Το έθιμο, οι ξόβεργες και η κονόμα

Kοινό μυστικό στους παροι­κού­ντες εν Ιερου­σα­λήμ η σύλληψη εκα­το­ντά­δων σπουρ­γι­τιών κάθε χρόνο, τέτοιες μέρες, στην περιοχή Αφάντου της Ρόδου.

Κοινή και η δικαιο­λο­γία όσων συλ­λαμ­βά­νο­νται και όσων τους υπο­στη­ρί­ζουν. «Μα πρό­κει­ται για έθιμο από παλιά», λένε, «στο πανη­γύρι του Αγίου Λουκά, στις 18 του Οκτώβρη, τα σπουρ­γί­τια να απο­τε­λούν τον καθιε­ρω­μένο μεζέ στις παρέες».

Γι’ αυτούς δεν έχει σημασία ότι η σύλληψη και η θανά­τωση σπουρ­γι­τιών απα­γο­ρεύ­ε­ται, ούτε ότι η κατοχή και χρήση ξοβερ­γών και ηχο­μι­μη­τι­κών συσκευών διώ­κε­ται ποινικά. Σημασία, πάνω από όλα, έχει η πιστή τήρηση (;) του εθίμου.

Παλιό­τερα, βέβαια, όταν τα σπουρ­γί­τια δεν απο­τε­λού­σαν απα­γο­ρευ­μένο καρπό και οι μεγάλοι πλη­θυ­σμοί τους προ­κα­λού­σαν ζημιές στους γεωρ­γούς κατά την σπορά των σιτηρών, ήταν σύνηθες φαι­νό­μενο -όχι μόνο στη Ρόδο- να συλ­λαμ­βά­νο­νται και να συμ­με­τέ­χουν στα φθι­νο­πω­ρινά τρα­πέ­ζια. Υπάρχει, όμως, σημα­ντική διαφορά μεταξύ των συν­θη­κών που επι­κρα­τού­σαν πριν μερικές δεκα­ε­τίες στη ελλη­νική ύπαιθρο και των συν­θη­κών που επι­κρα­τούν σήμερα.

Η επί­κληση οποιου­δή­ποτε εθίμου δεν δικαιο­λο­γεί την δράση ορι­σμέ­νων ασυ­νεί­δη­των που «στήνουν» εκα­το­ντά­δες ξόβερ­γες και ξεκλη­ρί­ζουν κοπάδια ολό­κληρα σπουρ­γι­τιών με σκοπό την πώληση τους στις ταβέρ­νες της περιο­χής για το πανη­γύρι του Αγίου Λουκά. Το ίδιο «ένοχοι» είναι και οι εκα­το­ντά­δες πελάτες των ταβερ­νών που παραγ­γέλ­νουν και κατα­να­λώ­νουν κατά δεκάδες τους φτε­ρω­τούς μεζέδες.

Σε δυο περι­πτώ­σεις (δια­φο­ρε­τι­κές ημέρες), την εβδο­μάδα που μας πέρασε, δασικοί υπάλ­λη­λοι της Διεύ­θυν­σης Δασών Δωδε­κα­νή­σου εντό­πι­σαν θάμνους (σχίνα) όπου οι επι­τή­δειοι λαθρο­θή­ρες είχαν δια­μορ­φώ­σει κατάλ­ληλα και «έστησαν» ξόβερ­γες για να αιχ­μα­λω­τί­σουν μικρο­πού­λια με ηχο­μι­μη­τι­κές συσκευές. Ενδει­κτικά να ανα­φέ­ρουμε ότι στη δεύτερη περί­πτωση, που συνέβη την Παρα­σκευή 10 Οκτω­βρίου, κοντά στο Γκολφ Αφάντου, κατα­σχέ­θη­καν συνο­λικά, 301 ξόβερ­γες, δυο κασε­τό­φωνα, 2 κασέτες, τρεις μπα­τα­ρίες και 27 σπουρ­γί­τια που είχαν παγι­δευ­τεί στις ξόβερ­γες. Δυστυ­χώς, και στα δυο περι­στα­τικά, οι δράστες κατά­φε­ραν να δια­φύ­γουν και δεν συνε­λή­φθη­σαν.

Να σημειώ­σουμε ότι κάθε χρόνο, τέτοιες μέρες, συλ­λαμ­βά­νο­νται λαθρο­θή­ρες στην συγκε­κρι­μένη περιοχή με διόλου ευκα­τα­φρό­νη­τες ποσό­τη­τες αιχ­μα­λω­τι­σμέ­νων σπουρ­γι­τιών και ξοβερ­γών. Στις περισ­σό­τε­ρες των περι­πτώ­σεων, όταν δεν αθω­ώ­νο­νται, οι ποινές που τους επι­βάλ­λο­νται είναι ασή­μα­ντες σε σχέση με τα χρήματα που κερ­δί­ζουν από την πώληση των σπουρ­γι­τιών στις ταβέρ­νες της περιο­χής. Έτσι, λοιπόν, κάθε χρόνο, συνε­χί­ζουν να κου­ρεύ­ουν τους θάμνους, να στήνουν τις ξόβερ­γες, να στραγ­γα­λί­ζουν τα σπουρ­γί­τια που παγι­δεύ­ουν, να τα ξεπου­που­λί­ζουν με λιωμένο κερί και ως επαγ­γελ­μα­τίες χωρίς ΑΦΜ και απόδοση ΦΠΑ να τρο­φο­δο­τούν τους εστιά­το­ρες της περιο­χής.

Πηγή: dasarxeio.com