Νέα Αγορά: Οι παλαιοί έμποροι θυμούνται και έχουν μεγάλες προσδοκίες

Το κεντρι­κό­τερο σημείο της πόλης της Ρόδου, η Νέα Αγορά, κάποτε ήταν ‘σημείο αναφοράς’ και λει­τουρ­γούσε ως αγορά. Σήμερα, εν έτει 2023, η Νέα Αγορά, πλη­γώ­νει όσους την έζησαν από παλιά, όσους εργά­στη­καν (ή εργά­ζο­νται και δρα­στη­ριο­ποιού­νται) μέσα, είτε σε άλλες δεκα­ε­τίες και εποχές, είτε σήμερα και περι­μέ­νουν να δουν πότε θα μπο­ρέ­σει να ανα­κα­τα­σκευα­στεί και να γίνει λει­τουρ­γική και καλαί­σθητη για τις επό­με­νες γενιές.

Τα τελευ­ταία χρόνια, η Νέα Αγορά απο­τε­λεί ένα μεγάλο στοί­χημα για όλες τις δημο­τι­κές (και όχι μόνον) αρχές που πέρασαν. Κατά καιρούς γίνο­νται παρεμ­βά­σεις καλ­λω­πι­σμού, από συνερ­γεία της Διεύ­θυν­σης Μεσαιω­νι­κής Πόλης και Μνη­μείων, μικρές παρεμ­βά­σεις, εργα­σίες ελαιο­χρω­μα­τι­σμού και άλλα. Βέβαια, όλα αυτά δεν είναι αρκετά. Η υπόθεση με την πλήρη απο­κα­τά­σταση του Μνη­μείου, με την εγκα­τά­σταση εργο­λά­βου και μέχρι την έναρξη των εργα­σιών, βρί­σκε­ται σε εξέλιξη και όλοι ανα­μέ­νουν πότε θα ξεκι­νή­σουν οι εργα­σίες και πότε θα παρα­δο­θεί το μνημείο, πλήρως ανα­και­νι­σμένο, λει­τουρ­γικό και καλαί­σθητο.

Η δημο­τική αρχή, συνε­χί­ζει να κατα­βάλ­λει προ­σπά­θειες στο πλαίσιο της ανά­δει­ξης της Νέας Αγοράς στο επί­κε­ντρο του χάρτη των νεό­τε­ρων μνη­μείων.

Οι παλαιοί έμποροι ωστόσο, οι άνθρω­ποι που βρί­σκο­νται μέσα και λει­τουρ­γούν τις επι­χει­ρή­σεις τους εδώ και πολλές δεκα­ε­τίες, θυμού­νται πολλά κι έχουν να διη­γη­θούν πολλές ιστο­ρίες! Θυμού­νται ένα εντελώς δια­φο­ρε­τικό σημείο ανα­φο­ράς της πόλης της Ρόδου, που με την πάροδο των ετών, άλλαξε εντελώς χαρα­κτήρα, άλλαξε λει­τουρ­γία και βεβαίως, δεν είναι πλέον ‘αγορά’ αλλά ένα σημείο με διά­φο­ρες επι­χει­ρή­σεις και γραφεία, στον πάνω όροφο.

Ο επι­χει­ρη­μα­τίας της εστί­α­σης κ. Γιώργος Πάριν, δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην Νέα Αγορά από το 1979 ενώ μεγά­λωσε δίπλα στον πατέρα του, που είχε ένα μικρό κατά­στημα με σάντουιτς –ίσως το πρώτο κατά­στημα εστί­α­σης που εμφα­νί­σθηκε εκείνη την εποχή.

Μιλώ­ντας προς την «δ» σήμερα, θυμάται τις αλλαγές που συντε­λέ­στη­καν και εκφρά­ζει τις αγωνίες αλλά και τις ελπίδες όλων όσοι εργά­ζο­νται και δρα­στη­ριο­ποιού­νται μέσα στο μνημείο, για το τι μέλλει γενέ­σθαι με την απο­κα­τά­στασή της!

