Στην «πρίζα» το σχέδιο για υβριδικούς σταθμούς στα νησιά – Η Ρόδος θα είναι το πρώτο νησί που θα γίνει τέτοιο έργο

Ενα σχέδιο που φιλο­δο­ξεί να επι­λύ­σει τον περί­πλοκο γρίφο της ανε­πάρ­κειας ενερ­γεια­κών και υδα­τι­κών πόρων στα νησιά του Αιγαίου θα ξεδι­πλώ­σει το 2025 το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας (ΥΠΕΝ). Ειδι­κό­τερα, το ενερ­γειακό επι­τε­λείο της κυβέρ­νη­σης προωθεί τη δημιουρ­γία και­νο­τό­μων υβρι­δι­κών συστη­μά­των τα οποία θα λει­τουρ­γή­σουν ως «αντί­δοτο» στην ενερ­γειακή απο­μό­νωση των ελλη­νι­κών νησιών, δημιουρ­γώ­ντας παράλ­ληλα ευνοϊ­κές συν­θή­κες και για τη λει­τουρ­γία μονάδων αφα­λά­τω­σης.

Δια­γω­νι­σμοί

Μάλιστα, σύμφωνα με τα όσα ανα­φέ­ρει μιλώ­ντας στο «Βήμα» η υφυ­πουρ­γός Ενέρ­γειας Αλε­ξάν­δρα Σδούκου, το πρώτο εξάμηνο του 2025 ανα­μέ­νε­ται ότι θα ξεκι­νή­σουν και οι δια­γω­νι­σμοί για την ανά­πτυξη των υβρι­δι­κών σταθμών, οι οποίοι απο­τε­λούν συν­δυα­στι­κές μονάδες παρα­γω­γής ρεύ­μα­τος από Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας (ΑΠΕ) και συστή­ματα απο­θή­κευ­σης – συνήθως με μπα­τα­ρίες ή και με την τεχνο­λο­γία της αντλη­σιο­τα­μί­ευ­σης.

«Η Ρόδος πιθα­νό­τατα θα είναι το πρώτο νησί όπου θα εγκα­τα­στα­θεί τέτοιο έργο» επι­ση­μαί­νει η κυρία Σδούκου, εξη­γώ­ντας ότι, στην παρούσα φάση, ο ΔΕΔΔΗΕ που είναι ο Δια­χει­ρι­στής των Μη Δια­συν­δε­δε­μέ­νων Νησιών – δηλαδή εκείνων που το ηλε­κτρικό τους δίκτυο για τη διανομή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας δεν συν­δέ­ε­ται με το σύστημα της ηπει­ρω­τι­κής χώρας –  ολο­κλή­ρωσε τον επα­να­προσ­διο­ρι­σμό των περι­θω­ρίων εγκα­τά­στα­σης υβρι­δι­κών σταθμών για το συγκε­κρι­μένο νησί και συνε­χί­ζει πλέον την αξιο­λό­γηση και για τα υπό­λοιπα.

Ενερ­γεια­κές ανάγκες

Ο αριθμός των υβρι­δι­κών σταθμών που θα εγκα­τα­στα­θούν σε κάθε Μη Δια­συν­δε­δε­μένο Νησιω­τικό Σύστημα (ΜΔΝ) της χώρας εξαρ­τά­ται από το μέγεθος και τα χαρα­κτη­ρι­στικά του κάθε συστή­μα­τος.

Η απόφαση για το πλήθος των σταθμών, σύμφωνα με την κυρία Σδούκου, θα ληφθεί σε συνερ­γα­σία με τον ΔΕΔΔΗΕ και τη Ρυθ­μι­στική Αρχή Απο­βλή­των, Ενέρ­γειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), ώστε να δια­σφα­λι­στούν η απο­δο­τική λει­τουρ­γία και η ομαλή δια­χεί­ριση των ενερ­γεια­κών αναγκών.

