Γερμανική τεχνογνωσία για τον «Καλλικράτη»-Επέκταση του πιλοτικού προγράμματος

Ποιες οι δυνα­τό­τη­τες και οι αδυ­να­μίες του «Καλ­λι­κράτη»; Πώς μπορεί να γίνει πιο απο­τε­λε­σμα­τική η τοπική αυτο­διοί­κηση; Αυτά τα ερω­τή­ματα εξέ­τα­σαν 5 ελλη­νι­κοί δήμοι μαζί με τη γερ­μα­νική εται­ρεία GIZ.

Όταν την 1η Ιανουα­ρίου 2011 τέθηκε σε ισχύ το «Πρό­γραμμα Καλ­λι­κρά­της» η τότε ελλη­νική κυβέρ­νηση ήταν της άποψης ότι οι 325 νέες τοπικές αυτο­διοι­κή­σεις της χώρας θα έπρεπε να βοη­θη­θούν ώστε να μπο­ρέ­σουν να λει­τουρ­γή­σουν πιο απο­τε­λε­σμα­τικά στη βάση του νέου νόμου. Για αυτό το λόγο ανα­τέ­θηκε στην Τask Force να βρει μια λύση, βάσει της οποίας οι δήμοι θα γνώ­ρι­ζαν τις δυνα­τό­τη­τες και τις ευκαι­ρίες που τους προ­σφέ­ρει ο «Καλ­λι­κρά­της», θα ανέ­πτυσ­σαν απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρες πρα­κτι­κές λει­τουρ­γίας αλλά και θα ανα­δει­κνύ­ο­νταν πιθανές αδυ­να­μίες του νέου νόμου.

Ανάθεση σε γερ­μα­νική εταιρία

Όπως είναι γνωστό η Task Force για τη δουλειά της στην Ελλάδα, εκτός από τους περίπου 60 ειδι­κούς που βρί­σκο­νται στην υπη­ρε­σία της, έχει τη δυνα­τό­τητα να ζητήσει τη συνερ­γα­σία και τη βοήθεια κρατών μελών της ΕΕ. Στο πλαίσιο μιας θεμα­τι­κής κατα­νο­μής η Γαλλία πχ. είναι αρμόδια για ζητή­ματα που αφορούν την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη λει­τουρ­γία των υπουρ­γείων, η Ολλαν­δία για το κτη­μα­το­λό­γιο, το Βέλγιο για το φοροει­σπρα­κτικό σύστημα και η Γερ­μα­νία για τα συστή­ματα κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης και υγείας, όπως επίσης και για την τοπική αυτο­διοί­κηση. Αυτός είναι ο λόγος που η Τask Force απευ­θύν­θηκε στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μίας στο Βερο­λίνο, το οποίο συντο­νί­ζει τη γερ­μα­νική δρα­στη­ριό­τητα στο πλαίσιο της Τask Force. Αρμό­διος για αυτό το συντο­νι­σμό είναι ο επι­κε­φα­λής του τμή­μα­τος «Κράτη Μέλη της ΕΕ», Αντρέας Ομπερ­στέ­λερ, ο οποίος με τη σειρά του απευ­θύν­θηκε στη «Γερ­μα­νική Εται­ρεία Διε­θνούς Συνερ­γα­σίας» (GΙZ).

«Η GIZ είναι μια διεθνώς ανα­γνω­ρι­σμένη επι­χεί­ρηση. Βρί­σκε­ται στην ιδιο­κτη­σία του γερ­μα­νι­κού κράτους και παρέχει σε πολλές χώρες του κόσμου συμ­βου­λές και τεχνική βοήθεια. Όχι μόνο στις ανα­πτυσ­σό­με­νες αλλά και σε βιο­μη­χα­νι­κές χώρες, πχ. στις ΗΠΑ. Εδώ ανα­πτύσ­σει αυτό το διά­στημα ένα πρό­γραμμα για τη δυαδική επαγ­γελ­μα­τική εκπαί­δευση», ανέφερε στην DW ο Αντρέας Ομπερ­στέ­λερ.

Από τότε που η Task Force ανέθεσε την εντολή, η GIZ ετοί­μασε ένα πιλο­τικό πρό­γραμμα στο οποίο συμπε­ρι­λή­φθη­καν, σε συνεν­νό­ηση με το ελλη­νικό υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών πέντε δήμοι: Θεσ­σα­λο­νί­κης, Καρ­πε­νη­σίου, Πρεσπών, Σκο­πέ­λου και Σπάρτης.

Πρό­κει­ται δηλαδή για τοπικές αυτο­διοι­κή­σεις που λίγο πολύ είναι αντι­προ­σω­πευ­τι­κές για τον χαρα­κτήρα των ελλη­νι­κών δήμων -από μητρο­πο­λι­τικό, επαρ­χιακό, πεδινό, ορεινό μέχρι και νησιω­τικό. Για τους κεντρι­κούς στόχους του προ­γράμ­μα­τος ο Όλιβερ Άουγκε, διευ­θυ­ντής του τμή­μα­τος «Βιο­μη­χα­νι­κές Χώρες» της GIZ, είπε στην DW:

«Θέλουμε να βοη­θή­σουμε τους δήμους ώστε να γίνουν πολύ πιο επαγ­γελ­μα­τι­κοί στη δια­χεί­ριση των οικο­νο­μι­κών τους, να απο­κτή­σουν ασφά­λεια όσον αφορά στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό τους και, προ­πα­ντός, να απορ­ρο­φούν τα κον­δύ­λια από την ΕΕ για βιώ­σι­μες επεν­δύ­σεις. Όλα αυτά τα εξε­τά­σαμε στη βάση των προ­ϋ­πο­θέ­σεων που ισχύουν σήμερα για τους δήμους»