• Πόσα χρόνια είστε στην Νέα Αγορά και τι θυμάστε από εκείνες τις εποχές;

Είμαι στην Νέα Αγορά, πάνω από 40 χρόνια, από το 1979. Εδώ, κάποτε, ήταν το κέντρο της Ρόδου. Όχι μόνο της πόλης. Η Νέα Αγορά, ήταν γεμάτη ζωή αφού έρχο­νταν όλοι να ψωνί­σουν από εδώ. Και από την πόλη και από τα χωριά, κατέ­βαι­ναν με λεω­φο­ρεία να κάνουν τις αγορές τους. Στην είσοδο υπήρχαν από τότε τα δύο περί­πτερα. Το συγκρό­τημα λει­τούρ­γησε στις 8 Αυγού­στου του 1926. Οι πύλες ήταν κλει­στές και υπήρχε φύλαξη. Μέσα στην Νέα Αγορά, υπήρχε η κεντρική ψαρα­γορά και βεβαίως πολλά μικρά μαγαζιά, το καθένα στο είδος του. Τα κρε­ο­πω­λεία, τα μαγαζιά που πωλού­σαν τυριά, αβγά, είδη μανα­βι­κής κ.ά. ενώ δεν υπήρχαν καθόλου κατα­στή­ματα εστί­α­σης, όπως σήμερα. Η Νέα Αγορά, λει­τουρ­γούσε σαν αγορά.

Τα κεντρικά συγκρο­τή­ματα που βλέ­πουμε σήμερα, χτί­στη­καν την εποχή του Μιχαήλ Πετρίδη, το 1958. Μέχρι τότε, δεν υπήρχαν αυτά. Αλλά επειδή η ζήτηση ήταν πάρα πολύ μεγάλη, έχτισαν αυτά τα κτήρια για να στε­γα­στούν περισ­σό­τερα μαγαζιά. Επίσης, υπήρχε ένα υπο­κα­τά­στημα της Αγο­ρα­νο­μίας για να ελέγχει τα προ­ϊ­ό­ντα, στο ζύγι, στην ποιό­τητα και στην δια­τί­μησή τους. Τα πρόλαβα αυτά, θυμάμαι τις ζυγα­ριές. Υπήρχε πολύ καλός έλεγχος στα προ­ϊ­ό­ντα, για την εποχή εκείνη.

Επι­πλέον, όσοι δια­τη­ρού­σαν ένα μαγαζί μέσα στην Νέα Αγορά είχαν πολύ μεγάλο αντα­γω­νι­σμό μεταξύ τους. Βέβαια, μετά το πέρας της βάρδιας, θα καθό­ντου­σαν μαζί στο τραπέζι, για να πάρουν έναν μεζέ!

• Ήταν δηλαδή ‘αγορά’ και εξυ­πη­ρε­τούσε και τους εμπό­ρους και τον κόσμο που ερχόταν να ψωνίσει.

Ακριβώς. Δεν υπήρχαν τίποτε από αυτά που βλέ­πουμε σήμερα, όπως π.χ. χρυ­σο­χο­εία ή άλλα κατα­στή­ματα. Στην μπρο­στινή πλευρά, υπήρχαν καφε­τέ­ριες της εποχής, όπου ο κάθε Ροδίτης κατέ­βαινε τα Σαβ­βα­το­κύ­ριακα για να φάει την πάστα, το γλυκό του, να πιεί έναν καφέ. Ήταν η καθιε­ρω­μένη βόλτα, που λέμε.

Το Μαντράκι ήταν η ‘μάντρα’ για τα ζώα που έφερναν οι κτη­νο­τρό­φοι από τα χωριά, για να τα που­λή­σουν και να τα μετα­φέ­ρουν στα άλλα νησιά με τα καΐκια τους. Αυτό, βέβαια, υπήρχε και στα άλλα νησιά.

