Οι φορο-μειώσεις που σχεδιάζει η κυβέρνηση για την περίοδο 2023-2027

Με το πο­λι­τι­κό σκη­νι­κό να μυ­ρί­ζει έντο­να εκλο­γές, η Ν.Δ. σχε­διά­ζει το νέο της κυ­βερ­νη­τι­κό πρό­γραμ­μα για την επό­με­νη τε­τρα­ε­τία. Ήδη κά­ποια από τα μέτρα θα ξε­κι­νή­σουν να εφαρ­μό­ζο­νται από το 2023, ενώ τα πε­ρισ­σό­τε­ρα θα αφο­ρούν την πε­ρί­ο­δο 2024-2027. Η παν­δη­μι­κή κρίση κατά κύριο λόγο αλλά και η ενερ­γεια­κή κρίση ναι μεν συ­νέ­βα­λαν στον πε­ριο­ρι­σμό της γρα­φειο­κρα­τί­ας αφού πλέον εκα­το­ντά­δες δια­δι­κα­σί­ες γί­νο­νται με ηλε­κτρο­νι­κό τρόπο χωρίς να χρειά­ζε­ται οι πο­λί­τες να πε­ρι­μέ­νουν σε ουρές για ένα χαρτί, ωστό­σο στα­μά­τη­σαν ου­σια­στι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις που θα μπο­ρού­σαν να οδη­γή­σουν στην πε­ραι­τέ­ρω αύ­ξη­ση του ει­σο­δή­μα­τος. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση κα­τάρ­γη­ση της ει­σφο­ράς αλ­λη­λεγ­γύ­ης σε πρώτη φάση για τους υπαλ­λή­λους του ιδιω­τι­κού τομέα και από το 2023 για όλους και η με­γά­λη μεί­ω­ση του ΕΝΦΙΑ βο­ή­θη­σαν ου­σια­στι­κά στη βελ­τί­ω­ση του δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος και στη μεί­ω­ση των επι­βα­ρύν­σε­ων, ωστό­σο οι δί­δυ­μες κρί­σεις δεν επέ­τρε­ψαν στους πο­λί­τες να τις χα­ρούν.

Με τις κρί­σεις να απο­μα­κρύ­νο­νται στα­δια­κά το κυ­βερ­νών κόμμα με­τρά­ει και αξιο­λο­γεί τα μέτρα που θε­σμο­θε­τή­θη­καν από το 2019 προ­κει­μέ­νου να δια­πι­στω­θεί εάν και πόσο απέ­δω­σαν και να συ­ντά­ξει ένα νέο πρό­γραμ­μα στο­χευ­μέ­νο στη με­σαία τάξη, αλλά και στην προ­σέλ­κυ­ση επεν­δύ­σε­ων. Στις προ­θέ­σεις της είναι η μεί­ω­ση των συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ και του φόρου επί των κερ­δών των επι­χει­ρή­σε­ων, η κα­τάρ­γη­ση του τέ­λους επι­τη­δεύ­μα­τος, ενώ εξε­τά­ζο­νται και αλ­λα­γές στις φο­ρο­λο­γι­κές κλί­μα­κες μι­σθω­τών και επαγ­γελ­μα­τιών.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, αυτό που θέλει η κυ­βέρ­νη­ση είναι να μη δια­τα­ρα­χθούν οι δη­μο­σιο­νο­μι­κοί στό­χοι και συ­γκε­κρι­μέ­να να επι­τευ­χθεί ο στό­χος για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 0,7% το επό­με­νο έτος αλλά και τα επό­με­να έτη. Σε καμία πε­ρί­πτω­ση δεν πρέ­πει να ξε­φύ­γει ο σχε­δια­σμός της κα­τά­κτη­σης της επεν­δυ­τι­κής βαθ­μί­δας ανα­φέ­ρουν από το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών, εξέ­λι­ξη που αφε­νός θα βοη­θή­σει τη χώρα στο δα­νεια­κό της πρό­γραμ­μα, αφε­τέ­ρου η εξέ­λι­ξη αυτή θα οδη­γή­σει στην αύ­ξη­ση των επεν­δύ­σε­ων.

