Στην ίδρυση Οργανισμού Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμού (DMMO) προχωρά η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Αίτημα να χαρα­κτη­ρι­στεί το Νότιο Αιγαίο ως πρό­τυ­πος προ­ο­ρι­σμός, θα υπο­βλη­θεί στο Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού, στο πλαίσιο του νέου νόμου

Στη λήψη από­φα­σης για την ίδρυση Οργα­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης και Προ­ώ­θη­σης Προ­ο­ρι­σμού (DMMO) στο Νότιο Αιγαίο, στο πλαίσιο του νέου νόμου 4875/2021 προέβη το Περι­φε­ρειακό Συμ­βού­λιο, το οποίο συνε­δρί­ασε το μεση­μέρι της Παρα­σκευής με τηλε­διά­σκεψη.

Οι DMMO απο­τε­λούν διεθνώς μια επι­τυ­χη­μένη και δια­δο­μένη δομή. Λει­τουρ­γούν αυστηρά τεχνο­κρα­τικά με ιδιωτικο-οικονομικά κρι­τή­ρια, δια­σφα­λί­ζουν την εμπλοκή και τον συντο­νι­σμό όλων όσων δια­μορ­φώ­νουν το του­ρι­στικό προϊόν, είναι ευέ­λι­κτοι στις απο­φά­σεις, δια­χει­ρί­ζο­νται το προϊόν, παρα­κο­λου­θούν συστη­μα­τικά με νέα σύγ­χρονα εργα­λεία τις αλλαγές στις τάσεις της αγοράς, τις γεω­γρα­φι­κές αγορές, τον αντα­γω­νι­σμό, και τις καλές διεθνώς πρα­κτι­κές. Η δημιουρ­γία ενός DMMO όχι μόνο θα ανα­δια­μορ­φώ­σει στην πράξη την οργα­νω­τική δομή του του­ρι­σμού στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, αλλά μεσο­μα­κρο­πρό­θε­σμα θα ενδυ­να­μώ­σει τη θέση των νησιών στην παγκό­σμια του­ρι­στική αγορά.

 

Αξίζει να σημειω­θεί ότι η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου είναι η πρώτη Περι­φέ­ρεια της χώρας όπου συστά­θηκε και λει­τούρ­γησε επι­τυ­χη­μένα ένα άτυπο DMMO, ήδη από το καλο­καίρι του 2020, εν μέσω παν­δη­μίας COVID-19. Η “Πρω­το­βου­λία για τον Του­ρι­σμό στο Νότιο Αιγαίο”, στην οποία συμ­με­τεί­χαν η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, ο Δήμος Ρόδου και όλοι οι τοπικοί φορείς του του­ρι­σμού και των εργα­ζο­μέ­νων στον κλάδο, υπα­γο­ρεύ­τηκε από την ανάγκη να υπάρξει έγκαι­ρος εντο­πι­σμός, πρόληψη και δια­χεί­ριση κρίσεων επι­κοι­νω­νίας που εν μέσω παν­δη­μίας, θα μπο­ρού­σαν να προ­κα­λέ­σουν αρνη­τική δημο­σιό­τητα για τον προ­ο­ρι­σμό τόσο σε διεθνές όσο και εθνικό επίπεδο, παράλ­ληλα με την προ­ώ­θηση θετικών ειδή­σεων προς συγκε­κρι­μένα κοινά-στόχους που συν­δρά­μουν καθο­ρι­στικά στην εξέλιξη της ζήτησης για τον προ­ο­ρι­σμό.

Ειση­γού­με­νος το θέμα ο Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Κυκλά­δων Γιώργος Λεο­ντα­ρί­της τόνισε πως « Η απόλυτα επι­τυ­χη­μένη λει­τουρ­γία της Πρω­το­βου­λίας για τον Του­ρι­σμό στο Νότιο Αιγαίο, απέ­δειξε σε όλους

μας έμπρα­κτα τα οφέλη και τις συνέρ­γειες που δημιουρ­γού­νται όταν το σύνολο των εμπλε­κο­μέ­νων (stakeholders) που συν­θέ­τουν το του­ρι­στικό προϊόν συστρα­τεύ­ο­νται κάτω από μια ενιαία ομπρέλα.

