Πιερρακάκης: Αλλαγές στη διδακτέα ύλη, εκσυγχρονισμός της διδασκαλίας

Το σχε­δια­σμό και τη φύση των παρεμ­βά­σεων στην κρίσιμη βαθμίδα της Μέσης Εκπαί­δευ­σης περι­γρά­φει ο υπουρ­γός Παι­δείας, Κυριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης, στη συνέ­ντευξη που παρα­χω­ρεί στο «R». Μιλά, μεταξύ άλλων, για τις αλλαγές στη διδα­κτέα ύλη, τον εκσυγ­χρο­νι­σμό της διδα­σκα­λίας και τον ανα­χρο­νι­σμό του συστή­μα­τος εισα­γω­γής στα ΑΕΙ, ενώ παράλ­ληλα υπο­γραμ­μί­ζει την εθνική και γεω­πο­λι­τική σημασία των πρε­σβυ­γε­νών Πατριαρ­χείων και τους σχε­δια­σμούς της κυβέρ­νη­σης για την ανα­βάθ­μισή τους.

Ανα­λυ­τικά η συνέ­ντευξη στον Άγγελο Κωβαίο, που δημο­σιεύ­θηκε στο Reporter Magazine Δεκεμ­βρίου 2024

Κύριε υπουργέ, πολλά έχουν ειπωθεί και γίνει για την Ανώτατη Εκπαί­δευση θα πρέπει να δοθεί μία έμφαση στις χαμη­λό­τε­ρες βαθ­μί­δες. Να δούμε λίγο τη βαρύ­τητα της Μέσης βαθ­μί­δας; Υπάρχει μία άποψη ότι η Ανώτατη αφορά ενη­λί­κους, ενώ το κρίσιμο είναι τι έχει γίνει πιο πριν και ότι το Πανε­πι­στή­μιο ουσια­στικά υπο­δέ­χε­ται τα προ­βλή­ματα των χαμη­λό­τε­ρων βαθ­μί­δων. Υπάρ­χουν περι­θώ­ρια μίας πραγ­μα­τικά μεγάλης μεταρ­ρύθ­μι­σης στη Μέση Εκπαί­δευση;

«Υπάρ­χουν και ήδη έχουμε ξεκι­νή­σει να βλέ­πουμε κομ­μά­τια της, αφενός από τις 11+1 αλλαγές από τις οποίες ξεκι­νή­σαμε την εφετινή σχολική χρονιά, αφε­τέ­ρου με τις πρό­σθε­τες νομο­θε­τι­κές πρω­το­βου­λίες τις οποίες ανα­κοι­νώ­σαμε στο υπουρ­γικό συμ­βού­λιο για τα σχολεία μας, δύο ημέρες πριν από τα Χρι­στού­γεννα. Πιστεύω βαθιά ότι πρέπει να κάνεις πολλές αλλαγές οι οποίες να κατα­λή­γουν σε κάτι μεγα­λύ­τερο από το ονο­μα­στικό τους άθροι­σμα. Αυτό είναι πολύ σημα­ντι­κό­τερο από το να ανα­κοι­νώ­νεις μία και μεγάλη τομή, τον έναν και μεγάλο νόμο, ο οποίος να θεωρείς ότι θα τα αλλάξει όλα. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα το υπουρ­γείο Παι­δείας, με βάση κάποιες παρα­μέ­τρους, είναι το μεγα­λύ­τερο υπουρ­γείο της κυβέρ­νη­σης, σίγουρα σε ό,τι αφορά το ανθρώ­πινο δυνα­μικό· ακουμπά κάθε ελλη­νική οικο­γέ­νεια και υπ’ αυτήν την έννοια για να μπο­ρέ­σεις να πετύ­χεις μία μεγάλη ποιο­τική αλλαγή πρέπει να παρέμ­βεις σε εκα­το­ντά­δες δια­φο­ρε­τι­κούς τομείς ταυ­τό­χρονα, εντός του συστή­μα­τος εκπαί­δευ­σης. Γι’ αυτό και σας ξεκί­νησα την απά­ντηση στε­κό­με­νος στις 11+1 αλλαγές στην αρχή της χρονιάς.