Δια­φά­νεια και αξιο­ποί­ηση των ευρω­παϊ­κών πόρων

Το πιλο­τικό πρό­γραμμα ξεκί­νησε το Δεκέμ­βριο του 2013 και ολο­κλη­ρώ­θηκε τον Ιούλιο. Σε αυτούς τους οκτώ μήνες οι δήμαρ­χοι και άλλα δημο­τικά στελέχη επι­σκέ­φτη­καν δήμους στο εξω­τε­ρικό, ήρθαν σε επαφή με συνα­δέλ­φους τους και ειδι­κούς σε θέματα τοπικής αυτο­διοί­κη­σης από χώρες όπως η Πολωνία και η Μεγάλη Βρε­τα­νία και ενη­με­ρώ­θη­καν για απο­τε­λε­σμα­τι­κές πρα­κτι­κές. Ίσως το σημα­ντι­κό­τερο μέρος του προ­γράμ­μα­τος ήταν όμως η αντι­με­τώ­πιση μεμο­νω­μέ­νων προ­βλη­μά­των. Αφού εντο­πί­στη­καν συγκε­κρι­μέ­νες αδυ­να­μίες δημό­σιας διοί­κη­σης ανα­πτύ­χθη­καν σχέδια για να ξεπε­ρα­στούν στη βάση των δυνα­το­τή­των που δίνει ο «Καλ­λι­κρά­της».

Χαρα­κτη­ρι­στικό αρνη­τικό παρά­δειγμα είναι η δια­δι­κα­σία που ακο­λου­θεί­ται στη Θεσ­σα­λο­νίκη και στο Καρ­πε­νήσι για την ανάθεση δημό­σιων έργων. Από την ανάλυση της υπάρ­χου­σας κατά­στα­σης προ­έ­κυψε ότι στη λήψη των απο­φά­σεων στη φάση της δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σίας συμ­με­τέ­χει ένας μεγάλος αριθμός υπη­ρε­σιών, οι οποίες απο­φα­σί­ζουν κατά το δοκούν χωρίς κανέναν συντο­νι­σμό μεταξύ τους.

Τη λύση που επε­ξερ­γά­στη­καν οι δήμοι σε συνερ­γα­σία με την GIZ περιέ­γραψε ο Όλιβερ Άουγκε: «Η συγκέ­ντρωση των απο­φά­σεων ανά­θε­σης σε λίγες υπη­ρε­σίες και η δημιουρ­γία μιας υπη­ρε­σίας ελέγχου θα επι­φέ­ρει περισ­σό­τερη δια­φά­νεια για τα έξοδα του δήμου και θα επι­τρέ­πει ασφα­λέ­στε­ρους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς. Δια­φά­νεια σημαί­νει, αν μη τι άλλο, την από­κτηση περισ­σό­τε­ρων δυνα­το­τή­των ελέγχου των απο­φά­σεων και των εξόδων για την εφαρ­μογή τους. Ενώ με τη συγκέ­ντρωση της λήψης απο­φά­σεων εξοι­κο­νο­μού­νται οικο­νο­μι­κοί πόροι επειδή στους δια­γω­νι­σμούς επι­τυγ­χά­νο­νται καλύ­τε­ρες τιμές».

Επέ­κταση του πιλο­τι­κού προ­γράμ­μα­τος

Στο πλαίσιο του πιλο­τι­κού προ­γράμ­μα­τος εξε­τά­στηκε και η αξιο­ποί­ηση κον­δυ­λίων της ΕΕ για δημο­τικά έργα. Έτσι πχ. ο δήμος της Σπάρτης σε συνερ­γα­σία με τη GIZ ξεκί­νησε τον σχε­δια­σμό ενός προ­γράμ­μα­τος του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης αξιο­ποιώ­ντας ευρω­παϊ­κούς πόρους και κατα­θέ­το­ντας ως δικό του κεφά­λαιο την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά της πόλης. Κεντρικό σκε­πτικό του σχεδίου είναι η προβολή της αρχαίας Σπάρτης ως τον μεγάλο αντί­παλο της αρχαίας Αθήνας. Αυτό το ιστο­ρικό παρελ­θόν της περιο­χής θα παρου­σια­στεί στους ξένους του­ρί­στες κάνο­ντας χρήση της πιο μοντέρ­νας τεχνο­λο­γίας, η οποία θα αξιο­ποι­η­θεί και σε ένα νέο αρχαιο­λο­γικό μουσείο.

Τέλος, οι δήμαρ­χοι, τα δημο­τικά στελέχη αλλά και το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών αξιο­λο­γώ­ντας το πιλο­τικό πρό­γραμμα κατέ­λη­ξαν στο συμπέ­ρα­σμα ότι η προ­σπά­θεια θα πρέπει να συνε­χι­στεί με τη συμ­με­τοχή περισ­σό­τε­ρων δήμων. Για αυτό το λόγο η GIZ θα ξεκι­νή­σει τον Οκτώ­βριο ένα νέο πρό­γραμμα που θα διαρ­κέ­σει δύο χρόνια και στο οποίο θα συμ­με­τέ­χουν 20 δήμοι και 2 περι­φέ­ρειες. Όπως και στο πρώτο πιλο­τικό πρό­γραμμα έτσι και σε αυτό, τα εκά­στοτε συμπε­ρά­σματα θα κοι­νο­ποιού­νται και στους άλλους δήμους μέσω του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών αλλά και της ΚΕΔΕ.

 Πηγή: dw.de