Μαρία Καραϊσαρλή: Βοηθά γονείς και μαθητές να γνωρίσουν τι επιλογές έχουν όταν τελειώσουν το λύκειο

Η κυρία Μαρία Κα­ραϊ­σαρ­λή, εκ­παι­δευ­τι­κός και σύμ­βου­λος επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού βοηθά τους μα­θη­τές και τις μα­θή­τριες στη Ρόδο και σε όλα τα Δω­δε­κά­νη­σα να σχε­διά­ζουν τη στα­διο­δρο­μία τους και να επι­λέ­γουν τις εκ­παι­δευ­τι­κές ή επαγ­γελ­μα­τι­κές δια­δρο­μές που αντα­πο­κρί­νο­νται στα προ­σό­ντα, τις αξίες και τα εν­δια­φέ­ρο­ντά τους, να σχε­διά­σουν το μέλ­λον τους και να χα­ρά­ξουν μία στο­χευ­μέ­νη πο­ρεία για την κα­τά­κτη­ση των ονεί­ρων τους.

Σε συ­νέ­ντευ­ξη της προς τη «δ», η κυρία Κα­ραϊ­σαρ­λή ανα­φέ­ρε­ται στο ρόλο του το­πι­κού γρα­φεί­ου επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού το οποίο απο­τε­λεί τμήμα της Διεύ­θυν­σης Δευ­τε­ρο­βάθ­μιας Εκ­παί­δευ­σης Δω­δε­κα­νή­σου και στο ρόλο του σχο­λι­κού επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού εν γένει. Το­νί­ζει ότι οι μα­θη­τές στη Ρόδο και σε όλα τα Δω­δε­κά­νη­σα ση­μειώ­νουν ση­μα­ντι­κές επι­δό­σεις, στα τε­λευ­ταία χρό­νια καθώς έχει αυ­ξη­θεί το πο­σο­στό ει­σα­γω­γής τους στα ανώ­τε­ρα και ανώ­τα­τα ιδρύ­μα­τα της χώρας. Την επι­τυ­χία αυτή την απο­δί­δει στο γε­γο­νός ότι τα παι­διά ανα­κα­λύ­πτουν από νωρίς τα εν­δια­φέ­ρο­ντά τους και δου­λεύ­ουν συ­στη­μα­τι­κά για την κα­τά­κτη­ση των στό­χων τους.

Ακο­λου­θεί το πλή­ρες κεί­με­νο της συ­νέ­ντευ­ξης της κυ­ρί­ας Μα­ρί­ας Κα­ραϊ­σαρ­λή, υπεύ­θυ­νης του γρα­φεί­ου σχο­λι­κού επαγ­γελ­μα­τι­σμού στη Ρόδο:

• Ξε­κι­νώ­ντας τη συ­νέ­ντευ­ξη θα ήθελα να μου πείτε ποιος είναι ο ρόλος του γρα­φεί­ου επαγ­γελ­μα­τι­κού σχο­λι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού;

To γρα­φείο του επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού είναι τμήμα της Δευ­τε­ρο­βάθ­μιας Εκ­παί­δευ­σης Δω­δε­κα­νή­σου που έχει ως στόχο να βοη­θή­σει γο­νείς και μα­θη­τές να γνω­ρί­σουν τι επι­λο­γές έχουν όταν θα τε­λειώ­σουν το Λύ­κειο.

Ο επαγ­γελ­μα­τι­κός Προ­σα­να­το­λι­σμός πε­ρι­λαμ­βά­νει πολ­λές δια­φο­ρε­τι­κές λει­τουρ­γί­ες όπως η πλη­ρο­φό­ρη­ση, η αυ­το­γνω­σία-αυ­το­α­ντί­λη­ψη, η λήψη απο­φά­σε­ων.