«Η δια­δι­κα­σία θα ξεκι­νή­σει από τα μεγα­λύ­τερα ΜΔΝ, όπως είναι η Ρόδος, το σύστημα Κω-Καλύμνου, η Σάμος, η Λέσβος και η Χίος. Σε αυτά τα συστή­ματα εκτι­μά­ται ότι θα εγκα­τα­στα­θούν 2-3 υβρι­δι­κοί σταθμοί ανά νησί, ανάλογα με τις ανάγκες τους. Στα μεσαίου μεγέ­θους νησιά προ­βλέ­πο­νται 1-2 υβρι­δι­κοί σταθμοί, ενώ στα μικρό­τερα νησιά ανα­μέ­νε­ται να εγκα­τα­στα­θεί ένας υβρι­δι­κός σταθμός» ανα­φέ­ρει η υφυ­πουρ­γός, τονί­ζο­ντας ότι η συγκε­κρι­μένη στρα­τη­γική προ­σέγ­γιση δια­σφα­λί­ζει την προ­τε­ραιό­τητα στις περιο­χές με τη μεγα­λύ­τερη ενερ­γειακή ζήτηση, ενώ παράλ­ληλα δίνει έμφαση στην ενερ­γειακή αυτο­νο­μία και βιω­σι­μό­τητα των Μη Δια­συν­δε­δε­μέ­νων Νησιών.

Τη διε­ξα­γωγή των δια­γω­νι­σμών για την εγκα­τά­σταση των υβρι­δι­κών σταθμών θα ανα­λά­βει η ΡΑΑΕΥ, όπως έχει ήδη πράξει στο παρελ­θόν για τη χορή­γηση λει­τουρ­γι­κής ενί­σχυ­σης σε σταθ­μούς παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, δια­σφα­λί­ζο­ντας έτσι τη δια­φά­νεια και την απο­δο­τι­κό­τητα στη δια­δι­κα­σία επι­λο­γής.

Ο Ρυθ­μι­στής έχει απο­κτή­σει τη σχετική τεχνο­γνω­σία καθώς έχει ήδη ολο­κλη­ρώ­σει έναν αντί­στοιχο δια­γω­νι­σμό για την εγκα­τά­σταση του υβρι­δι­κού σταθμού στο νησί της Αστυ­πά­λαιας. «Ο συγκε­κρι­μέ­νος σταθμός συν­δυά­ζει σταθ­μούς ΑΠΕ και απο­θή­κευ­σης, προ­ά­γο­ντας την ενερ­γειακή αυτο­νο­μία του νησιού. Αυτό το έργο απο­τε­λεί το πρώτο βήμα σε μια ευρύ­τερη στρα­τη­γική για τη στήριξη των Μη Δια­συν­δε­δε­μέ­νων Νησιών μέσω υβρι­δι­κών σταθμών» υπο­γραμ­μί­ζει η κυρία Σδούκου.

Διπλός μηχα­νι­σμός

Η εγκα­τά­σταση υβρι­δι­κών σταθμών στα νησιά θα στη­ρι­χθεί με κον­δύ­λια ύψους 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Απαν­θρα­κο­ποί­η­σης. «Οι πόροι αυτοί θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν για την παροχή επεν­δυ­τι­κής ενί­σχυ­σης για την ανά­πτυξη υβρι­δι­κών σταθμών στα Μη Δια­συν­δε­δε­μένα Νησιά. Η επεν­δυ­τική ενί­σχυση θα καλύψει ένα σημα­ντικό μέρος του υψηλού αρχικού κόστους ανά­πτυ­ξης τέτοιων έργων, ενθαρ­ρύ­νο­ντας τις σχε­τι­κές επεν­δύ­σεις» επι­ση­μαί­νει η υφυ­πουρ­γός Ενέρ­γειας.

Παράλ­ληλα, η επεν­δυ­τική ενί­σχυση, όπως ανα­φέ­ρει η κυρία Σδούκου, θα συν­δυα­στεί με απο­μειω­μένη λει­τουρ­γική ενί­σχυση, η οποία θα προ­έλ­θει από τον Ειδικό Λογα­ρια­σμό ΑΠΕ που παρέχει ενι­σχύ­σεις σε έργα ΑΠΕ και θα εξα­σφα­λί­σει ότι οι υβρι­δι­κοί σταθμοί θα παρα­μέ­νουν απο­δο­τι­κοί μακρο­πρό­θε­σμα. «Ο διπλός αυτός μηχα­νι­σμός στο­χεύει στη δια­σφά­λιση της οικο­νο­μι­κής βιω­σι­μό­τη­τας των έργων, απο­φεύ­γο­ντας τυχόν υπε­ρα­πο­ζη­μί­ωση, ενώ παράλ­ληλα παρέχει κίνητρα στους κατό­χους των υβρι­δι­κών σταθμών να επι­τυγ­χά­νουν τη βέλ­τι­στη λει­τουρ­γία τους, μειώ­νο­ντας παράλ­ληλα την ανάγκη για χρήση δημό­σιων πόρων» τονίζει η ίδια.

