Χωρίς αναστολή ποινές πάνω από 3 έτη

Αλλαγές σε όλα τα στάδια της ποι­νι­κής δίκης και κυρώ­σεις για τους δικο­μα­νείς προ­βλέ­πει το νομο­σχέ­διο του υπ. Δικαιο­σύ­νης

Τον φαύλο κύκλο των ανα­βο­λών, των καθυ­στε­ρή­σεων και των γρα­φειο­κρα­τι­κών αγκυ­λώ­σεων που στοι­χειώ­νουν το σύστημα απο­νο­μής της δικαιο­σύ­νης επι­χει­ρεί να σπάσει η κυβέρ­νηση με το νομο­σχέ­διο το οποίο ανα­μέ­νε­ται να κατα­τε­θεί τις επό­με­νες ημέρες στη Βουλή. Οι νέες ρυθ­μί­σεις, η επε­ξερ­γα­σία των οποίων έχει ολο­κλη­ρω­θεί και έχουν εγκρι­θεί από το υπουρ­γικό συμ­βού­λιο, περι­λαμ­βά­νουν τα πάντα. Από την ώρα που ξεκι­νάει μια ποινική έρευνα, την ανά­κριση, τη δίκη, έως και την έκτιση των ποινών.

Οπως τονίζει στην «Κ» ο υπουρ­γός Δικαιο­σύ­νης Γιώργος Φλω­ρί­δης, ειδικά για τις ποινές στόχος είναι να αντι­με­τω­πι­στεί η εμπε­δω­μένη άποψη της ατι­μω­ρη­σίας, καθώς από όσους κατα­δι­κά­ζο­νται οι περισ­σό­τε­ροι δεν εκτίουν τις ποινές τους.

Σύμφωνα με τις δια­τά­ξεις του νομο­σχε­δίου, στο εξής όσοι κατα­δι­κά­ζο­νται για οποιο­δή­ποτε αδίκημα (σε βαθμό πλημ­με­λή­μα­τος) σε ποινή τρία χρόνια και πάνω, θα πηγαί­νουν κατευ­θείαν φυλακή. Το δικα­στή­ριο δεν θα δίνει ούτε ανα­στολή ούτε θα μετα­τρέ­πει την ποινή σε χρη­μα­τική.

Οι ποινές θα ανα­στέλ­λο­νται μόνον αν δεν υπάρχει υπο­τροπή, δηλαδή δεν έχει κι άλλες αμε­τά­κλη­τες κατα­δί­κες ο κατη­γο­ρού­με­νος, όταν είναι έως έναν χρόνο. Αν κάποιος κατα­δι­κα­στεί σε ποινή από ένα έως δύο χρόνια, ή θα πλη­ρώ­νει (χρη­μα­τική ποινή) ή θα εργά­ζε­ται στο πρό­γραμμα κοι­νω­φε­λούς εργα­σίας. Σε περί­πτωση που η ποινή του είναι από δύο έως τρία χρόνια, θα μπαίνει φυλακή ένα διά­στημα (από 30 ημέρες έως 6 μήνες) και το υπό­λοιπο ή θα το πλη­ρώ­νει ή θα εργά­ζε­ται.

Σημα­ντική και­νο­το­μία απο­τε­λεί η κοι­νω­φε­λής εργασία κατα­δι­κα­σμέ­νων σε μικρές ποινές για πλημ­με­λή­ματα. Το πρό­γραμμα είναι έτοιμο και όπως δηλώνει στην «Κ» ο υφυ­πουρ­γός Δικαιο­σύ­νης Ιωάννης Μπούγας, έχει ήδη δημιουρ­γη­θεί ειδική πλατ­φόρμα, όπου έχουν δηλώσει ενδια­φέ­ρον και εγγρα­φεί για να υπο­δε­χθούν κατα­δι­κα­σθέ­ντες για εργασία 1.500 φορείς – νοσο­κο­μεία, ιδρύ­ματα, δήμοι κ.ά. Επίσης έχει οριστεί ειδική επι­τροπή, συγκρο­τεί­ται από δικα­στι­κούς και ειδι­κούς, που θα έχει την ευθύνη της υλο­ποί­η­σης του προ­γράμ­μα­τος. Δηλαδή θα παρα­κο­λου­θεί αν τα προ­γράμ­ματα κοι­νω­φε­λούς εργα­σίας κατα­δι­κα­σθέ­ντων εκτε­λού­νται, τι ακριβώς γίνεται κ.λπ. Της υπη­ρε­σίας αυτής ορί­στηκε να είναι επι­κε­φα­λής εισαγ­γε­λέας Εφετών.

