Αγόρευση εισαγγελέα για το Μάτι: Η δεύτερη μεγαλύτερη τραγωδία σε παγκόσμιο επίπεδο

Για τη δεύτερη μεγα­λύ­τερη τρα­γω­δία σε αριθμό θυμάτων μέσα σε 2,5 ώρες σε παγκό­σμιο επίπεδο έκανε λόγο στη συγκλο­νι­στική αγό­ρευση του ο εισαγ­γε­λέας Πανα­γιώ­της Μανιά­της, απο­τι­μώ­ντας τα πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά και τις ευθύνες για την πρω­το­φανή τρα­γω­δία με την εκα­τόμβη των νεκρών.

Ο εισαγ­γε­λι­κός λει­τουρ­γός με μεθο­δι­κό­τητα και ανάλυση, ενός προς ένα όλων των δεδο­μέ­νων μιας δίκης που κράτησε μήνες, αξιο­λό­γησε τι ακριβώς έγινε και ποιος ευθύ­νε­ται για το κάθε.

Σε γενικές γραμμές η αγό­ρευση του καθο­ρί­ζε­ται από την απόδοση συγκε­κρι­μέ­νων ευθυνών για παρα­λεί­ψεις στους τότε κρα­τι­κούς αξιω­μα­τού­χους της Πυρο­σβε­στι­κής και της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, χωρίς ωστόσο να γενι­κεύει την ευθύνη για κάθε παρά­λειψη.

Ιδιαί­τερα στάθηκε στο γεγονός, ότι δεν κινη­το­ποι­ή­θη­καν τα πυρο­σβε­στικά μέσα και τα εναέρια με ευθύνη των τότε επι­κε­φα­λής της Πυρο­σβε­στι­κής και της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας λόγω της φωτιάς στην Κινέτα και των αλλε­πάλ­λη­λων τηλε­φω­νη­μά­των μεγα­λο­ε­πι­χει­ρη­μα­τία ότι η φωτιά είχε μπει στο διυ­λι­στή­ριο.

Τα σημα­ντι­κό­τερα σημεία της αγό­ρευ­σης

«Προ­σεγ­γί­ζουμε το πέρας μιας μαρα­θώ­νιας δια­δι­κα­σίας σε ένα μεί­ζο­νος σημα­σίας συμβάν που καθό­ρισε την ιστορία του τόπου μας». Με αυτά τα λόγια ξεκί­νησε την αγό­ρευση του ο εισαγ­γε­λέας της έδρας στη δίκη για την εθνική τρα­γω­δία στο Μάτι, Πανα­γιώ­της Μανιά­της.

«Δεν είναι υπερ­βολή να ειπωθεί ότι σε πολλά ζητή­ματα πυρο­προ­στα­σίας πρέπει να μιλάμε για την περίοδο προ της 23.7.2018 και μετά. Υπήρξε η δεύτερη μεγα­λύ­τερη τρα­γω­δία σε αριθμό θυμάτων σε παγκό­σμιο επίπεδο, υπήρξαν δεκάδες νεκροί, τραυ­μα­τίες και εγκαυ­μα­τίες μέσα σε μόλις 2,5 ώρες. Στις 23 Ιουλίου 2018 σε ένα συμβάν πολύ μικρής χρο­νι­κής διάρ­κειας είχαμε περισ­σό­τε­ρους από 100 νεκρούς» είπε ο εισαγ­γε­λέας και συμπλή­ρωσε:

«Το δικα­στή­ριο σας και η εισαγ­γε­λική έδρα έχει ως απο­στολή να δώσουμε την απά­ντηση στο ερώτημα “τι συνέβη εκείνη την ημέρα στην Ανα­το­λική Αττική; Ποιος έφταιξε για να οδη­γη­θούμε σε αυτό το ολέθριο απο­τέ­λε­σμα;”. Η υπόθεση αυτή ξεκί­νησε με περισ­σό­τε­ρους κατη­γο­ρού­με­νους και στο εδώλιο οδη­γή­θη­καν τελικά 21. Επειτα από δεκα­πέ­ντε μήνες δια­δι­κα­σίας έχω να πω ότι κατα­βλή­θηκε κάθε δυνατή προ­σπά­θεια για τη διε­ξα­γωγή μιας δίκαιης δίκης».