Ποια ήταν η ανάγκη δημιουρ­γίας της Ομάδας αυτής; Μέσα από έναν τεχνο­κρα­τικά δομη­μένο μηχα­νι­σμό δια­χεί­ρι­σης να δια­σφα­λι­στεί μία και ενιαία φωνή η οποία θα εκφρά­ζει επίσημα το Νότιο Αιγαίο. Δηλαδή, η αποφυγή πολλών δια­φο­ρε­τι­κών φωνών που μη τεκ­μη­ριω­μένα και μη τεχνο­κρα­τικά θα ήταν πιθανό να τραυ­μα­τί­σουν την εικόνα του προ­ο­ρι­σμού. Δεν υπάρχει αμφι­βο­λία ότι η Ομάδα λει­τούρ­γησε άτυπα ως μέρος ενός Οργα­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Προ­ο­ρι­σμού (DMMO), αφού τότε δεν υπήρχε ακόμα το νομικό πλαίσιο που θα μας έδινε τη δυνα­τό­τητα να δημιουρ­γή­σουμε και να την εντά­ξουμε σε μια τέτοια δομή. Ο πρό­σφα­τος Νόμος 4875/2021 μας δίνει πλέον την δυνα­τό­τητα η Περι­φέ­ρεια να προ­χω­ρή­σει στην δημιουρ­γία ενός Οργα­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης και Προ­ώ­θη­σης Προ­ο­ρι­σμού, πάντα λαμ­βά­νο­ντας υπ’ όψη τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της Περι­φέ­ρειας μας».

 

Ο Περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, στην τοπο­θέ­τησή του ανέφερε πως η «Περι­φέ­ρεια έχει ήδη υλο­ποι­ή­σει το DMMO στην πράξη και τώρα νομο­θε­τεί­ται. Η “Πρω­το­βου­λία για τον Του­ρι­σμό” ήταν ο προ­πο­μπός και ήρθαν υπέροχα απο­τε­λέ­σματα. Τα νησιά μας από το 2016, κάθε χρόνο σπάνε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο. Όμως για μένα, το μεγα­λύ­τερο ρεκόρ ήταν το 2020, το μεγα­λύ­τερο ρεκόρ του του­ρι­σμού παγκο­σμίως. Και τότε φάνηκε ποιοι είχαν σχέδιο και τα κότσια να το υλο­ποι­ή­σουν, έχοντας απέ­να­ντί τους μια μερίδα της κοι­νω­νίας που “έγδερνε” καθη­με­ρινά, ψάχνο­ντας να βρει τα λάθη σε μια μονα­δική, πρω­τό­γνωρη καται­γίδα. Ήταν αδια­νό­ητο το ρεκόρ του 2020.Με τη στάση, τη συμπε­ρι­φορά, την αυτο­πε­ποί­θηση, τις λύσεις και την προ­ε­τοι­μα­σία, κερ­δί­σαμε την εμπι­στο­σύνη της του­ρι­στι­κής αγοράς σε όλη την Ευρώπη, για να μην πω παγκο­σμίως. Απο­δεί­ξαμε ότι είμαστε ένας ώριμος προ­ο­ρι­σμός σε χέρια σοβαρά, που έδιναν λύσεις. Έτσι, κατα­φέ­ραμε τα νησιά μας να μείνουν όρθια, να έχουν εισό­δημα».

O Περι­φε­ρειάρ­χης πρό­σθεσε πως εκτός από το αίτημα για την έγκριση της σύστα­σης DMMO, στον Υπουργό Του­ρι­σμού θα υπο­βλη­θεί και το αίτημα o DMMO του Νοτίου Αιγαίου να χαρα­κτη­ρι­στεί πρό­τυ­πος (για τους πρό­τυ­πους προ­ο­ρι­σμούς η νομο­θε­σία προ­βλέ­πει σειρά προ­νο­μίων), λέγο­ντας χαρα­κτη­ρι­στικά πως «το δικαί­ωμα, ο πρω­τα­θλη­τής του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, να χαρα­κτη­ρι­στεί πρό­τυ­πος προ­ο­ρι­σμός, το κέρδισε με δουλειά και απο­τε­λέ­σματα που ήρθαν μόνο μετά από συλ­λο­γικό αγώνα όλης της κοι­νω­νίας».

