Τιμητική διάκριση στον Ηλία Τομάζο

Σήμερα το μεση­μέρι το δημο­τικό συμ­βού­λιο Ρόδου τίμησε τον ομογενή καθη­γητή Ηλία Τομαζο για την προ­σφορά του στον Ελλη­νι­σμό και στην δια­τή­ρηση της ελλη­νι­κής γλώσσας.

Στην ομιλία του ο δήμαρ­χος Ρόδου κ. Στάθης Κου­σουρ­νάς ανέφερε τα εξής:

Ο Ηλίας Τομάζος, το τιμώ­μενο πρόσωπο σήμερα, είναι ιδιαί­τερα γνωστός όχι μόνο εδώ στην πατρίδα του, τη Ρόδο, αλλά και σ΄ όλη την Ελλάδα, ακόμα δε περισ­σό­τερο στην ομο­γέ­νεια της Αμε­ρι­κής. Και πώς όχι, όταν η δράση του είναι τόσο εμφανής και ταυ­τό­χρονα ουσια­στική;

Ροδίτης από τη Σορωνή, ζει μόνιμα στις ΗΠΑ και διδά­σκει την ελλη­νική γλώσσα στο Πανε­πι­στή­μιο του Κον­νέ­κτι­κατ. Αυτό από μόνο του θα ήταν επαρκής λόγος για να σημειώ­σει κανείς την προ­σφορά του για την επί­τευξη του ευγε­νούς σκοπού του: τη διάδοση του ελλη­νι­κού πνεύ­μα­τος και τη δια­τή­ρηση του ελλη­νι­κού στοι­χείου στην ομο­γέ­νεια. Αλλά η πανε­πι­στη­μιακή του ιδιό­τητα είναι για εκείνον ένα μόνο σκα­λο­πάτι για την επί­τευξη του σκοπού αυτού.

Σημα­ντι­κός συντε­λε­στής στην ίδρυση, υπό την αιγίδα του Πανε­πι­στη­μίου, της ομο­γε­νεια­κής οργά­νω­σης «Παιδεία» και επι­κε­φα­λής της με την ιδιό­τητα του συμ­βού­λου προ­σω­πι­κού, δίνει τη δική του απά­ντηση στην ανη­συ­χία πολλών Ελλήνων του Κον­νέ­κτι­κατ ότι βαθ­μιαία η ελλη­νική γλώσσα και κουλ­τούρα ξεθω­ριά­ζει, ακόμα και για τους Έλληνες δεύ­τε­ρης γενιάς που ζουν εκεί.

Σύμφωνα με τα όσα ανα­γρά­φο­νται στην ιστο­σε­λίδα της «Παι­δείας» στο δια­δί­κτυο:

«Στόχος της οργά­νω­σής μας είναι η προ­α­γωγή του ελλη­νι­κού πνεύ­μα­τος στον χώρο του πανε­πι­στη­μίου του Κον­νέ­κτι­κατ. Η οργά­νωσή μας παρέχει στα μέλη της ένα μονα­δικό ελλη­νικό περι­βάλ­λον που σπάνια συνα­ντιέ­ται σε άλλα πανε­πι­στή­μια. Το κέντρο μας, το «Μακε­δο­νία», στε­γά­ζει μαθή­ματα Ελλη­νι­κής Γλώσσας (νέας, αρχαίας και βυζα­ντι­νής), ιστο­ρίας, χορών, κου­ζί­νας και άλλων παρα­μέ­τρων της ελλη­νι­κής κουλ­τού­ρας. Για όσους έχουν μεγα­λύ­τερο ενδια­φέ­ρον, παρέ­χουμε επίσης προ­γράμ­ματα εκτός ΗΠΑ, στο Αρι­στο­τέ­λειο Πανε­πι­στή­μιο της Θεσ­σα­λο­νί­κης, στο Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου στη Ρόδο και, από το φθι­νό­πωρο του 2006, στην Ακα­δη­μία Αθηνών. Οι απαι­τή­σεις τους είναι κυρίως γενικής πανε­πι­στη­μια­κής παι­δείας, αλλά στη Θεσ­σα­λο­νίκη και στη Ρόδο υπάρ­χουν και πιο εξει­δι­κευ­μένα μαθή­ματα: στη Θεσ­σα­λο­νίκη πάνω στην ευρω­παϊκή επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα και τις διε­θνείς σχέσεις και στη Ρόδο πάνω στην υδρο­βιο­λο­γία.»

