Νίκος Τσατσακλάς, ο 72χρονος δρομέας από την Κω: «Τρέχω για την ψυχή μου»

Λίγο πριν τρέξει τον 45ο μαρα­θώ­νιο της ζωής του, ο Νίκος Τσα­τσα­κλάς, δρομέας με πρό­βλημα όρασης, αφη­γεί­ται στην «Κ» τη δια­δρομή του από την Κω στη Νομική της Αθήνας και τον «άθλο» των Παρα­ο­λυ­μπια­κών Αγώνων

To παλιό μικρό κινητό που έχει στην τσέπη του δονεί­ται αρκετές φορές. Μόλις το πιάσει, το βάζει κοντά στο αυτί του και αρχίζει να ακούει ό,τι του έχουν στείλει. Κάθε γραπτό μήνυμα που λαμ­βά­νει μετα­τρέ­πε­ται σε ηχητικό. Ετσι κατα­φέρ­νει να επι­κοι­νω­νεί με τους δικούς του ανθρώ­πους. Το τελευ­ταίο μήνυμα είναι από τον συνοδό του. «Ραντε­βού στον σταθμό Εθνικής Αμυνας στις 7.30», λέει. Εκεί συνα­ντιού­νται και ανε­βαί­νουν στον Υμηττό –τις Κυρια­κές συνήθως– για να κάνουν μαζί την προ­πό­νησή τους.

Ο Νίκος Τσα­τσα­κλάς έχει συνη­θί­σει να παίρνει το λευκό μπα­στούνι του και να μετα­κι­νεί­ται προς το κέντρο με τρόλεϊ. Αλλες φορές χρη­σι­μο­ποιεί και τον ηλε­κτρικό. Το μετρό, όμως, δεν μπορεί να το μάθει. «Είναι δύσκολο και το φοβάμαι», λέει. Ξυπνά καθη­με­ρινά στις έξι, χωρίς ξυπνη­τήρι. Θα ξυρι­στεί, θα ετοι­μά­σει το πρωινό του –καφέ και μούσλι– και θα ετοι­μα­στεί για την πρωινή του προ­πό­νηση. Δεν βρίσκει πάντα συνοδό. Αυτό όμως δεν τον σταματά.

Αυτές τις ημέρες ο 72χρονος δρομέας ετοι­μά­ζε­ται να τρέξει τον 45ο μαρα­θώ­νιο της ζωής του και τον 23ο στην αυθε­ντική δια­δρομή της Αθήνας. Η προ­ε­τοι­μα­σία του συνήθως διαρ­κούσε δώδεκα εβδο­μά­δες. Ετρεχε ακόμη και 150 χλμ. την εβδο­μάδα. Τώρα όμως βγάζει σχεδόν 70 τον μήνα. Δεν κάνει πλέον την ίδια προ­πό­νηση. Οι αντοχές του έχουν πέσει. Αλλωστε, από τότε που στα­μά­τησε τον πρω­τα­θλη­τι­σμό δεν κυνη­γάει τον χρόνο. «Τρέχω για την ψυχή μου και το απο­λαμ­βάνω πολύ περισ­σό­τερο», σχο­λιά­ζει.

Ο μαρα­θώ­νιος της ζωής του

Ο Νίκος Τσα­τσα­κλάς με τον εγγονό του στο Καλ­λι­μάρ­μαρο. Αρι­στερά ο συνοδός και αδερ­φι­κός του φίλος Γιώργος Καρα­θα­νά­σης. (Marathon Photos Live)

Γεν­νη­μέ­νος στην Κω σε μια φτωχή οικο­γέ­νεια με δέκα αδέλφια, αντι­με­τώ­πισε από νωρίς δυσκο­λίες, όταν οι γιατροί διέ­γνω­σαν πρό­βλημα στην όρασή του. Το μεγα­λύ­τερο μέρος της ζωής του το πέρασε βλέ­πο­ντας μόνο σκιές. «Είχα εικόνα, μπο­ρούσα να δω ανθρώ­πους, ανα­γνώ­ριζα αν είναι άνδρας ή γυναίκα, λεπτο­μέ­ρειες και χαρα­κτη­ρι­στικά δεν έβλεπα», εξηγεί. Στο νησί παρα­κο­λού­θησε τις δύο πρώτες τάξεις του δημο­τι­κού. «Στην ουσία ακρο­α­τής ήμουν, δυσκο­λευό­μουν πάρα πολύ, δεν μπο­ρούσα να διαβάσω, μόνο τα μεγάλα γράμ­ματα έβλεπα στον πίνακα. Λεφτά δεν είχαμε, πηγαί­ναμε στο σχολείο του­λά­χι­στον για το φαγητό». Ετσι σε ηλικία εννιά ετών στάλ­θηκε στον Οίκο Τυφλών στην Καλ­λι­θέα. Εκεί έμαθε τη γραφή Μπράιγ και ολο­κλή­ρωσε δημο­τικό και γυμνά­σιο.