Τι περιε­λάμ­βα­ναν αυτές; Η “+1” ήταν το πρό­γραμμα “Μαριέττα Γιαν­νά­κου” στο οποίο ανα­φέρ­θηκε ο Πρω­θυ­πουρ­γός στην ομιλία του στη Βουλή, με την οποία αύξησε τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό από τα 250 εκατ. στα 350 εκατ. για την παρέμ­βαση στα σχολικά κτίρια. Γιατί ναι, αν μία από τις 11 αλλαγές είναι οι δια­δρα­στι­κοί πίνακες που μπαί­νουν σε όλες τις αίθου­σες, δεν μπορεί δίπλα να έχεις έναν σοβά που πέφτει. Άρα πρέπει να υπάρξει και μία επέν­δυση ενός πολύ μεγάλου ποσού για τις σχο­λι­κές υπο­δο­μές. Μέσα στις 11 αλλαγές υπάρχει και η αλλαγή αντί­λη­ψης του μαθή­μα­τος της λογο­τε­χνίας, πώς πρέπει να διδά­σκε­ται η πλη­ρο­φο­ρική, πώς πρέπει να προ­σεγ­γί­σεις τον σχολικό επαγ­γελ­μα­τικό προ­σα­να­το­λι­σμό, κ.ά. Επίσης, το νέο θεσμικό πλαίσιο που φέραμε περι­λαμ­βά­νει και­νο­το­μίες, όπως τον τρόπο εφαρ­μο­γής του διε­θνούς Baccalaureate, τον τρόπο με τον οποίο οι διευ­θυ­ντές των σχο­λείων θα λει­τουρ­γούν πλέον με μεγα­λύ­τερη ενδυ­νά­μωση του ρόλου τους και λιγό­τερη γρα­φειο­κρα­τία και γενικά θα έλεγα, είναι πολλές οι παρεμ­βά­σεις που απαι­τού­νται και πρέπει να γίνουν με πολύ μεγάλη ταχύ­τητα για να φέρουμε τα σχολεία στον 21ο αιώνα στην πράξη και όχι μόνο ημε­ρο­λο­γιακά».

Από όλα αυτά, ποιο πρό­βλημα είναι το πιο επείγον στην αντι­με­τώ­πισή του; Οι υπο­δο­μές, το περιε­χό­μενο, το ανθρώ­πινο δυνα­μικό;

«Πολύ φοβάμαι ότι δεν είναι ένα. Γι’ αυτό ακριβώς λέω ότι πρέπει να κάνουμε πολλά πράγ­ματα μαζί. Δεν θα ήταν εύκολο να προ­τε­ραιο­ποι­ήσω ένα. Γιατί αν πούμε “οι υπο­δο­μές”, θα δει κανείς την ίδια στιγμή τα σε πολλά πεδία τα βιβλία είναι απαρ­χαιω­μένα, όπως στην Πλη­ρο­φο­ρική και όχι μόνο. Γι’ αυτό αλλά­ζουν όλα τα βιβλία από τον Σεπτέμ­βριο του ’26. Πρέπει να μπο­ρέ­σεις να κάνεις πολλά ταυ­τό­χρονα. Το ίδιο το θεσμικό πλαίσιο κύριε Κωβαίε, αν δει κανείς τι περι­λαμ­βά­νει ο νόμος με τον οποίο λει­τουρ­γούν σήμερα τα σχολεία, σε ιδιαί­τερα θεμε­λιώδη βαθμό είναι ο νόμος του 1985, δια χειρός Από­στο­λου Κακλα­μάνη. Άρα θέλει μία αλλαγή και το θεσμικό λογι­σμικό των σχο­λείων. Και σίγουρα, επειδή πολλοί καθη­γη­τές μας λένε ότι ταλαι­πω­ρού­νται από τη γρα­φειο­κρα­τία και ειδικά οι διευ­θυ­ντές των σχο­λείων, πρέπει κάπως να αφαι­ρέ­σουμε τη γρα­φειο­κρα­τία από τις πλάτες τους, ώστε να μπο­ρέ­σουν να αφο­σιω­θούν στα εκπαι­δευ­τικά τους καθή­κο­ντα. Αλλά κάνο­ντας ένα βήμα πίσω, αν με ρωτάτε τι ήδη έχουμε κάνει, σίγουρα ο νέος κανο­νι­σμός λει­τουρ­γίας που ισχύει από τις αρχές του έτους και περι­λαμ­βά­νει αυτό που πήρε, αν θέλετε τα περισ­σό­τερα πρω­το­σέ­λιδα, που ήταν η απα­γό­ρευση εμφα­νούς κατοχής και χρήσης κινητών τηλε­φώ­νων, βλέ­πουμε ότι λει­τουρ­γεί στα σχολεία.

