Τι λέει η καθηγήτρια Μαρία Γκασούκα για τις γυναικοκτονίες

Το 2024, δεκα­πέ­ντε γυναι­κο­κτο­νίες στιγ­μά­τι­σαν την ελλη­νική κοι­νω­νία, προ­κα­λώ­ντας οργή και θλίψη για την απώλεια των θυμάτων ενώ, τα ερω­τή­ματα παρα­μέ­νουν. Τα τελευ­ταία τέσσερα χρόνια, πάνω από 123 γυναι­κο­κτο­νίες διε­πρά­χθη­σαν στην Ελλάδα, ενώ μία ακόμη έγινε με την έλευση του νέου έτους.

Οι αριθμοί ανα­φο­ρικά με το φαι­νό­μενο των γυναι­κο­κτο­νιών, της τελευ­ταίας τετρα­ε­τίας μαρ­τυ­ρούν την πραγ­μα­τι­κό­τητα στην Ελλάδα: Το 2020 σημειώ­θη­καν 19, το 2021 31, το 2022 26, το 2023 15 και το 2024 15.

Τα ερω­τή­ματα ωστόσο παρα­μέ­νουν ενώ η Πολι­τεία επι­μέ­νει να μην δέχεται τον όρο σε αλλά να περιο­ρί­ζε­ται στην ανθρω­πο­κτο­νία.

Όπως δήλωσε στη ‘δ’ η κα Μαρία Γκα­σούκα, καθη­γή­τρια Λαο­γρα­φίας και Φύλου του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου και πρώην αντι­πρό­ε­δρος του Εθνικού Κέντρου Δημό­σιας Διοί­κη­σης και Αυτο­διοί­κη­σης – διευ­θύ­ντρια του Ινστι­τού­του Επι­μόρ­φω­σης:

«Σε κάθε γυναι­κο­κτο­νία, πρέπει να λέμε το όνομα της κάθε γυναί­κας. Το 2025, η 40χρονη Ευγενία έπεσε θύμα γυναι­κο­κτο­νίας, τσα­κι­σμένη από τον δολο­φόνο της με έναν φρικώδη τρόπο. Είναι πράγ­ματι τρο­μα­κτικό και ακόμη πιο τρο­μα­κτική, είναι η άρνηση από την Πολι­τεία να ανα­γνω­ρί­σει το πρό­βλημα και να το ονο­μα­τί­σει. Είναι γυναι­κο­κτο­νία και όχι ανθρω­πο­κτο­νία. Είναι δύσκολο να κατα­λά­βουν την διαφορά;

Μόλις χτες, ολο­κλη­ρώ­θηκε η δια­βού­λευση του νέου νομο­σχε­δίου για την ενδο­οι­κο­γε­νειακή βία.

Σε αυτή τη δια­βού­λευση, ο υπουρ­γός κ. Φλω­ρί­δης δεν δέχτηκε να συζη­τή­σει με τις γυναι­κείες οργα­νώ­σεις και να ακούσει τις θέσεις τους. Έστω, να κάνει μία προ­σπά­θεια να τις αφου­γκρα­στεί. Πού ήταν αυτή η περί­φημη Γενική Γραμ­μα­τεία Ισό­τη­τας του ‘Υπουρ­γείου Οικογένειας’ και γιατί δεν θέλησε ο υπουρ­γός να συζη­τή­σει το θέμα;

Οι γυναι­κείες οργα­νώ­σεις έχουν άποψη, με βάση την Σύμβαση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης. Υπάρ­χουν 42 οργα­νώ­σεις, συν­δι­κάτα, κινή­ματα κ.λπ. (Πρω­το­βου­λία κατά των Γυναι­κο­κτο­νιών) που έχουν σαφείς θέσεις επί του θέματος και μάλιστα συμ­με­τέ­χουν σε αυτά, ειδικοί για τα νομικά ζητή­ματα.

Αυτό που δεν κατα­λα­βαίνω ακόμη, είναι η εμμονή της Πολι­τείας, να μην κατο­νο­μά­ζει το έγκλημα ως ‘γυναικοκτονία’. Δεν είναι όλα τα εγκλή­ματα, ανθρω­πο­κτο­νίες.

Κάνουν πως δεν κατα­λα­βαί­νουν; Βεβαίως, και κάθε δολο­φο­νία γυναί­κας, δεν απο­τε­λεί γυναι­κο­κτο­νία. Αλλά συγκε­κρι­μένα εγκλή­ματα με τέτοια φύση, είναι ξεκά­θαρα.

Όταν δηλαδή είσαι γυναίκα και δεν υπο­τάσ­σε­σαι στα πατριαρ­χικά πρότυπα. Είναι συνεπώς σεξι­στικό, ρατσι­στικό έγκλημα και πρέπει ως τέτοιο, να περι­γρα­φεί. Κι από την άλλη, είναι ένα εργα­λείο επι­βο­λής πατριαρ­χι­κής πολι­τι­κής. Καθίστε καλά, γιατί θα σας σκοτώσω… Πόσα ακόμη θύματα πρέπει να θρη­νή­σουμε, για να απο­φα­σί­σει η Πολι­τεία στην Ελλάδα, για να νομο­θε­τή­σει;»

Σύμφωνα με τα κατα­γε­γραμ­μένα περι­στα­τικά γυναι­κο­κτο­νιών σε παγκό­σμιο επίπεδο (αν και υπάρ­χουν υπό­νοιες πως δεν είναι ακριβή λόγω του ό,τι πάρα πολλά εγκλή­ματα μένουν στο σκοτάδι και δεν κατα­γρά­φο­νται επίσημα) τα θύματα ξεπερ­νούν τον αριθμό των θυμάτων του Ολο­καυ­τώ­μα­τος, τον χρόνο (!).

«Μόνον η Ινδία, δηλώνει 5000 θύματα γυναι­κο­κτο­νιών τον χρόνο –κάτι που δεν είναι σαφές και μάλλον, όχι πραγ­μα­τικό. Εάν σε όλο τον κόσμο, έχουμε ένα εκα­τομ­μύ­ριο γυναί­κες νεκρές λόγω του φύλου τους, είναι εξω­πραγ­μα­τικό. Είναι τρο­μα­κτικό. Λαμ­βά­νει δια­στά­σεις γενο­κτο­νίας.

Συνεπώς, η Πολι­τεία οφείλει να ανα­γνω­ρί­σει τον όρο και να λάβει μέτρα αντι­με­τώ­πι­σης γι’ αυτό. Εάν συνε­χι­στεί αυτό, θα είναι σα να χρη­σι­μο­ποιεί το έγκλημα, την ανθρω­πο­κτο­νία ως εργα­λείο επι­βο­λής πολι­τι­κής που λέει ότι η πατριαρ­χία θα ζει, θα βασι­λεύει και θα κυριαρ­χεί. Αυτό, πρέπει να αλλάξει!» -καταλήγει η κα Γκα­σούκα.

Σημειώ­νε­ται πάντως, ότι και στις χώρες της Ευρώπης δεν αλλά­ζουν πολλά, αφού προ­τι­μούν να χρη­σι­μο­ποιούν τον όρο ‘ανθρωποκτονία’ και όχι ‘γυναικοκτονία’.