Πα­ρέ­χε­ται τόσο σε ομα­δι­κό όσο και σε ατο­μι­κό επί­πε­δο. Στην πρώτη πε­ρί­πτω­ση (ομα­δι­κή συμ­βου­λευ­τι­κή) οι απο­δέ­κτες της ΣυΕΠ συμ­με­τέ­χουν σε ομα­δι­κές συ­να­ντή­σεις – σε­μι­νά­ρια ΣυΕΠ, τα οποία έχουν ως στόχο την πα­ρο­χή πλη­ρο­φό­ρη­σης για τις σπου­δές και τα επαγ­γέλ­μα­τα, την ενί­σχυ­ση της αυ­το­γνω­σί­ας των ατό­μων και την εκ­μά­θη­ση τε­χνι­κών λήψης από­φα­σης. Η ση­μα­σία της ομα­δι­κής συμ­βου­λευ­τι­κής έγκει­ται στο ότι αξιο­ποιεί τις δυ­να­μι­κές και τις σχέ­σεις που ανα­πτύσ­σο­νται στο πλαί­σιο της ομά­δας και ότι πα­ρέ­χει τη δυ­να­τό­τη­τα ταυ­τό­χρο­νης πα­ρέμ­βα­σης σε με­γά­λο αριθ­μό ατό­μων ίδιων χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών και ανα­γκών.

Ενώ στην ατο­μι­κή συμ­βου­λευ­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση γί­νε­ται με τρόπο «εξα­το­μι­κευ­μέ­νο» με τη βο­ή­θεια της ατο­μι­κής συμ­βου­λευ­τι­κής συ­νέ­ντευ­ξης. Με τη μέ­θο­δο αυτή ο Σύμ­βου­λος Επαγ­γελ­μα­τι­κού Προ­σα­να­το­λι­σμού συ­ζη­τά κατ’ ιδίαν με τους εν­δια­φε­ρό­με­νους ή/και με τους γο­νείς του δια ζώσης ή ακόμα εξ απο­στά­σε­ως με την αξιο­ποί­η­ση των δυ­να­το­τή­των που προ­σφέ­ρουν οι νέες τε­χνο­λο­γί­ες διότι στην εμ­βέ­λειά μας είναι όλα τα σχο­λεία της Δω­δε­κα­νή­σου με σκοπό να τους βοη­θή­σου­με να συ­νει­δη­το­ποι­ή­σουν τα ατο­μι­κά τους χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά (γνώ­σεις, ικα­νό­τη­τες, δε­ξιό­τη­τες) και να μά­θουν τον τρόπο να σχε­διά­ζουν τη στα­διο­δρο­μία τους και να επι­λέ­γουν

τις εκ­παι­δευ­τι­κές ή επαγ­γελ­μα­τι­κές δια­δρο­μές που αντα­πο­κρί­νο­νται στα προ­σό­ντα, τις αξίες και τα εν­δια­φέ­ρο­ντά τους.

• Με ποιο τρόπο μπο­ρεί να δια­πι­στω­θεί ποιες είναι οι δε­ξιό­τη­τες των παι­διών;

Σε ένα ατο­μι­κό ρα­ντε­βού εδώ στα γρα­φεία μας, τα παι­διά κά­νουν το τεστ επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού και τα απο­τε­λέ­σμα­τα προ­κύ­πτουν σύμ­φω­να με τη θε­ω­ρία Holland και τους έξι τύ­πους προ­σω­πι­κό­τη­τας. Ανά­λο­γα με τον τύπο της προ­σω­πι­κό­τη­τας κάθε μα­θη­τή ή μα­θή­τριας, τις κλί­σεις και τα εν­δια­φέ­ρο­ντά τους, μπο­ρού­με να αντι­στοι­χί­σου­με σε κα­θέ­να ή κάθε μία τα επαγ­γέλ­μα­τα που τους ται­ριά­ζουν. Τους ενη­με­ρώ­νω δε για τις προ­ο­πτι­κές του κάθε επαγ­γέλ­μα­τος και πώς συν­δέ­ο­νται τα αντί­στοι­χα τμή­μα­τα με την αγορά ερ­γα­σί­ας ή ποιο είναι το πρό­γραμ­μα σπου­δών σε κάθε σχολή.

• Έχετε επαφή με τα νέα παι­διά τα οποία συμ­βου­λεύ­ε­τε για τις επι­λο­γές που υπάρ­χουν σε επί­πε­δο σπου­δών και επαγ­γελ­μα­τι­κής στα­διο­δρο­μί­ας. Τι είναι όμως εκεί­νο που προ­τι­μούν τα παι­διά; Στο­χεύ­ουν λ.χ. σε σχο­λές με κρι­τή­ριο την επαγ­γελ­μα­τι­κή απο­κα­τά­στα­ση; Έχουν δια­φο­ρο­ποι­η­θεί οι προ­τι­μή­σεις τους στην πο­ρεία των χρό­νων;