Όπως ανέφερε, «η φωτιά απο­δεί­χτηκε ότι ξεκί­νησε 16.41 στην περιοχή Νταού Πεντέ­λης. Ο πλέον αξιό­πι­στος μάρ­τυ­ρας υπήρξε το βιντε­ο­λη­πτικό υλικό. Η πρώτη αναγ­γε­λία έγινε από δασο­πυ­ρο­σβέ­στες στις 16.46 και ακο­λού­θησε κινη­το­ποί­ηση προ­σω­πι­κού. Ο δείκτης κιν­δύ­νου για την Αττική εκείνη την ημέρα ήταν βαθμού 4, δηλαδή πολύ υψηλός. Την ώρα έναρξης της πυρ­κα­γιάς ο άνεμος ήταν 5 μποφόρ και έφτασε τα 8 και 9 μποφόρ. Οι πυρο­σβε­στι­κές δυνά­μεις δεν κατόρ­θω­σαν να περιο­ρί­σουν τη φωτιά και απέ­κτησε δυνα­μική, υψηλό ρυθμό απε­λευ­θέ­ρω­σης θερ­μό­τη­τας και εξε­λί­χθηκε σε δυο μέτωπα».

Εγινε η εναέρια επι­τή­ρηση

Ο εισαγ­γε­λι­κός λει­τουρ­γός ξεκί­νησε από την κατη­γο­ρία που αφορά τους Τερ­ζούδη, Ματ­θαιό­πουλο και Φωστιέρη σχετικά με το ότι δεν μερί­μνη­σαν για εναέρια επι­τή­ρηση. «Απο­δεί­χθηκε ότι δια­θέ­σιμο ήταν μόνο ένα πετζε­τέλ, ήταν το μόνο πτητικό μέσο που μπο­ρούσε να δια­τε­θεί από την πολε­μική αερο­πο­ρία. Από πλευράς ΕΣΚΕ προ­κύ­πτει ότι αίτημα υπο­βλή­θηκε στις 9.49 για την Ανα­το­λική Αττική. Τελικά στις 10.22 το αίτημα για επι­τή­ρηση από 14.00 έως 18.00 έγινε δεκτό. Η εναέρια επι­τή­ρηση έγινε όπως απο­δεί­χθηκε από τη δια­δι­κα­σία. Το πετζε­τελ θα μπο­ρούσε να πετάξει μόνο για δυο ώρες. Η λύση που προ­κρί­θηκε για εναέρια επι­τή­ρηση με αερο­σκά­φος της ΕΛΑΟ κατά­φερε να καλύψει το διά­στημα 14.00-18.00. Κατά συνέ­πεια θεωρώ ότι κατ’ απο­τέ­λε­σμα πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε και κάλυψε» είπε ο εισαγ­γε­λέας εξη­γώ­ντας πως ως προς αυτό το σκέλος του κατη­γο­ρη­τη­ρίου πρέπει να απορ­ρι­φθεί η κατη­γο­ρία.

«Δεν υπήρξε παρά­λειψη για τη μετα­στάθ­μευση αερο­σκα­φών»

Ανα­φε­ρό­με­νος στην κατη­γο­ρία που αφορά τη μη μετα­στάθ­μευση αερο­σκα­φών, που αφορά τους Ματ­θαιό­πουλο, Φωστιέρη και Τερ­ζούδη, ο εισαγ­γε­λέας σχο­λί­ασε ότι «μετα­στάθ­μευση δεν αφορά στα πυρο­σβε­στικά ελι­κό­πτερα και ως εκ τούτου δεν τίθεται ζήτημα μετα­στάθ­μευ­σης», ενώ συμπλή­ρωσε ότι για αλλά πτητικά μέσα δεν υπήρχε δυνα­τό­τητα. Κατα­λή­γο­ντας ο εισαγ­γε­λέας σημεί­ωσε ότι «απο­δεί­χθηκε ότι οι μετα­σταθ­μεύ­σεις που μπο­ρού­σαν να γίνουν, έγιναν. Δεν υπήρξε παρά­λειψη των τριών κατη­γο­ρου­μέ­νων».

Για την αξιο­ποί­ηση ενα­έ­ριων μέσων

Ο εισαγ­γε­λέας περι­γρά­φο­ντας λεπτο­με­ρώς όλες τις κινή­σεις που έγιναν για την αξιο­ποί­ηση των ενα­έ­ριων μέσων, που αφορά τους Τερ­ζούδη, Ματ­θαιό­πουλο και Φωστιέρη, έκανε ειδική αναφορά στην εντολή εκτρο­πής του ελι­κο­πτέ­ρου προς τη Μotor Οil. «Το μέσο επι­τή­ρη­σης έκανε λόγο για έρπουσα φωτιά και μάλλον ελεγ­χό­μενη κοντά στις εγκα­τα­στά­σεις της Μotor Οil. Ταυ­τό­χρονα απο­δεί­χθηκε ότι στο Νταού υπήρχε ένταση, δυνα­μική και επι­κιν­δυ­νό­τητα. Θα απει­λούσε ανθρώ­πους και περιου­σίες και αυτή η πλη­ρο­φο­ρία είχε φτάσει στο ΕΣΚΕ. Από πλευράς ενα­έ­ριων μέσων η καταλ­λη­λό­τερη επιλογή ήταν τα ελι­κό­πτερα. Ηταν γνωστό στο ΕΣΚΕ ότι επι­χει­ρούσε μόνο ένα εναέριο μέσο στο Νταού. Αφού το μόνο εναέριο μέσο που υπήρχε στο Νταού, το ΕΣΚΕ γνώριζε ότι έπρεπε να απο­χω­ρή­σει για ανε­φο­δια­σμό. Στη μια ώρα που μεσο­λά­βησε η φωτιά άρχισε να κινεί­ται απει­λη­τι­κό­τερα προς τα δικα­στή­ρια. Χρεια­ζό­ταν όμως πρό­σθετη ενί­σχυση; Εισφέρ­θη­καν αντι­κρουό­με­νες εκδοχές στη δίκη» είπε ο εισαγ­γε­λέας.

