Γέμισαν οι θάλασσές μας λεοντόψαρα

Η κλι­μα­τική κρίση και η αλλαγή της θερ­μο­κρα­σίας στις θάλασ­σές μας, έχει προ­σελ­κύ­σει μεγάλο αριθμό λεο­ντό­ψα­ρων (lionfish) που έχουν κατα­κλύ­σει την Aνατολική Μεσό­γειο κι έχουν αυξηθεί υπέρ­με­τρα στα νησιά μας, σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις των αλιέων.

Τα ψάρια αυτά, των τρο­πι­κών θαλασσών- από Ειρη­νικό και Ινδικό Ωκεανό- ανήκουν στο γένος Πτε­ρό­εις (Pterois) της οικο­γέ­νειας των Σκορ­παι­νί­δων. «Η πραγ­μα­τική απο­τύ­πωση της αύξησης των λεο­ντό­ψα­ρων και γενικά των λεσε­ψια­νών εισβο­λέων απαιτεί μακρά περίοδο έρευνας και δεν είναι δυνατό εύκολα να τεκ­μη­ριω­θεί, όμως το λεο­ντό­ψαρο είναι βρώσιμο και πολύ νόστιμο, άρα η αύξησή τους δεν είναι αρνη­τική» δηλώνει στη «δ» ο ιχθυο­λό­γος του Υδρο­βιο­λο­γι­κού Σταθμού Ρόδου του ΕΛΚΕΘΕ Μάκης Κον­δυ­λά­τος.

Τροπική η κατα­γωγή του

Το λεο­ντό­ψαρο, κατά­γε­ται από τον Ινδικό Ωκεανό και μπήκε στη Μεσό­γειο το 1991 μέσω του Σουέζ. Το 2015 εμφα­νί­σθηκε στο Φαλη­ράκι, την Ακαντιά και τη Λίνδο. Από εκεί πήγε στην Κάσο, τη Γαύδο, την Κρήτη και στην συνέ­χεια εξα­πλώ­θηκε σε Αιγαίο και Ιόνιο, αλλά η εξά­πλωσή του αυτή δεν είναι μεγάλο πρό­βλημα για τον άνθρωπο. Είναι όμως για το οικο­σύ­στημα, αφού τα ενδη­μικά είδη ψαριών δεν ανα­γνω­ρί­ζουν αυτόν τον νεο­φερ­μένο «θηρευτή» και εύκολα γίνο­νται λεία του. Τα «ντόπια» ψάρια δεν ανα­γνω­ρί­ζουν το είδος αυτό, ούτε ως θήραμα ούτε ως θηρευτή, με απο­τέ­λε­σμα αφενός τα λεο­ντό­ψαρα να μην κιν­δυ­νεύ­ουν από άλλα ψάρια και αφε­τέ­ρου να βρί­σκουν εύκολα τροφή.

Οι παρα­τη­ρή­σεις των επι­στη­μό­νων δεί­χνουν μια γρήγορη εξά­πλωση στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και γι’ αυτό το έχουν κατα­τά­ξει μεταξύ των χωρο­κα­τα­κτη­τι­κών εισβο­λέων, που μαζί με άλλα είδη εισβο­λέων τα ονο­μά­ζουν «Λεσε­ψια­νούς μετα­νά­στες». Το όνομα αυτό δόθηκε προς τιμήν του Φερ­ντι­νάρντ ντε Λεσέψ, αρχι­τέ­κτονα κατα­σκευής της διώ­ρυ­γας του Σουέζ.

Στον πόλεμο εισέ­βα­λαν οι «γερ­μα­νοί»!

