Το τέλος ταφής γίνεται ανταποδοτικό προς την αυτοδιοίκηση για την επιτάχυνση των έργων ανακύκλωσης

Σύμφωνα με κοινή ανα­κοί­νωση των Υπουρ­γείων Οικο­νο­μι­κών, Ενέρ­γειας και Εσω­τε­ρι­κών, η Κυβέρ­νηση εργά­ζε­ται επί συγκε­κρι­μέ­νου σχεδίου για την ορι­στική επίλυση του σοβαρού ζητή­μα­τος της δια­χεί­ρι­σης των απορ­ριμ­μά­των με τις πλέον σύγ­χρο­νες μεθό­δους. Αυτό γίνεται σε ολό­κληρη τη χώρα σε στενή συνερ­γα­σία και με ειλι­κρινή διάλογο με τις τοπικές κοι­νω­νίες, τους Δήμους και τις Περι­φέ­ρειες.

Κεντρι­κός στόχος του τέλους ταφής είναι η κινη­τρο­δό­τηση της προ­σπά­θειας για την αύξηση του ποσο­στού των απορ­ριμ­μά­των που ανα­κυ­κλώ­νο­νται, ώστε να υπάρξει βιώσιμη λύση για τη δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των, μειώ­νο­ντας το περι­βαλ­λο­ντικό απο­τύ­πωμα και την επι­βά­ρυνση των αντί­στοι­χων περιο­χών της χώρας όπου σήμερα τα απορ­ρίμ­ματα θάβο­νται, ανα­φέ­ρει κοι­νω­νική ανα­κοί­νωση ΥΠΟΙΚ, ΥΠΕΝ και ΥΠΕΣ.

Επι­πλέον, αυτό απο­τε­λεί υπο­χρέ­ωση της χώρας έναντι της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, στην οποία σήμερα η χώρα κατα­βάλ­λει υπέ­ρο­γκα πρό­στιμα, αλλά και σημα­ντικό ορόσημο του Ταμείου Ανά­καμ­ψης.

Το τέλος ταφής υπάρχει σήμερα, για τον ίδιο λόγο, σε 23 χώρες της ΕΕ και είναι κατε­ξο­χήν ανα­γκαίο στην Ελλάδα, καθώς η συνο­λική ανα­κύ­κλωση το 2022, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της κομπο­στο­ποί­η­σης, ανέρ­χε­ται μόλις σε ποσοστό 17,3% επί των παρα­γό­με­νων αστικών απο­βλή­των, ενώ σύμφωνα με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ για τα από­βλητα, ο στόχος προ­ε­τοι­μα­σίας για επα­να­χρη­σι­μο­ποί­ηση και ανα­κύ­κλωση των αστικών απο­βλή­των που θα έπρεπε να έχει επι­τευ­χθεί έως το τέλος του 2020, είναι κατ’ ελά­χι­στο 50%.

Για αυτόν τον σκοπό, το τέλος ταφής, πλέον, γίνεται αντα­πο­δο­τικό προς τους ΟΤΑ, επι­στρέ­φο­ντας το 85% των πόρων που συλ­λέ­γο­νται στην τοπική αυτο­διοί­κηση για έργα δια­χεί­ρι­σης της ανα­κύ­κλω­σης, ενώ το υπό­λοιπο 15% θα δια­τε­θεί για έργα απο­κα­τά­στα­σης των χώρων ανε­ξέ­λεγ­κτης διά­θε­σης απορ­ριμ­μά­των.

Προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­στεί η είσπραξη του τέλους, απο­μπλέ­κο­νται ο ΕΔΣΝΑ και οι ΦΟΣΔΑ από τη δια­δι­κα­σία είσπρα­ξης και από­δο­σης του τέλους. Με νομο­θε­τική ρύθμιση που επί­κε­ται, το τέλος θα απο­δί­δε­ται πλέον στον Ελλη­νικό Οργα­νι­σμό Ανα­κύ­κλω­σης, απευ­θείας μέσω των δημο­τι­κών τελών.

Προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­στεί η οικο­νο­μική βιω­σι­μό­τητα και ο οικο­νο­μι­κός προ­γραμ­μα­τι­σμός των δήμων, η Κυβέρ­νηση προχωρά στα ακό­λουθα βήματα:

Για το 2025, το τέλος που θα εισπρα­χθεί θα αφορά στο β’ εξάμηνο του 2023 και στο α’ εξάμηνο του 2024 που εκκρε­μούν. Για το 2026 αντί­στοιχα το τέλος που θα εισπρα­χθεί θα αφορά στο β’ εξάμηνο του 2024 και στο α’ εξάμηνο του 2025. Ανα­λό­γως θα εισπράτ­το­νται τα τέλη και των επό­με­νων ετών.

