Υπογεννητικότητα: Στοχευμένο σχέδιο εντός του 2024

Μονό­δρο­μος τα άμεσα γενναία μέτρα απέ­να­ντι στον εφιάλτη του Δημο­γρα­φι­κού – Πού απο­δί­δουν οι ειδικοί τη συνεχή μείωση και γήρανση του πλη­θυ­σμού – Ανα­λυ­τικό και στο­χευ­μένο σχέδιο εντός του 2024 προ­α­ναγ­γέλ­λει η Σοφία Ζαχα­ράκη.

«Το 2030 η Ελλάδα θα είναι η γηραιό­τερη χώρα της ΕΕ»: Η εκτί­μηση της Ευρω­παϊ­κής Στα­τι­στι­κής Υπη­ρε­σίας το 2021 για τη χώρα μας είχε προ­κα­λέ­σει σοκ. Και δυστυ­χώς, ειδικοί και στοι­χεία δεν δίνουν μεγάλα περι­θώ­ρια για… ανα­τρο­πές.

Η κατά­σταση στη χώρα μας τα τελευ­ταία χρόνια είναι παγιω­μένη: Πεθαί­νουν περισ­σό­τε­ροι άνθρω­ποι από όσους γεν­νιού­νται. Σύμφωνα με την Ελλη­νική Στα­τι­στική Αρχή, το 2022 κατα­γρά­φη­καν 76.541 γεν­νή­σεις, και σχεδόν διπλά­σιοι θάνατοι. Εάν κανείς ανα­τρέ­ξει στα επίσημα στοι­χεία του… millennium, θα δια­πι­στώ­σει ότι τότε ήταν το χρονικό ορόσημο όπου ξεκί­νησε το αρνη­τικό ισο­ζύ­γιο, καθώς οι γεν­νή­σεις το 2000 ήταν 103.274 ενώ οι θάνατοι 1.896 περισ­σό­τε­ροι. Πέντε χρόνια νωρί­τερα, το 1995, οι γεν­νή­σεις ήταν 1.337 περισ­σό­τε­ρες. Μείωση, λοιπόν, κατά 10,3% κατέ­γρα­ψαν πέρυσι οι γεν­νή­σεις στην Ελλάδα σε σχέση με το 2021 που ήταν 85.346. Τι συμ­βαί­νει, όμως, και οι γεν­νή­σεις στη χώρα μας απο­τε­λούν μια ιστορία στην οποία, αν δεν ληφθούν μέτρα, δεν θα έχει αίσιο τέλος;

Οι επι­πτώ­σεις του κορω­νοϊού

Η έλευση του κορω­νοϊού εκτι­μά­ται ότι έπαιξε καθο­ρι­στικό ρόλο. Οπως επι­ση­μαί­νει στο «Βήμα» ο διδά­κτωρ Δημο­γρα­φίας του Πανε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λίας, μετα­δι­δα­κτο­ρι­κός ερευ­νη­τής του Ερευ­νη­τι­κού Προ­γράμ­μα­τος (ΕΛΙΔΕΚ) «Δημο­γρα­φικά Προ­τάγ­ματα στην Ερευνα και Πρα­κτική στην Ελλάδα», Γιώργος Κοντο­γιάν­νης, η αναβολή των γάμων έφερε και αναβολή της τεκνο­ποί­η­σης, «μια και η από­κτηση παιδιών είναι άρρηκτα συν­δε­δε­μένη με τον γάμο. Περι­μέ­ναμε, λοιπόν, πως το 2021 θα βλέπαμε μείωση, κάτι που όμως δεν συνέβη. Αντί­θετα, αυτή η μείωση κατα­γρά­φηκε το 2022. Εικά­ζουμε πως το σφιχτό οικο­νο­μικό πλαίσιο των ζευ­γα­ριών, ακόμη και ο φόβος του κορω­νοϊού, έριξαν πολύ τον αριθμό των γεν­νή­σεων».

Σύμφωνα με τους επι­στή­μο­νες, από τους πλέον σημα­ντι­κό­τε­ρους παρά­γο­ντες που συμ­βάλ­λουν στην πτωτική τάση των γεν­νή­σεων είναι το πλήθος των γυναι­κών ανα­πα­ρα­γω­γι­κής ηλικίας στη χώρα μας. Αυτός μειώ­νε­ται και θα συνε­χί­σει να μειώ­νε­ται και τις επό­με­νες δεκα­ε­τίες, εάν δεν υπάρ­ξουν σημα­ντι­κές αλλαγές, όπως μια εκ νέου μαζική είσοδος νέων αλλο­δα­πών.

