Περιβαλλοντική «βόμβα» στη Ρόδο από την λειτουργία του ΒΙΟΚΑ στο Βόδι!

Απο­κα­λυ­πτική έκθεση της Διεύ­θυν­σης Δημό­σιας Υγείας • Επεί­γου­σες υπο­δεί­ξεις για την απο­κα­τά­σταση και προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος

Σοβαρές παρα­λεί­ψεις και δυσλει­τουρ­γίες δια­πι­στώ­θη­καν στις Εγκα­τα­στά­σεις Επε­ξερ­γα­σίας Λυμάτων (ΕΕΛ) στη θέση «Βόδι» στη δημο­τική ενότητα Καλ­λι­θέας, σύμφωνα με έκθεση της Διεύ­θυν­σης Δημό­σιας Υγείας Δωδε­κα­νή­σου, που συντά­χθηκε μετά από αυτοψία στις 10 Ιανουα­ρίου 2025.

Η κατά­σταση που απο­κα­λύ­πτε­ται εγείρει ανη­συ­χίες για τη δημόσια υγεία, το περι­βάλ­λον και τη θάλασσα της περιο­χής.

Η αυτοψία, που διε­νερ­γή­θηκε από την υπάλ­ληλο της Υπη­ρε­σίας, κ. Ανδρο­νίκη Κακα­κιού, παρου­σία της προϊ­στα­μέ­νης, κ. Βασι­λι­κής Νταλαρή, παρου­σία του υπευ­θύ­νου λει­τουρ­γίας της μονάδας, κ. Γεωρ­γίου Κωστα­ρίδη, κατέ­δειξε τα εξής:

1. Ανε­παρ­κής επε­ξερ­γα­σία λυμάτων:

• Η γραμμή επε­ξερ­γα­σίας βοθρο­λυ­μά­των δεν λει­τουρ­γεί, με απο­τέ­λε­σμα τα από­βλητα να κατευ­θύ­νο­νται ανε­πε­ξέρ­γα­στα στη γραμμή αστικών λυμάτων.

• Η γραμμή επε­ξερ­γα­σίας αστικών λυμάτων, επίσης, δεν λει­τουρ­γεί λόγω τεχνι­κών προ­βλη­μά­των στους κοχλίες ανύ­ψω­σης. Τα ανε­πε­ξέρ­γα­στα λύματα διο­χε­τεύ­ο­νται μέσω υπο­θα­λάσ­σιου αγωγού στη θάλασσα.

2. Ανα­πο­τε­λε­σμα­τική δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των:

• Ο καθα­ρι­σμός των σχα­ρι­σμά­των γίνεται χει­ρο­κί­νητα, με απο­τέ­λε­σμα τα απορ­ρίμ­ματα να απο­θη­κεύ­ο­νται σε ανοι­χτούς κάδους δίπλα στις εγκα­τα­στά­σεις, δημιουρ­γώ­ντας έντονη δυσο­σμία και κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

3. Αδυ­να­μία δειγ­μα­το­λη­ψίας:

• Το φρεάτιο δειγ­μα­το­λη­ψίας για τα επε­ξερ­γα­σμένα λύματα παρα­μέ­νει σφρα­γι­σμένο με σκυ­ρό­δεμα, καθι­στώ­ντας αδύνατη την αξιο­λό­γηση της ποιό­τη­τας των απο­βλή­των που κατα­λή­γουν στη θάλασσα.

4. Ανέ­λεγ­κτη απο­λύ­μανση:

• Το εγκε­κρι­μένο σύστημα χλω­ρί­ω­σης είναι εκτός λει­τουρ­γίας. Μία προ­σω­ρινή δεξα­μενή χλω­ρί­ω­σης χρη­σι­μο­ποιεί­ται, αλλά χωρίς επαρκή απο­λυ­μα­ντικό διάλυμα και χωρίς κατα­γραφή υπο­λειμ­μα­τι­κού χλωρίου.

5. Έλλειψη σήμαν­σης και βλάβες υπο­δο­μών:

• Δεν έχει τοπο­θε­τη­θεί η απαι­τού­μενη σήμανση για την απα­γό­ρευση αλιείας και κολύμ­βη­σης στην περιοχή.

• Εντο­πί­στηκε διαρροή υδάτων στον χώρο της εγκα­τά­στα­σης, πιθανώς από το δίκτυο ύδρευ­σης, γεγονός που απαιτεί άμεση επι­διόρ­θωση.