Με πρω­το­βου­λία της οργά­νω­σης «Παιδεία» – και πάντα με πρω­τερ­γάτη τον ακού­ρα­στο Ηλία Τομάζο – δημιουρ­γή­θη­καν και άλλες έδρες νεο­ελ­λη­νι­κών σπουδών σε διάφορα πανε­πι­στή­μια των ΗΠΑ, όπως της Βιρ­τζί­νια.

Να σημειω­θεί εδώ ότι τα τελευ­ταία χρόνια έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει εκπαι­δευ­τικά ταξίδια στη Ρόδο εκα­το­ντά­δες Αμε­ρι­κα­νοί φοι­τη­τές, ως επί το πλεί­στον ελλη­νό­πουλα τρίτης ή τέταρ­της γενιάς, που παρα­κο­λου­θούν μαθή­ματα ελλη­νι­κών σπουδών στα πανε­πι­στή­μια των ΗΠΑ, ενώ σημα­ντική ώθηση στην υπόθεση αυτή έδωσε το Κέντρο Ελλη­νι­κών Σπουδών στη Ρόδο, που στε­γά­ζε­ται στην Παλιά Πόλη. Ένα Κέντρο που τη λει­τουρ­γία του εμπνεύ­στηκε ο Ηλίας Τομάζος και που εγκαι­νιά­στηκε τον Ιανουά­ριο του 2013, προ­κει­μέ­νου να φιλο­ξε­νεί φοι­τη­τές από 28 συνο­λικά αμε­ρι­κα­νικά πανε­πι­στή­μια με έδρα νεο­ελ­λη­νι­κών σπουδών.

Υπάρ­χουν όμως και άλλες δρα­στη­ριό­τη­τες που σφρά­γι­σαν την παρου­σία του ελλη­νι­κού στοι­χείου στις ΗΠΑ και που οφεί­λο­νται είτε στην «Παιδεία» είτε στον Ηλία Τομάζο:

Η εκκλη­σία του Αγίου Δημη­τρίου στο Μπρί­στολ των ΗΠΑ, πόλη που έχει αδελ­φο­ποι­η­θεί με την Κοζάνη λόγω του έντονου ελλη­νι­κού και δη μακε­δο­νι­κού στοι­χείου εκεί, έγινε επί προ­ε­δρίας του Ηλία Τομάζου στην εκεί ελλη­νική παροι­κία. Σύμφωνα με τον ίδιο, «(η εκκλη­σία)… βοήθησε στο να ενωθεί ουσια­στικά η ελλη­νική κοι­νό­τητα. Πριν την εκκλη­σία αυτή, δεν γνω­ρί­ζαμε ο ένας τον άλλο και τα παιδιά μας ήταν ανε­ξοι­κεί­ωτα με τη θρη­σκεία μας». Στη συνέ­χεια, με δικές του ενέρ­γειες, χτί­στηκε το παρεκ­κλήσι των Τριών Ιεραρ­χών μέσα στο campus του Πανε­πι­στη­μίου του Κον­νέ­κτι­κατ.

