Ηλεκτρικό ρεύμα: Μπλόκο σε όσους μετακινούνται από πάροχο σε πάροχο αφήνοντας χρέη

Ορι­στική λύση στο φαι­νό­μενο του «ενερ­γεια­κού του­ρι­σμού», που έχει προ­σθέ­σει στη λιανική αγορά ηλε­κτρι­σμού ανε­ξό­φλη­τες οφειλές άνω των 500 εκατ. ευρώ μέσα σε δύο χρόνια, ανα­ζη­τάει το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας. Το ποσό αντι­στοι­χεί σχεδόν στο ένα τρίτο των συνο­λι­κών ανε­ξό­φλη­των οφειλών ύψους 1,78 δισ. ευρώ της λια­νι­κής αγοράς το 2022.

Ως «ενερ­γεια­κός του­ρι­σμός» περι­γρά­φε­ται από την αγορά η μετα­κί­νηση «στρα­τη­γι­κών κακο­πλη­ρω­τών» από πάροχο σε πάροχο, χωρίς να έχουν απο­πλη­ρώ­σει τις οφειλές τους στον προη­γού­μενο. Με βάση μια πρώτη προ­σέγ­γιση που έχει κάνει το επι­τε­λείο του αρμό­διου υπουρ­γού κ. Θεό­δω­ρου Σκυ­λα­κάκη, τη «μαύρη τρύπα» των 500 εκατ. ευρώ στην αγορά ηλε­κτρι­σμού έχει δημιουρ­γή­σει ένας αριθμός περίπου 25.000-30.000 «στρα­τη­γι­κών κακο­πλη­ρω­τών».

Αυτό σημαί­νει ότι ο καθένας από αυτούς έχει αφήσει απλή­ρω­τους λογα­ρια­σμούς ύψους 16.000-20.000 ευρώ μέσα σε δύο χρόνια. «Αυτά τα ποσά εύκολα αντι­λαμ­βά­νε­ται κανείς ότι δεν προ­κύ­πτουν από κατα­να­λω­τές που δεν μπορούν να απο­πλη­ρώ­σουν τον λογα­ρια­σμό τους. Δεν κάνουν τα νοι­κο­κυ­ριά τέτοιες κατα­να­λώ­σεις μέσα σε δύο χρόνια», τονί­ζουν στην «Κ» παρά­γο­ντες της αγοράς, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι «το φαι­νό­μενο εξε­λίσ­σε­ται σε μάστιγα και πρέπει να αντι­με­τω­πι­στεί άμεσα και δρα­στικά, αφού στο τέλος της ημέρας επι­βα­ρύ­νει το σύνολο των συνεπών κατα­να­λω­τών».

Η πρόταση

Ο κ. Σκυ­λα­κά­κης έχει θέσει σε προ­τε­ραιό­τητα το ζήτημα και έχει δώσει εντολές στην αρμόδια ρυθ­μι­στική αρχή (ΡΑΑΕΥ) για την τρο­πο­ποί­ηση του άρθρου 42 του Κώδικα Προ­μή­θειας Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας που προ­βλέ­πει το δικαί­ωμα της ελεύ­θε­ρης μετα­κί­νη­σης κατα­να­λω­τών, θέτο­ντας αυστη­ρές προ­θε­σμίες για την ολο­κλή­ρωσή του, με κατα­λη­κτική το τέλος Οκτω­βρίου.

Ο προη­γού­με­νος πάροχος θα μπορεί να ζητάει την αποκοπή του ρεύ­μα­τος σε όσους χρω­στούν δύο ανε­ξό­φλη­τους λογα­ρια­σμούς.

Σε αυτό το πλαίσιο η ΡΑΑΕΥ έβγαλε σε μια πρώτη ανε­πί­σημη δια­βού­λευση την πρότασή της, η οποία ισορ­ρο­πεί μεταξύ της δια­σφά­λι­σης του δικαιώ­μα­τος ελεύ­θε­ρης μετα­κί­νη­σης των κατα­να­λω­τών, που κατο­χυ­ρώ­νε­ται από το ευρω­παϊκό θεσμικό πλαίσιο, και της ανα­λο­γι­κό­τη­τας που προ­βλέ­πει η απόφαση του ΣτΕ (2020) και της απο­τρο­πής της κατα­στρα­τή­γη­σής του. Για το δεύτερο και κρίσιμο αυτό σκέλος που θα βάλει τέλος στον «ενερ­γειακό του­ρι­σμό» προ­τεί­νε­ται αφενός η κατο­χύ­ρωση του δικαιώ­μα­τος του προη­γού­με­νου παρόχου να αιτηθεί στον ΔΕΔΔΗΕ εντολή απο­κο­πής ρεύ­μα­τος σε κατα­να­λωτή που δεν είναι πλέον πελάτης του, αλλά του έχει αφήσει δύο ανε­ξό­φλη­τους λογα­ρια­σμούς χωρίς να έχει δια­κα­νο­νί­σει την απο­πλη­ρωμή τους, και αφε­τέ­ρου το δικαί­ωμα σήμαν­σης στην πλατ­φόρμα «Θαλής» του ΔΕΔΔΗΕ πελατών με ανε­ξό­φλητα χρέη.