Οι κίν­δυ­νοι για την υγεία και το περι­βάλ­λον

Οι ανωτέρω δυσλει­τουρ­γίες απο­τε­λούν σοβαρή απειλή για την προ­στα­σία της δημό­σιας υγείας και την οικο­λο­γική ισορ­ρο­πία. Η ανε­ξέ­λεγ­κτη διάθεση ανε­πε­ξέρ­γα­στων λυμάτων στη θάλασσα όχι μόνο επι­βα­ρύ­νει το θαλάσ­σιο οικο­σύ­στημα αλλά μπορεί να επη­ρε­ά­σει αρνη­τικά και τον του­ρι­σμό, δεδο­μέ­νου ότι η περιοχή απο­τε­λεί δημο­φιλή προ­ο­ρι­σμό για τους επι­σκέ­πτες. Επι­πλέον, η απουσία απο­τε­λε­σμα­τι­κής απο­λύ­μαν­σης αυξάνει τον κίνδυνο μετά­δο­σης ασθε­νειών μέσω μικρο­βίων και παθο­γό­νων παρα­γό­ντων.

Υπο­δεί­ξεις και άμεσα μέτρα

Η Διεύ­θυνση Δημό­σιας Υγείας ζήτησε από τη ΔΕΥΑΡ και άλλες αρμό­διες υπη­ρε­σίες την άμεση λήψη διορ­θω­τι­κών μέτρων. Οι βασικές υπο­δεί­ξεις περι­λαμ­βά­νουν:

• Άμεση απο­κα­τά­σταση της λει­τουρ­γίας των γραμμών επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων.

• Μηχα­νο­ποί­ηση του καθα­ρι­σμού των σχα­ρι­σμά­των και απο­θή­κευσή τους σε κλει­στούς κάδους.

• Εγκα­τά­σταση λει­τουρ­γι­κού φρε­α­τίου δειγ­μα­το­λη­ψίας για την παρα­κο­λού­θηση της ποιό­τη­τας των απο­βλή­των.

• Καθα­ρι­σμό των δεξα­με­νών χλω­ρί­ω­σης και ανα­βάθ­μιση του συστή­μα­τος απο­λύ­μαν­σης.

• Τοπο­θέ­τηση της απαι­τού­με­νης σήμαν­σης για την απα­γό­ρευση αλιείας και κολύμ­βη­σης.

• Άμεση επι­διόρ­θωση των διαρ­ροών στο δίκτυο ύδρευ­σης.

Η ΔΕΥΑΡ έχει λάβει διορία δεκα­πέ­ντε ημερών για να ενη­με­ρώ­σει σχετικά με τις ενέρ­γειες συμ­μόρ­φω­σης. Ταυ­τό­χρονα, οι λοιποί εμπλε­κό­με­νοι φορείς, όπως το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και το Κεντρικό Λιμε­ναρ­χείο Ρόδου, καλού­νται να συμ­βάλ­λουν στον έλεγχο και την παρα­κο­λού­θηση της κατά­στα­σης.

Το περι­στα­τικό ανα­δει­κνύει τη σημασία της τακτι­κής επι­τή­ρη­σης κρί­σι­μων υπο­δο­μών όπως οι ΕΕΛ. Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, μέσω της Διεύ­θυν­σης Δημό­σιας Υγείας, δίνει το στίγμα της απα­ραί­τη­της δράσης, τονί­ζο­ντας την ανάγκη για διαρκή συνερ­γα­σία μεταξύ των αρμό­διων φορέων.

Η προ­στα­σία της δημό­σιας υγείας και του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος απο­τε­λεί προ­τε­ραιό­τητα και ευθύνη όλων. Η επίλυση αυτών των προ­βλη­μά­των δεν είναι μόνο τεχνική ανα­γκαιό­τητα αλλά και μία ένδειξη πολι­τι­σμού και σεβα­σμού απέ­να­ντι στη φύση και τον άνθρωπο.

Στο έγγραφο με αρίθμ. πρωτ. Οικ.242/10-1-2025 που υπο­γρά­φε­ται από τον αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη κ. Νικόλαο Τσου­καλά ανα­φέ­ρο­νται ανα­λυ­τικά τα εξής:

«ΘΕΜΑ: «Δια­πι­στώ­σεις /Υπο­δεί­ξεις για τις Εγκα­τα­στά­σεις Επε­ξερ­γα­σίας Λυμάτων (ΕΕΛ) στη θέση Βόδι, Δ.Ε. Καλ­λι­θέας Ρόδου»