Μεγα­λώ­νο­ντας δεν άργησε να βρει δουλειά. Είχε εκπαι­δευ­τεί πρώτα σε ΙΕΚ, όπου και γνώρισε τη γυναίκα του, που επίσης έχει πρό­βλημα στην όραση. Για 21 χρόνια εργά­στηκε ως τηλε­φω­νη­τής στα Ελλη­νικά Ταχυ­δρο­μεία. «Στη δουλειά δεν δυσκο­λεύ­τηκα καθόλου. Ημουν και αριθ­μο­μνή­μων. Μιλούσα σχεδόν με 1.500 άτομα κάθε μέρα, είχα 30 γραμμές και εξυ­πη­ρε­τούσα 4 κτίρια», περι­γρά­φει με περη­φά­νια. «Δυσκο­λεύ­τηκα όμως με την οικο­γέ­νειά μου, να μεγα­λώσω τα παιδιά μου», συμπλη­ρώ­νει. Παράλ­ληλα με τη δουλειά του, κατά­φερε να πάρει το πτυχίο του από το Πολι­τικό Τμήμα της Νομικής, όπου εθε­λο­ντές ηχο­γρα­φού­σαν τα συγ­γράμ­ματα για φοι­τη­τές με προ­βλή­ματα όρασης.

Από τη Νέα Υόρκη και το Σίδνεϊ, στο Καλ­λι­μάρ­μαρο

Στον Μαρα­θώ­νιο της Νέας Υόρκης (Αρχείο Νίκου Τσα­τσα­κλά).

Με το τρέξιμο ξεκί­νησε να ασχο­λεί­ται στα 45 του, ενώ είχε ολο­κλη­ρώ­σει την επαγ­γελ­μα­τική του δια­δρομή. «Εψαχνα να βρω έναν τρόπο να εκτο­νωθώ. Ετσι ξεκί­νησα να τρέχω. Στην αρχή έκανα δύο γύρους και πήγα να πεθάνω. Η προ­πο­νή­τριά μου δεν με πίστευε. Μου έλεγε ότι είμαι βαρύς και ότι “δεν το έχω” επειδή είχα χοντρά πόδια. Εβαλα τον εγωισμό μου κάτω και συνέ­χισα την προ­σπά­θειά μου. Επειδή είχα μια σχετική αυτο­νο­μία, πήγαινα κρυφά και έτρεχα μόνος μου τα Σαβ­βα­το­κύ­ριακα. Το 1996 έτρεξα τον πρώτο μου αγώνα στα 5 και στα 10 χλμ. Εκεί γνώρισα τον συνοδό μου, Γιώργο Καρα­θα­νάση. Φρε­σκο­πα­ντρε­μέ­νος τότε, άφηνε την οικο­γέ­νεια του για να τρέ­χουμε μαζί», περι­γρά­φει στην «Κ».

«Στον πρώτο μου μαρα­θώ­νιο πήγα χωρίς προ­ε­τοι­μα­σία. Δεν είχα ξανα­τρέ­ξει τέτοια από­σταση. Μέχρι 15 χλμ. έβγαζα στην προ­πό­νηση. Δυσκο­λεύ­τηκα, αλλά τα κατά­φερα».

Δύο χρόνια αργό­τερα, το 1998, προ­σκλή­θηκε από σωμα­τείο εθε­λο­ντών στη Νέα Υόρκη να τρέξει στον μαρα­θώ­νιο της πόλης μαζί με άλλα 400 άτομα με ανα­πη­ρία. «Στον πρώτο μου μαρα­θώ­νιο πήγα χωρίς προ­ε­τοι­μα­σία. Δεν είχα ξανα­τρέ­ξει τέτοια από­σταση. Μέχρι 15 χλμ. έβγαζα στην προ­πό­νηση. Δυσκο­λεύ­τηκα, αλλά τα κατά­φερα. Φοβερή οργά­νωση, μεγάλη εμπει­ρία ο τερ­μα­τι­σμός στο Central Park», θυμάται.

Από τότε όλα πήραν τον δρόμο τους. Ο Νίκος Τσα­τσα­κλάς μυήθηκε στον μαρα­θώ­νιο. Θεσ­σα­λο­νίκη, Μεσσήνη, Κρήτη, Ναύπλιο, Σίδνεϊ και Νέα Υόρκη είναι μόνο κάποιοι από τους σταθ­μούς του. «Με της Αθήνας όμως κανένας αγώνας δεν συγκρί­νε­ται», λέει ο έμπει­ρος μαρα­θω­νο­δρό­μος, που από το 2001 τρέχει ανελ­λι­πώς την αυθε­ντική δια­δρομή. «Κάθε φορά που μπαίνω στο Καλ­λι­μάρ­μαρο, τρέχουν δάκρυα από τα μάτια μου. Αυτό το δέος, αυτή η ηχώ, αυτή η συγκί­νηση από το αρχαίο πνεύμα που σε δια­κα­τέ­χει εκείνη τη στιγμή δεν μπορείς να τη νιώσεις πουθενά αλλού».

