου, όσο και από τις πρώ­τες εκτι­μή­σεις στις πω­λή­σεις λια­νι­κής την πε­ρί­ο­δο την εκ­πτώ­σε­ων. Η αύ­ξη­ση του τζί­ρου  αντα­να­κλά βε­βαί­ως μια στα­θε­ρή οι­κο­νο­μι­κή ανά­καμ­ψη, αλλά με δια­φο­ρο­ποί­η­ση σε ορι­σμέ­νους κλά­δους, όπως οι κα­τα­σκευ­ές και η δια­χεί­ρι­ση ακι­νή­των που κα­τα­γρά­φουν ισχυ­ρή ανά­πτυ­ξη, ενώ η με­τα­ποί­η­ση και το χον­δρι­κό εμπό­ριο κα­τέ­γρα­ψαν ήπιες επι­δό­σεις. Η πο­ρεία των επό­με­νων μηνών σί­γου­ρα θα κρί­νει τις εξε­λί­ξεις στην κα­τα­νά­λω­ση, ανά­λο­γα το διε­θνές οι­κο­νο­μι­κό πε­ρι­βάλ­λον, που συ­νε­χί­ζει να επη­ρε­ά­ζει τη δυ­να­μι­κή της ελ­λη­νι­κής αγο­ράς.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ, ο κύ­κλος ερ­γα­σιών των ελ­λη­νι­κών επι­χει­ρή­σε­ων το 2024 ανήλ­θε σε 473 δις ευρώ ση­μειώ­νο­ντας ετή­σια αύ­ξη­ση 4,1%. Την με­γα­λύ­τε­ρη αύ­ξη­ση τζί­ρου 16% πα­ρου­σί­α­σαν οι επι­χει­ρή­σεις στο τομέα την κα­τα­σκευών και 14% στο τομέα πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών, ενώ μεί­ω­ση 9,2% πα­ρου­σί­α­σαν οι επι­χει­ρή­σεις της πα­ρο­χής ενέρ­γειας, που οφεί­λε­ται στις δια­κυ­μάν­σεις των τιμών. Την με­ρί­δα του λέ­ο­ντος σε τζίρο το 2024 απέ­σπα­σε ο κλά­δος χον­δρι­κό και λια­νι­κό εμπό­ριο, ο οποί­ος μαζί με τις πω­λή­σεις οχη­μά­των δια­μορ­φώ­θη­κε σε 176 δις ευρώ, με δεύ­τε­ρη την με­τα­ποί­η­ση με ετή­σιο τζίρο 95 δις ευρώ. Ο τζί­ρος των 72 δις ευρώ στις επι­χει­ρή­σεις του λια­νι­κού εμπο­ρί­ου της χώρας πέ­ρυ­σι, μπο­ρεί να έχει αύ­ξη­ση 2,4%, αλλά δεν πρέ­πει να ξε­χνά­με πως πε­ρι­λαμ­βά­νει ένα πλη­θω­ρι­σμό στα επί­πε­δα τον 3%, ενώ δεν ξε­χω­ρί­ζει την συ­γκέ­ντρω­ση του στις με­γά­λες αλυ­σί­δες, ούτε και τις πω­λή­σεις των σού­περ μάρ­κετ που αυ­ξή­θη­καν κατά 2,5% και ξε­πέ­ρα­σαν τα 12 δις ευρώ.

Θύμα λοι­πόν της πα­γιω­μέ­νης ακρί­βειας στην ενέρ­γεια, δια­τρο­φή και στέ­γα­ση, φαί­νε­ται να είναι για άλλη μια φορά η αγο­ρα­στι­κή κί­νη­ση των φε­τι­νών χει­με­ρι­νών εκ­πτώ­σε­ων. Από τα πρώτα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ στο ξε­κί­νη­μα του 2025 προ­έ­κυ­ψε με­γά­λη άνο­δος της τιμής του φυ­σι­κού αε­ρί­ου, αλλά και ανα­τι­μή­σεις στα τρό­φι­μα, ενώ στα­θε­ρά ανο­δι­κά κι­νή­θη­καν και τα ενοί­κια. Με τον πλη­θω­ρι­σμό να δια­μορ­φώ­νε­ται τον Ια­νουά­ριο ανο­δι­κά στο 2,7%, η μόνη μη­νιαία μεί­ω­ση που κα­τα­γρά­φε­ται είναι αυτή του δεί­κτη στην ομάδα έν­δυ­σης και υπό­δη­σης, κατά -23%, λόγω των τα­κτι­κών χει­με­ρι­νών εκ­πτώ­σε­ων. Ωστό­σο από τις υψη­λό­τε­ρες ετή­σιες αυ­ξή­σεις τιμών κα­τα­γρά­φε­ται στον δεί­κτη της ομά­δας έν­δυ­σης και υπό­δη­σης με +5,4%, επι­βε­βαιώ­νο­ντας τους λό­γους της συ­γκρα­τη­μέ­νης κα­τα­νά­λω­σης. Κενά στο τζίρο εμ­φα­νί­ζει και ο κλάδο αυ­το­κι­νή­των, όπου παρά τις με­γά­λες εκ­πτώ­σεις από τις αντι­προ­σω­πεί­ες, οι ετή­σιες πω­λή­σεις μειώ­θη­καν -16,4%.