Τα παι­διά ρω­τά­νε συχνά για την επαγ­γελ­μα­τι­κή τους απο­κα­τά­στα­ση. Στο συ­γκε­κρι­μέ­νο όμως ερώ­τη­μα δεν υπάρ­χουν συ­γκε­κρι­μέ­νες απα­ντή­σεις. Όντως οι στρα­τιω­τι­κές ή αστυ­νο­μι­κές σχο­λές προ­σφέ­ρουν μία επαγ­γελ­μα­τι­κή ασφά­λεια. Όμως η επαγ­γελ­μα­τι­κή πο­ρεία κα­θε­νός εξαρ­τά­ται από το τι θέλει να κάνει και πόσο αγαπά αυτό που κάνει. Μπο­ρεί κά­ποιος μα­θη­τής να επι­λέ­ξει λχ μία σχολή με χα­μη­λή βάση ει­σα­γω­γής, αλλά με τις δε­ξιό­τη­τες και γνώ­σεις που θα απο­κτή­σει εν­δε­χο­μέ­νως και μέσα από τη συμ­με­το­χή του/της ως φοι­τη­τής/τρια σε ευ­ρω­παϊ­κά προ­γράμ­μα­τα που υλο­ποιού­νται στα πα­νε­πι­στή­μια, να βγει στην αγορά ερ­γα­σί­ας έχο­ντας κά­ποια πείρα και να είναι ήδη πε­ρι­ζή­τη­τος/η.

• Υπάρ­χουν καλές και λι­γό­τε­ρο καλές σχο­λές με την έν­νοια της σύν­δε­σής τους με την αγορά ερ­γα­σί­ας;

Και πάλι θα απα­ντή­σω ότι εξαρ­τά­ται από τον κάθε μα­θη­τή και την κάθε μα­θή­τρια. Γι’ αυτό και είναι ση­μα­ντι­κό το τεστ σχο­λι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού, καθώς δια­πι­στώ­νου­με ότι ένα με­γά­λο πο­σο­στό των παι­διών δια­κό­πτουν τις σπου­δές τους επει­δή πέ­ρα­σαν σε κά­ποια σχολή που δεν τους εν­διέ­φε­ρε πραγ­μα­τι­κά καθώς δεν συ­μπλή­ρω­σαν σωστά το μη­χα­νο­γρα­φι­κό.

• Υπάρ­χουν στα Δω­δε­κά­νη­σα παι­διά που είχαν την δυ­να­τό­τη­τα να πε­ρά­σουν σε όποια σχολή επι­θυ­μού­σαν δεν είχαν όμως την ευ­χέ­ρεια οι οι­κο­γέ­νειές τους να κα­λύ­ψουν τις δα­πά­νες των σπου­δών τους;

Έχει αυ­ξη­θεί το πο­σο­στό των οι­κο­γε­νειών που δεν έχουν την οι­κο­νο­μι­κή δυ­να­τό­τη­τα να ση­κώ­σουν τα… οι­κο­νο­μι­κά βάρη για τις σπου­δές των παι­διών τους. Τους ενη­με­ρώ­νω για τις υπο­τρο­φί­ες ιδρυ­μά­των, όπως ο ΙΚΥ, ή το Ίδρυ­μα Στα­μα­τί­ου, τη Δω­δε­κα­νη­σια­κή Μέ­λισ­σα και την Ιερά Μη­τρό­πο­λη στη Ρόδο που με οι­κο­νο­μι­κά και κοι­νω­νι­κά κρι­τή­ρια δί­νουν τη δυ­να­τό­τη­τα στα παι­διά να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν το όνει­ρό τους και να σπου­δά­σουν. Και πραγ­μα­τι­κά τα ιδρύ­μα­τα που υπάρ­χουν στο νησί μας κά­νουν πολύ σπου­δαία δου­λειά και έχουν βοη­θή­σει πάρα πολλά παι­διά.

Επί­σης, αυτό για το οποίο ενη­με­ρώ­νω τα παι­διά είναι ότι στα πα­νε­πι­στή­μια λει­τουρ­γούν γρα­φεία δια­σύν­δε­σης απ΄ όπου μπο­ρούν να ενη­με­ρω­θούν σε πε­ρί­πτω­ση που επι­θυ­μούν να ερ­γα­στούν. Με αυτό τον τρόπο και θα απο­κτή­σουν ερ­γα­σια­κή εμπει­ρία στον τομέα τους και θα έχουν το χαρ­τζι­λί­κι τους. Αν μη τι άλλο, αυτή η εμπει­ρία είναι ένα με­γά­λο δια­βα­τή­ριο για την αγορά ερ­γα­σί­ας.