Το 86% της κοινής γνώμης έχει αγκα­λιά­σει την απα­γό­ρευση χρήσης κινητών στο σχολείο, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Είχε να κάνει με το πώς μπορούν να έχουν εργα­λεία στα χέρια τους οι εκπαι­δευ­τι­κοί, για να δια­χει­ρι­στούν τα φαι­νό­μενα του bullying ή της σχο­λι­κής βίας, για να μπο­ρέ­συν να οργα­νώ­σουν καλύ­τερα το μάθημά τους. Αν έπρεπε να στα­χυο­λο­γήσω κάτι, το πιο σημα­ντικό ήταν αυτό: Τα εργα­λεία που έχουν οι εκπαι­δευ­τι­κοί στα χέρια τους, αυτό που ξεκι­νή­σαμε από τον Σεπτέμ­βριο. Αλλά σε καμία περί­πτωση δεν πρό­κει­ται να υπο­τι­μήσω όλα τα υπό­λοιπα τα οποία έχουν δρο­μο­λο­γη­θεί, πολύ απλά πρέπει να τα κάνουμε όλα πάρα πολύ γρήγορα».

Μία ερώτηση γενική, αλλά έχει να κάνει με αυτά που λέτε. Μπο­ρούμε να πούμε ότι σήμερα το σχολείο, δημο­τικό και γυμνά­σιο, διδά­σκει αξίες στα παιδιά;

«Μπο­ρούμε να το πούμε 100%. Το ερώτημα είναι ποιες αξίες διδά­σκει».

Προ­φα­νώς.

«Εγώ θα έλεγα ότι υπάρχει μία μετα­τό­πιση μέσα στο χρόνο γενικά, διότι το σχολείο γίνεται ένας πολ­λα­πλα­σια­στής των θεμε­λιω­δών χαρα­κτη­ρι­στι­κών της κουλ­τού­ρας της χώρας μας. Αυτά που ακούμε στην οικο­γέ­νεια, σε συντρι­πτικό βαθμό είναι αυτά που θα ακού­σουμε και στο σχολείο με ένα πολ­λα­πλα­σια­στικό περιε­χό­μενο. Το ερώτημα είναι πώς μπο­ρούμε να ενι­σχύ­σουμε κάποιες δεξιό­τη­τες και κάποιες αξίες, διότι αυτά πάνε μαζί, όπως λένε στα μαθη­μα­τικά είναι τα αξιώ­ματα και τα θεω­ρή­ματα. Οι αξίες γεννούν δεξιό­τη­τες και τρόπους συμπε­ρι­φο­ράς και σκέψης. Πώς μπο­ρούμε λοιπόν σκε­πτό­με­νοι ποιες θα είναι οι προ­κλή­σεις του αιώνα που δια­νύ­ουμε, ειδικά προς τα μέσα του αιώνα, να κάνουμε τις ανα­γκαίες αλλαγές ώστε να εφο­διά­σουμε τα παιδιά μας με όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρες δεξιό­τη­τες και με ένα σωστό αξιακό πλαίσιο, για να μπο­ρέ­σουν να δια­χει­ρι­στούν τα προ­βλή­ματα που θα έχουν μπροστά τους.