Ο προη­γού­με­νος πάροχος, σύμφωνα με την πρόταση της ΡΑΑΕΥ, έχει δικαί­ωμα να αιτηθεί αποκοπή ρεύ­μα­τος στον ΔΕΔΔΗΕ σε διά­στημα ενός τρι­μή­νου από την ημε­ρο­μη­νία μετα­κί­νη­σης του πελάτη του σε νέο πάροχο.

Ζητούν εξάμηνο

Οι προ­μη­θευ­τές μέσω του συν­δέ­σμου τους ΕΣΠΕΝ ενη­μέ­ρω­σαν τη ΡΑΑΕΥ ότι η πρόταση είναι στη σωστή κατεύ­θυνση και ανα­μέ­νουν να βγει σε επίσημη δια­βού­λευση για να κατα­θέ­σουν τις ολο­κλη­ρω­μέ­νες προ­τά­σεις τους. Αν και οι προ­μη­θευ­τές εμφα­νί­ζο­νται προς το παρόν με ενιαία στάση, δεν είναι βέβαιο ότι αυτή θα εκφρα­στεί και στην τελική δια­βού­λευση, αφού στο εσω­τε­ρικό του ΕΣΠΕΝ εκφρά­ζο­νται δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις σε επι­μέ­ρους ζητή­ματα. Σε αυτό που σίγουρα συμ­φώ­νη­σαν και ανα­μέ­νε­ται να ζητή­σουν από τη ΡΑΑΕΥ είναι η παρά­ταση του χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος ενερ­γο­ποί­η­σης του δικαιώ­μα­τος εντολής απο­κο­πής από τον προη­γού­μενο πάροχο στο εξάμηνο αντί του τρι­μή­νου.

Το διά­στημα του εξα­μή­νου, σύμφωνα με εκπρο­σώ­πους του κλάδου, θα δώσει τη δυνα­τό­τητα στα δύο μέρη να έρθουν σε ένα δια­κα­νο­νι­σμό για την απο­πλη­ρωμή των οφειλών, κάτι που δεν μπορεί να επι­τευ­χθεί με την πρόταση της ΡΑΑΕΥ, αφού όπως τονί­ζουν το τρίμηνο ουσια­στικά περιο­ρί­ζε­ται στον 1,5 μήνα, καθώς πρέπει να παρέλ­θει 1,5 μήνας για να βγει ο τελικός λογα­ρια­σμός.

Σύμφωνα μάλιστα με τους ίδιους παρά­γο­ντες, εάν παρα­τα­θεί το χρονικό διά­στημα στο εξάμηνο, τότε το φαι­νό­μενο του «ενερ­γεια­κού του­ρι­σμού» μπορεί να απο­τρα­πεί και χωρίς το μέτρο της σήμαν­σης στην πλατ­φόρμα του ΔΕΔΔΗΕ. Εκπρό­σω­ποι των προ­μη­θευ­τών εξηγούν επίσης ότι δεν πρέπει να συγ­χέ­ε­ται η σήμανση στον ΔΕΔΔΗΕ με τον «ενερ­γειακό Τει­ρε­σία», πρω­το­βου­λία που ανέλαβε να εξε­τά­σει η αγορά εδώ και δύο χρόνια, χωρίς να έχει κατα­λή­ξει μέχρι στιγμής λόγω εσω­τε­ρι­κών δια­φω­νιών. Ακόμη μία πρόταση που φαί­νε­ται να εξε­τά­ζε­ται είναι τα χρέη προς τον προη­γού­μενο πάροχο να μετα­φέ­ρο­νται στον νέο με τη μετα­κί­νηση του πελάτη. Η τελική πρόταση της ΡΑΑΕΥ θα «κλει­δώ­σει» σε συνά­ντηση με την πολι­τική ηγεσία του ΥΠΕΝ την ερχό­μενη Πέμπτη, για να βγει στη συνέ­χεια σε δημόσια δια­βού­λευση και να πάρει ακο­λού­θως τη μορφή της από­φα­σης.

Ηλε­κτρικό ρεύμα: 6% η μέση αύξηση των χρε­ώ­σεων για τον Οκτώ­βριο

Τι ισχύει σε χώρες της Ευρώπης για αλλαγή προ­μη­θευτή

Η ΡΑΑΕΥ σχετικά με την κατάρ­τιση της πρό­τα­σής της για την αλλαγή προ­μη­θευτή (τρο­πο­ποί­ηση άρθρου 42 του Κώδικα Προ­μή­θειας Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας) έλαβε υπόψη την ευρω­παϊκή εμπει­ρία, η οποία δια­φο­ρο­ποιεί­ται από χώρα σε χώρα. Ενδει­κτικά παρα­δείγ­ματα αυτής της δια­φο­ρο­ποί­η­σης είναι τα εξής:

Ηνωμένο Βασί­λειο

Στην περί­πτωση ύπαρξης οφειλών σε προη­γού­μενο προ­μη­θευτή, η δια­δι­κα­σία μπορεί να προ­χω­ρή­σει, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι το χρέος δεν είναι μεγα­λύ­τερο των 28 ημερών (ένας λογα­ρια­σμός). Σε περί­πτωση που οι οφειλές είναι μεγα­λύ­τε­ρες, ο κατα­να­λω­τής θα πρέπει πρώτα να προβεί σε εξό­φληση. Εάν το χρέος φθάνει τις 500 λίρες, τότε ο νέος προ­μη­θευ­τής ανα­λαμ­βά­νει την οφειλή και ο κατα­να­λω­τής την πλη­ρώ­νει σε αυτόν.

