Εκλογές με απλή αναλογική μετά από 72-73 χρόνια

Τα επι­χει­ρή­ματα του Αλέ­ξαν­δρου Παπα­να­στα­σίου, πριν από έναν αιώνα.

————————————————————————————————————————————-

Τώρα -το 2022- που συμπλη­ρώ­νο­νται 100 χρόνια από την εθνική συμφορά της μικρα­σια­τι­κής κατα­στρο­φής, αισθά­νο­μαι την ανάγκη, να κάνω μια ιστο­ρική ανα­δρομή στις εκλογές της 1ης Νοέμβρη 1920, που έγιναν με καλ­πο­νο­θευ­τικό νόμο. Θαυ­μά­στε :

Σε όλη την τότε Επι­κρά­τεια :

οι Φιλε­λεύ­θε­ροι πήραν 50,31 % (πλειο­ψη­φία) και εξέ­λε­ξαν 118 βου­λευ­τές. Δεν εκλέ­χθηκε βου­λευ­τής ούτε ο Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος !

η Ενωμένη Αντι­πο­λί­τευση πήρε 49,36 % (μειο­ψη­φία) – εξέλεξε 251 βου­λευ­τές ! Γι’ αυτό το εξαμ­βλω­μα­τικό εκλο­γικό απο­τέ­λε­σμα, ο Αλέξ. Παπα­να­στα­σίου έγραψε :

« … η μειο­ψη­φία του λαού εισήλ­θεν εις την Βουλήν ως πλειο­ψη­φία και εκα­νό­νι­σεν

των πολι­τι­κών του κράτους, αντι­θέ­τως προς την θέλησιν της πλειο­ψη­φίας, δια να απαλήξη εις την ΜΕΓΑΛΗΝ ΕΘΝΙΚΗΝ ΣΥΜΦΟΡΑΝ !».

Μετά τη μικρα­σια­τική κατα­στροφή του Ελλη­νι­σμού, ο Αλεξ/δρος Παπα­να­στα­σίου έγραψε στο βιβλίο «Δημο­κρα­τία και εκλο­γι­κόν σύστημα» :

« … Δημο­κρα­τία απο­βλέ­πουσα εις την εξα­σφά­λι­σιν πραγ­μα­τι­κής ελευ­θε­ρίας και ισο­πο­λι­τείας, εις την χρη­σι­μο­ποί­η­σιν του κράτους προς εξύ­ψω­σιν των πολλών, δηλ. εκτει­νό­με­νην εις όλον τον κρα­τι­κόν οργα­νι­σμόν, τον οικο­νο­μι­κόν και κοι­νω­νι­κόν εν γένει βίον και τας διε­θνείς με τα άλλα κράτη σχέσεις. Υπό την ευρυ­τά­την αυτήν έννοιαν, η Δημο­κρα­τία περι­λαμ­βά­νει ολό­κλη­ρον σύστημα πολι­τι­κών αρχών, μεταξύ των οποίων ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑΝ ΘΕΣΙΝ ΚΑΤΕΧΕΙ Η ΜΕΤΑΡΡΥΘ- ΜΙΣΙΣ ΤΟΥ ΕΚΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ, δια της καθιε­ρώ­σεως ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΗΣ αντί­προ­σω­πεύ­σεως».

Με την συνταγ­μα­τική ανα­θε­ώ­ρηση 1925 / 1926 καθιε­ρώ­θηκε η ανα­λο­γική ως πάγιο εκλο­γικό σύστημα και με τον σχετικό νόμο 3363 / 1926 έγιναν οι βου­λευ­τι­κές εκλογές, στις 7 Νοέμβρη 1926. Και με παραλ­λαγή του ανα­λο­γι­κού συστή­μα­τος, με το Ν.5493/1932 (προ­θά­λα­μος της ενι­σχυ­μέ­νης ανα­λο­γι­κής) πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν οι εκλογές από το 1932, μέχρι και το 1950.