Σχετ: α)Το υπ. αρ. πρωτ. οικ. 2072/31-05-2024 έγγραφο της Υπη­ρε­σίας μας

Σε συνέ­χεια του ανω­τέ­ρου σχε­τι­κού εγγρά­φου και κατόπιν προ­φο­ρι­κής εντολής της προϊ­στα­μέ­νης της Δ/νσης Δημό­σιας Υγείας, αρμό­διος υπάλ­λη­λος της Υπη­ρε­σίας μας (Κακα­κιού Ανδρο­νίκη), συνο­δευό­μενη από την Προϊ­στα­μένη της Δ/νσης, κ. Νταλαρή Βασι­λική, πραγ­μα­το­ποί­ησε στις 10/01/2024 και ώρα 10.30 π.μ., υγειο­νο­μικό έλεγχο στις Εγκα­τα­στά­σεις Επε­ξερ­γα­σίας Λυμάτων (ΕΕΛ) που βρί­σκο­νται στη θέση «Βόδι», Δ.Ε. Καλ­λι­θέας. Η αυτοψία πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε παρου­σία του προϊ­στα­μέ­νου των εγκα­τα­στά­σεων, κ. Κωστα­ρίδη Γεωρ­γίου.

Κατά την αυτοψία δια­πι­στώ­θη­καν τα κάτωθι:

1. Η γραμμή επε­ξερ­γα­σίας των βοθρο­λυ­μά­των δεν λει­τουρ­γεί και τα υγρά από­βλητα από την έξοδο της γραμμής, προ­ω­θού­νται προς την γραμμή επε­ξερ­γα­σίας των αστικών λυμάτων.

2. Η γραμμή επε­ξερ­γα­σίας των αστικών λυμάτων δεν λει­τουρ­γεί, λόγω εργα­σιών στους κοχλίες ανύ­ψω­σης και τα υγρά από­βλητα από την έξοδο της γραμμής, μέσω του υπο­θα­λάσ­σιου αγωγού διά­θε­σης, κατα­λή­γουν στη θαλάσ­σια περιοχή.

3. Ο καθα­ρι­σμός των σχα­ρι­σμά­των πραγ­μα­το­ποιεί­ται χει­ρο­κί­νητα, λόγω μη λει­τουρ­γίας του πρω­το­βάθ­μιου μηχα­νι­κού καθα­ρι­σμού. Τα σχα­ρί­σματα ενα­πο­τί­θε­νται σε εξω­τε­ρικό χώρο, παρα­πλεύ­ρως του κτιρίου του πρω­το­βάθ­μιου μηχα­νι­κού καθα­ρι­σμού και στη συνέ­χεια μετα­φέ­ρο­νται σε κάδους απορ­ριμ­μά­των. Οι κάδοι απορ­ριμ­μά­των βρέ­θη­καν ανοι­κτοί. Στο χώρο υπάρχει δυσο­σμία. Τα ανωτέρω ενέχουν κίνδυνο δημιουρ­γίας ανθυ­γιει­νής κατά­στα­σης και προ­σέλ­κυ­σης μύγας.

4. Το φρεάτιο δειγ­μα­το­λη­ψίας επε­ξερ­γα­σμέ­νων υγρών απο­βλή­των, στην έξοδο προς τον υπο­θα­λάσ­σιο αγωγό, εξα­κο­λου­θεί να είναι σφρα­γι­σμένο με οπλι­σμένο σκυ­ρό­δεμα και ως εκ τούτου δεν μπορεί να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί δειγ­μα­το­λη­ψία αντι­προ­σω­πευ­τι­κού δείγ­μα­τος επε­ξερ­γα­σμέ­νων υγρών απο­βλή­των που «κατα­λή­γουν» στη θάλασσα.

5. Στη δεξα­μενή χλω­ρί­ω­σης, σε όλη την έκτασή της, υπάρ­χουν στερεά υπο­λείμ­ματα καθί­ζη­σης, λόγω της μη λει­τουρ­γίας των γραμμών επε­ξερ­γα­σίας των υγρών απο­βλή­των .

6. Το εγκε­κρι­μένο σύστημα χλω­ρί­ω­σης δεν λει­τουρ­γεί. Για την απο­λύ­μανση των υγρών απο­βλή­των έχει τοπο­θε­τη­θεί δεξα­μενή με υπο­χλω­ριω­δες νάτριο και αντλία. Κατά την αυτοψία η δεξα­μενή με το απο­λυ­μα­ντικό ήταν σχεδόν άδεια. Η προ­σθήκη του απο­λυ­μα­ντι­κού πραγ­μα­το­ποιεί­ται στο τέλος της δεξα­με­νής χλω­ρί­ω­σης υγρών απο­βλή­των. Από την εγκα­τά­σταση δεν πραγ­μα­το­ποιού­νται μετρή­σεις υπο­λειμ­μα­τι­κού χλωρίου.

