Πώς μπορεί η βιώσιμη ανάπτυξη να γίνει μέρος της καθημερινότητας; – Συνέδριο στη Νίσυρο

Τι λένε στην «Κ» για το συ­νέ­δριο στην «πρά­σι­νη» Νί­συ­ρο ο δή­μαρ­χος του νη­σιού και ο κα­θη­γη­τής Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής Μη­χα­νι­κής στο ΑΠΘ , Δη­μο­σθέ­νης Σα­ρη­γιάν­νης

Στη Νί­συ­ρο, το νησί που προ­σπα­θεί να εφαρ­μό­ζει ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ρο «πρά­σι­νες» λύ­σεις στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά του διορ­γα­νώ­νε­ται από χθες (σ.σ 14/7/2022) και μέχρι τις 17 Ιου­λί­ου ένα εν­δια­φέ­ρον συ­νέ­δριο γύρω από το επί­και­ρο θέμα της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης.

Κύ­ριος στό­χος του συ­μπο­σί­ου «Sustainable Solutions at Times of Transition» (σ.σ Βιώ­σι­μες Λύ­σεις στην Εποχή της Με­τά­βα­σης) το οποίο ο δήμος συν­διορ­γα­νώ­νει με το Αρι­στο­τέ­λειο Πα­νε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης είναι να προ­ω­θή­σει τον επι­στη­μο­νι­κό διά­λο­γο για την υπο­στή­ρι­ξη της αει­φό­ρου δια­χεί­ρι­σης και χρή­σης των φυ­σι­κών πόρων αλλά και τη στρο­φή στη χρήση των ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών με «οδηγό» τα κα­λύ­τε­ρα πα­ρα­δείγ­μα­τα, πρα­κτι­κές και πο­λι­τι­κές σε το­πι­κή, με­σο­γεια­κή, ευ­ρω­παϊ­κή και πα­γκό­σμια κλί­μα­κα.

Κε­ντρι­κός ομι­λη­τής του συ­νε­δρί­ου είναι ο δια­κε­κρι­μέ­νος κα­θη­γη­τής οι­κο­νο­μι­κών, συγ­γρα­φέ­ας μπεστ σέλερ, ακα­δη­μαϊ­κός, ανα­λυ­τής δη­μό­σιας πο­λι­τι­κής και πα­γκό­σμιος ηγέ­της στη βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη, Τζέ­φρι Σακς. Ο κα­θη­γη­τής Σακς είναι Διευ­θυ­ντής του Κέ­ντρου Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης στο Πα­νε­πι­στή­μιο Columbia αλλά και του και Πρό­ε­δρος του Δι­κτύ­ου Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης του Ορ­γα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών.

Η επι­στη­μο­νι­κή ιδιό­τη­τα του δη­μάρ­χου της Νι­σύ­ρου και η ιδέα για το συ­νέ­δριο

Το ότι ο δή­μαρ­χος Νι­σύ­ρου, Χρι­στο­φής Κο­ρω­ναί­ος, είναι επι­στή­μο­νας – χη­μι­κός μη­χα­νι­κός- με πλού­σια κα­ριέ­ρα και με­γά­λη εμπει­ρία στο θέμα της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης είναι ο βα­σι­κός λόγος του συ­γκε­κρι­μέ­νου συ­νε­δρί­ου.

Εκτός από δή­μαρ­χος του όμορ­φου αυτού νη­σιού ο κος Κο­ρω­ναί­ος δι­δά­σκει και το µάθηµα «Ανα­νε­ώ­σιµες Πηγές Ενέρ­γειας» στο µετα­πτυ­χια­κό πρό­γραµµα «Πε­ρι­βάλ­λον και Ανά­πτυ­ξη» του ΕΜΠ. Ο ίδιος γεν­νή­θη­κε και με­γά­λω­σε στη Νί­συ­ρο αλλά οι σπου­δές του τον τα­ξί­δε­ψαν στην Αµερική, και συ­γκε­κρι­μέ­να στο πα­νε­πι­στήµιο Κολούµπια (Columbia University), της Νέας Υόρ­κης, όπου απέ­κτη­σε το πτυ­χίο, το µετα­πτυ­χια­κό και το δι­δα­κτο­ρι­κό του στη σχολή χηµικών µηχα­νι­κών.

Το 1987 προ­σε­λή­φθη στο ερευ­νη­τι­κό κέ­ντρο της με­γα­λύ­τε­ρης χη­μι­κής εται­ρί­ας Dow Chemicals όπου ερ­γά­στη­κε ως ανώ­τε­ρος ερευ­νη­τής. Στο τμήμα Χη­μι­κών Μη­χα­νι­κών του πα­νε­πι­στη­μί­ου Κο­λού­μπια επα­νήλ­θε το 1991 προ­σλη­φθείς ως κα­θη­γη­τής όπου πα­ρέ­μει­νε έως το 1998.