Τώρα – το 2022 ή το 2023 – πρό­κει­ται να γίνουν οι εκλογές με ΑΠΛΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΗ, μετά από 72 – 73 χρόνια.

Με το που ανα­δεί­χθηκε πρω­θυ­πουρ­γός ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, φρό­ντισε να ψηφι­στεί σύστημα ενι­σχυ­μέ­νης ανα­λο­γι­κής – με πρι­μο­δό­τηση δεκάδων εδρών στο πρώτο κόμμα – δηλώ­νο­ντας, ότι θα σπεύσει αμέσως σε νέες εκλογές, με τον δικό του νόμο, για να σχη­μα­τί­σει πάλι αυτο­δύ­ναμη κυβέρ­νηση της Ν.Δ – λογα­ριά­ζο­ντας χωρίς τον «ξενο­δόχο», δηλαδή χωρίς την ετυ­μη­γο­ρία του ελλη­νι­κού λαού.

Για αυτο­δυ­να­μία της Ν.Δ και ο Αντώνης Σαμαράς οδήγησε την χώρα σε πρόωρες εκλογές το Μάη του 2012, αλλά οι έλληνες πολίτες του έδωσαν 18,5 % …

Δυστυ­χώς στην Ελλάδα – και μετά την δικτα­το­ρία, μέχρι και σήμερα – η βασική λει­τουρ­γία της Δημο­κρα­τίας μας, οι βου­λευ­τι­κές εκλογές, δεν απο­τε­λεί σταθερό και απόλυτα σεβαστό απ’ όλο το πολι­τικό σύστημα θεσμό και τον χει­ρί­ζε­ται ο εκά­στοτε πρω­θυ­πουρ­γός με σκο­πι­μό­τητα, που υπα­γο­ρεύ­ε­ται από πολι­τικό του συμ­φέ­ρον :

Όποτε συμ­φέ­ρει εκείνον προ­κη­ρύσ­σο­νται πρόωρες εκλογές.

Όποιος εκλο­γι­κός νόμος τον συμ­φέ­ρει, ψηφί­ζε­ται.

Τι κι αν το Σύνταγμα προ­βλέ­πει την εφαρ­μογή του στις μεθε­πό­με­νες εκλογές. Ε και ; Ο πρω­θυ­πουρ­γός, δεν περι­μέ­νει να δει ποια θα είναι η ετυ­μη­γο­ρία του λαού και πως θα εφαρ­μο­στούν οι σχε­τι­κές δια­τά­ξεις του Συντάγ­μα­τος, με τις διε­ρευ­νη­τι­κές εντολές, σπεύδει να δηλώσει, ότι «θα πάει παρα­κάτω».

Αυτός είναι ο σεβα­σμός των αυτο­δύ­να­μων πρω­θυ­πουρ­γών προς τους θεσμούς …

Σε άλλες δημο­κρα­τι­κές χώρες οι εκλογές γίνο­νται στην συνταγ­μα­τική προ­θε­σμία και τους εκλο­γι­κούς νόμους δεν τους αλλά­ζουν «σαν τα που­κά­μισα» οι πρω­θυ­πουρ­γοί.

Πως να ξεχα­στεί η απόλυτη σκο­πι­μό­τητα του Κων­στα­ντί­νου Καρα­μανλή, που ψήφισε τον εκτρω­μα­τικό νόμο 3457 / 1955, με το περί­φημο «τρι­φα­σικό» εκλο­γικό σύστημα, με το οποίο στις εκλογές της 19ης Φλεβάρη 1956 :

– η Δημο­κρα­τική Ένωση ήλθε πρώτη, με 48,15 % και πήρε 132 έδρες, ενώ

– η Ε.Ρ.Ε (του Καρα­μανλή) δεύτερη, με 47,33 % και πήρε 165 έδρες ! Αυτο­δυ­να­μία με

απόλυτη περι­φρό­νηση και ανα­τροπή της λαϊκής ετυ­μη­γο­ρίας !