Για να το πω πολύ απλά, στην γενιά πριν από τη δική μου, αρκούσε το ένα πτυχίο για να έχεις μία καριέρα και να βγεις στη σύνταξη. Στη δική μου γενιά αυτό έγινε μετα­πτυ­χιακό. Η γενιά των παιδιών που ξεκι­νούν τώρα το δημο­τικό θα έχει τελείως δια­φο­ρε­τική αγορά εργα­σίας και τελείως δια­φο­ρε­τικό τρόπο ζωής από τις προη­γού­με­νες. Θα κάνουν κατά πάσα πιθα­νό­τητα περισ­σό­τε­ρες από μία καριέ­ρες, θα χρεια­στεί να πάρουν κάποιες πάγιες δεξιό­τη­τες στην αρχή και μετά τα ξέρουν ότι θα πρέπει να επα­νε­πι­μορ­φώ­νο­νται διαρκώς και αυτό σημαί­νει ότι η μετα­τό­πιση θα γίνει από τα κλα­σι­κού τύπου πτυχία, που θα προ­σφέ­ρουν τις πάγιες δεξιό­τη­τες, περισ­σό­τερο σε έναν εμπλου­τι­σμό δεξιο­τή­των στη διάρ­κεια ολό­κλη­ρης της ζωής. Αν δούμε αυτόν τον καμβά, αυτό συμ­βαί­νει επειδή από τη μία έχεις τεχνο­λο­γική επι­τά­χυνση, σε λίγο θα την μετράμε σε διά­στημα μηνών. Από την άλλη, έχεις το προσ­δό­κιμο ζωής. Στην προη­γού­μενη γενιά υπήρχε ένα προσ­δό­κιμο 60 ετών για να κάνεις καριέρα στη ζωή σου. Αυτό αυξά­νε­ται διαρκώς και για τα σημε­ρινά παιδιά μπορεί και ξεπε­ρά­σει τα 100. Άρα το σχολείο πρέπει να γίνει γεν­νή­τρια των λεγό­με­νων ήπιων δεξιο­τή­των…»

Λέγο­ντας αυτό, είναι προ­φα­νής η ανάγκη δια­σύν­δε­σης της ανώ­τα­της βαθ­μί­δας με την αγορά. Μήπως όμως είναι πιο επείγον να υπάρχει, αφενός, μία επαρκής στοι­χειώ­δης μόρφωση, δηλαδή γραφή, ανά­γνωση αριθ­μη­τική/μαθη­μα­τικά, αλλά να δοθεί και μία έμφαση στην τεχνική εκπαί­δευση, όπου έχουμε και σοβαρά ελλείμ­ματα στην αγορά εργα­σίας;

«Σίγουρα στην τεχνική εκπαί­δευση θα πρέπει να υπάρξει μεγα­λύ­τερη έμφαση, θα φτάσω εκεί, αλλά πρέπει να δούμε το ίδιο το πρό­βλημα του σχο­λείου. Η ερώτηση που τίθεται από τους περισ­σό­τε­ρους υπουρ­γούς Παι­δείας σε κάθε συνά­ντηση που κάνουμε, είναι “πώς θα σχε­διά­σουμε ένα πρό­γραμμα στα σχολεία, ένα σχολικό σύστημα, το οποίο θα εκπαι­δεύ­σει τα παιδιά που είναι πέντε, έξι ετών και μπαί­νουν τώρα σε αυτό, ώστε να 18 τους να αντε­πε­ξέλ­θουν σε έναν κόσμο που ακόμη δεν υπάρχει”;

Ο κόσμος αλλάζει πάρα πολύ, ποιες θα είναι οι δεξιό­τη­τες που θα πρέπει να πάρουν τα παιδιά στο μεσο­διά­στημα; Η σχετικά ασφαλής επέν­δυση θεω­ρεί­ται ότι είναι να στο­χεύ­σεις σε αυτό που είπαμε νωρί­τερα, στις ήπιες δεξιό­τη­τες. Το να μάθεις να δου­λεύ­σεις σε ομάδες θα είναι πάντα χρήσιμο, το να μάθεις να παρου­σιά­ζεις τη δουλειά σου, επίσης. Το να μάθεις να σκέ­φτε­σαι αλγο­ριθ­μικά. λογικά, όχι κατ’ ανάγκη να γνω­ρί­ζεις τη γλώσσα προ­γραμ­μα­τι­σμού Perl ή την Python, αλλά να ξέρεις πώς λει­τουρ­γεί ο προ­γραμ­μα­τι­σμός και ποια είναι η αλγο­ριθ­μική σκέψη. Και σίγουρα, επειδή μιλάμε για αξίες, το στοί­χημα για εμένα θα είναι να εμφυ­σή­σουμε στα παιδιά την αίσθηση του ανήκειν και η αίσθηση ότι πρέπει να παρεμ­βαί­νεις εσύ ο ίδιος στον τόπο σου, στη χώρα σου, να είχες την αίσθηση ότι αγαπάς την ευθύνη, όπως λέει ο Καζαν­τζά­κης. Αυτό δεν το κατα­κτή­σαμε τις προη­γού­με­νες δεκα­ε­τίες όσο θα έπρεπε, άλλοι το έχουν κατορ­θώ­σει σε μεγα­λύ­τερο βαθμό. Το βλέπει κανείς στις παγκό­σμιες έρευνες αξιών, είναι το λεγό­μενο κοι­νω­νικό κεφά­λαιο, που διδά­σκο­νται στις Πολι­τι­κές Επι­στή­μες. Και σίγουρα, αυτό που περι­γρά­φουμε ως εθε­λο­ντι­σμό, αλλά εγώ θα σας το πω με την ευρύ­τερη έννοια, το κοι­νω­νικό κεφά­λαιο, πρέπει να δούμε πώς θα μπο­ρέ­σουμε να επεν­δύ­σουμε σε αυτό δια του σχο­λείου, με παρεμ­βά­σεις.