Ισπανία

Αξιο­ποί­ηση βάσης δεδο­μέ­νων, όπου περι­λαμ­βά­νο­νται πλη­ρο­φο­ρίες σχετικά με τις πλη­ρω­μές που δεν έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει οι κατα­να­λω­τές και οι οποίες, ως εκ τούτου, εκκρε­μούν κατά τη στιγμή της αίτησης αλλαγής προ­μη­θευτή. Ο προ­μη­θευ­τής μπορεί να αρνηθεί να εκπρο­σω­πή­σει έναν πελάτη, εκτός κι αν πρό­κει­ται για προ­μη­θευτή «τελευ­ταίου κατα­φυ­γίου», ο οποίος από την πλευρά του δύναται να αρνηθεί μόνο εάν η καταγ­γε­λία της σύμ­βα­σης με τον προη­γού­μενο προ­μη­θευτή οφει­λό­ταν σε ανε­ξό­φλη­τους λογα­ρια­σμούς. Σε περι­πτώ­σεις οφειλών, η οφειλή παρα­μέ­νει στον χρήστη του μετρητή και όχι στον ίδιο τον μετρητή.

Ιρλαν­δία

Σύστημα σήμαν­σης οφειλών (Dedt Flagging).

Στο Ηνωμένο Βασί­λειο εάν το χρέος φθάνει τις 500 λίρες, τότε ο νέος πάροχος ανα­λαμ­βά­νει την οφειλή και ο κατα­να­λω­τής την πλη­ρώ­νει σε αυτόν.

Γερ­μα­νία – Αυστρία

Ανταλ­λαγή δεδο­μέ­νων μεταξύ προ­μη­θευ­τών και δια­χει­ρι­στών μέσω μιας «πλατ­φόρ­μας εναλ­λα­γής». Αυτο­μα­το­ποι­η­μένη δια­δι­κα­σία, με τη μέγιστη προ­θε­σμία για την αλλαγή να ορί­ζε­ται σε 32 εργά­σι­μες ημέρες. Ο παλιός προ­μη­θευ­τής δεν μπορεί να εμπο­δί­σει τη δια­δι­κα­σία αλλαγής, ακόμη κι αν ο πελάτης έχει ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές.

Ολλαν­δία

Ο κατα­να­λω­τής θα πρέπει να επι­βε­βαιώ­σει στον νέο προ­μη­θευτή ότι την ημε­ρο­μη­νία κατά την οποία ξεκι­νάει η προ­μή­θεια, όπως συμ­φω­νή­θηκε στη σχετική σύμβαση, δεν έχει τρέ­χου­σες συμ­βα­τι­κές υπο­χρε­ώ­σεις. Ο προ­μη­θευ­τής δεν έχει δικαί­ωμα να αρνηθεί να εκπρο­σω­πή­σει έναν πελάτη. Ωστόσο μπορεί να ζητήσει μεγάλη εγγύηση εάν κρίνει ότι ο συγκε­κρι­μέ­νος πελάτης ενδέ­χε­ται να τον εκθέσει σε οικο­νο­μικό κίνδυνο βάσει του πιστο­λη­πτι­κού προφίλ του.

Βουλ­γα­ρία

Σε περί­πτωση ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών, ο παλιός προ­μη­θευ­τής μπορεί να «μπλο­κά­ρει» την αλλαγή. Ωστόσο, ο νόμος επι­τρέ­πει στους πελάτες να συνά­πτουν «πρω­τό­κολλο ανα­βο­λής πλη­ρω­μής» με τον νέο προ­μη­θευτή τους κατά την αλλαγή. Μετά τη σύναψη ενός τέτοιου πρω­το­κόλ­λου και την κατα­βολή της πρώτης δόσης, ο πελάτης έχει το δικαί­ωμα να αλλάξει προ­μη­θευτή, με κίνδυνο να μην πλη­ρώ­σει τις υπό­λοι­πες δόσεις και έτσι να μην εισπρα­χθεί το σύνολο της οφειλής από τον προη­γού­μενο προ­μη­θευτή.

Γαλλία

Για την αλλαγή προ­μη­θευτή το μόνο που απαι­τεί­ται είναι η σύναψη νέας σύμ­βα­σης. Ο νέος προ­μη­θευ­τής οφείλει να καταγ­γεί­λει το παλιό συμ­βό­λαιο ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, ενώ ο κατα­να­λω­τής δεν επι­βα­ρύ­νε­ται με ρήτρα πρόωρης απο­χώ­ρη­σης ή χρέωσης ακύ­ρω­σης.

Πηγή kathimerini.gr