Κόφτης στις μηνύ­σεις

Μέτρα επίσης προ­βλέ­πο­νται για την αντι­με­τώ­πιση του φαι­νο­μέ­νου των επαγ­γελ­μα­τιών μηνυτών και των δικο­μα­νών, που επι­βα­ρύ­νουν το ποινικό δικα­στικό σύστημα με αβά­σι­μες και κακό­βου­λες μηνύ­σεις. Ειδι­κό­τερα, όσοι υπο­βάλ­λουν εξα­κο­λου­θη­τικά μηνύ­σεις κακό­βου­λες και χωρίς τεκ­μη­ρί­ωση θα διώ­κο­νται ποινικά από τον εισαγ­γε­λέα για συκο­φα­ντική δυσφή­μηση, θα πλη­ρώ­νουν πρό­στιμο 2.000 ευρώ και τα δικα­στικά έξοδα που προ­κα­λεί η άσκοπη προ­σφυγή τους στη Δικαιο­σύνη. Επίσης προ­βλέ­πε­ται ότι οι αβά­σι­μες μηνύ­σεις θα αρχειο­θε­τού­νται από τον εισαγ­γε­λέα με συνο­πτι­κές δια­δι­κα­σίες προ­κει­μέ­νου να μην προ­χω­ράει, όπως γίνεται συνήθως, η περαι­τέρω έρευνά τους, προ­κα­λώ­ντας επι­βά­ρυνση στο δικα­στικό σύστημα.

Με το νέο νομο­σχέ­διο επίσης ενδέ­χε­ται να προ­βλε­φθούν πρό­στιμα για εκεί­νους που παρα­κω­λύ­ουν με παρελ­κυ­στικό τρόπο την ποινική δια­δι­κα­σία. Αρχικά είχε δημο­σιο­ποι­η­θεί η πρόθεση του υπουρ­γείου για μέτρα ακόμη και κατά δικη­γό­ρων, αλλά όπως ανα­κοί­νωσε η ολο­μέ­λεια των δικη­γο­ρι­κών συλ­λό­γων που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε πριν από δύο εβδο­μά­δες στη Χίο, κάτι τέτοιο δεν επι­βε­βαιώ­θηκε από τον υπουργό Δικαιο­σύ­νης που ήταν παρών στις εργα­σίες της ολο­μέ­λειας.

Εχει ήδη δημιουρ­γη­θεί ειδική πλατ­φόρμα, όπου έχουν εγγρα­φεί 1.500 φορείς για να υπο­δε­χθούν κατα­δι­κα­σθέ­ντες για κοι­νω­φελή εργασία.

Πάντως στο νομο­σχέ­διο υπάρχει, προς ανά­σχεση των χιλιά­δων μηνύ­σεων που κατα­τί­θε­νται κάθε χρόνο, σαφής πρό­βλεψη να πλη­ρώ­νει όποιος υπο­βάλ­λει μήνυση για οποιο­δή­ποτε αδίκημα παρά­βολο 100 ευρώ. Το μέτρο αυτό ίσχυε για χρόνια και καταρ­γή­θηκε επί κυβερ­νή­σεως ΣΥΡΙΖΑ και έκτοτε και μέχρι σήμερα η υποβολή μήνυσης είναι δωρεάν.

Σε ό,τι αφορά τη λήψη μέτρων για να επι­τα­χυν­θούν οι δια­δι­κα­σίες, ώστε οι δίκες να προσ­διο­ρί­ζο­νται σύντομα, οι προ­βλέ­ψεις του κυβερ­νη­τι­κού νομο­σχε­δίου είναι σημα­ντι­κές. Για τα περισ­σό­τερα αδι­κή­ματα σε βαθμό κακουρ­γή­μα­τος ορί­ζε­ται, ότι μετά την ανά­κριση δεν θα μεσο­λα­βεί δια­δι­κα­σία δικα­στι­κών συμ­βου­λίων, αλλά η παρα­πο­μπή σε δίκη θα γίνεται με ομόφωνη απόφαση εισαγ­γε­λέα και προ­έ­δρου Εφετών. Ετσι εξοι­κο­νο­μεί­ται χρόνος του­λά­χι­στον 1,5 με 2 χρόνια.