Τα μέτρα της επό­με­νης τε­τρα­ε­τί­ας

1. ΦΠΑ: Μό­νι­μη εφαρ­μο­γή των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ σε μη αλ­κο­ο­λού­χα ποτά και αε­ριού­χα νερά, ει­σι­τή­ρια κι­νη­μα­το­γρά­φων, με­τα­φο­ρές προ­σώ­πων και απο­σκευών τους καθώς και την εστί­α­ση. Στον σχε­δια­σμό, είναι και η μεί­ω­ση των συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ. Η μεί­ω­ση του ΦΠΑ βρι­σκό­ταν στους αρ­χι­κούς σχε­δια­σμούς της κυ­βέρ­νη­σης η οποία στό­χευ­σε στη μεί­ω­ση κατά δύο πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες από το 24% στο 22% και από το 13% στο 11% με δια­τή­ρη­ση του χα­μη­λού συ­ντε­λε­στή ΦΠΑ 6%. Ση­μειώ­νε­ται ότι οι μειω­μέ­νοι συ­ντε­λε­στές δια­τη­ρού­νται μέχρι και τον Ιού­νιο του 2023.

2. ΦΠΑ οι­κο­δο­μή. Έχει ήδη πα­ρα­τα­θεί η ανα­στο­λή του ΦΠΑ 24% σε όλα τα ακί­νη­τα και μετά την 31η Δε­κεμ­βρί­ου 2024 που λήγει κα­νο­νι­κά το μέτρο. Από το 2025 η κυ­βέρ­νη­ση έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να μειώ­σει τον ΦΠΑ στα ακί­νη­τα από το 24% στο 13% ακόμα και να τον μη­δε­νί­σει. Ση­μειώ­νε­ται ότι ο ΦΠΑ επι­βάλ­λε­ται στις πω­λή­σεις νε­ό­δμη­των ακι­νή­των. Από τον Ια­νουά­ριο του 2025 και εφό­σον πα­ρα­τα­θεί για τα επό­με­να δύο χρό­νια, ο ΦΠΑ στα νε­ό­δμη­τα μπο­ρεί να πε­ριο­ρι­σθεί είτε στο 13%, είτε η χώρα να ζη­τή­σει να εντα­χθεί στις πα­ρεκ­κλί­σεις για τα ακί­νη­τα ακο­λου­θώ­ντας το πα­ρά­δειγ­μα του Λου­ξεμ­βούρ­γου που έχει μη­δε­νι­κό συ­ντε­λε­στή. Στις προ­θέ­σεις της κυ­βέρ­νη­σης είναι να τον κα­ταρ­γή­σει.

3. Τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος: Η κα­τάρ­γη­ση του τέ­λους επι­τη­δεύ­μα­τος βρί­σκε­ται στο τρα­πέ­ζι με ένα από τα σε­νά­ρια να προ­βλέ­πει μεί­ω­ση του τέ­λους για τις φο­ρο­λο­γι­κές δη­λώ­σεις του 2024 και πλήρη κα­τάρ­γη­ση για τις φο­ρο­λο­γι­κές δη­λώ­σεις που θα υπο­βλη­θούν το 2025. Το τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος που πλη­ρώ­νουν σή­με­ρα οι επαγ­γελ­μα­τί­ες και επι­χει­ρή­σεις ξε­κι­νά­ει από 400 ευρώ και φθά­νει έως 1.000 ευρώ τον χρόνο. Ση­μειώ­νε­ται ότι η Κο­μι­σιόν έχει απευ­θύ­νει συ­στά­σεις στην κυ­βέρ­νη­ση για κα­τάρ­γη­ση του τέ­λους επι­τη­δεύ­μα­τος. Στην τε­λευ­ταία έκ­θε­σή της για την αξιο­λό­γη­ση του προ­γράμ­μα­τος στα­θε­ρό­τη­τας για την Ελ­λά­δα το­νί­ζει ότι το συ­γκε­κρι­μέ­νο τέλος οδη­γεί σε επι­βα­ρύν­σεις με πολύ υψη­λούς πραγ­μα­τι­κούς φο­ρο­λο­γι­κούς συ­ντε­λε­στές τις επι­χει­ρή­σεις με χα­μη­λό τζίρο και λει­τουρ­γεί ως φραγ­μός στην επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα. Η Κο­μι­σιόν ζητεί επα­να­ξιο­λό­γη­ση του τέ­λους επι­τη­δεύ­μα­τος με στόχο τη βελ­τί­ω­ση της δομής των φο­ρο­λο­γι­κών βαρών, την εν­θάρ­ρυν­ση της φο­ρο­λο­γι­κής αυ­το­συμ­μόρ­φω­σης και τη στή­ρι­ξη των επεν­δύ­σε­ων, εκτι­μώ­ντας ότι το συ­νο­λι­κό δη­μο­σιο­νο­μι­κό κό­στος από την κα­τάρ­γη­ση του τέ­λους επι­τη­δεύ­μα­τος ανέρ­χε­ται στα 350 εκατ. ευρώ.

