Αποκαλυπτήρια του μνημείου των Φανών – Απόδοση τιμής στον φιλόλογο Παναγιώτη Α. Χαμουζά

Ο Σύλ­λο­γος για τη Μελέτη και Διάδοση της Ελλη­νι­κής Ιστο­ρίας,Weilheim/Βαυα­ρίας

και η Άτυπη Ομάδα Πρω­το­βου­λίας Φανών (Α.Ο.Π.),

σας προ­σκα­λούν στην εκδή­λωση με θέματα:

1) Απο­κα­λυ­πτή­ρια του μνη­μείου των Φανών

2) Απόδοση τιμής στον φιλό­λογο Πανα­γιώτη Α. Χαμουζά

Θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί το Σάββατο, 24.09.2022, ώρα 19.00,

στις Φάνες, στην κάτω παλιά βρύση

Συντο­νι­στής: Δρ. Ανα­στά­σιος Π. Χαμου­ζάς

Πρό­γραμμα – Ειση­γή­σεις

– Σύντομο ιστο­ρικό της επι­γρα­φής και του μνη­μείου: πώς φτάσαμε εδώ μέχρι σήμερα

(Dr.-Ing. Από­στο­λος Κυρια­τσού­λης)

– Δημο­σί­ευση της επι­γρα­φής: Prof. Dr. Vincent Gabrielsen, Πανε­πι­στή­μιο Κοπεγ­χά­γης

– Απο­κα­λυ­πτή­ρια μνη­μείου: από τους Πανα­γιώτη Α. Χαμουζά, Δρ. Νικόλαο Τσ. Φρόνα,

Dr.-Ing. Από­στολο Κυρια­τσούλη

– Απόδοση τιμής: στον φιλό­λογο Πανα­γιώτη Α. Χαμουζά, σύντομο βιο­γρα­φικό από

τον Δρ. Νικόλαο Τσ. Φρόνα

– Επίδοση τιμη­τι­κής πλα­κέ­τας στον Πανα­γιώτη Α. Χαμουζά

– Αντι­φώ­νηση: Πανα­γιώτη Α. Χαμουζά

Υπεύ­θυ­νοι:

Dr.-Ing. Από­στο­λος Κυρια­τσού­λης Δρ. Νικό­λαος Τσ. Φρόνας

Δεν θα υπάρ­ξουν ατο­μι­κές προ­σκλή­σεις

Λόγω του χαρα­κτήρα του θέματος, του χώρου και του χρόνου δεν θα δοθεί βήμα για χαι­ρε­τι­σμούς

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΓΡΑΦΗ

Στις 24 Οκτω­βρίου του 2007 ημέρα της παρου­σί­α­σης του βιβλίου «Φάνες

και τοπική διά­λε­κτος» στο Ακταίον της Ρόδου, ο γνωστός έγκρι­τος

Αρχαιο­λό­γος Δρ. Ιωάννης Χριστ. Παπα­χρι­στο­δού­λου, ανα­κοί­νωσε την εύρεση

επι­γρα­φής το 2004 στη πόλη της Ρόδου που επι­βε­βαιώ­νει την ύπαρξη του

ονό­μα­τος Φάναι, το οποίο μάλιστα ανα­γρά­φε­ται δύο φορές. Κατά τον ίδιο τον

κ. Παπα­χρι­στο­δού­λου, θεω­ρεί­ται η περί­ο­δος του 2ου π.χ αιώνα.

Το εύρημα προ­έρ­χε­ται από την νοτιο­α­να­το­λική νεκρό­πολη, της αρχαίας

Ρόδου, της νέας παρ­ρο­δια­κής των τριών παλαιών πόλεων και την ίδρυση της

ενιαίας ροδια­κής πολι­τείας μιας πολι­τείας που στα ελλη­νι­στικά χρόνια έπαιξε

πρω­τα­γω­νι­στικό ρόλο στις ιστο­ρι­κές εξε­λί­ξεις.

Στη νοτιο­α­να­το­λική νεκρό­πολη έχουν διε­ξα­χθεί τα τελευ­ταία χρόνια

ανα­σκα­φές σε οικό­πεδα πιο πάνω από τον οργα­νω­μένο αρχαιο­λο­γικό χώρο των

τάφων του Κορα­κό­νε­ρου, με πλούσια και ενδια­φέ­ρο­ντα ευρή­ματα. Σε ένα από

αυτά στο οικό­πεδο του κ. Κ. Καρί­μαλη είχε διε­ξα­χθεί ανα­σκαφή σε δυο

φάσεις, το 1997, και συμπλη­ρω­μα­τική το 2004. Από την ανα­σκαφή της

δεύ­τε­ρης φάσης προ­έρ­χε­ται η συγκε­κρι­μένη βάση έχει δια­στά­σεις 63X58 και

ύψος 19 εκ. H επι­γραφή που έχει χαρα­χθεί στη κύρια όψη της τετρά­πλευ­ρής

βάσης δεν δια­σώ­ζει το όνομα του νεκρού. Η μορφή των γραμ­μά­των τοπο­θε­τεί

την επι­γραφή στη ύστερη ελλη­νι­στική περίοδο, ανάμεσα στα μέσα του 2ου και

τα μέσα του 1ου αι.πχ.

