Τρόφιμα: Οι 12 πρωταθλητές της ακρίβειας – Σε απόγνωση οι καταναλωτές

Οι τιμές βασικών προ­ϊ­ό­ντων δια­τρο­φής έχουν εκτι­να­χθεί έως και 29% παρά την υπο­χώ­ρηση του πλη­θω­ρι­σμού των τρο­φί­μων σε μονο­ψή­φιο ποσοστό

Καθώς οι κατα­να­λω­τές περι­μέ­νουν τα πρώτα «καρ­τε­λά­κια» με τη «Μόνιμη μείωση τιμής», η ακρί­βεια στα βασικά αγαθά δια­τρο­φής κάνει πάρτι.

Παρότι ο Δείκτης Τιμών Κατα­να­λωτή τον Σεπτέμ­βριο έπεσε στο χαμη­λό­τερο επίπεδο από τις αρχές του έτους, φτά­νο­ντας στο 1,6% και ο πλη­θω­ρι­σμός των τρο­φί­μων για πρώτη φορά μετά από 16 μήνες κατέ­γραψε μονο­ψή­φια αύξηση στο 9,4%, του­λά­χι­στον 12 προ­ϊ­ό­ντα που καθη­με­ρινά βρί­σκο­νται στο τραπέζι των Ελλήνων κατα­να­λω­τών σημειώ­νουν αύξηση έως και 29% σε ετήσια βάση «καί­γο­ντας» τους οικο­γε­νεια­κούς προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς.

Μάλιστα, δεδο­μέ­νου ότι οι επι­πτώ­σεις από τις πυρ­κα­γιές στον Έβρο και τις πλημ­μύ­ρες στη Θεσ­σα­λία θα αρχί­σουν να απο­τυ­πώ­νο­νται πιο έντονα στην αγρο­τική παρα­γωγή την ώρα που αυξά­νε­ται η αβε­βαιό­τητα στις ενερ­γεια­κές αγορές λόγω των γεω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξεων στη Μέση Ανατολή, τα σενάρια για απο­κλι­μά­κωση των τιμών στο εγγύς μέλλον απο­μα­κρύ­νο­νται.

Το ράλι στο ελαιό­λαδο

Με βάση τα ανα­λυ­τικά στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα πρωτεία των αυξή­σεων σε ετήσια βάση κατέχει το ελαιό­λαδο η τιμή του οποίου εκτι­νά­χθηκε από Σεπτέμ­βριο σε Σεπτέμ­βριο κατά 29%.

Μόνο μέσα σε ένα μήνα, τον Σεπτέμ­βριο σε σύγκριση με τον Αύγου­στο, κατα­γρά­φηκε αύξηση της τιμής του ελαιο­λά­δου κατά 6,7%.

Σχεδόν 30% έχει αυξηθεί η τιμή του ελαιό­λα­δου μέσα σε ένα έτος

Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι επίσης πως για το σύνολο των τελευ­ταίων 4 ετών, δηλαδή συγκρί­νο­ντας τον Σεπτέμ­βριο του 2019 με τον Σεπτέμ­βριο του 2023, ένα διά­στημα που περι­λαμ­βά­νει τόσο τον αρνη­τικό πλη­θω­ρι­σμό του πρώτου έτους της παν­δη­μίας όσο και τον έντονο πλη­θω­ρι­σμό της πρώτης φάσης της μετα­παν­δη­μι­κής περιό­δου, η σωρευ­τική μετα­βολή στην τιμή του ελαιο­λά­δου δια­μορ­φώ­θηκε στο +65%!

Η δρα­μα­τικά μειω­μένη παρα­γωγή, τόσο στη χώρα μας όσο και σε ολό­κληρη τη λεκάνη της Μεσο­γείου, που απο­τε­λεί τη μεγα­λύ­τερη ελαιο­πα­ρα­γω­γική περιοχή στον κόσμο, έχει εκτο­ξεύ­σει ήδη τις τιμές στα περσινά λιγοστά απο­θέ­ματα, ενώ προ­ε­ξο­φλεί­ται ότι και η φετινή παρα­γωγή θα που­λη­θεί πανά­κριβα χωρίς να ξέρει κανείς πού είναι το «ταβάνι» των αυξή­σεων.

Λαχα­νικά από… χρυσάφι

«Χρυσά» πλη­ρώ­νουν οι κατα­να­λω­τές και τα νωπά λαχα­νικά. Ετησίως οι τιμές ανέ­βη­καν κατά 24,7%, ενώ τον Σεπτέμ­βριο σε σύγκριση με τον Αύγου­στο κατα­γρά­φηκε αύξηση κατά 10,2%.