’Ηδη φέτος ανα­πτύ­ξαμε τις λεγό­με­νες “δράσεις ενεργού πολίτη”, με περι­βαλ­λο­ντική πτυχή, αλλά όχι μόνο και γι’ αυτό θα υπάρχει, πέρα από τον κλασικό έλεγχο που δίνουμε στο σχολείο, ένα δεύτερο χαρτί που θα παίρνει κάθε μαθητής, με τις δράσεις αυτές στις οποίες συμ­με­τείχε. Ακριβώς για να τονι­στεί η μεγάλη και θεμε­λιώ­δης σημασία τους, είτε είναι μία αιμο­δο­σία, είτε να παρέμ­βεις σε μία ανα­δά­σωση, ή οτι­δή­ποτε με τέτοια πτυχή. Το σχολείο πρέπει να σου διδά­σκει αυτόν τον τρόπο σκέψης».

Ποια είναι η φιλο­σο­φία του νομο­σχε­δίου που παρου­σιά­σατε προ ημερών;

«Από τη μία έχουμε μία δωρεά του Ιδρύ­μα­τος Ωνάση με τα 21 δημόσια σχολεία που θα έχουν μια λογική αντί­στοιχη με τον τρόπο λει­τουρ­γίας του Ωνά­σειου Καρ­διο­χει­ρουρ­γι­κού Κέντρου. Επί της ουσίας μία σύμπραξη του κράτους με ένα κοι­νω­φε­λές ίδρυμα. Έχουμε δει ότι τα πρότυπα και πει­ρα­μα­τικά σχολεία πετυ­χαί­νουν, ειδικά τα πρότυπα έχουν τις υψη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις στις Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις. Πολύς κόσμος επι­διώ­κει να πάνε τα παιδιά του στα πρότυπα σχολεία, άρα θέλουμε κι εμείς να αυξή­σουμε την κλίμακα αυτών των σχο­λείων στο βαθμό που είναι εφικτό. Και με τη σύμπραξη ενός σπου­δαίου κοι­νω­φε­λούς ιδρύ­μα­τος, θα μπο­ρέ­σουμε να στη­ρί­ξουμε αυτήν την επιλογή. Τα «Ωνάσεια Σχολεία» θα έχουν μια λογική προ­τύ­που αλλά σε αυτά θα λει­τουρ­γή­σει ένα άλλο θεσμικό πλαίσιο, με στόχο να υπάρ­ξουν και περαι­τέρω και­νο­τό­μες εκπαι­δευ­τι­κές πολι­τι­κές, οι οποίες θα ανα­πτυ­χθούν και μεγα­λύ­τε­ρες ευε­λι­ξίες σε σχέση με το κλασικό πρό­γραμμα του δημο­σίου».

Γίνεται ακόμη μία συζή­τηση στην Ελλάδα για το θέμα-ταμπού των αρχαίων Ελλη­νι­κών, πώς πρέπει να διδά­σκο­νται ή και αν πρέπει. Η ερώτηση είναι η εξής: Διδά­σκε­ται στο σχολείο η Οδύσ­σεια ή ο Οιδί­πους Τύραν­νος. Κανένα παιδί όμως τελικά δεν μαθαί­νει το περιε­χό­μενο των ίδιων των έργων, την ιδέα και την αξία τους. Τα παιδιά στο εξω­τε­ρικό τα κατέ­χουν πολύ καλύ­τερα. Αυτό το δίλημμα δεν μπορεί να αντι­με­τω­πι­στεί απο­τε­λε­σμα­τικά με κάποιον τρόπο;