Οι «γερ­μα­νοί» εμφα­νί­σθη­καν στα χρόνια του Β΄ Παγκο­σμίου Πολέμου απ’ όπου πήραν το όνομά τους λόγω του χρω­μα­τι­κής τους παραλ­λα­γής. Μετά την εισβολή των «γερ­μα­νών», πιθανώς λόγω της παρου­σίας φυσικών εμπο­δίων στη μετα­νά­στευση, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των Πικρών Λιμνών, ενός φυσικού φράγ­μα­τος υπε­ρα­λα­τού­χου νερού και του λοφίου γλυκού νερού του ποταμού Νείλου που ρέει μπροστά από το μεσο­γειακό άνοιγμα της Διώ­ρυ­γας του Σουέζ, το φαι­νό­μενο παρου­σί­ασε ύφεση. Η κατα­σκευή του φράγ­μα­τος του Ασουάν όμως το 1960, η οποία μειώνει την εκροή του Νείλου και η δια­πλά­τυνση της ίδιας της διώ­ρυ­γας, η οποία αραιώ­νει τις Πικρές Λίμνες (μέσω της αυξη­μέ­νης παλιρ­ροια­κής εμβέ­λειας) περιό­ρισε αυτά τα φυσικά εμπόδια, με απο­τέ­λε­σμα την αύξηση του ποσο­στού μετα­νά­στευ­σης των Λεσ­σε­ψια­νών βιοει­σβο­λέων στη Μεσό­γειο.

Λαγο­κέ­φα­λος, τρο­μπέτα, αγριο­σάλ­πες, καβού­ρια εισέ­βα­λαν στα νερά της Μεσο­γείου και ειδικά ο λαγο­κέ­φα­λος που ισο­πε­δώ­νει τον βυθό κατα­πί­νο­ντας τα πάντα συνε­χί­ζει να απο­τε­λεί πονο­κέ­φαλο για τους αλιείς. Το λεο­ντό­ψαρο (P. Miles) κατα­γρά­φηκε για πρώτη φορά το 1991, κατά μήκος της ανα­το­λι­κής ακτής της λεκάνης της Μεσο­γείου, αλλά δεν παρα­τη­ρή­θη­καν επι­πλέον άτομα μέχρι το 2015. Η εμφά­νισή του είναι τρο­μα­χτική στην αρχή και εντυ­πω­σιακή στη συνέ­χεια λόγω του έντονου χρω­μα­τι­σμού τους που έχουν και των πτε­ρυ­γίων που φέρουν. Αυτή η εικόνα τους, είναι που τα καθιστά από τα πιο δημο­φιλή ψάρια των ενυ­δρείων.

Το λεο­ντό­ψαρο δεν έχει πολλούς θηρευ­τές. Εκτός από τις περι­πτώ­σεις μεγα­λύ­τε­ρων ενή­λι­κων ατόμων που μπορεί να φάνε μικρό­τερα, τα λεο­ντό­ψαρα έχουν πολύ λίγους ανα­γνω­ρι­σμέ­νους φυσι­κούς θηρευ­τές, πιθα­νό­τατα λόγω των δηλη­τη­ριω­δών ακανθών τους. Οι σμέρνες, το ψάρι κορνέτα και οι μεγάλοι ροφοί, που όμως τέτοιους δεν έχουμε στα νερά μας, έχουν παρα­τη­ρη­θεί να κυνη­γούν λεο­ντό­ψαρα. Δεν είναι επι­θε­τικό ψάρι και δεν θα πλη­σιά­σει τον άνθρωπο για να του επι­τε­θεί εκτός και αν ο ίδιος το ενο­χλή­σει. Ο κίν­δυ­νος για τον άνθρωπο προ­κύ­πτει, αν όταν δεν το δούμε, το πατή­σουμε ή το ακου­μπή­σουμε.

«Το λεο­ντό­ψαρο είναι βρώσιμο είδος αν καθα­ρι­στεί σωστά, όπως η σκορ­πίνα και μάλιστα είναι πολύ θρε­πτικό, σαν κόκκινο κρέας, αφού περιέ­χει πρω­τε­ΐνη, ωμέγα 3 και επι­βάλ­λε­ται οι κατα­να­λω­τές να το βάλουν στο μενού τους. Κάνει εξαι­ρε­τική σούπα, τρώ­γε­ται βραστό, τηγα­νητό, στα κάρ­βουνα, πλακί και επίσης γίνεται υπέροχο σούσι. Σε πάρα πολλά μέρη θεω­ρεί­ται από τα πρώτα ψάρια» τονίζει ο ιχθυο­λό­γος του ΥΣΡ Μάκης Κον­δυ­λά­τος.