Επι­συ­νά­πτε­ται η εισή­γηση του Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη Κυκλά­δων Γιώργου Λεο­ντα­ρίτη

1. Η ανάγκη θωρά­κι­σης του Του­ρι­σμού στο Νότιο Αιγαίο

Η κρίση που βιώνει τα τελευ­ταία δύο χρόνια η παγκό­σμια του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία λόγω της παν­δη­μίας, και ως απο­τέ­λε­σμα και η ελλη­νική οικο­νο­μία, πρέπει όχι μόνο να μας κάνει πιο δυνα­τούς, αλλά κυρίως να απο­τε­λέ­σει κατα­λύτη αλλαγών που θα θωρα­κί­σουν την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα μιας βιο­μη­χα­νίας που στη­ρί­ζει το 97% του ΑΕΠ των νησιών μας.

 

Σημα­ντικό κομμάτι αυτής της θωρά­κι­σης απο­τε­λεί η εκ βάθρων αλλαγή και ο εκσυγ­χρο­νι­σμός της οργα­νω­τι­κής δομής του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος, και της δια­χεί­ρι­σης του κάθε του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού. Χρεια­ζό­μα­στε ευέ­λι­κτες, τεχνο­κρα­τι­κές, αλλά ταυ­τό­χρονα και πολυ­συλ­λε­κτι­κές δομές, ικανές αφενός να αντι­κα­το­πτρί­ζουν την πολυ­σύν­θετη φύση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος δηλαδή της εμπει­ρίας που βιώνει ο επι­σκέ­πτης μας, αφε­τέ­ρου να μπορούν να αντα­πε­ξέλ­θουν στις συνε­χείς αλλαγές της συμπε­ρι­φο­ράς των κατα­να­λω­τών και της ζήτησης.

 

2. Η Πρω­το­βου­λία Του­ρι­σμού ως επι­τυ­χη­μένο παρά­δειγμα (μέρους ενός DMO)

Η απόλυτα επι­τυ­χη­μένη λει­τουρ­γία της Πρω­το­βου­λίας για τον Του­ρι­σμό στο Νότιο Αιγαίο, απέ­δειξε σε όλους μας έμπρα­κτα τα οφέλη και τις συνέρ­γειες που δημιουρ­γού­νται όταν το σύνολο των εμπλε­κο­μέ­νων (stakeholders) που συν­θέ­τουν το του­ρι­στικό προϊόν συστρα­τεύ­ο­νται κάτω από μια ενιαία ομπρέλα.

Ποια ήταν η ανάγκη δημιουρ­γίας της Ομάδας αυτής; Μέσα από έναν τεχνο­κρα­τικά δομη­μένο μηχα­νι­σμό δια­χεί­ρι­σης να δια­σφα­λι­στεί μία και ενιαία φωνή η οποία θα εκφρά­ζει επίσημα το Νότιο Αιγαίο. Δηλαδή, η αποφυγή πολλών δια­φο­ρε­τι­κών φωνών που μη τεκ­μη­ριω­μένα και μη τεχνο­κρα­τικά θα ήταν πιθανό να τραυ­μα­τί­σουν την εικόνα του προ­ο­ρι­σμού. Η λει­τουρ­γία εστίασε: (1) Στον έγκαιρο εντο­πι­σμό, την πρόληψη, την δια­χεί­ριση κρίσεων επι­κοι­νω­νίας που θα μπο­ρού­σαν να προ­κα­λέ­σουν αρνη­τική δημο­σιό­τητα για τον προ­ο­ρι­σμό τόσο σε διεθνές όσο και εθνικό επίπεδο, και (2) στην προ­ώ­θηση θετικών ειδή­σεων προς συγκε­κρι­μένα κοινά-στόχους που συν­δρά­μουν καθο­ρι­στικά στην εξέλιξη της ζήτησης για τον προ­ο­ρι­σμό.

Δεν υπάρχει αμφι­βο­λία ότι η Ομάδα λει­τούρ­γησε άτυπα ως μέρος ενός Οργα­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Προ­ο­ρι­σμού (DMMO), αφού τότε δεν υπήρχε ακόμα το νομικό πλαίσιο που θα μας έδινε τη δυνα­τό­τητα να δημιουρ­γή­σουμε και να την εντά­ξουμε σε μια τέτοια δομή.

Ο πρό­σφα­τος Νόμος 4875/2021 μας δίνει πλέον την δυνα­τό­τητα η Περι­φέ­ρεια να προ­χω­ρή­σει στην δημιουρ­γία ενός Οργα­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης και Προ­ώ­θη­σης Προ­ο­ρι­σμού, πάντα λαμ­βά­νο­ντας υπ’ όψη τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της Περι­φέ­ρειας μας.