7. Η αλίευση και η κολύμ­βηση μπροστά και γύρω από τις ΕΕΛ απα­γο­ρεύ­ο­νται και για το λόγο αυτό έχει ζητηθεί από την Υπη­ρε­σία μας να τοπο­θε­τη­θεί σχετική σήμανση. Κατά την αυτοψία η σήμανση δεν δια­πι­στώ­θηκε να έχει τοπο­θε­τη­θεί.

8. Εντός του χώρου του ΕΕΛ και περίπου στη θέση που βρί­σκε­ται η δεξα­μενή δευ­τε­ρο­βάθ­μιας καθί­ζη­σης της γραμμής επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων, υπάρχει στο οδό­στρωμα διαρροή υδάτων. Σύμφωνα με τον προϊ­στά­μενο της επι­χεί­ρη­σης πρό­κει­ται για διαρροή πόσιμου νερού.

Ύστερα από τα ανωτέρω σας γνω­ρί­ζουμε ότι:

1. Οι γραμμές επε­ξερ­γα­σίας υγρών απο­βλή­των (αστικών και βοθρο­λυ­μά­των) θα πρέπει να λει­τουρ­γούν.

2. Ο καθα­ρι­σμός των σχα­ρι­σμά­των να πραγ­μα­το­ποιεί­ται μηχα­νικά εντός του κτηρίου του πρω­το­βάθ­μιου μηχα­νι­κού καθα­ρι­σμού και οι κάδοι απορ­ριμ­μά­των να παρα­μέ­νουν κλει­στοί.

3. Να υπάρχει φρεάτιο δειγ­μα­το­λη­ψίας επε­ξερ­γα­σμέ­νων υγρών απο­βλή­των, στην έξοδο προς τον υπο­θα­λάσ­σιο αγωγό, ώστε να μπορεί να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί δειγ­μα­το­λη­ψία αντι­προ­σω­πευ­τι­κού δείγ­μα­τος επε­ξερ­γα­σμέ­νων υγρών απο­βλή­των που κατα­λή­γουν στη θάλασσα.

4. Στη δεξα­μενή χλω­ρί­ω­σης να καθα­ρι­σθούν τα στερεά υπο­λείμ­ματα καθί­ζη­σης.

5. Για να θεω­ρεί­ται απο­τε­λε­σμα­τική η απο­λύ­μανση θα πρέπει να πραγ­μα­το­ποιεί­ται στην αρχή της δεξα­με­νής χλω­ρί­ω­σης, με τη χρήση δοσο­με­τρι­κής αντλίας, ώστε να υπάρχει ο απαι­τού­με­νος χρόνος επαφής του απο­λυ­μα­ντι­κού με τα υγρά από­βλητα και να ανι­χνεύ­ε­ται υπο­λειμ­μα­τικό χλώριο κατά τη δειγ­μα­το­λη­ψία των υγρών απο­βλή­των. Από την εγκα­τά­σταση να υπάρχει παρα­κο­λού­θηση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας της απο­λύ­μαν­σης και ανάλογη κατα­γραφή όπως π.χ. μετρή­σεις του υπο­λειμ­μα­τι­κού χλωρίου και κατα­γραφή των μετρή­σεων, αυτο­μα­το­ποί­ηση του συστή­μα­τος απο­λύ­μαν­σης, σύστημα έγκαι­ρης ενη­μέ­ρω­σης για τη μη ορθή λει­τουρ­γία του συστή­μα­τος, κ.λ.π.

6. Να τοπο­θε­τη­θεί κατάλ­ληλη σήμανση ανα­φο­ρικά με την απα­γό­ρευση αλί­ευ­σης και κολύμ­βη­σης .

7. Να επι­σκευα­σθεί άμεσα η βλάβη στο δίκτυο ύδρευ­σης.

Ύστερα από τα ανωτέρω παρα­κα­λού­νται:

Η ΔΕΥΑΡ να προβεί άμεσα σε διορ­θω­τι­κές ενέρ­γειες και εντός δεκα­πέ­ντε ημερών από τη λήψη του παρό­ντος όπως ενη­με­ρώ­σει την Υπη­ρε­σία μας σχετικά.

Η Υπη­ρε­σία Περι­βάλ­λο­ντος και Χωρικού Σχε­δια­σμού Δωδε­κα­νή­σου της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος & Ενέρ­γειας, Σώμα Επι­θε­ώ­ρη­σης Περι­βάλ­λο­ντος και το Κεντρικό Λιμε­ναρ­χείο Ρόδου, για τις δικές τους ενέρ­γειες και όπως ενη­με­ρώ­σουν την υπη­ρε­σία μας σχετικά.

Συνημ­μένα:

Φωτο­γρα­φικό υλικό (7 φωτο­γρα­φίες)».