Ο ίδιος ομως ξεχώ­ρισε ως «σημα­ντι­κό­τερο ότι ο επί­γειος επι­κε­φα­λής δεν είδε και δεν δια­πί­στωσε ότι η φωτιά είχε μπει στο διυ­λι­στή­ριο, ούτε ζήτησε τη συν­δρομή μέσου. Προ­κρίνω την εκδοχή που εισφέρ­θηκε από εκείνον που ήταν ο πλέον υπεύ­θυ­νος. Απο­δεί­χθηκε ότι ο Φωστιέ­ρης έλαβε δυο κλήσεις από τον ιδιο­κτήτη του διυ­λι­στη­ρίου, επιφανή επι­χει­ρη­μα­τία που του ζητά επι­τα­κτικά εναέρια μέσα. Ο επι­χει­ρη­μα­τίας όμως δεν βρι­σκό­ταν εκεί, μετά­φερε την εικόνα από τους υπαλ­λή­λους του. Φέρεται να του δήλωσε όμως ότι η φωτιά έχει εισέλ­θει στις εγκα­τα­στά­σεις. Όμως ποια θα έπρεπε να είναι δέουσα αντί­δραση του; Να επι­βε­βαιώ­σει την πλη­ρο­φο­ρία που έλαβε».

Ο κ. Μανιά­της σημεί­ωσε ότι συχνά άνθρω­ποι που δεν είναι υπη­ρε­σια­κοί παρά­γο­ντες και ζητούν εναέρια μέσα. «Είναι δυστυ­χώς συχνό το φαι­νό­μενο διά­φο­ροι παρά­γο­ντες επι­φα­νείς και επώ­νυ­μοι να απευ­θύ­νο­νται στο ΕΣΚΕ για κατα­στολή πυρ­κα­γιάς σε περιο­χές ενδια­φέ­ρο­ντος τους. Αλίμονο αν τέτοια αιτή­ματα δεν αξιο­λο­γού­νται και γίνο­νται δεκτά ανάλογα με τη βαρύ­τητα του ονό­μα­τος που τα ζητά. Πόσο μάλλον όταν τα εναέρια μέσα δεν είναι πεπε­ρα­σμένα. Πρέπει να γίνεται αξιο­λό­γηση με κρι­τή­ρια υπη­ρε­σιακά. Δεν έπρεπε να ακούσει ένα μεγα­λό­σχημο επι­χει­ρη­μα­τία και χωρίς να επι­βε­βαιώ­σει. Ήταν παρά­τυπη και επι­χει­ρη­σιακά εσφαλ­μένη απόφαση. Ποιος ευθύ­νε­ται για την απόφαση αυτή; Ο τότε διοι­κη­τής του ΕΣΚΕ Ιωάννης Φωστιέ­ρης, αλλά και ο τότε αρχηγός του ΠΣ Σωτήρης Τερ­ζού­δης» ανέφερε ο εισαγ­γε­λέας λέγο­ντας ότι η πράξη απο­δεί­χθηκε μόνο για τους Φωστιέρη και Τερ­ζούδη, και όχι για τον Βασίλη Ματ­θαιό­πουλο.

Ως προς τη μη αξιο­ποί­ηση των ελι­κο­πτέ­ρων Φλόγα 1 και 2, ο εισαγ­γε­λέας σημεί­ωσε πως «απο­δεί­χθηκε ότι η μη αξιο­ποί­ηση των ελι­κο­πτέ­ρων Φλόγα δεν οφεί­λε­ται σε παρά­λειψη κάποιου, αλλά σε αντι­κει­με­νι­κούς παρά­γο­ντες που καθι­στού­σαν ανέ­φι­κτη την αξιο­ποί­ησή τους». Αντί­στοιχα, ο εισαγ­γε­λέας κατέ­ληξε στο συμπέ­ρα­σμα ότι όσα εναέρια δεν χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν, δεν ήταν παρά­λειψη, αλλά υπήρχαν υπη­ρε­σια­κοί ή άλλοι λόγοι που καθι­στού­σαν αδύνατη τη χρήση τους στην προ­κει­μένη περί­πτωση.