3. To γενικό πλαίσιο λει­τουρ­γίας με βάση τις οδηγίες του UNWTO

Οι DMMO απο­τε­λούν διεθνώς μια επι­τυ­χη­μένη και δια­δο­μένη δομή. Λει­τουρ­γούν αυστηρά τεχνο­κρα­τικά με ιδιωτικο-οικονομικά κρι­τή­ρια, δια­σφα­λί­ζουν την εμπλοκή και τον συντο­νι­σμό όλων όσων δια­μορ­φώ­νουν το του­ρι­στικό προϊόν, είναι ευέ­λι­κτοι στις απο­φά­σεις, δια­χει­ρί­ζο­νται το προϊόν, παρα­κο­λου­θούν συστη­μα­τικά με νέα σύγ­χρονα εργα­λεία τις αλλαγές στις τάσεις της αγοράς, τις γεω­γρα­φι­κές αγορές, τον αντα­γω­νι­σμό, και τις καλές διεθνώς πρα­κτι­κές. Η διεθνής πρα­κτική αλλά και η θεσμική περι­γραφή του πλαι­σίου ενός DMMO ανα­λύ­ε­ται από τον Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Του­ρι­σμού (UNWTO) σε εξει­δι­κευ­μένο οδηγό “UNWTO Guidelines for Institutional Strengthening of Destination Management Organizations (DMOs) – Preparing DMOs for new challenges (UNWTO, 2019). Ο οδηγός παρα­πέ­μπει σε έναν πολύ-συμμετοχικό οργα­νι­σμό ο οποίος βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο του προ­ο­ρι­σμού και επι­δει­κνύει ικα­νό­τη­τες σε τρείς βασι­κούς άξονες: (1) Στρα­τη­γική Ηγεσία, (2) Απο­τε­λε­σμα­τική λει­τουρ­γία, και (3) Απο­δο­τική Δια­κυ­βέρ­νηση. Καθο­ρι­στικό σημείο θεω­ρεί­ται η οργα­νω­τική δομή του, που περι­κλείει δια­φο­ρε­τι­κούς φορείς και κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους καλύ­πτο­ντας όλο το οικο­σύ­στημα των εμπλε­κο­μέ­νων του προ­ο­ρι­σμού (stakeholders) και συνάμα διευ­κο­λύ­νει συνέρ­γειες στην κατεύ­θυνση του συλ­λο­γι­κού ορά­μα­τος και της βιώ­σι­μης στρα­τη­γι­κής ανά­πτυ­ξης για τον τόπο.

 

4. Οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες και ο στρα­τη­γι­κός ρόλος του DMMO της Περι­φέ­ρειας

Η δημιουρ­γία ενός DMMO όχι μόνο θα ανα­δια­μορ­φώ­σει στην πράξη την οργα­νω­τική δομή του του­ρι­σμού στην Περι­φέ­ρεια μας, αλλά μεσο­μα­κρο­πρό­θε­σμα θα ενδυ­να­μώ­σει τη θέση των νησιών μας στην παγκό­σμια του­ρι­στική αγορά.

 

Ταυ­τό­χρονο όμως, ο σχε­δια­σμός, η δομή, και οι λει­τουρ­γίες του πρέπει να αντι­κα­το­πτρί­ζουν την ιδιαι­τε­ρό­τητα που έχει το Νότιο Αιγαίο ως του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός. Ένας περι­φε­ρεια­κός προ­ο­ρι­σμός που δια­θέ­τει έναν μεγάλο αριθμό ήδη κατα­ξιω­μέ­νων διεθνώς νησιώ­τι­κων του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών με ιδιαί­τερη βαρύ­τητα στην παγκό­σμια του­ρι­στική αγορά. Τα brands των νησιών μας είναι ήδη γνωστά και κατα­ξιω­μένα στο μυαλό των κατα­να­λω­τών και απο­τε­λεί ευθύνη όλων μας να συνε­χί­σουν να είναι.