Τα στοι­χεία είναι αμεί­λι­κτα: Οι γυναί­κες ηλικίας 20-44 ετών από 1,96 εκα­τομ­μύ­ρια το 2010 μειώ­θη­καν σε 1,61 εκα­τομ­μύ­ρια το 2021. Ακόμη πιο ανη­συ­χη­τικό είναι ότι μέσα σε μια οκτα­ε­τία, σύμφωνα με τον κ. Κοντο­γιάννη, από το 2014 μέχρι το 2022, ο αριθμός των γυναι­κών 15-49 ετών – ηλι­κιακή ομάδα στην οποία περι­λαμ­βά­νο­νται οι γυναί­κες σε ανα­πα­ρα­γω­γική ηλικία – μειώ­θηκε κατά 13%!

Η γονι­μό­τητα των γενεών

Παράλ­ληλα, φθίνει και η γονι­μό­τητα των γενεών. Η γονι­μό­τητα των γενεών μετά τον πόλεμο, το 1950-1960, ήταν κοντά στο 2 (μέσος όρος παιδιών που θα γεν­νή­σει μια γυναίκα στη ζωή της). Το 2019, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο δείκτης αυτός έπεσε χαμηλά. Για να μπο­ρούμε να μιλάμε για ανα­πα­ρα­γωγή πλη­θυ­σμού, θα πρέπει η ανα­λο­γία αυτή να φτάσει και πάλι περίπου στα δύο παιδιά ανά γυναίκα. «Δυστυ­χώς, όμως, ο αριθμός των γεν­νή­σεων είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολο να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια. Η μείωση στις γεν­νή­σεις θα μπο­ρούσε να αντι­σταθ­μι­στεί σε έναν βαθμό εάν οι νεό­τε­ρες γενεές αρχί­σουν να κάνουν όλο και περισ­σό­τερα παιδιά απ’ όσα έκαναν οι γονείς τους και παράλ­ληλα αρχί­σουν να τα κάνουν σε όλο και μικρό­τερη ηλικία» προ­σθέ­τει ο κ. Κοντο­γιάν­νης.

Η κατά­σταση αυτή δεν είναι μόνο ελλη­νικό φαι­νό­μενο. Στις περισ­σό­τε­ρες χώρες της Νότιας Ευρώπης δεν υπάρχει ευνοϊκό περι­βάλ­λον και υπο­στη­ρι­κτικό πλαίσιο για την οικο­γέ­νεια. «Αντί­θετα, στη Γαλλία», λένε οι επι­στή­μο­νες, «αλλά κυρίως στις σκαν­δι­να­βι­κές χώρες το πλαίσιο στή­ρι­ξης που έχουν δημιουρ­γή­σει για τις γυναί­κες και την οικο­γέ­νεια, σε συν­δυα­σμό με το θετικό μετα­να­στευ­τικό ισο­ζύ­γιο, κρατά σε υψηλά επίπεδα τη γονι­μό­τητα».

Σοφία Ζαχα­ράκη: Σχέδιο μέσα στο 2024

«Το Δημο­γρα­φικό απο­τε­λεί ένα πολυ­πα­ρα­γο­ντικό ζήτημα, το οποίο απα­σχο­λεί μεν τις περισ­σό­τε­ρες χώρες του δυτικού κόσμου, ωστόσο και στη χώρα μας με την πάροδο των χρόνων από δευ­τε­ρεύον υπαρ­ξιακό ζήτημα στα­διακά έχει αναχθεί σε πολι­τική προ­τε­ραιό­τητα» λέει η υπουρ­γός Κοι­νω­νι­κής Συνοχής και Οικο­γέ­νειας στο «Βήμα» Σοφία Ζαχα­ράκη.

«Εντός του 2024 πρό­κει­ται να εκπο­νή­σουμε ένα ανα­λυ­τικό και στο­χευ­μένο Εθνικό Σχέδιο για το Δημο­γρα­φικό, με την ενεργή συμ­με­τοχή της Κοι­νω­νίας των Πολιτών και των φορέων της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης» προ­σθέ­τει.

«Σε ό,τι αφορά τη στήριξη της οικο­γέ­νειας, στο­χεύ­ουμε σε πολι­τι­κές που εμπε­ριέ­χουν την εξι­σορ­ρό­πηση της επαγ­γελ­μα­τι­κής και οικο­γε­νεια­κής ζωής, την παροχή ίσων ευκαι­ριών σε άνδρες και γυναί­κες, όπως και την ενθάρ­ρυνση της από­κτη­σης παιδιών. Τα μέτρα μας ενδει­κτικά αφορούν την ενί­σχυση της κάλυψης της παι­δι­κής φρο­ντί­δας, τη στήριξη των νέων ζευ­γα­ριών στη στέγαση, τη μείωση των ανι­σο­τή­των στην πρό­σληψη και επαγ­γελ­μα­τική ανέλιξη και την ενί­σχυση της εξω­σω­μα­τι­κής γονι­μο­ποί­η­σης, όπως και των δια­δι­κα­σιών υιο­θε­σίας και ανα­δο­χής» κατα­λή­γει.

Πηγή tovima.gr