Επι­προ­σθέ­τως, για να διε­ξά­γο­νται οι δίκες σύντομα, προ­βλέ­πε­ται ότι ένας δικα­στής (Μονο­με­λές Δικα­στή­ριο) θα δικάζει όλα τα πλημ­με­λή­ματα, εκτός από παρα­βά­σεις καθή­κο­ντος και ανθρω­πο­κτο­νίες από αμέλεια (τροχαία και άλλα) που θα εκδι­κά­ζο­νται από τρι­με­λείς συν­θέ­σεις. Επίσης τα περισ­σό­τερα κακουρ­γή­ματα θα δικά­ζο­νται από έναν δικαστή, ενώ καταρ­γού­νται τα πεντα­μελή Εφετεία και γίνο­νται τριμελή, με στόχο την εξοι­κο­νό­μηση δικα­στών και χρόνου διε­ξα­γω­γής μιας δίκης.

Παράλ­ληλα ορί­ζε­ται πως μόνο μια αναβολή θα δίνεται για κάθε δίκη για όλους τους παρά­γο­ντες. Δικη­γό­ρους και κατη­γο­ρου­μέ­νους. Δεύτερη αναβολή προ­βλέ­πε­ται μόνο για λόγους υγείας, που θα πιστο­ποιού­νται από δημόσιο νοσο­κο­μείο ή δημόσια δομή υγείας, ενώ τώρα μπο­ρούσε κανείς να ζητήσει –και να πάρει– αναβολή και με χαρτί από ιδιώτη γιατρό. Δεν έχει ακόμη απο­φα­σι­στεί αν θα προ­βλε­φθεί και ειδικό παρά­βολο για τις ανα­βο­λές.

Στο πλαίσιο της απο­συμ­φό­ρη­σης της ποι­νι­κής δικαιο­σύ­νης προ­βλέ­πο­νται μέτρα, ώστε να μην προ­χω­ρούν οι δια­δι­κα­σίες, αλλά να υπάρχει σε πολύ πρώιμο στάδιο, πριν ασκηθεί ποινική δίωξη, εφαρ­μογή του θεσμού της ποι­νι­κής συν­διαλ­λα­γής. Δηλαδή να απο­δέ­χε­ται ο ελεγ­χό­με­νος την ενοχή του, να συμ­φω­νεί όριο ποινής και η υπόθεση να κλείνει εκεί. Η ποινική συν­διαλ­λαγή προ­βλέ­πε­ται να γίνεται με αίτηση του ελεγ­χό­με­νου ποινικά πολίτη. Ο θεσμός αυτός που εφαρ­μό­ζε­ται με επι­τυ­χία στην Ευρώπη (παρά­δειγμα η Γερ­μα­νία) έχει απο­δώ­σει τα μέγιστα.

Βία και εμπρη­σμοί

Στο πεδίο της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, τα περι­στα­τικά της οποίας δυστυ­χώς έχουν εκτο­ξευ­θεί, προ­βλέ­πο­νται μέτρα ώστε να σπάσει η σιωπή και να καταγ­γέλ­λο­νται κακο­ποι­ή­σεις και βίαιες συμπε­ρι­φο­ρές. Γι’ αυτό ορί­ζε­ται, ότι όσοι καταγ­γέλ­λουν περι­στα­τικά βίας και κακο­ποί­η­σης θα υπά­γο­νται σε ειδικό καθε­στώς προ­στα­σίας μαρ­τύ­ρων, ενώ εκπαι­δευ­τι­κοί, νοση­λευ­τές, εργα­ζό­με­νοι σε ιδρύ­ματα και δομές, θα έχουν στο εξής νομική υπο­χρέ­ωση ανα­φο­ράς περι­στα­τι­κών βίας και κακο­ποί­η­σης, με συνέ­πειες αν δεν το κάνουν.

Παράλ­ληλα, για τους εμπρη­στές προ­βλέ­πο­νται σκληρά μέτρα. Ακόμη κι αν είναι το έγκλημα από αμέλεια, θα μπαί­νουν φυλακή, οι δίκες τους θα γίνο­νται κατά προ­τε­ραιό­τητα, οι ποινές θα είναι για τους εξ αμε­λείας εμπρη­σμούς έως πέντε χρόνια φυλακή και 30.000 πρό­στιμο, ενώ για τους εμπρη­σμούς από δόλο, όταν έχουν και θύματα, οι ποινές φθάνουν μέχρι ισόβια, τα πρό­στιμα έως 180.000 και προ­βλέ­πε­ται και κατά­σχεση της περιου­σίας των εμπρη­στών.

Πηγή kathimerini.gr

Ιωάννα Μάνδρου