Οι επεν­δυ­τές

Το βασικό κρι­τή­ριο που θα εφαρ­μο­στεί στους δια­γω­νι­σμούς είναι η χαμη­λό­τερη προ­σφε­ρό­μενη τιμή ανα­φο­ράς. Με άλλα λόγια, οι επεν­δυ­τές θα πρέπει να υπο­βά­λουν προ­σφο­ρές με την ελά­χι­στη δυνατή τιμή (ταρίφα) για την ενέρ­γεια που θα παρέ­χουν στο δίκτυο, εξα­σφα­λί­ζο­ντας έτσι την οικο­νο­μική απο­δο­τι­κό­τητα των συστη­μά­των.

Εξε­τά­ζε­ται,  ακόμη, η υιο­θέ­τηση συμπλη­ρω­μα­τι­κών κρι­τη­ρίων, όπως είναι η τεχνική αξιο­πι­στία, η συμβολή στη συνο­λική βιω­σι­μό­τητα των ενερ­γεια­κών συστη­μά­των των νησιών αλλά και τα οφέλη προς την τοπική κοι­νω­νία. Τα πρό­σθετα κρι­τή­ρια θα εξα­σφα­λί­σουν ότι οι προ­τά­σεις δεν είναι μόνο οικο­νο­μικά απο­δο­τι­κές αλλά και τεχνικά άρτιες, αντα­πο­κρι­νό­με­νες στις ανάγκες των Μη Δια­συν­δε­δε­μέ­νων Νησιών, ενώ θα προ­σφέ­ρουν σημα­ντικά οφέλη στις τοπικές κοι­νω­νίες, τόσο οικο­νο­μικά όσο και περι­βαλ­λο­ντικά.

Αλλωστε, με την εγκα­τά­στασή τους τα νησιά θα απε­ξαρ­τη­θούν από τα ρυπο­γόνα και πανά­κριβα ορυκτά καύσιμα στα οποία βασί­ζε­ται σήμερα η ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή  στους 32 αυτό­νο­μους και τοπι­κούς σταθ­μούς παρα­γω­γής που λει­τουρ­γούν με μαζούτ και ντίζελ.

Υπο­στή­ριξη των μονάδων αφα­λά­τω­σης

Οι μονάδες αφα­λά­τω­σης, αν και συχνά ανα­φέ­ρο­νται στο πλαίσιο τέτοιων έργων, απο­τε­λούν ξεχω­ρι­στά συστή­ματα τα οποία δεν ενσω­μα­τώ­νο­νται στους υβρι­δι­κούς σταθ­μούς. Ωστόσο, οι σταθμοί αυτοί μπορούν να λει­τουρ­γή­σουν υπο­στη­ρι­κτικά – μέσω της καθαρής «φθηνής» ενέρ­γειας που παρά­γουν – στις αφα­λα­τώ­σεις θαλασ­σι­νού νερού περιο­ρί­ζο­ντας έτσι και το ενερ­γειακό τους αλλά και το περι­βαλ­λο­ντικό τους απο­τύ­πωμα.

Συγκε­κρι­μένα, τα υβρι­δικά συστή­ματα θα μπορούν να υπο­στη­ρί­ξουν με φθηνή «πράσινη» ηλε­κτρική ενέρ­γεια τις εξαι­ρε­τικά ενερ­γο­βό­ρες μονάδες αφα­λά­τω­σης που θεω­ρού­νται ανα­γκαίες για τα άνυδρα νησιά του Αιγαίου, αλλά το εξαι­ρε­τικά υψηλό κόστος του παρα­γό­με­νου νερού τις καθιστά σχεδόν απα­γο­ρευ­τι­κές.

Τις ανάγκες της νησιω­τι­κής χώρας σε υδά­τι­νους πόρους κατα­δει­κνύ­ουν κα τα πρό­σφατα στοι­χεία (29/11/2024) του υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας, σύμφωνα με τα οποία, από το 2019 έως σήμερα, έχουν δοθεί σε άνυ­δρους νησιω­τι­κούς δήμους και στις ΔΕΥΑ τους (Δημο­τι­κές Επι­χει­ρή­σεις Υδρευ­σης – Απο­χέ­τευ­σης) για την υδρο­δό­τησή τους και έργα βελ­τί­ω­σης υπο­δο­μών ύδρευ­σης, περί τα 48,4 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 12,3 εκατ. ευρώ για το σύμπλεγμα των Κυκλά­δων.

Πηγή: tovima.gr