Οι καύ­σω­νες του καλο­και­ριού και οι πλημ­μύ­ρες στη Θεσ­σα­λία που ακο­λού­θη­σαν δημιούρ­γη­σαν ελλεί­ψεις ενώ «καλ­λιέρ­γη­σαν» το έδαφος και για φαι­νό­μενα αισχρο­κέρ­δειας, σύμφωνα με την Επι­τροπή Αντα­γω­νι­σμού.

Τα πρω­τό­γνωρα φαι­νό­μενα φυσικών κατα­στρο­φών που έπληξαν τη χώρα το τελευ­ταίο διά­στημα απο­τε­λούν συνήθως αφορμή για τη συγκε­κα­λυμ­μένη εφαρ­μογή αθέ­μι­των, εκμε­ταλ­λευ­τι­κών και αντι-ανταγωνιστικών πρα­κτι­κών που αυξά­νουν το μέγεθος της ζημίας στον κατα­να­λωτή, επι­ση­μαί­νει η ανε­ξάρ­τητη Αρχή, που εντεί­νει την παρα­κο­λού­θησή της στην αγρο­δια­τρο­φική αλυσίδα.

Τα «χρυσά» λαχα­νικά απα­σχο­λούν και το υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης. Με βάση την πρό­σφατη υπουρ­γική απόφαση, οι αλυ­σί­δες σούπερ μάρκετ των οποίων ο συνο­λι­κός ετήσιος κύκλος εργα­σιών υπερ­βαί­νει τα 90 εκατ. ευρώ θα πρέπει να ανα­κοι­νώ­νουν στο υπουρ­γείο λια­νι­κές τιμές πώλησης για 33 οπω­ρο­κη­πευ­τικά προ­ϊ­ό­ντα.

Στο «μικρο­σκό­πιο» μπαί­νουν: στα­φύ­λια, λεμόνια, μπα­νά­νες, πορ­το­κά­λια Βαλέντσια, μαντα­ρί­νια, αχλάδια, μήλα, μήλα Golden Delicious, μήλα Granny Smith, μήλα Starkin Delicious, μήλα Gala, ρόδια, μανι­τά­ρια, αγκι­νά­ρες, τομάτες, τομα­τί­νια, αγγού­ρια, κολο­κύ­θια, μαρού­λια, ρόκα, πατάτες, πατάτες Κύπρου, πατάτες εγχώ­ριες, πατάτες εισα­γω­γής, σκόρδα (κομμάτι), κρεμ­μύ­δια ξερά, κρεμ­μύ­δια φρέσκα, σπανάκι, παν­τζά­ρια, καρότα, ραπα­νά­κια, λάχανα, κου­νου­πί­δια, μπρό­κολο, πιπε­ριές, πιπε­ριές χονδρές, πιπε­ριές μακριές, μελι­τζά­νες, μαϊ­ντα­νός, άνηθος, σέλινο και φασο­λάκι.

«Χρυσά» πλη­ρώ­νουν οι κατα­να­λω­τές το ελαιό­λαδο, τα φρούτα, τα νωπά λαχα­νικά, τη ζάχαρη, τα αυγά και τα γαλα­κτο­κο­μικά

Πικρή ζάχαρη

Αν και η τιμή της ζάχαρης στα ελλη­νικά ράφια κινεί­ται λιγό­τερο… επι­θε­τικά σε σχέση ότι συμ­βαί­νει στην υπό­λοιπη Ευρώπη, εντού­τοις τα νοι­κο­κυ­ριά στη χώρα μας την ακρι­βο­πλη­ρώ­νουν.

Μέσα σε ένα έτος η τιμή της ζάχαρης έχει αυξηθεί κατά 22,2%, όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ.

Τον τελευ­ταίο χρόνο η τιμή της ζάχαρης έχει αυξηθεί κατά 22,2%

Απλη­σί­α­στο το ρύζι

Σχεδόν διπλά­σια συγκρι­τικά με τον πλη­θω­ρι­σμό των τρο­φί­μων είναι η αύξηση που κατα­γρά­φει η τιμή στην κατη­γο­ρία «άλλα προ­ϊ­ό­ντα δια­τρο­φής» τον φετινό Σεπτέμ­βριο έναντι του ίδιου μήνα πέρσι (+18%). Στα «άλλα προ­ϊ­ό­ντα δια­τρο­φής» περι­λαμ­βά­νο­νται, μεταξύ άλλων, έτοιμα γεύματα όπως για παρά­δειγμα οι σούπες σε φακε­λάκι.