Το 1998, η αγάπη του για τον τόπο κα­τα­γω­γής του, τη Νί­συ­ρο, απο­τέ­λε­σε την κι­νη­τή­ριο δύ­να­μη για τον επα­να­πα­τρι­σμό του και έτσι επέ­τρε­ψε στην Ελ­λά­δα χρη­μα­το­δό­τη­ση από το πρό­γραμ­μα επα­να­πα­τρι­σμού Ελ­λή­νων επι­στη­μό­νων της Γε­νι­κής Γραμ­μα­τεί­ας Ερευ­νάς και Τε­χνο­λο­γί­ας. Πριν από δώ­δε­κα χρό­νια απο­φά­σι­σε να διορ­γα­νώ­σει στον γε­νέ­θλιο τόπο του και ένα συ­νέ­δριο με εκλε­κτούς κα­λε­σμέ­νους γύρω από το θέμα της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης σε μια εποχή που οι επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής στο πε­ρι­βάλ­λον και στη ζωή των αν­θρώ­πων είναι πια χει­ρο­πια­στές.

Μι­λώ­ντας στην «Κ» για αυτή του την ιδέα ο κος Κο­ρω­ναί­ος μας λέει τα εξής: «Η ιδέα μου για ένα συ­νέ­δριο με διε­θνούς φήμης κα­λε­σμέ­νους εφαρ­μό­στη­κε πρώτη φορά το 2010. Έκτο­τε, κάθε δύο χρό­νια δια­κε­κρι­μέ­νοι κα­θη­γη­τές και μέλη της επι­στη­μο­νι­κής κοι­νό­τη­τας άρ­χι­σαν να έρ­χο­νται στη Νί­συ­ρο για να μι­λούν για αυτό το “καυτό” πια ζή­τη­μα. Το 2016, το θέμα του συ­νε­δρί­ου ήταν η κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία. Η κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία είναι άλ­λω­στε κάτι που εφαρ­μό­ζου­με ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ρο στο νησί μας, από την ανα­κύ­κλω­ση και την εξοι­κο­νό­μη­ση ενέρ­γειας μέχρι την πρω­το­πο­ρια­κή μέ­θο­δο της με­τα­τρο­πής του γυα­λιού που απορ­ρί­πτουν οι πο­λί­τες σε μια μορφή άμμου που χρη­σι­μο­ποιεί­ται στα δο­μι­κά υλικά. Φέτος, μετά από την παύση που είχε γίνει την πε­ρί­ο­δο της παν­δη­μί­ας το συ­νέ­δριο διορ­γα­νώ­νε­ται ξανά με ένα πλού­σιο πρό­γραμ­μα 75 πα­ρου­σιά­σε­ων από ισά­ριθ­μους ακα­δη­μαϊ­κούς και πα­νε­πι­στη­μια­κούς κα­θη­γη­τές που ανα­πτύσ­σουν τα θέμα της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης αλλά κυ­ρί­ως προ­τεί­νουν λύ­σεις, μέσα από ρε­α­λι­στι­κές πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές και κοι­νω­νι­κές βιώ­σι­μες πρα­κτι­κές.

Το εύρος των θε­μά­των του συ­νε­δρί­ου είναι πραγ­μα­τι­κά πολύ με­γά­λο και «πιά­νει» από τις οι­κο­λο­γι­κά κα­τα­στρο­φι­κές αν­θρώ­πι­νες πρα­κτι­κές που επι­φέ­ρουν την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή και τα ακραία και­ρι­κά φαι­νό­με­να που πια κά­νουν την εμ­φά­νι­ση τους ολο­έ­να και συ­χνό­τε­ρα, μέχρι την απώ­λεια της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, τις κοι­νω­νι­κές ανι­σό­τη­τες και τη γε­ω­πο­λι­τι­κή αστά­θεια.

«Η ιδέα μου για ένα συ­νέ­δριο Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης εφαρ­μό­στη­κε πρώτη φορά το 2010. Κάθε δύο χρό­νια δια­κε­κρι­μέ­νοι κα­θη­γη­τές και μέλη της επι­στη­μο­νι­κής κοι­νό­τη­τας άρ­χι­σαν να έρ­χο­νται στη Νί­συ­ρο για να μι­λή­σουν για αυτό το καυτό πια και επί­και­ρο θέμα. Το 2016 το θέμα του συ­νε­δρί­ου ήταν η κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία. Η κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία είναι άλ­λω­στε κάτι που εφαρ­μό­ζου­με ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ρο στο νησί μας, από την ανα­κύ­κλω­ση και την εξοι­κο­νό­μη­ση ενέρ­γειας μέχρι την πρω­το­πο­ρια­κή μέ­θο­δο της με­τα­τρο­πής του γυα­λιού το οποίο απορ­ρί­πτουν οι πο­λί­τες, σε μια μορφή άμμου που χρη­σι­μο­ποιεί­ται στα δο­μι­κά υλικά. Φέτος, μετά από την παύση που είχε γίνει την πε­ρί­ο­δο της παν­δη­μί­ας το συ­νέ­δριο διορ­γα­νώ­νε­ται ξανά με ένα πλού­σιο πρό­γραμ­μα 75 πα­ρου­σιά­σε­ων από ισά­ριθ­μους ακα­δη­μαϊ­κούς και πα­νε­πι­στη­μια­κούς κα­θη­γη­τές που ανα­πτύσ­σουν τα θέμα της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης προ­τεί­νο­ντας ταυ­τό­χρο­να λύ­σεις».