«Αυτό πρέπει να αντι­με­τω­πί­σουμε. Αν μου λέγατε “ποιο είναι το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα στο ωρο­λό­γιο πρό­γραμμα;” θα έλεγα ότι είναι ακριβώς η ερώτησή σας. Πιστεύω ότι παίζει πολύ μεγα­λύ­τερο ρόλο το πώς κάνεις κάτι, παρά το τι ακριβώς κάνεις. Γιατί σε όλα τα αντι­κεί­μενα και σε όλα τα μαθή­ματα, περισ­σό­τερο από το αν θα διδά­σκε­ται δυο ώρες παρα­πάνω το ένα ή το άλλο, εντέλει είναι πολύ πιο σημα­ντικό τι θα σου μείνει από αυτό. Ειδικά σε ό,τι αφορά τα Αρχαία Ελλη­νικά, δεν σας κρύβω ότι αυτό είναι κάτι που συνά­ντησα κι εγώ. Στα χρόνια που έζησα στις ΗΠΑ ως μετα­πτυ­χια­κός σπου­δα­στής, αισθάν­θηκα ότι ο όγκος των πλη­ρο­φο­ριών που έμαθα για την αρχαία Ελλάδα ήταν ο ίδιος με αυτόν που είχα μάθει στο ελλη­νικό εκπαι­δευ­τικό σύστημα, για να μην πω μεγα­λύ­τε­ρος. Αυτό κάτι δείχνει και νομίζω ότι γι’ αυτό γενικά ευθύ­νε­ται μία κουλ­τούρα περισ­σό­τερο, παρά ένας τρόπος διδα­σκα­λίας. Είναι η κουλ­τούρα της απο­μνη­μό­νευ­σης, η οποία ξεκι­νάει από τις Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις και μοχλεύ­ε­ται προς τα πίσω σε όλες τις βαθ­μί­δες της εκπαί­δευ­σης. Δεν είναι κατ΄α­νά­γκη αυτό το πνεύμα των Πανελ­λα­δι­κών, εμείς το έχουμε κατα­στή­σει να είναι. Ακόμη και αν τα θέματα εξε­τά­ζουν την κρίση των μαθητών, ο τρόπος προ­ε­τοι­μα­σίας είναι αυτός που στην πλη­ρο­φο­ρική περι­γρά­φουμε ως brute force, δηλαδή να λύσεις όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρες ασκή­σεις, με όσο το δυνατόν ευρύ­τερο αντι­κεί­μενο, ώστε στην πραγ­μα­τι­κό­τητα να κατα­λή­γεις να απο­μνη­μο­νεύ­εις μορ­φό­τυ­πους ασκή­σεων και τελικά, ακόμη και αν ένα σύστημα επι­χει­ρεί να ελέγξει την κρίση σου, εσύ να το έχεις σπάσει και να το έχεις απο­κω­δι­κο­ποι­ή­σει με όρους απο­μνη­μό­νευ­σης. Αυτό έχει θεμε­λιω­θεί εδώ και δεκα­ε­τίες και είναι πάρα πολύ δύσκολο να το σπάσεις».

Πώς μπορεί κανείς να το σπάσει όμως;

«Εδώ έρχεται να παίξει ένα θετικό ρόλο η τεχνο­λο­γία. Για παρά­δειγμα, ο δια­δρα­στι­κός πίνακας αυτό θέλουμε να κάνει. Σε ένα μάθημα Ιστο­ρίας όπου ένας καθη­γη­τής θα διδά­σκει κάτι για μία μάχη, να δείξει ενδε­χο­μέ­νως ένα ντο­κι­μα­ντέρ του National Geographic και να οπτι­κο­ποι­ή­σει το θέμα του. Σε κάθε αντι­κεί­μενο το Ινστι­τούτο Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής έχει προ­τεί­νει ένα στο­χευ­μένο βίντεο ή μία στο­χευ­μένη μουσική, νομίζω ότι ο δια­δρα­στι­κός πίνακας μπορεί να βοη­θή­σει πολύ στο πώς θα εισα­χθούν οι τέχνες στα σχολεία. Σε ό,τι αφορά την αρχαία Ελλάδα υπάρ­χουν κείμενα μετά­φρα­σης και πρω­τό­τυπα. Το πρω­τό­τυπο είναι χρήσιμο για να μπο­ρέ­σεις να μάθεις τη γλώσσα. Και όντως, αν επεν­δύ­σεις στα αρχαία ελλη­νικά, σε βοηθούν να μιλή­σεις καλύ­τερα τα νέα ελλη­νικά. Αυτό είναι σίγουρα κάτι που πρέπει να κρα­τή­σουμε, αλλά πρέπει να βρούμε έναν καλύ­τερο τρόπο να το κάνουμε. Νομίζω όμως είναι κρίμα να έχουμε περάσει από το ελλη­νικό εκπαι­δευ­τικό σύστημα και να μην ξέρουμε, έστω με κωδι­κο­ποι­η­μένο τρόπο, τη βασική πλοκή των αρχαίες κωμω­διών και τρα­γω­διών. Είναι κάτι που με ενδια­φέ­ρει και προ­σω­πικά πάρα πολύ και θέλω να δούμε πώς, μέσω του προ­γράμ­μα­τος σπουδών και μέσω του δια­δρα­στι­κού πίνακα και με τις νέες τεχνο­λο­γίες, θα μπο­ρέ­σουμε να δώσουμε λύση και αυτό και είμαι αισιό­δο­ξος ότι θα το πετύ­χουμε».