Ωστόσο, ανα­φε­ρό­με­νος στα Σινούκ ο κ. Μανιά­της είπε «μόνο 2 ήταν δια­θέ­σιμα στο αερο­δρό­μιο Μεγάρων, αλλά υπάρχει σφάλμα και αβλεψία ως προς το ότι για το ένα καθυ­στέ­ρησε η υποβολή αιτή­μα­τος και για το άλλο δεν έγινε καθόλου. Η ευθύνη βαρύνει τους Τερ­ζούδη και Φωστιερη».

Ενοχή Ματ­θαιό­που­λου επειδή δεν κινη­το­ποί­ησε τα πλοιά­ρια πρό­τεινε ο εισαγ­γε­λέας

Την ενοχή του τότε υπαρ­χη­γού του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος Βασίλη Ματ­θαιό­που­λου για το ότι δεν κινη­το­ποί­ησε τα πλοιά­ρια της Πυρο­σβε­στι­κής με απο­τε­λέ­σματα μέσω παρα­λεί­ψεως να βρουν το θάνατο 9 άνθρω­ποι στη θάλασσα, καθώς και του τότε αρχηγού του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος Σωτήρη Τερ­ζούδη και του πρώην διοι­κητή του ΕΣΚΕ Ιωάννη Φωστιέρη για το σκέλος που αφορά στην αξιο­ποί­ηση των ενα­έ­ριων μέσων έχει ειση­γη­θεί μέχρι αυτή την ώρα ο εισαγ­γε­λέας στη δίκη για το Μάτι, ενώ έχει προ­τεί­νει την απαλ­λαγή κάποιων εκ των κατη­γο­ρου­μέ­νων για άλλες επι­μέ­ρους πράξεις.

«Απο­δει­κνύ­ε­ται ότι όταν στις 19.00 ήρθε η πλη­ρο­φο­ρία για ανθρώ­πους στη θάλασσα, δεν δόθηκε από τον δεύτερο κατη­γο­ρού­μενο Βασίλη Ματ­θαιό­πουλο εντολή προς τον κ. Στα­μούλη για τα πλοιά­ρια της Πυρο­σβε­στι­κής, τα οποία απο­δεί­χτηκε πως ήταν μάχιμα και έτοιμα να συν­δρά­μουν. Υπήρξαν πολλοί άνθρω­ποι που ανα­ζή­τη­σαν κατα­φύ­γιο στη θάλασσα από τη φωτιά, υπήρξαν άνθρω­ποι που πνί­γη­καν και υπήρξαν και άνθρω­ποι που περι­συ­νε­λέ­γη­σαν πολλές ώρες μετά. Το ΕΣΚΕ γνώριζε την ύπαρξη ανθρώ­πων στη θάλασσα, τα πλοία ήταν δια­θέ­σιμα και επαν­δρω­μένα», είπε ο εισαγ­γε­λέας.

Αγό­ρευση εισαγ­γε­λέα για το Μάτι: Πώς κατέ­νειμε ευθύνες και παρα­λεί­ψεις

Μάλιστα, συμπλή­ρωσε ότι «η παρά­λειψη του να δοθεί εντολή στα πλοιά­ρια της Πυρο­σβε­στι­κής να συν­δρά­μουν σημαί­νει τον θάνατο 9 ανθρώ­πων στη θάλασσα».

Κατά τον εισαγ­γε­λέα, ο αρμό­διος και υπεύ­θυ­νος εκείνη την ημέρα για να κινη­το­ποι­ή­σει τα πλοιά­ρια ήταν ο δεύ­τε­ρος κατη­γο­ρού­με­νος (Ματ­θαιό­που­λος) και, όπως εξήγησε, «η μη κινη­το­ποί­ηση συνέ­βαλε στην πρό­κληση των θανάτων των ανθρώ­πων που έχασαν τη ζωή τους στη θάλασσα.

«Ως παρά­λειψη θα πρέπει να κατα­λο­γι­στεί στον Βασίλη Ματ­θαιό­πουλο και θα ζητήσω την ενοχή του για το σκέλος αυτό της κατη­γο­ρίας, ενώ θα ζητήσω να κηρυ­χθούν αθώοι (σ.σ. για την εντολή στα πλοιά­ρια της Πυρο­σβε­στι­κής) οι Τερ­ζού­δης και Φωστιέ­ρης», είπε ακόμη.

Η αγό­ρευση του εισαγ­γε­λέα συνε­χί­ζε­ται

Πηγή kathimerini.gr