Mερικά από τα θέ­μα­τα που πέ­φτουν στο τρα­πέ­ζι του συ­νε­δρί­ου

Μια ιδέα του τι συ­ζη­τεί­ται σε αυτό το συ­νέ­δριο μας έδωσε ο Δη­μο­σθέ­νης Σα­ρη­γιάν­νης, κα­θη­γη­τής Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής Μη­χα­νι­κής στο τμήμα Χη­μι­κών Μη­χα­νι­κών στο ΑΠΘ.

Όπως λέει ο ίδιος στην «Κ»: «Οι δικές μου ομι­λί­ες πε­ρι­στρέ­φο­νται γύρω από το βα­σι­κό θέμα το οποίο βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο της επι­στη­μο­νι­κής μου έρευ­νας- τη σχέση συν­θη­κών πε­ρι­βάλ­λο­ντος και υγεί­ας. Η πρώτη ομι­λία ( “The climate exposome”- “ To κλι­μα­τι­κό εκ­θε­σί­ω­μα” ) επι­κε­ντρώ­νε­ται στο πως επη­ρε­ά­ζει  η κλι­μα­τι­κή κρίση την υγεία του αν­θρώ­που, ανά­λο­γα με το γε­ω­γρα­φι­κό ση­μείο όπου βρί­σκε­ται, τη χρο­νι­κή στιγ­μή, την ηλι­κία του κ.ο.κ

Οι κά­τοι­κοι της Με­σο­γεί­ου επη­ρε­ά­ζο­νται ήδη στο κομ­μά­τι της υγεί­ας τους από την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή. Ας δούμε το θέμα των κα­λο­και­ρι­νών πυρ­κα­γιών που χτυ­πούν έντο­να και τη χώρα μας και πόσο επι­βα­ρύ­νουν την ποιό­τη­τα του αέρα ει­δι­κά στις πε­ριο­χές που κα­τοι­κούν οι πλη­γέ­ντες από τις φω­τιές.

»Και φυ­σι­κά, δεν είναι μόνο το θέμα του αέρα αλλά και τι περ­νά­ει στο οι­κο­σύ­στη­μα μετά από αυτές τις πυρ­κα­γιές. Επί­σης, η αυ­ξη­μέ­νη ατμο­σφαι­ρι­κή ρύ­παν­ση σε συν­δυα­σμό με την αυ­ξη­μέ­νη θερ­μο­κρα­σία τα κα­λο­καί­ρια, έχει απο­δει­χτεί επι­βα­ρυ­ντι­κός πα­ρά­γο­ντας για την υγεία και ει­δι­κά των πιο ηλι­κιω­μέ­νων αν­θρώ­πων.

»Υπάρ­χει επί­σης και η case study πια πε­ρί­πτω­ση που πρω­το­έ­κα­νε την εμ­φά­νι­ση της το 2011, στα πρώτα χρό­νια της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης, με την καύση ακα­τάλ­λη­λων ξύλων σε τζά­κια σπι­τιών, για θέρ­μαν­ση, λόγω της ενερ­γεια­κής φτώ­χειας. Αυτή η κά­κι­στη πρα­κτι­κή και για το πε­ρι­βάλ­λον και για την υγεία μας, είναι κάτι που φο­βό­μα­στε ότι εν­δε­χο­μέ­νως θα συμ­βεί και το φε­τι­νό χει­μώ­να λόγω όλων αυτών των προ­βλη­μά­των που υπάρ­χουν στον τομέα της ενέρ­γειας.

Στη δεύ­τε­ρη ομι­λία ( “Towards the development of safe and sustainable by design chemicals, materials and products” – «Προς την ανά­πτυ­ξη ασφα­λών και βιώ­σι­μων χη­μι­κών, υλι­κών και προ­ϊ­ό­ντων σχε­δια­σμού) θα ανα­πτύ­ξω το θέμα του πως τα προ­ϊ­ό­ντα που χρη­σι­μο­ποιού­με πρέ­πει να πε­ριέ­χουν ολο­έ­να και λι­γό­τε­ρα χη­μι­κά υλικά, να είναι ολο­έ­να και λι­γό­τε­ρο το­ξι­κά για τον άν­θρω­πο και το πε­ρι­βάλ­λον, να απαι­τεί­ται ολο­έ­να και λι­γό­τε­ρη ενέρ­γεια για την πα­ρα­γω­γή τους κ.ο.κ. Μι­λά­με για κάτι που έχει ήδη αρ­χί­σει να γί­νε­ται μέρος της στρα­τη­γι­κής της Ε.Ε. όσον αφορά στη βιω­σι­μό­τη­τα. Οι επι­στή­μο­νες δη­μιουρ­γού­με για τη βιο­μη­χα­νία και τους δη­μό­σιους φο­ρείς τα ερ­γα­λεία για αυτή τη με­τά­βα­ση».

Πηγή  kathimerini.gr

Δή­μη­τρα Τρια­ντα­φύλ­λου