• Έχετε ασχο­λη­θεί με τους μα­θη­τές ΑμεΑ στη Ρόδο και σε όλη τη Δω­δε­κά­νη­σο. Πώς μπο­ρούν τα παι­διά αυτά να διεκ­δι­κή­σουν τη θέση τους στην αγορά ερ­γα­σί­ας; Υπάρ­χουν εμπό­δια;

Έχουν γίνει αρ­κε­τές ενη­με­ρώ­σεις σε γο­νείς και μα­θη­τές σχε­τι­κά με τα προ­γράμ­μα­τα του ΔΙΠΕ για τα άτομα με ανα­πη­ρία όπως:

α) Προ­γράμ­μα­τα επι­χο­ρή­γη­σης ερ­γο­δο­τών για την απα­σχό­λη­ση ατό­μων με ανα­πη­ρία, ηλι­κί­ας 18-65 ετών (νέες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας).

Ση­μα­ντι­κά μέτρα για την απα­σχό­λη­ση, πέρα από τα προ­γράμ­μα­τα κα­τάρ­τι­σης, το­πο­θέ­τη­σης του Υπουρ­γεί­ου Ερ­γα­σί­ας, είναι η ανα­γκα­στι­κή το­πο­θέ­τη­ση και η επι­χο­ρή­γη­ση ερ­γο­δο­τών για ερ­γο­νο­μι­κή διευ­θέ­τη­ση του χώρου ερ­γα­σί­ας.

Ει­δι­κά για τις τρά­πε­ζες, τους ορ­γα­νι­σμούς κοι­νω­νι­κής ωφέ­λειας και τους φο­ρείς του δη­μο­σί­ου τομέα προ­βλέ­πε­ται επι­πλέ­ον υπο­χρέ­ω­ση πρό­σλη­ψης τυ­φλών τη­λε­φω­νη­τών σε πο­σο­στό 80% και ανα­πή­ρων σε πο­σο­στό 20% σε ορι­σμέ­νες άλλες ει­δι­κό­τη­τες κλά­δου υπο­χρε­ω­τι­κής εκ­παί­δευ­σης.

β) Προ­γράμ­μα­τα επι­χο­ρή­γη­σης νέων ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών για άτομα με ανα­πη­ρία, ηλι­κί­ας 18-58 ετών (τε­τρα­ε­τούς διάρ­κειας).

γ) Προ­γράμ­μα­τα επι­χο­ρή­γη­σης ερ­γο­δο­τών και νέων ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών για την ερ­γο­νο­μι­κή διευ­θέ­τη­ση του χώρου ερ­γα­σί­ας των ατό­μων με ανα­πη­ρία.

δ) Προ­γράμ­μα­τα επαγ­γελ­μα­τι­κής κα­τάρ­τι­σης ατό­μων με ανα­πη­ρία.

Για τα άτομα που δε μπο­ρούν να εντα­χθούν στα προ­γράμ­μα­τα γε­νι­κού πλη­θυ­σμού, λει­τουρ­γούν εξει­δι­κευ­μέ­να Κέ­ντρα Επαγ­γελ­μα­τι­κής Κα­τάρ­τι­σης (ΚΕΚ ΑΜΕΑ) με προ­γράμ­μα­τα προ­σαρ­μο­σμέ­να στις εξε­λί­ξεις και τις ανά­γκες της αγο­ράς ερ­γα­σί­ας, καθώς και στα ει­δι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά των κα­ταρ­τι­ζο­μέ­νων, τα οποία πε­ρι­λαμ­βά­νουν:

Κα­τάρ­τι­ση: από­κτη­ση επαγ­γελ­μα­τι­κών προ­σό­ντων-δε­ξιο­τή­των

Συ­νο­δευ­τι­κές Υπο­στη­ρι­κτι­κές Υπη­ρε­σί­ες: Ενη­μέ­ρω­ση -πα­ρο­χή συμ­βου­λευ­τι­κής, ψυ­χο­λο­γι­κής υπο­στή­ρι­ξης και επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού, εν­δυ­νά­μω­ση και προ­σαρ­μο­γή των ατό­μων στο εκ­παι­δευ­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον.