Για τους ΟΤΑ της Περι­φέ­ρειας Αττικής, τα 34,7 εκατ. που έχουν κατα­βά­λει δύο φορές για το τέλος ταφής του 2022, συμ­ψη­φί­ζο­νται με οφειλές τους προς τον ΕΔΣΝΑ του β’ εξα­μή­νου του 2023 και α’ εξα­μή­νου του 2024. Συνεπώς, η επι­βά­ρυνση εντός του 2025 θα είναι περιο­ρι­σμένη. Προ­κει­μέ­νου να μην δημιουρ­γη­θεί έλλειμα στον ΕΟΑΝ, λόγω της μη από­δο­σης του τέλους ταφής για το 2022 από τον ΕΔΣΝΑ, 34,7 εκατ. θα κατα­βλη­θούν σε αυτόν από το απο­θε­μα­τικό του κρα­τι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι η μη απόδοση του τέλους ταφής από τον ΕΔΣΝΑ στον ΕΟΑΝ, απο­τε­λεί αντι­κεί­μενο έρευνας από την Εθνική Αρχή Δια­φά­νειας, ήδη από τον Μάρτιο του 2024, το πόρισμα της οποίας ανα­μέ­νε­ται άμεσα.

Επι­πλέον, προ­κει­μέ­νου, να αντι­με­τω­πι­στούν οι αυξη­μέ­νες λει­τουρ­γι­κές δαπάνες των ΟΤΑ για το 2025 και εφεξής, οι Κεντρι­κοί Αυτο­τε­λείς Πόροι αυξά­νο­νται κατά επι­πλέον 70 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με τον σχε­δια­σμό του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, οι πόροι του τέλους ταφής θα δια­τε­θούν, μετά από δια­βού­λευση με την Τοπική Αυτο­διοί­κηση, ως ακο­λού­θως:

Κατά περίπου 85% σε εξο­πλι­σμό και υπο­δο­μές για την ενί­σχυση της επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­σης, της χωρι­στής συλ­λο­γής και της ανα­κύ­κλω­σης, η οποία θα μειώσει το τέλος ταφής που πλη­ρώ­νουν οι δήμοι, διευ­κο­λύ­νο­ντάς τους να επι­τύ­χουν τους στόχους τους. Οι υπο­δο­μές και ο εξο­πλι­σμός ρητά θα συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στα ολι­στικά σχέδια ανα­κύ­κλω­σης που συντάσ­σο­νται από κάθε ΦΟΔΣΑ, με στόχο την αύξηση της ανα­κύ­κλω­σης στη χώρα, στο πλαίσιο υλο­ποί­η­σης της συμ­φω­νίας που έκανε η Ελλη­νική Κυβέρ­νηση με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή για τη χρη­μα­το­δό­τηση των Μονάδων Ανά­κτη­σης και Ανα­κύ­κλω­σης από το ΕΣΠΑ 2021-2027. Η πλήρης χρη­μα­το­δό­τηση των ολι­στι­κών σχεδίων από το τέλος ταφής και το ΕΣΠΑ, εξα­σφα­λί­ζει την υλο­ποί­ησή τους, άρα και την αύξηση της ανα­κύ­κλω­σης. Δυνη­τι­κοί δικαιού­χοι και χρήστες του εξο­πλι­σμού θα είναι οι Δήμοι και οι ΦΟΔΣΑ. Μέρος των πόρων αυτών θα καλύψει, με παροχή υπη­ρε­σίας, τις ανάγκες χωρι­στής συλ­λο­γής των ρευ­μά­των ανα­κύ­κλω­σης σε μικρούς νησιω­τι­κούς και ορει­νούς Δήμους κάτω των 10.000 κατοί­κων, σύμφωνα με τις δια­τά­ξεις του Ν. 5151/24.

Κατά περίπου 15% σε κλεί­σιμο και απο­κα­τα­στά­σεις ΧΥΤΑ, ΧΑΔΑ και λοιπών χώρων από ανε­ξέ­λεγ­κτη διάθεση απο­βλή­των, ώστε οι πόροι αυτοί να συμ­βά­λουν σημα­ντικά στην ανα­βάθ­μιση του περι­βάλ­λο­ντος, αλλά και να βάλουν τέρμα σε πολλούς χώρους ταφής απο­βλή­των στη χώρα.

Παράλ­ληλα, με πόρους που έχουν συγκε­ντρω­θεί από το τέλος πλα­στι­κής σακού­λας, το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας θα παρου­σιά­σει στο επόμενο διά­στημα πρό­γραμμα επι­βρά­βευ­σης Δήμων που επι­τυγ­χά­νουν συγκε­κρι­μέ­νους στόχους ανα­κύ­κλω­σης και μειω­μέ­νης ταφής, το οποίο θα προ­στε­θεί στους πόρους που θα λαμ­βά­νουν από το τέλος ταφής.

Πηγή: newsit.gr