Υπογεννητικότητα: Είμαστε κοντά στο ένας εργαζόμενος για έναν συνταξιούχο

Ο Tito Boeri, Καθη­γη­τής Οικο­νο­μι­κών στο Πανε­πι­στή­μιο Bocconi της Ιταλίας, έκρουσε τον κώδωνα του κιν­δύ­νου στο 1ο Συνέ­δριο για την Δυνα­μική των Πλη­θυ­σμών και για την Οικο­νο­μική Ευη­με­ρία, στα Χανιά, λέγο­ντας ότι είναι κοντά η στιγμή που θα έχουμε έναν εργα­ζό­μενο για έναν συντα­ξιούχο, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι το μεγάλο πρό­βλημα είναι πως «η υπο­γεν­νη­τι­κό­τητα αυξά­νε­ται περισ­σό­τερο από όσο ανα­μέ­ναμε και αυτή η τάση δύσκολα ανα­τρέ­πε­ται».

Τη βεντά­λια των πολ­λα­πλών παρα­γό­ντων, προ­κλή­σεων και δια­θέ­σι­μων επι­λο­γών πολι­τι­κής επι­χεί­ρησε να ανοίξει το 1ο Συνέ­δριο για την Δυνα­μική των Πλη­θυ­σμών και για την Οικο­νο­μική Ευη­με­ρία, στα Χανιά, που οργα­νώ­νε­ται από το Κέντρο Κρήτης του ΟΟΣΑ για τους Πλη­θυ­σμούς, το Οικο­νο­μικό Φόρουμ των Δελφών και τον Δήμο Χανίων με την υπο­στή­ριξη της Περι­φέ­ρειας Κρήτης. Το πάνελ με τίτλο: Demographic changes: Drivers, challenges and policy options συντό­νισε η Μαρία Γαβου­νέλη, Πρό­ε­δρος της Συμ­βου­λευ­τι­κής Επι­τρο­πής του Κέντρου ΟΟΣΑ στην Κρήτη. Στο εισα­γω­γικό της σχόλιο τόνισε ότι «οφεί­λουμε να εξε­τά­σουμε τι πρέπει να κάνουμε για να αξιο­ποι­ή­σουμε τις υπάρ­χου­σες δυνα­μι­κές υπέρ μας». Τέλος, υπο­γράμ­μισε την ανάγκη «να δια­πι­στώ­σουμε πώς θα αντι­με­τω­πί­σουμε το πρό­βλημα του δημο­γρα­φι­κού», σημειώ­νο­ντας ότι «στην Ελλάδα ήδη μιλάμε για άλλους, εναλ­λα­κτι­κούς τρόπους αντι­με­τώ­πι­σης».

Κατά την εισή­γησή του, ο Tito Boeri, τόνισε ότι «το κυρί­αρχο πρό­βλημα» της εποχής μας «δεν είναι ότι ζούμε πολύ περισ­σό­τερο, αλλά ότι αυξά­νε­ται η υπο­γεν­νη­τι­κό­τητα». Επι­σή­μανε ότι αυτό «δύσκολα μπο­ρούμε να το αντι­με­τω­πί­σουμε», άρα  «χρεια­ζό­μα­στε μετα­νά­στες και ένα νέο αφήγημα», καθώς επίσης μία καλύ­τερη ισορ­ρο­πία στις οικο­γε­νεια­κές ευθύνες. Ο Ιταλός καθη­γη­τής πρό­τεινε να περά­σουμε από έναν δημο­γρα­φικό χειμώνα σε μία νεανική άνοιξη, σημειώ­νο­ντας εμφα­τικά ότι «η και­νο­το­μία συν­δέ­ε­ται με τους νέους ανθρώ­πους». Ως μία δόκιμη λύση σε βρα­χυ­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα πρό­τεινε τη μετα­νά­στευση, χωρίς ωστόσο να παρα­λεί­ψει ότι το ερώτημα της μετα­νά­στευ­σης συνο­δεύ­ε­ται με σειρά αντι­δρά­σεων στο πολι­τικό σκηνικό, ως εκ τούτου, παρα­τή­ρησε πως «αυτό που χρειά­ζε­ται είναι να ανα­δια­μορ­φώ­σουμε το αφήγημα».

Ο Κων­στα­ντί­νος Γλούμης-Ατσαλάκης, Γενικός Γραμ­μα­τέας Δημο­γρα­φι­κής και Στε­γα­στι­κής Πολι­τι­κής, Υπουρ­γείο Κοι­νω­νι­κής Συνοχής και Οικο­γέ­νειας, είπε ότι «η κοι­νω­νική διά­σταση του θέματος είναι εξαι­ρε­τικά σημα­ντική», καθώς η κοι­νω­νική συνοχή κάνει μια χώρα πιο λει­τουρ­γική.