Κατά 16% έχουν αυξηθεί ετησίως και οι τιμές στο ρύζι. Πολύ πιο δύσκολη ανα­μέ­νε­ται η ερχό­μενη χρονιά, καθώς μεγάλες χώρες που είναι παρα­γω­γοί ρυζιού έχουν απα­γο­ρεύ­σει τις εξα­γω­γές, ενώ το ελλη­νικό ρύζι, όπως καταγ­γέλ­λουν και οι ίδιοι παρα­γω­γοί, φτάνει στον κατα­να­λωτή με… διπλό και τριπλό «καπέλο».

Φρέσκα φρούτα για λίγους

Τα φρέσκα φρούτα και οι πατάτες, οι τιμές των οποίων τον Σεπτέμ­βριο σημειώ­νουν ετήσια άνοδο 15,7% και 14,7% αντί­στοιχα, επίσης «καίνε» τους κατα­να­λω­τές.

Εκπρό­σω­ποι της αγοράς ανα­φέ­ρουν ότι ναι μεν η φετινή παρα­γωγή είναι σημα­ντικά μειω­μένη σε σχέση με πέρυσι λόγω των και­ρι­κών συν­θη­κών, ωστόσο δεν δικαιο­λο­γού­νται τόσο μεγάλες ανα­τι­μή­σεις, και μάλιστα σε τόσο μικρό χρονικό διά­στημα, καταγ­γέλ­λο­ντας κερ­δο­σκο­πικά παι­χνί­δια.

Από κοντά και οι ανα­τι­μή­σεις σε ανα­ψυ­κτικά (+14,6%) και παρα­σκευά­σματα με βάση το κρέας (+14,5%), όπως για παρά­δειγμα το σνίτσελ και το ρολό κοτό­που­λου, το ζαμπο­νάκι κον­σέρβα κ.ά.

Οι τιμές των φρέσκων φρούτων κατα­γρά­φουν αύξηση άνω του 15%

Στα ύψη οι τιμές των αυγών και του τυριού

Οι Έλληνες κατα­να­λω­τές νιώθουν αιχ­μά­λω­τοι της ακρί­βειας καθώς σε ό,τι αφορά στη δια­τροφή τους, οι παρα­δο­σιακά φθηνές λύσεις για ισχνά πορ­το­φό­λια, όπως φερ’ ειπείν τα αυγά, είναι πλέον πανά­κρι­βες.

Μέσα σε ένα έτος (Σεπτέμ­βριος 2022 – Σεπτέμ­βριος 2023), οι τιμές των αυγών έχουν αυξηθεί κατά 11,2%.

Πέρσι, ανάλογα και με το μέγεθος, στη λαϊκή αγορά κόστι­ζαν 0,17 – 0,25 ευρώ/τεμάχιο και στο σου­περ­μάρ­κετ 0,30 – 0,53 ευρώ/τεμάχιο.

Φέτος, τα βρί­σκουμε στη λαϊκή 0,20 – 0,35 ευρώ/τεμάχιο και στο σου­περ­μάρ­κετ 0,30 – 0,72 ευρώ/τεμάχιο.

Ακόμη πιο δύσκολη είναι η αγορά των τυριών και ειδικά της φέτας. Η τιμή συνο­λικά των τυριών κατα­γρά­φει αύξηση της τάξης του 11,2% σε σχέση με πέρσι. Ωστόσο η τιμή της φέτας ποσο­στιαία έχει ανέβει πολύ παρα­πάνω. Μόνο σε τρίμηνο, δηλαδή από τον φετινό Ιούλιο στον Οκτώ­βριο, η τιμή της συσκευα­σμέ­νης φέτας ΠΟΠ είναι ακρι­βό­τερη στα ράφια κατά 10,4%, ενώ από τον Μάρτιο του 2022, όταν άρχισε ο πλη­θω­ρι­σμός των τρο­φί­μων να χτυπάει «κόκκινο», η αύξηση της τιμής στο ίδιο προϊόν έχει φτάσει στο 33,2%!

Πάνω από τον κλαδικό πλη­θω­ρι­σμό των τρο­φί­μων κινού­νται και οι αυξή­σεις στο εν πολλοίς εισα­γό­μενο μοσχάρι (+10% σε ετήσια βάση).

Πηγή in.gr