 

Με δεδο­μένο ότι ο Νόμος δίνει τη δυνα­τό­τητα σε κάθε Δήμο να προ­χω­ρή­σει στην δημιουρ­γία DMMO είναι προ­φα­νές ότι ο Περι­φε­ρεια­κός DMMO θα πρέπει, ως προς την σχέση του με τους δημο­τι­κούς DMMO, να έχει έναν δια­κριτά ξεκά­θαρο επι­τε­λικό αλλά και υπο­βοη­θη­τικό ρόλο. Αν και η ορι­στι­κο­ποί­ηση των λει­τουρ­γιών του Περι­φε­ρεια­κού DMMO θα πρέπει να απο­τε­λέ­σει αντι­κεί­μενο εξει­δι­κευ­μέ­νης μελέτης, εκτι­μάμε σε αυτή τη φάση, ότι ο ρόλος του θα πρέπει να κινηθεί στους παρα­κάτω άξονες:

 

· Δημιουρ­γία και παροχή στα νησιά τεχνο­γνω­σίας αλλά και νέων εργα­λείων ανά­λυ­σης, παρα­κο­λού­θη­σης της αγοράς, και προ­σέγ­γι­σης νέων αγορών.

· Υλο­ποί­ηση έργων ψηφια­κού ανα­σχη­μα­τι­σμού προς χρήση από κάθε νησί.

· Έκπό­νηση στρα­τη­γι­κού σχεδίου βιώ­σι­μης του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης.

· Τεχνο­κρα­τική συν­δρομή στην ανά­πτυξη νέων του­ρι­στι­κών προ­ϊ­ό­ντων.

· Δημιουρ­γία μηχα­νι­σμών έγκαι­ρου εντο­πι­σμού, πρό­λη­ψης, δια­χεί­ρι­σης κρίσεων επι­κοι­νω­νίας που θα μπο­ρού­σαν να προ­κα­λέ­σουν αρνη­τική δημο­σιό­τητα για τον προ­ο­ρι­σμό τόσο σε διεθνές όσο και εθνικό επίπεδο, αλλά και η προ­ώ­θηση θετικών ειδή­σεων προς συγκε­κρι­μένα κοινά-στόχους που συν­δρά­μουν καθο­ρι­στικά στην εξέλιξη της ζήτησης για τον προ­ο­ρι­σμό. Εδώ εντάσ­σε­ται στον DMMO η λει­τουρ­γία της Ομάδας Πρω­το­βου­λίας για τον Του­ρι­σμό στο Νότιο Αιγαίο.

· Επι­στη­μο­νική, συμ­βου­λευ­τική και τεχνική υπο­στή­ριξη της Περι­φέ­ρειας αλλά και των επι­μέ­ρους δημο­τι­κών DMMO σε θέματα προ­βο­λής και προ­ώ­θη­σης στην του­ρι­στική αγορά.

· Προ­σέγ­γιση φορέων του ιδιω­τι­κού τομέα για υλο­ποί­ηση προ­γραμ­μά­των συν­δια­φή­μι­σης με τους εκά­στοτε DMMO κάθε νησιού.

· Ο συντο­νι­σμός και η δημιουρ­γία συνέρ­γειας σε διά­φο­ρες δράσεις προ­ώ­θη­σης. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να γίνει ξεκά­θαρο ότι η ευθύνη προ­ώ­θη­σης αφορά το κάθε νησί ξεχω­ρι­στά. Ο ρόλος της περι­φέ­ρειας σε αυτό το θέμα είναι ξεκά­θαρα επι­τε­λι­κός, τεχνο­κρα­τι­κός και συμ­βου­λευ­τι­κός. Θα δώσει τεχνο­γνω­σία και κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές, αλλά και μέσα από την δική της καμπά­νια (η οποία εστιά­ζει σε νησιά και όχι γενικά στο Νότιο Αιγαίο) θα δημιουρ­γή­σει συνέρ­γειες αυξά­νο­ντας την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της προς τον τελικό κατα­να­λωτή.

 

Ο Νόμος δίνει τη δυνα­τό­τητα η Κ2 ως Ανα­πτυ­ξια­κός Οργα­νι­σμός του άρθρου 2 του ν. 4674/2020 (Α’ 53) να λει­τουρ­γή­σει και ως Οργα­νι­σμός Δια­χεί­ρι­σης και Προ­ώ­θη­σης Προ­ο­ρι­σμού μετά από απόφαση του Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λίου και στη συνέ­χεια με τρο­πο­ποί­ηση του κατα­στα­τι­κού της σκοπού με απόφαση της γενικής συνέ­λευ­σης των μετόχων της.