Τα άτομα με ανα­πη­ρία μπο­ρούν να υλο­ποι­ή­σουν το τεστ Επαγ­γελ­μα­τι­κού Προ­σα­να­το­λι­σμού που έχει ως στόχο την:

• Αξιο­λό­γη­ση των χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών της προ­σω­πι­κό­τη­τας

• Επαγ­γελ­μα­τι­κή εξε­ρεύ­νη­ση και επι­λο­γή

• Επαγ­γελ­μα­τι­κή κα­τάρ­τι­ση, το­πο­θέ­τη­ση και πα­ρα­κο­λού­θη­ση

Ο στό­χος της συμ­βου­λευ­τι­κής στα­διο­δρο­μί­ας είναι η προ­ώ­θη­ση και έντα­ξη των ΑμεΑ στην αγορά ερ­γα­σί­ας, συμ­βάλ­λο­ντας στην προ­σω­πι­κή και επαγ­γελ­μα­τι­κή τους ανά­πτυ­ξη σύμ­φω­να με τα εν­δια­φέ­ρο­ντα τους και τις ικα­νό­τη­τές τους. Υπάρ­χουν πολλά εμπό­δια για τα άτομα με ανα­πη­ρία.

• Η τε­χνο­λο­γι­κή εκ­παί­δευ­ση στην Ελ­λά­δα και στη Ρόδο έχει ζή­τη­ση; Γιατί την επι­λέ­γουν τα παι­διά;

Η τε­χνι­κή εκ­παί­δευ­ση δη­μιουρ­γεί πολύ πιο σί­γου­ρες προ­ο­πτι­κές ερ­γα­σί­ας και στα τε­λευ­ταία χρό­νια έχει με­γά­λη ζή­τη­ση. Σκε­φτεί­τε ότι σε άλλες χώρες με εύ­ρω­στα συ­στή­μα­τα τε­χνι­κής εκ­παί­δευ­σης, όπως για πα­ρά­δειγ­μα η Γερ­μα­νία, τα τε­χνι­κά επαγ­γέλ­μα­τα χαί­ρουν κοι­νω­νι­κής απο­δο­χής και κύ­ρους, και έχουν ευ­ερ­γε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα στην οι­κο­νο­μία. Στις μέρες μας οι μα­θη­τές /τριες έχουν πρό­σβα­ση στα πα­νε­πι­στή­μια, τα οποία επι­λέ­γουν οι νέοι και οι νέες μας βάσει των κλί­σε­ών τους, του σο­βα­ρού επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού, τα πι­στεύ­ουν πραγ­μα­τι­κά και ερ­γά­ζο­νται με συ­νέ­πεια για την ολο­κλή­ρω­ση των σπου­δών τους.

• Κλεί­νο­ντας, θα λέ­γα­τε ότι έχει αυ­ξη­θεί στη Ρόδο το πο­σο­στό της επι­τυ­χί­ας των μα­θη­τών στην τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση;

Οι μα­θη­τές στη Ρόδο και σε όλα τα Δω­δε­κά­νη­σα ση­μειώ­νουν ση­μα­ντι­κές επι­δό­σεις, ακόμη και σε υψη­λό­βαθ­μες σχο­λές, όπως η ια­τρι­κή, η νο­μι­κή, η ψυ­χο­λο­γία, το Πο­λυ­τε­χνείο. Το πο­σο­στό των επι­τυ­χιών έχει αυ­ξη­θεί πολύ τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Αυτό μπο­ρεί να απο­δο­θεί στην καλή δου­λειά που γί­νε­ται στα σχο­λεία και στο γε­γο­νός ότι τα παι­διά δου­λεύ­ουν πάνω σε συ­γκε­κρι­μέ­νο στόχο από νωρίς, με απο­τέ­λε­σμα όταν φτά­νουν στην τρίτη λυ­κεί­ου να έχουν φτά­σει σε ένα πολύ καλό επί­πε­δο. Επί­σης, πα­ρα­τη­ρού­με ότι οι γο­νείς στη­ρί­ζουν πάρα πολύ τα παι­διά τους και ότι είναι απο­λύ­τως ενη­με­ρω­μέ­νοι για τις επι­λο­γές που υπάρ­χουν.