«Το τρέξιμο μου έδωσε ζωή»

Στους Παρα­ο­λυ­μπια­κούς Αγώνες της Αθήνας το 2004 ήταν ο πρώτος Ελληνας που τερ­μά­τισε και 11ος στη γενική κατά­ταξη (Αρχείο Νίκου Τσα­τσα­κλά).

Σε ηλικία 53 ετών έβαλε στόχο να συμ­με­τά­σχει στους Παρα­ο­λυ­μπια­κούς Αγώνες της Αθήνας το 2004. Και αυτά τα 42 χλμ. που έτρεξε είναι ένας ακόμη άθλος που ολο­κλή­ρωσε. Για την πρό­κρισή του χρεια­ζό­ταν να σπάσει το όριο των 3 ωρών και 40 λεπτών. Είχε πια πει­σμώ­σει. Σε ένα χρόνο έτρεξε τρεις φορές τα 42 χλμ., μέχρι που «έπιασε» το όριο και όχι μόνο. Τερ­μά­τισε πρώτος Ελληνας και 11ος στη γενική κατά­ταξη. Ηταν 26 Σεπτεμ­βρίου 2004. Και αυτή την ημε­ρο­μη­νία δεν θα τη ξεχάσει ποτέ.

Προ­σπαθώ να βρίσκω άλλα ερε­θί­σματα. Μυρίζω, ακούω, χαμο­γε­λάω, μιλάω με τον κόσμο που στέ­κε­ται και μας χει­ρο­κροτά. Η ζωή μου έχει γεμίσει με το τρέξιμο.

Δίπλα του και σε αυτή τη δια­δρομή ήταν ο συνοδός του. Τρέχουν μαζί, πια­σμέ­νοι, συγ­χρο­νι­σμέ­νοι. Οχι μόνο σωμα­τικά αλλά και ψυχικά. Ενα σχοι­νάκι –σχεδόν 30 εκα­το­στών– τους ενώνει και τους σπρώ­χνει προς τον στόχο. Φέτος θα δια­νύ­σουν τον 27ο κοινό τους μαρα­θώ­νιο. «Οταν τρέ­χουμε μαζί, δεν κατα­λα­βαί­νουμε ότι είμαστε δύο δια­φο­ρε­τι­κοί δρομείς. Είναι συνή­θεια πολλών δεκα­ε­τιών πλέον. Εχουμε δεθεί και οικο­γε­νειακά και προ­σω­πικά. Είμαστε σαν αδέλφια», λέει στην «Κ» ο Γιώργος Καρα­θα­νά­σης, ενώ παράλ­ληλα εξηγεί πώς καθο­δη­γεί τον τυφλό δρομέα. «Ειδικά όταν έχει ανη­φό­ρες, χρειά­ζε­ται μια ψυχο­λο­γική υπο­στή­ριξη και μία περι­γραφή του τι θα αντι­με­τω­πί­σεις μπροστά, αν θα είναι μία ανηφόρα ενός χιλιο­μέ­τρου ή 100 μέτρων, για να προ­ε­τοι­μα­στεί κατάλ­ληλα. Εξάλλου η επαφή με τον έξω κόσμο είναι με τα μάτια του συνοδού».

Αυτή την περι­γραφή τα τελευ­ταία χρόνια ο Νίκος Τσα­τσα­κλάς την έχει περισ­σό­τερο ανάγκη, καθώς μετά από ένα γλαύ­κωμα έχασε πλήρως την όραση του. «Με έχει ρίξει ψυχο­λο­γικά. Οσο είχα εικόνα, μετρούσα αυτούς που προ­σπερ­νού­σαμε και το χαι­ρό­μουν. Τώρα τους αντι­λαμ­βά­νο­μαι, αλλά δεν τους βλέπω. Μου λείπει πια αυτό. Προ­σπαθώ να βρίσκω άλλα ερε­θί­σματα. Μυρίζω, ακούω, χαμο­γε­λάω, μιλάω με τον κόσμο που στέ­κε­ται και μας χει­ρο­κροτά. Η ζωή μου έχει γεμίσει με το τρέξιμο». Γι’ αυτό και συνε­χί­ζει. Θέλει να δια­σκε­δά­ζει τη δια­δρομή, να είναι υγιής για να τερ­μα­τί­ζει και να απο­λαμ­βά­νει τις αγκα­λιές του κόσμου. Γιατί για εκείνον η αποδοχή είναι η μεγα­λύ­τερη κατα­ξί­ωση. Γιατί για εκείνον η ανα­πη­ρία τελικά δεν είναι εμπόδιο για αυτό που κάνει.

Πηγή kathimerini.gr

Μαριάννα Χιονά