4. Επι­χει­ρή­σεις: Στην προ­ε­κλο­γι­κή φο­ρο­λο­γι­κή ατζέ­ντα εξε­τά­ζε­ται να πε­ρι­λη­φθεί η μεί­ω­ση του συ­ντε­λε­στή φο­ρο­λο­γί­ας ει­σο­δή­μα­τος νο­μι­κών προ­σώ­πων (εται­ρειών) και λοι­πών νο­μι­κών οντο­τή­των από το 22% στο 20%.

5. Επαγ­γελ­μα­τί­ες: Αλ­λα­γή του τρό­που φο­ρο­λό­γη­σης των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών και αυ­το­α­πα­σχο­λού­με­νων. Η κυ­βέρ­νη­ση επι­θυ­μεί να επα­νε­ξε­τά­σει το φο­ρο­λο­γι­κό πλαί­σιο της αυ­το­α­πα­σχό­λη­σης στην Ελ­λά­δα σε σύ­γκρι­ση με διε­θνείς πρα­κτι­κές, με στό­χευ­ση την απλο­ποί­η­ση και διεύ­ρυν­ση της φο­ρο­λο­γι­κής βάσης στη βάση ανά­λο­γων κι­νή­τρων. Η στό­χευ­ση αυτή κρί­νε­ται κρί­σι­μη, το­νί­ζε­ται σε από­φα­ση του υπουρ­γεί­ου Οι­κο­νο­μι­κών (με την οποία ανα­τί­θε­ται η εκ­πό­νη­ση με­λέ­της από το ΙΟΒΕ), καθώς, παρά τη βελ­τιού­με­νη τάση, στην Ελ­λά­δα κα­τα­γρά­φε­ται το δεύ­τε­ρο υψη­λό­τε­ρο στην Ευ­ρώ­πη “κενό” εσό­δων από ΦΠΑ. Για πα­ρά­δειγ­μα, ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τί­ας με κα­θα­ρό ει­σό­δη­μα 10.000 ευρώ πλή­ρω­σε το 2019 στην εφο­ρία φό­ρους ύψους 2.200 ευρώ. Με την αλ­λα­γή της κλί­μα­κας ο φόρος πε­ριο­ρί­σθη­κε στα 900 ευρώ. Δη­λα­δή το όφε­λος έφθα­σε τα 1.300 ευρώ. Επαγ­γελ­μα­τί­ας με ει­σο­δή­μα­τα 15.000 ευρώ πλή­ρω­νε στην εφο­ρία φόρο ύψους 3.366 ευρώ και με την αλ­λα­γή ο φόρος μειώ­θη­κε στα 2.000 ευρώ. Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της ΑΑΔΕ οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τί­ες και οι αυ­το­α­πα­σχο­λού­με­νοι με ει­σο­δή­μα­τα απο­κλει­στι­κά από επι­χει­ρη­μα­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα ανήλ­θαν, με βάση τα τε­λευ­ταία δη­μο­σιο­ποι­η­μέ­να στοι­χεία, σε 366.787 δη­λω­θέν ει­σό­δη­μα οι οποί­οι δή­λω­σαν ει­σο­δή­μα­τα ύψους 3,375 δισ. ευρώ . Εξ αυτών οι 268.027 δή­λω­σαν ει­σο­δή­μα­τα από 1.000 έως 10.000 ευρώ. Δη­λα­δή, ει­σό­δη­μα της τάξης των 500-800 ευρώ μη­νιαί­ως.