Αυτού του τύπου τους «παντο­δύ­να­μους» πρω­θυ­πουρ­γούς, των καλ­πο­νο­θευ­τι­κών συστη­μά­των, γράφει ο Αλέ­ξαν­δρος Παπα­να­στα­σίου, πως πρέπει να τους περιο­ρί­ζει η εφαρ­μογή της ΑΝΑΛΟΓΙΚΗΣ εκπρο­σώ­πη­σης στο Κοι­νο­βού­λιο, όχι μόνο γιατί αυτό απο­τε­λεί την ανό­θευτη κατα­γραφή του πολι­τι­κού φρο­νή­μα­τος των εκλο­γέων, αλλά και

γιατί περιο­ρί­ζει – σε λογικά πλαίσια – την «παντο­δυ­να­μία» των πρω­θυ­πουρ­γών,

εξο­μα­λύ­νει τον συσχε­τι­σμό των πολι­τι­κών δυνά­μεων, δια­μορ­φώ­νο­ντας ήπιο κλίμα

εξυ­γιαί­νει το πολι­τικό σύστημα, με «αγνό­τερη διε­ξα­γωγή των εκλογών» κ.λ.π.

Εγώ θα προ­σθέσω, πως η ενι­σχυ­μένη ανα­λο­γική είναι στα μέτρα συστή­μα­τος δύο κομ­μά­των (δικομ­μα­τι­σμός) & εξωθεί την πολι­τική ζωή στην ακραία πόλωση, που είναι ιδιαί­τερα επι­ζή­μια για την εθνική συνεν­νό­ηση – σε κρίσιμα ζητή­ματα – και την εθνική ομο­ψυ­χία, που επι­βάλ­λε­ται να σφυ­ρη­λα­τούν οι δημο­κρα­τι­κοί θεσμοί.

Η ενι­σχυ­μένη ανα­λο­γική «σπρώ­χνει» τους εκλο­γείς προς τα δύο κόμματα, γιατί θεωρούν πως κάθε άλλη επιλογή θα είναι χαμένη ψήφος.

Η απλή ανα­λο­γική απο­δο­μεί την «θεωρία» της χαμένης ψήφου και όπως υποστη- ρίζει ο Αλέ­ξαν­δρος Παπα­να­στα­σίου, τονώνει το ενδια­φέ­ρον των πολιτών για τις εκλογές.

Τις απόψεις που γράφω σήμερα, υπο­στή­ριζα και από το βήμα της Βουλής, όταν : – το 1989 τάχθηκα κατά του + 1 στην πρώτη κατα­νομή, που νόθευε την αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας (κατά την συζή­τηση του εκλο­γι­κού νόμου 1847 / 1989),

-στις αρχές του 2004, κατά την ψήφιση του εκλο­γι­κού νόμου 3231 / 2004, όταν είχα ταχθεί υπέρ της προ­σαρ­μο­γής στην Ελλάδα του ανα­λο­γι­κού γερ­μα­νι­κού μοντέ­λου.

Αλλά και όταν ψήφιζε ο κ. Κυρ. Μητσο­τά­κης τον δικό του νόμο, τότε αρθρο­γρά­φησα, υπέρ της απλής ανα­λο­γι­κής, αν όλα τα κόμματα πάρουν ποσοστά μικρό­τερα του 40%. Και υπέρ περιο­ρι­σμέ­νης πρι­μο­δό­τη­σης στο πρώτο κόμμα, όταν αυτό πάρει ποσοστό πάνω από 40 %, με το οποίο ο λαός θα έχει εκφρά­σει την σαφή προ­τί­μηση του στο πρώτο κόμμα, ώστε αυτό να είναι πυλώνας της κυβέρ­νη­σης (που θα σχη­μα­τι­στεί μετά τις εκλογές) και να μην βρεθεί στην αντι­πο­λί­τευση.

4 / 5 / 2022

Κοσμάς Σφυρίου.