Η αλή­θεια είναι πως η αγορά λια­νι­κής «υπο­λει­τουρ­γεί», με μόνο τους 4 στους 10 κα­τα­να­λω­τές να θέ­λουν και να μπο­ρούν να αντα­πο­κρι­θούν στα κί­νη­τρα των ελ­κυ­στι­κών τιμών των εκ­πτώ­σε­ων. Ενώ το μέσο δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα αυ­ξή­θη­κε στη χώρα μας κατά 13%, εντού­τοις για τα 6 στα 10 νοι­κο­κυ­ριά αφε­νός δεν επαρ­κεί και αφε­τέ­ρου κα­τευ­θύ­νε­ται σε λο­γα­ρια­σμούς ενέρ­γειας, δα­πά­νες στέ­γα­σης και ράφια τρο­φί­μων. Μια εβδο­μά­δα πριν την ολο­κλή­ρω­ση των χει­με­ρι­νών εκ­πτώ­σε­ων, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στις μέχρι τώρα πω­λή­σεις, φαί­νε­ται να έχουν δη­μιουρ­γη­θεί «κενά τζί­ρου» σε πολ­λές κα­τη­γο­ρί­ες κα­τα­να­λω­τι­κών αγα­θών, καθώς και σε πολλά μικρά με­μο­νω­μέ­να εμπο­ρι­κά κα­τα­στή­μα­τα. Οι ανα­γκα­στι­κές αλ­λα­γές στις αγο­ρα­στι­κές συ­νή­θειες των κα­τα­να­λω­τών και μά­λι­στα εν μέσω πλη­θω­ρι­στι­κών πιέ­σε­ων, αντί να εστιά­ζουν το αγο­ρα­στι­κό εν­δια­φέ­ρον στις εκ­πτω­τι­κές τιμές προ­κει­μέ­νου να πε­ριο­ρί­σουν τις δα­πά­νες τους, αντι­θέ­τως έχουν πε­ριο­ρί­σει την χρήση των εκ­πτω­τι­κών πε­ριό­δων, σε σχέση με το πα­ρελ­θόν.

Η αγο­ρα­στι­κή διά­θε­ση των κα­τα­να­λω­τών εμ­φα­νί­ζε­ται και πάλι πε­ριο­ρι­σμέ­νη στις αγο­ρές με φυ­σι­κή πα­ρου­σία και αυ­ξη­μέ­νη στις online αγο­ρές και μά­λι­στα από εξω­χώ­ρια e-shops. Ει­δι­κό­τε­ρα, είδη έν­δυ­σης και υπό­δη­σης, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των αθλη­τι­κών ειδών έν­δυ­σης, έχει αγο­ρά­σει από το Δια­δί­κτυο τους τρεις τε­λευ­ταί­ους μήνες το 41% των χρη­στών δια­δι­κτύ­ου στην Ελ­λά­δα. Η ει­κό­να των φε­τι­νών χει­με­ρι­νών εκ­πτώ­σε­ων, πλην ορι­σμέ­νων εξαι­ρέ­σε­ων, είναι κα­τώ­τε­ρη των προσ­δο­κιών των εμπό­ρων, αλλά σύμ­φω­να με τα στα­τι­στι­κά στοι­χεία ανα­μέ­νε­ται να εμ­φα­νί­σει μια πλη­θω­ρι­στι­κή αύ­ξη­ση στην συ­νο­λι­κή αξία των πω­λή­σε­ων και να ξε­πε­ρά­σει τα 6 δις ευρώ του αντί­στοι­χου πε­ρυ­σι­νού δι­μή­νου. Το τα­μείο των χει­με­ρι­νών εκ­πτώ­σε­ων κλεί­νει και πολ­λές επι­χει­ρή­σεις θα συ­νε­χί­σουν τη προ­σπά­θεια τους με προ­σφο­ρές. Το πρώτο δί­μη­νο της χρο­νιάς ολο­κλη­ρώ­νε­ται και θα πε­ρι­μέ­νου­με όλα τα στοι­χεία για ανά­λυ­ση και αξιο­λό­γη­ση της «φθο­ράς» των εκ­πτώ­σε­ων σύμ­φω­να με τις ανά­γκες των επι­χει­ρή­σε­ων και φυ­σι­κά ανά­λο­γα με το δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα των κα­τα­να­λω­τών.

Βα­σί­λης Κορ­κί­δης 

Πρό­ε­δρος ΕΒΕΠ