Νομίζω ότι δεν προ­σέ­χθηκε όσο θα έπρεπε στην ομιλία σας στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό αυτό το «παρά­θυρο» για τη δια­σύν­δεση του διε­θνούς απο­λυ­τη­ρίου με την Ανώτατη Εκπαί­δευση. Αυτό είναι ένα βήμα, ώστε όταν ωρι­μά­σουν οι συν­θή­κες να αλλάξει και το σύστημα εισα­γω­γής στα ΑΕΙ;

«Ξεκά­θαρα ναι! Το θέμα είναι ότι δεν θέλουμε να κάνουμε τίποτε βεβια­σμένα, θέλουμε η παρέμ­βαση να είναι προϊόν δια­λό­γου και ώριμης σκέψης. Δεν θέλουμε να πέσουμε στην παγίδα, ότι κάνουμε μία ακόμη αλλαγή στο σύστημα, απλώς για να την κάνουμε. Κάθε βήμα πρέπει να είναι στέρεο και να κινεί­ται προς έναν ευρύ­τερο στόχο. Στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό θυμή­θηκα ένα ρητό: Timeo hominem unius libri (“να φοβάσαι τον άνθρωπο του ενός βιβλίου”). Δεν μπορεί να έχουμε τη μία και μονα­δική αλήθεια, η οποία δεν αλλάζει με κανέναν τρόπο επί 60 χρόνια. Για να θυμη­θούμε τη φυσική, έτσι ενερ­γο­ποιού­νται οι νόμοι της εντρο­πίας και το σύστημα παύει να λει­τουρ­γεί καλά. Έχουμε μία πραγ­μα­τι­κό­τητα: Θα εφαρ­μο­στεί το διεθνές απο­λυ­τή­ριο (ΙΒ) για πρώτη φορά σε δημόσια σχολεία. Είναι ψηφι­σμένο από το 1995 και εφαρ­μό­στηκε μόνο σε ιδιω­τικά σχολεία, λιγό­τερα από 20. Σημειώ­στε ότι παγκο­σμίως τα μισά σχολεία που εφαρ­μό­ζουν το IB είναι δημόσια. Αν δεν υπήρχε ένας μηχα­νι­σμός πρό­σβα­σης στο δημόσιο σύστημα, που θα οδη­γούσε τους φοι­τη­τές; Στο εξω­τε­ρικό και σε μη κρατικά πανε­πι­στή­μια.

