Ένα αρχαίο μελισσοκομείο στο Αγαθονήσι

Ανα­κοί­νωση του αρχαιο­λό­γου Χρήστου Γιαννά

Για τις «Μελισ­σο­κο­μι­κές πρα­κτι­κές στο Αγα­θο­νήσι κατά την αρχαιό­τητα» θα μιλήσει ο αρχαιο­λό­γος Χρήστος Γιαννάς (ΚΒ’ ΕΠΚΑ), στη διάρ­κεια του Διε­θνούς Συμπο­σίου με θέμα «Η Μελισ­σο­κο­μία στη Μεσό­γειο από την αρχαιό­τητα έως και σήμερα: ιστο­ρικά ευρή­ματα και επί­καιρα θέματα», το οποίο θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στη Σύρο, στις 9-11 Οκτω­βρίου 2014.

Το Αγα­θο­νήσι απο­τε­λεί το βορειό­τερο νησί του Δωδε­κα­νη­σια­κού συμπλέγ­μα­τος. Στην αρχαιό­τητα ανήκε στα λεγό­μενα μιλη­σιακά νησιά μαζί με τους Αρκιούς, την Πάτμο, τη Λέρο, τους Λειψούς και το Φαρ­μα­κο­νήσι. Η αρχαία ονο­μα­σία του ήταν Τραγαία, λόγω των πολλών αιγοει­δών που υπήρχαν στο νησί.

Στη βόρεια πλευρά του νησιού βρί­σκε­ται οχυρό του ύστερου 4ου – αρχές 3ου αι. π.Χ. που κατοι­κεί­ται έως και τα μέσα του 2ου αι. μ.Χ., οπότε και εγκα­τα­λεί­πε­ται έπειτα από κατα­στρο­φικό σεισμό. Η αρχαιο­λο­γική θέση ονο­μά­ζε­ται Καστράκι από τους ντό­πιους, λόγω του βρα­χώ­δους υψώ­μα­τος στο οποίο σώζεται αρχαίος ορθο­γώ­νιος πύργος και των ορατών ισχυρών τειχών που περι­βάλ­λουν το οχυρό ανα­το­λικά, δυτικά και νότια.

Όπως θα ανα­φέ­ρει στην ομιλία του ο κ. Γιαννάς: «Στο αρχαίο οχυρό διε­νερ­γεί­ται από το 2006 συστη­μα­τική ανα­σκα­φική έρευνα υπό τη διεύ­θυνση του δρος Παύλου Τρια­ντα­φυλ­λίδη, η οποία μεταξύ των άλλων πολυά­ριθ­μων ευρη­μά­των έχει φέρει στο φως μελισ­σο­κο­μείο, το οποίο φαί­νε­ται πως ήταν σε χρήση από την έναρξη λει­τουρ­γίας του οχυρού μέχρι την εγκα­τά­λειψή του. Ο εξαι­ρε­τικά μεγάλος αριθμός πήλινων κυψελών υπο­δει­κνύει ότι το Αγα­θο­νήσι στην αρχαιό­τητα είχε ανε­πτυγ­μένη μελισ­σο­κο­μική παρα­γωγή, με τη χρήση κυψελών που ανήκουν στους δύο γνω­στούς τύπους, τον ορι­ζό­ντιο και τον κάθετο, με συνη­θέ­στερο αυτόν του ορι­ζό­ντιου δια­μπε­ρούς κυλίν­δρου, καθώς και τους δακτυ­λί­ους προ­έ­κτα­σης.

»Ο μελισ­σώ­νας στο Καστράκι βρι­σκό­ταν νότια του οχυρού, σε μέρος που ήταν προ­στα­τευ­μένο από τους ισχυ­ρούς βόρειους ανέμους που πνέουν στην περιοχή. Οι κυψέλες ήταν είτε εντοι­χι­σμέ­νες σε ξερο­λι­θι­κούς τοίχους είτε τοπο­θε­τη­μέ­νες σε στοίβες σε ειδικά δια­μορ­φω­μένα άνδηρα στο πρανές του βράχου. Μεγα­λύ­τε­ρος αριθμός θραυ­σμά­των κυψελών αλλά και ακέ­ραιοι δακτύ­λιοι προ­έ­κτα­σης έχουν συλ­λε­χθεί από το εσω­τε­ρικό του οχυρού, όπου έχουν ανα­σκα­φεί χώροι απο­θή­κευ­σης κυψελών. Μεταξύ των θραυ­σμά­των, εντο­πί­ζο­νται εγχά­ρα­κτα όστρακα, ένα θραύσμα που φέρει σφρά­γι­σμα σχη­μα­το­ποι­η­μέ­νης μέλισ­σας και ένα το οποίο φέρει ίχνος οργα­νι­κού κατα­λοί­που. Η μελ­λο­ντική έρευνα, κυρίως εξω­τε­ρικά του οχυρού, θα δώσει περισ­σό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρίες για την εγκα­τά­σταση και λει­τουρ­γία του μελισ­σο­κο­μείου στο Αγα­θο­νήσι».

archaiologia.gr