6. Επέ­κτα­ση της υπο­χρέ­ω­σης POS σε όλη την οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα: Θε­ω­ρεί­ται ότι η επέ­κτα­ση των POS σε συν­δυα­σμό με τη δια­σύν­δε­ση των τα­μεια­κών μη­χα­νών με το Taxis, είναι ο κα­λύ­τε­ρος τρό­πος για τον πε­ριο­ρι­σμό της φο­ρο­δια­φυ­γής. Πα­ράλ­λη­λα σχε­διά­ζο­νται ου­σια­στι­κά κί­νη­τρα για τους φο­ρο­λο­γού­με­νους προ­κει­μέ­νου να χρη­σι­μο­ποιούν μόνο κάρ­τες στις συ­ναλ­λα­γές, ενώ δεν απο­κλεί­ε­ται να μειω­θεί και το ύψος των συ­ναλ­λα­γών με με­τρη­τά από τα 500 ευρώ στα 200 ευρώ.

7. Επα­νε­ξέ­τα­ση της φο­ρο­λο­γι­κής κλί­μα­κας καθώς και της κλί­μα­κας για τη φο­ρο­λό­γη­ση των ει­σο­δη­μά­των από ακί­νη­τα, όπου οι συ­ντε­λε­στές είναι δυ­σβά­στα­χτοι για τους έχο­ντες ει­σο­δή­μα­τα από την ανω­τέ­ρω πηγή.

8. Αντι­κει­με­νι­κές Αξίες: Έντα­ξη 2.500 πε­ριο­χών στο σύ­στη­μα αντι­κει­με­νι­κού προσ­διο­ρι­σμού της αξίας των ακι­νή­των. Η έντα­ξη τους υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα οδη­γή­σει στην αύ­ξη­ση του ΕΝΦΙΑ κατά 200 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό θα επι­στρα­φεί στους φο­ρο­λο­γού­με­νους, δη­λα­δή θα πε­ριο­ρι­σθεί πε­ραι­τέ­ρω ο ΕΝΦΙΑ. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες οι 2.500 οι­κι­σμούς, αντι­στοι­χούν στο 20% πε­ρί­που του συ­νό­λου των οι­κι­σμών της χώρας. Ωστό­σο, ο πλη­θυ­σμός του δεν ξε­περ­νά το 1,5% του συ­νο­λι­κού πλη­θυ­σμού της Επι­κρά­τειας. Οι τε­λευ­ταί­ες πε­ριο­χές εκτός σχε­δί­ου εντο­πί­στη­καν μέσω της Στα­τι­στι­κής Αρχής και συ­γκε­κρι­μέ­να της τε­λευ­ταί­ας απο­γρα­φής όπου δια­πι­στώ­θη­κε ότι σε κά­ποιες πε­ριο­χές που ήταν εκτός συ­στή­μα­τος, υπάρ­χουν ακί­νη­τα και σε κά­ποιες μό­νι­μοι κά­τοι­κοι. Ση­μειώ­νε­ται ότι με την τε­λευ­ταία ανα­προ­σαρ­μο­γή που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε το 2021 και οι τιμές ενερ­γο­ποι­ή­θη­καν τον Ια­νουά­ριο του 2022, εντά­χθη­καν στο σύ­στη­μα 3.463 πε­ριο­χές. Και στην ανα­προ­σαρ­μο­γή του 2021 ο με­γά­λος όγκος αφο­ρού­σε νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές. Για πα­ρά­δειγ­μα εκτός ήταν τα Κύ­θη­ρα, η Ικα­ρία, η Αστυ­πά­λαια, η Κάρ­πα­θος, η Σύμη, η Τήλος, η Χάλκη, η Ιθάκη και η Κε­φαλ­λο­νιά καθώς και με­γά­λα τμή­μα­τα της Κέρ­κυ­ρας, της Ρόδου, της Σάμου, της Χίου, και της Λή­μνου. Για τις υπό έντα­ξη 2.500 πε­ριο­χές:

– σε 550 υπό έντα­ξη οι­κι­σμούς με βάση τα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ κα­τα­γρά­φο­νται πε­ρισ­σό­τε­ροι από 50 κά­τοι­κοι

– σε 800 οι­κι­σμούς οι εγ­γε­γραμ­μέ­νοι δεν ξε­περ­νούν τους 50

– σε 500 οι­κι­σμούς οι κά­τοι­κοι με βάση τα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ ανέρ­χο­νται σε 10 άτομα

– Σε 650 οι­κι­σμούς δεν υπάρ­χει κα­τα­γε­γραμ­μέ­νος κα­νέ­νας κά­τοι­κος.

Τα μέτρα του 2023

Ει­σφο­ρά αλ­λη­λεγ­γύ­ης: Από την 1-1-2023 κα­ταρ­γεί­ται η ει­σφο­ρά αλ­λη­λεγ­γύ­ης για όλους τους φο­ρο­λο­γού­με­νους. Μετά τους φο­ρο­λο­γού­με­νους με ει­σο­δή­μα­τα από τον ιδιω­τι­κό τομέα, πε­ρί­που 500.000 δη­μό­σιοι υπάλ­λη­λοι, δη­μό­σιοι λει­τουρ­γοί και συ­ντα­ξιού­χοι με ετή­σια φο­ρο­λο­γη­τέα ει­σο­δή­μα­τα από μι­σθούς ή συ­ντά­ξεις άνω των 12.000 ευρώ θα δουν από την 1η Ια­νουα­ρί­ου 2023 αυ­ξή­σεις στις κα­θα­ρές απο­δο­χές τους, καθώς θα στα­μα­τή­σει η μη­νιαία πα­ρα­κρά­τη­ση της ει­σφο­ράς από τους μι­σθούς όλων των υπαλ­λή­λων και λει­τουρ­γών του Δη­μο­σί­ου και από όλες τις συ­ντά­ξεις. Η κα­τάρ­γη­ση της ει­σφο­ράς αλ­λη­λεγ­γύ­ης θα οδη­γή­σει σε αυ­ξή­σεις των απο­δο­χών που ξε­κι­νούν από 22 ευρώ και ξε­περ­νούν ακόμη και τα 676 ευρώ τον χρόνο για συ­γκε­κρι­μέ­νες κα­τη­γο­ρί­ες δη­μο­σί­ων λει­τουρ­γών.

Ανα­καί­νι­ση ακι­νή­των: Πα­ρά­τα­ση της έκ­πτω­σης φόρου για όσους προ­χω­ρούν σε ανα­καί­νι­ση των ακι­νή­των τους. Σύμ­φω­να με τη νο­μο­θε­σία οι ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να γλι­τώ­σουν ποσό έως 1.600 ευρώ από τον φόρο που τους ανα­λο­γεί εφό­σον προ­χώ­ρη­σαν σε επι­σκευ­ές στα ακί­νη­τά τους και δια­θέ­τουν τα σχε­τι­κά τι­μο­λό­για. Η έκ­πτω­ση ανέρ­χε­ται στο 40% των δα­πα­νών με ανώ­τα­το όριο (δα­πά­νης) τα 16.000 ευρώ. Δη­λα­δή, οι φο­ρο­λο­γού­με­νοι για ερ­γα­σί­ες της τάξης των 16.000 ευρώ θα έχουν έκ­πτω­ση 40%, δη­λα­δή 6.400 ευρώ, ποσό το οποίο θα κα­τα­νε­μη­θεί ισό­πο­σα σε τέσ­σε­ρα χρό­νια.

Φόρος υπε­ρα­ξί­ας ακι­νή­των: Πα­ρά­τα­ση της ανα­στο­λής στην επι­βο­λή φόρου 15% στην υπε­ρα­ξία που προ­κύ­πτει από πώ­λη­ση ακι­νή­των από φυ­σι­κά πρό­σω­πα.