• Το δικό σας κατά­στημα είναι το ίδιο όπως σήμερα; Πώς ξεκι­νή­σατε;

Ξεκι­νή­σαμε με τον πατέρα μου, το 1979 με ένα μικρό κατά­στημα που πωλούσε σάντουιτς. Πρώτα άνοιξε ‘Η καλή καρδιά’ στην είσοδο της Νέας Αγοράς με μεζέδες, κεφτε­δά­κια κ.λπ. και μετά εμείς. Μπο­ρούμε να πούμε ότι είμαστε κι εμείς υπεύ­θυ­νοι κατά κάποιον τρόπο, που ξεκί­νησε η εστίαση μέσα στην Νέα Αγορά! Το δικό μας κατά­στημα ήταν του Ηλία, σήμερα έχει το δικό μου όνομα.

• Μετά από τόσα χρόνια, πώς την βλέπετε σήμερα την Νέα Αγορά; Τι συναι­σθή­ματα σας δημιουρ­γεί;

Δυστυ­χώς, είναι χάλια. Βέβαια, άλλαξαν οι εποχές, άλλαξαν τα πάντα, ήρθε ο του­ρι­σμός. Άνοιξαν πολλά σούπερ μάρκετ παντού. Την παλιά εποχή, όποιος ήθελε να κάνει τα ψώνια του, ερχόταν στην Νέα Αγορά, αφού δεν υπήρχε άλλο μέρος για να βρει τα ψάρια, τα κρέατα, τα είδη μανα­βι­κής, τυριά κ.λπ.

Έτσι όπως άλλαξε πλέον ο χαρα­κτή­ρας της Νέας Αγοράς, δεν μπορεί να γίνει κάτι άλλο, δεν μπορεί να γίνει αυτό που ήταν. Μην ξεχνάτε ότι δεν υπάρ­χουν χώροι στάθ­μευ­σης, δεν υπάρχει πρό­σβαση. Δεν υπήρχε αυτό το πρό­βλημα, ήταν δια­φο­ρε­τική η ζωή και η κουλ­τούρα. Σήμερα, έχουν αλλάξει όλα.

– Αυτό που πάει να γίνει τώρα πώς το βλέπετε, εσείς που είστε τόσα χρόνια εδώ;

Θέλω και θέλουμε όλοι μας, να πιστεύ­ουμε ότι το απο­τέ­λε­σμα θα είναι πολύ καλό. Το κτήριο έχει εγκα­τα­λει­φθεί εδώ και χρόνια, έχει σοβαρά προ­βλή­ματα στα­τι­κό­τη­τας και φθορές. Είναι ένα μνημείο το οποίο θα πρέπει να το απο­κα­τα­στή­σουμε και να το παρα­δώ­σουμε στις επό­με­νες γενιές. Δεν μπορεί να παρα­μεί­νει έτσι όπως είναι. Η Νέα Αγορά θα πρέπει να απο­κα­τα­στα­θεί, να επι­σκευα­στεί και να λει­τουρ­γή­σει με κανο­νι­σμούς. Να μην γίνο­νται μέσα αυθαι­ρε­σίες, να μην κάνει ο καθένας ό,τι θέλει. Να συμ­μορ­φω­θούμε όλοι με τους νέους κανόνες και να προ­χω­ρή­σουμε. Πιστεύω ότι μόνον έτσι θα μπο­ρέ­σουμε να πάμε μπροστά και βεβαίως, να το αφή­σουμε για εκεί­νους που θα έρθουν μετά από εμάς.

• Εσείς που είστε τόσα χρόνια εδώ στην Νέα Αγορά κι έχετε ζήσει τις αλλαγές των εποχών, πώς νιώθετε τώρα που την βλέπετε σε αυτή την κατά­σταση;

Ειλι­κρινά, νιώθω πάρα πολύ άσχημα. Τόσα κατα­στή­ματα είναι κλειστά. Και οι πελάτες που έρχο­νται σ’ εμάς, στα δικά μας κατα­στή­ματα της εστί­α­σης, βλέπουν αυτή την εικόνα και ίσως να επη­ρε­ά­ζο­νται. Η Νέα Αγορά, πρέπει να βρει την ζωντά­νια της. Μην ξεχνάτε ότι οι πρω­το­πό­ροι του του­ρι­σμού και στην εστίαση, από εδώ ξεκί­νη­σαν με ιστο­ρικά ονόματα, σε καλές εποχές. Ευχό­μα­στε όλοι να απο­κτή­σει ξανά την αίγλη που της αξίζει!