Στο κείμενο αυτό, περι­λαμ­βά­νο­νται οι τιμές που είχαν απο­δο­θεί στο άγνωστο

πρόσωπο από διάφορα κοινά, ενώσεις δηλ, προ­σώ­πων. Τα κοινά αυτά

συν­δέ­ο­νται με τρεις θέσεις της Ρόδου, από τις οποίες η μια δια­βά­ζε­ται μόνο

απο­σπα­σμα­τικά. Οι δυο άλλες ταυ­τί­ζο­νται καθαρά με δυο γνωστά ονόματα,

που μάλιστα συν­δέ­ο­νται με δυο σημε­ρινά χωριά, πρώην Κοι­νό­τη­τες : Σάλακος

και Φάνες. Όπως ανα­φέ­ρει ο κ. Παπα­χρι­στο­δού­λου, αυτό απο­τε­λεί μια

έκπληξη, γιατί ως σήμερα δεν υπήρχε αναμ­φι­σβή­τητη μαρ­τυ­ρία από

φιλο­λο­γι­κές πηγές η επι­γρα­φές ότι τα τοπω­νύ­μια αυτά ανά­γο­νταν στην

αρχαιό­τητα. Με το νέο αρχαιο­λο­γικό εύρημα η ύπαρξη των δυο τόπων,

Σάλακος και Φάνες, με το ίδιο όνομα, μετα­το­πί­ζε­ται πάνω από 1500 χρόνια

νωρί­τερα.

Το 2017 ο Prof. Dr. Vincent Gabrielsen από το Πανε­πι­στή­μιο της Κοπεγ­χά­γης,

δημο­σιεύει στο έγκριτο διεθνές αρχαιο­λο­γικό περιο­δικό TYCHE επι­στη­μο­νική

εργασία με τίτλο «A New Inscription Attesting to Associations from the

Necropolis of Rhodes, with an Appendix by NICOS CHRISTODOULIDES». «Νέα

επι­γραφή που βεβαιώ­νει συλ­λό­γους από την νεκρό­πολη της Ρόδου, με

παράρ­τημα του Νίκου Χρι­στο­δου­λίδη»

Μεταξύ άλλων ανα­φέ­ρει: «Η επι­γραφή μας προ­σθέ­τει πέντε νέους ροδί­τι­κους

συλ­λό­γους σε αυτούς που είναι ήδη γνωστοί. Τα ονόματα αυτών των νέων

κοινών μαρ­τυ­ρούν επίσης την ύπαρξη στην αρχαιό­τητα δύο τοπω­νυ­μίων,

που ανα­φέ­ρο­νται επίσης σε ένα επίσημο έγγραφο του 1475 μ.Χ. και που είναι

σε χρήση ακόμη σήμερα: Φάναι (Φάνες) και Σάλακος. Αυτές οι περι­πτώ­σεις

αυξά­νουν τις απο­δεί­ξεις που έχει συλ­λέ­ξει με προσοχή ο Χρ. Ι.

Παπα­χρι­στο­δού­λου, που δεί­χνουν την επι­βί­ωση πολλών αρχαίων

τοπω­νυ­μίων της Ρόδου. Φαί­νε­ται βέβαιο ότι οι αρχαίες Φάνες και η

Σάλακος βρί­σκο­νταν περίπου ή επα­κρι­βώς στη θέση που κατέ­χουν οι

σύγ­χρο­νες ομώ­νυ­μές τους εντός της περιο­χής της πόλης της Καμεί­ρου.

Το γεγονός ότι αυτά τα μέρη ήταν έδρες για τέσ­σε­ρις από τους συλ­λό­γους

μας (δύο στις Φάνες, από ένας στη Σάλακο και στην Αιγι­λεία) δείχνει τη

ζωτι­κό­τητά τους – του­λά­χι­στον πολι­τι­στική και θρη­σκευ­τική – ως οικι­σμών

της ροδί­τι­κης χώρας (για τον πέμπτον σύλλογο, «Ποσει­δα­νια­σταί» δεν

ξέουμε σε ποια περιοχή/χωριό άνηκε). Αν και μικρό­τε­ρες σε μέγεθος από την

υπέροχη πόλη της Ρόδου και τα παλιά αστικά κέντρα της Λίνδου και της

Καμεί­ρου, οι Φάνες, η Σάλακος και η Αιγι­λεία φαί­νε­ται ότι είχαν ένα σχετικά

υψηλό επίπεδο πολι­τι­στι­κής ζωής. Σχεδόν βέβαια συνέ­βα­λαν ιδιαί­τερα σε

αυτό τα κοινά που είχαν την έδρα τους εκεί μέσω των εγκα­τα­στά­σεών τους

(π.χ. μέρη συγκέ­ντρω­σης και λατρείες, χώροι ταφής κτλ.) και των ποι­κί­λων

δρα­στη­ριο­τή­των: για παρά­δειγμα, οι τιμές που ανα­φέ­ρο­νται στην επι­γραφή

μας, συγκε­κρι­μένα το χρυσό στεφάνι, θα πρέπει να είχαν εγκρι­θεί από

απόφαση που θα είχε ψηφι­στεί από τα μέλη σε επίσημη συγκέ­ντρωση. Δεν

είναι λιγό­τερο σημα­ντι­κός ο εμπλου­τι­σμός που επέ­φε­ραν στην τοπική

λατρευ­τική ζωή αυτοί οι τέσ­σε­ρις περι­φε­ρεια­κοί/αγρο­τι­κοί σύλ­λο­γοι: εκτός

των άλλων, τη λατρεία του Ασκλη­πιού στη Σάλακο και στην Αιγι­λεία και τη

λατρεία του Δία Σωτήρα στις Φάνες.

Με βάση τη μορφή των γραμ­μά­των της επι­γρα­φής μπορεί να προ­τα­θεί μία

χρο­νο­λό­γηση μεταξύ του τέλους του 2ου και των αρχών του 1ου αι. π.Χ.»

Η συνέ­χεια στην εκδή­λωση απο­κά­λυ­ψης του μνη­μείου ……..