Θα ήταν εύλογη η κριτική ότι εισά­γουμε αυτό το σύστημα στα δημόσια σχολεία, με στόχο να στεί­λουμε περισ­σό­τε­ρους φοι­τη­τές στο εξω­τε­ρικό, ενώ επι­διώ­κουμε να κάνουμε την Ελλάδα περι­φε­ρειακό κέντρο εκπαί­δευ­σης, από τη μία· από την άλλη, μία κριτική θα μπο­ρούσε να είναι ότι αυτό οδηγεί στο μη κρατικό σύστημα και όχι στο κρατικό και άρα δημιουρ­γεί ζητή­ματα ανι­σό­τη­τας ευκαι­ριών. Οφεί­λουμε λοιπόν να ανοί­ξουμε, θα έλεγα, τις πύλες των δημό­σιων πανε­πι­στη­μίων, με έναν τρόπο πολύ δια­κρι­τικό στην αρχή, από το ’28 – ’29 κι έπειτα, για έναν μικρό αριθμό, ο οποίος θα είναι επι­πλέον των εισα­κτέων με Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις. Θα σας έλεγα ότι δεν ανα­κα­λύ­πτουμε τον τροχό, γιατί σε όλον τον υπό­λοιπο πλανήτη, με αυτό το πιστο­ποι­η­τικό μπορείς να μπεις στα Πανε­πι­στή­μια, μόνο στην Ελλάδα δεν μπορείς. Έχουμε θεμε­λιω­μένα σύνορα στο εκπαι­δευ­τικό μας σύστημα και κλει­στές πύλες! Η εντολή που λάβαμε εγώ και η ομάδα μου από τον Πρω­θυ­πουργό, ήταν να αλλά­ξουμε τους όρους του παι­χνι­διού. Υπάρχει ένα κεκτη­μένο στις Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις, η δια­φά­νεια και η δια­σφά­λιση της δικαιο­σύ­νης ως προς αυτές. Αυτό είναι και το μόνο όμως. Υπάρ­χουν ερω­τή­ματα όπως: Το μέλλον ενός παιδιού θα κριθεί από μία εξέταση σε τέσσερα μαθή­ματα και μόνο; Ή το ερώτημα της μέσης οικο­γέ­νειας: Γιατί χρειά­ζε­ται να δαπανώ τόσα χρήματα για φρο­ντι­στή­ρια; Είναι δύσκολη η άσκηση να σπάσεις το γρίφο των Πανελ­λα­δι­κών, αλλά θα σας έλεγα ότι πρέπει να το επι­χει­ρή­σουμε, γιατί δεν μπο­ρούμε να έχουμε ένα σύστημα πρό­σβα­σης του 1964 αυτού­σιο εν έτει 2025. Πρέπει να σκε­φτούμε πρω­τό­τυπα και δημιουρ­γή­σουμε μία πολυ­τυ­πία στο σύστημα μας, ανοί­γο­ντας τις πύλες. Πρέπει να θυμη­θούμε την Ιστορία του Μαντείου των Δελφών, τον χρησμό ότι τα “ξύλινα τείχη” θα σώσουν την Αθήνα από τους Πέρσες. Ορι­σμέ­νοι το ερμή­νευ­σαν κυριο­λε­κτικά, ο Θεμι­στο­κλής κατά­λαβε ότι επρό­κειτο για τα πλοία και έσωσε την παρτίδα και την πατρίδα. Μόνο αν ερμη­νεύ­σουμε τα τείχη ως πλοία, θα έχουμε ως χώρα τις δυνα­τό­τη­τες και το μέλλον που μας αρμόζει. Αν κλει­στούμε, η μοίρα μας δεν θα είναι καλή. Πρέπει να το τολ­μή­σουμε και θα προ­σέ­θετα ότι δεν έχουμε και τίποτε να χάσουμε».

Είστε υπουρ­γός Παι­δείας, αλλά και Θρη­σκευ­μά­των. Περι­γρά­ψατε μεί­ζο­νες προ­τε­ραιό­τη­τες για τη μία αρμο­διό­τητα. Πού δίνετε έμφαση ως προς τη δεύτερη;

«Υπάρχει μία πολι­τική με εθνικό χρώμα, που θα πρέπει να στη­ρι­χθεί κατά τη γνώμη μου από όλες τις πτέ­ρυ­γες της Βουλής και έχει να κάνει με τη στήριξη των πρε­σβυ­γε­νών Πατριαρ­χείων (σ.σ. Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως, Αλε­ξαν­δρείας, Αντιο­χείας και Ιερο­σο­λύ­μων) και της Ιεράς Μονής Σινά. Είναι μία παρά­με­τρος θρη­σκευ­τική, αλλά και εθνική και γεω­πο­λι­τική. Ακριβώς γι’ αυτό, η κυβέρ­νηση ανα­κοί­νωσε πρό­σφατα ότι θα δημιουρ­γή­σει οργα­νι­κές θέσεις στα Πατριαρ­χεία, ώστε να μπο­ρέ­σει να στη­ρί­ξει και τον απόδημο Ελλη­νι­σμό και τα ίδια τα Πατριαρ­χεία, συνο­λικά, για τους κρί­σι­μους λόγους που σας ανέφερα»,

 

Πηγή: Reporter.gr