Και η άλλη, ίσως αυτή που έγραψε την πιο λαμπρή σελίδα ουσια­στι­κής προ­σφο­ράς στο μέγιστο θέμα της ελλη­νι­κής παι­δείας στην ομο­γέ­νεια, είναι η κατα­σκευή στο campus του πανε­πι­στη­μίου ενός υπαί­θριου θεάτρου πάνω στα πρότυπα των αρχαίων ελλη­νι­κών θεάτρων. Πρό­κει­ται για απο­μί­μηση του διά­ση­μου θεάτρου της Επι­δαύ­ρου, που δια­θέ­τει όλα τα χαρα­κτη­ρι­στικά των αυθε­ντι­κών – ορχή­στρα, διώροφη σκηνή με αντί­στοι­χες κιο­νο­στοι­χίες, κερ­κί­δες κ.λπ.

Μέσα από αυτό το έργο ανα­φαί­νε­ται η προ­σω­πι­κό­τητα του Ηλία Τομάζου, που γοη­τεύει και εμπνέει τους φοι­τη­τές του και τους ομο­γε­νείς του Κον­νέ­κτι­κατ, αφού όλο το εγχεί­ρημα της κατα­σκευής του θεάτρου έγινε με εθε­λο­ντική εργασία. Σύμφωνα με τα δικά του λόγια, όταν ανέλυε το κόστος του έργου: «… πήραμε τιμές από διά­φο­ρους εργο­λά­βους και οι προ­σφο­ρές κυμάν­θη­καν από 9 μέχρι 15 εκα­τομ­μύ­ρια δολάρια, διότι είναι δύσκολο έργο», για να συμπλη­ρώ­σει σχετικά με το τελικό κόστος του έργου: «δεν θα το πιστέ­ψετε, κάτω από ένα εκα­τομ­μύ­ριο, διότι μπήκε εθε­λο­ντική εργασία και μας έδωσαν δωρεάν υλικά άνθρω­ποι που πιστεύ­ουν στην Ελλη­νική Παιδεία και στα Ελλη­νικά Γράμ­ματα». Και φυσικά μέσα σε αυτούς τους ανθρώ­πους δεν είναι μόνον Έλληνες.

Η σημασία των δράσεων της «Παι­δείας» και της ψυχής της, που είναι ο Ηλίας Τομάζος, απει­κο­νί­ζε­ται εύγλωττα από το γεγονός ότι πριν από μερικά χρόνια υπήρχε στο Κον­νέ­κτι­κατ ένα μόνο γυμνά­σιο όπου διδα­σκό­ταν η ελλη­νική γλώσσα, ενώ σήμερα είναι πάνω από 15.

Και πραγ­μα­τικά όλα αυτά δεί­χνουν τα απο­θέ­ματα και τη δύναμη ψυχής που κρύ­βε­ται πίσω από αυτό το ήπιο πρόσωπο, ένα πρόσωπο που επι­βε­βαιώ­νει τον στίχο του Ελύτη «Με τι πέτρες, τι αίμα και τι σίδερο και τι φωτιά είμαστε καμω­μέ­νοι, ενώ φαι­νό­μα­στε από σκέτο σύννεφο». Γιατί πίσω από την ηπιό­τητα, από το «σύννεφο» του ποιητή, απο­κα­λύ­πτε­ται η δύναμη και η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα, η απο­φα­σι­στι­κό­τητα και το πείσμα. Και όσοι έχουν την τύχη να τον γνω­ρί­σουν από κοντά, μιλούν γι΄ αυτόν με τα καλύ­τερα λόγια, εξαι­ρώ­ντας τον χαρα­κτήρα του, την ακε­ραιό­τητά του και την αγνή αγάπη του για την πατρίδα, τη Σορωνή, τη Ρόδο και την Ελλάδα γενι­κό­τερα.

Η προ­σφορά του Ηλία Τομάζου είναι ανε­κτί­μητη και η τιμή που του απο­νέ­μει σήμερα το δημο­τικό συμ­βού­λιο με ομόφωνη απόφασή του είναι το ελά­χι­στο που θα μπο­ρούσε να προ­σφέ­ρει η Ρόδος σε αυτόν τον χαλ­κέ­ντερο πρε­σβευτή του ελλη­νι­κού πολι­τι­σμού ανά την υφήλιο.