Δίνο­ντας τη διά­σταση των πραγ­μά­των, ανέφερε ότι -στην Ελλάδα- από το 2011 οι θάνατοι είναι περισ­σό­τε­ροι από τις γεν­νή­σεις, ενώ πλέον το μεγα­λύ­τερο ποσοστό των Ελλήνων είναι άνω των 46 ετών. Αυτό, όπως παρα­τή­ρησε, προ­κα­λεί προ­βλή­ματα και στην κοι­νω­νική συνοχή, αλλά και στην παρα­γωγή πλούτου στη χώρα. Ο κ. Γλούμης-Ατσαλάκης υπο­γράμ­μισε ότι «πρέπει να εστιά­σουμε το ενδια­φέ­ρον μας στην αντι­με­τώ­πιση των συνε­πειών αυτής της κατά­στα­σης», υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι η παρούσα κυβέρ­νηση ίδρυσε εξει­δι­κευ­μένο υπουρ­γείο. Συνε­χί­ζο­ντας, ανα­φέρ­θηκε στους βασι­κούς άξονες του εθνικού σχεδίου δράσης, που μεταξύ άλλων περι­λαμ­βά­νει: 1) την παροχή κινή­τρων για την αύξηση των γεν­νή­σεων με την οικο­νο­μική και κοι­νω­νική ενί­σχυση των οικο­γε­νειών, 2) την ενί­σχυση της εργα­σίας για συγκε­κρι­μέ­νες κατη­γο­ρίες του πλη­θυ­σμού (γυναί­κες, ΑΜΕΑ, εργα­ζό­με­νοι άνω των 55 ετών), 3) αντι­με­τώ­πιση του brain drain, 4) δια­χεί­ριση των θεμάτων της 3ης ηλικίας, 5) τοπική ανά­πτυξη και και­νο­το­μία και 6) διαρκής έρευνα στο ζήτημα του δημο­γρα­φι­κού.

Από την πλευρά της, η Σέβη Βολου­δάκη, Βου­λευ­τής Χανίων της Νέας Δημο­κρα­τίας, ανέφερε ότι «αν ανα­λο­γι­στούμε ότι ο αριθμός των θανάτων είναι μεγα­λύ­τε­ρος από αυτόν των γεν­νή­σεων», αυτό συνιστά έναν λόγο ανη­συ­χίας. Υπο­γράμ­μισε την ανάγκη ισορ­ρο­πίας μεταξύ επαγ­γελ­μα­τι­κής και οικο­γε­νεια­κής ζωής, «άρα πρέπει να δια­σφα­λί­σουμε ότι υπάρ­χουν βρε­φο­νη­πια­κοί σταθμοί, ολο­ή­μερα σχολεία και παράλ­ληλη στήριξη των παιδιών στο σχολείο». Επι­σή­μανε με έμφαση την ανάγκη στή­ρι­ξης των οικο­γε­νειών όσον αφορά στο στε­γα­στικό, λέγο­ντας ότι «ήδη γίνο­νται προ­σπά­θειες». Χαρα­κτή­ρισε «σύνθετο ζήτημα» το μετα­να­στευ­τικό, που «γίνεται ακόμα πιο δύσκολο λόγω της κλι­μα­τι­κής αλλαγής». Ανέφερε, δε, ότι στη χώρα μας παρα­τη­ρούμε μία τάση brain gain, που οφεί­λε­ται στις καλύ­τε­ρες σημε­ρι­νές συν­θή­κες της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Ακο­λού­θησε ο Subu V Subramanian, Καθη­γη­τής Υγείας του Πλη­θυ­σμού και Γεω­γρα­φίας στο Πανε­πι­στή­μιο Χάρ­βαρντ, ο οποίος χαρα­κτή­ρισε επι­στη­μο­νική επι­τυ­χία το ότι ο σύγ­χρο­νος άνθρω­πος ζει περισ­σό­τερα χρόνια, ότι αρρω­σταί­νουμε λιγό­τερο και -αν συμβεί αυτό- μπο­ρούμε να αντι­με­τω­πί­σουμε καλύ­τερα τις ασθέ­νειες. «Περισ­σό­τε­ροι άνθρω­ποι ζουν περισ­σό­τερα χρόνια, αλλά δεν έχει αυξηθεί τόσο πολύ ο μέσος όρος του ανώ­τα­του ορίου ζωής», είπε, θέτο­ντας στο τραπέζι τα ζητή­ματα υγείας που ακο­λου­θούν την 3η ηλικία, όπως είναι η άνοια και γενι­κό­τερα η γνω­στική εξα­σθέ­νηση.

Με τη σειρά του, ο Μιχάλης Βλα­στα­ρά­κης, Group Chief Marketing Officer στη Eurobank SA, υπο­στή­ριξε ότι ο ιδιω­τι­κός τομέας έχει ρόλο στη συζή­τηση περί δημο­γρα­φι­κού, καθώς «πρέπει κι εμείς να κάνουμε μία σειρά πραγ­μά­των». Τόνισε ότι «είναι σαφές ότι η μεγα­λύ­τερη πρό­κληση για τις χώρες της δύσης είναι το δημο­γρα­φικό» και πρό­σθεσε ότι στην Eurobank -σε πρώτη φάση- «χρη­μα­το­δο­τή­σαμε μία έρευνα με την οποία δεν εξε­τά­σαμε μόνο τις προ­κλή­σεις, αλλά φτάσαμε σε προ­τά­σεις με βάση και την εμπει­ρία άλλων χωρών». Αφού επι­σή­μανε ότι έχουν αλλάξει οι προ­τε­ραιό­τη­τες μέσα στις δεκα­ε­τίες, υπο­στή­ριξε ότι «το κοι­νω­νικό ζήτημα είναι εξαι­ρε­τικά σημα­ντικό, πέραν των οικο­νο­μι­κών». Επίσης, ανα­φέρ­θηκε σε μία σειρά πρω­το­βου­λιών που έχει λάβει η Eurobank σε συνερ­γα­σία με σχε­τι­κές ΜΚΟ για την αντι­με­τώ­πιση της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας (μεταξύ άλλων: δωρεάν ivf, σεμι­νά­ρια σε θέματα οικο­γέ­νειας, προ­σφορά εργα­σίας σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές – Έβρος και βόρειο Αιγαίο).

Πηγή: Reporter.gr