Β. Κορκίδης: «Ζητούμενο η ικανοποίηση των δίκαιων αιτημάτων των ανθρώπων της αγοράς»

«Οι προ­τε­ραιό­τη­τες που πρέπει να υπη­ρε­τή­σει η νέα Κυβέρ­νηση είναι η υπερ­φο­ρο­λό­γηση, η διευ­θέ­τηση του εσω­τε­ρι­κού χρέους της αγοράς, η ρευ­στό­τητα, το ασφα­λι­στικό, η ανα­θέρ­μανση του κοι­νω­νι­κού δια­λό­γου, καθώς και η καθιέ­ρωση ενός δίκαιου και φιλικού επι­χει­ρη­μα­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος, ώστε να μπο­ρέ­σουν να ανα­δει­χθούν πρω­το­βου­λίες μικρο­με­σαίων, ικανές να ενι­σχύ­σουν την απα­σχό­ληση και την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας».

Αυτό υπο­γραμ­μί­ζει, σε συνέ­ντευξή του στη «δ», ο πρό­ε­δρος της ΕΣΕΕ και του Εμπο­ρι­κού και Βιο­μη­χα­νι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Πει­ραιώς κ. Βασίλης Κορ­κί­δης.

«Ελπίζω ότι αυτός ο σαρω­τι­κός ανα­σχη­μα­τι­σμός δεν θα εξα­ντλη­θεί μόνο σε επι­κοι­νω­νιακά οφέλη, αλλά θα απο­σκο­πεί στην εμπέ­δωση ενός κλί­μα­τος ότι επι­τέ­λους πλη­σιά­ζουν καλύ­τε­ρες μέρες για όλους μας», δηλώνει ο κ. Βασίλης Κορ­κί­δης και υπο­γραμ­μί­ζει πως η εφαρ­μογή της πολι­τι­κής που ανα­κοί­νωσε προ­ε­κλο­γικά ο Πρω­θυ­πουρ­γός για ανα­κού­φιση των αδύ­να­μων και στήριξη των μικρο­με­σαίων της αγοράς απο­τε­λεί πλέον υπο­χρέ­ωση και ευθύνη όλων των Υπουρ­γών του.

Σε ερώτηση σχετικά με τις φήμες περί πρόωρων εθνικών εκλογών ο κ. Κορ­κί­δης δηλώνει πως αυτό είναι το τελευ­ταίο πράγμα που χρειά­ζε­ται η αγορά.

Η συνέ­ντευξη του κ. Βασίλη Κορκίδη, ανα­λυ­τικά:

• Πώς σχο­λιά­ζετε τον ανα­σχη­μα­τι­σμό της κυβέρ­νη­σης; Θεω­ρείτε πως θα υπάρξει και αλλαγή πολι­τι­κής;

Κάθε ανα­σχη­μα­τι­σμός που προ­κύ­πτει στο εκά­στοτε κυβερ­νη­τικό σχήμα, συνιστά προ­σω­πική επιλογή του Πρω­θυ­πουρ­γού. Στην περί­πτωση της σημε­ρι­νής Κυβέρ­νη­σης, βέβαια, την τελική ευθύνη φέρουν αμφό­τε­ροι οι σχε­δια­στές των συγκυ­βερ­νώ­ντων κομ­μά­των. Μία αλλαγή στο κυβερ­νη­τικό σχήμα δημιουρ­γεί ανα­πό­φευ­κτα προσ­δο­κίες στους πολίτες και μια αίσθηση ανα­νέ­ω­σης της συνο­λι­κής κυβερ­νη­τι­κής εικόνας· τα ανα­με­νό­μενα όμως πολ­λα­πλά οφέλη, δυστυ­χώς τις περισ­σό­τε­ρες φορές, δεν προ­κύ­πτουν.

Με τον μετε­κλο­γικό ανα­σχη­μα­τι­σμό, η Κυβέρ­νηση δείχνει του­λά­χι­στον ότι ανα­γνώ­ρισε λάθη, αδικίες και αστο­χίες. Παρα­μέ­νει ζητού­μενο, ωστόσο, η ικα­νο­ποί­ηση των δίκαιων αιτη­μά­των των ανθρώ­πων της αγοράς και ειδι­κό­τερα των Μμε επι­χει­ρή­σεων η οποία θα προ­έλ­θει από την αλλαγή στο ακο­λου­θού­μενο μείγμα οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής και όχι από την αλλαγή των προ­σώ­πων.

• Ποιες είναι οι προ­τε­ραιό­τη­τες που πρέπει να υπη­ρε­τή­σει η νέα κυβέρ­νηση;

Οι προ­τε­ραιό­τη­τες που πρέπει να υπη­ρε­τή­σει η νέα Κυβέρ­νηση είναι η υπερ­φο­ρο­λό­γηση, η διευ­θέ­τηση του εσω­τε­ρι­κού χρέους της αγοράς, η ρευ­στό­τητα, το ασφα­λι­στικό, η ανα­θέρ­μανση του κοι­νω­νι­κού δια­λό­γου, καθώς και η καθιέ­ρωση ενός δίκαιου και φιλικού επι­χει­ρη­μα­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος, ώστε να μπο­ρέ­σουν να ανα­δει­χθούν πρω­το­βου­λίες μικρο­με­σαίων, ικανές να ενι­σχύ­σουν την απα­σχό­ληση και την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Εύχομαι καλή επι­τυ­χία στους νέους Υπουρ­γούς, αλλά και καλή δύναμη σε αυτούς που συνε­χί­ζουν στο ίδιο ή άλλο Υπουρ­γείο. Επειδή, σε πολλές περι­πτώ­σεις κυβερ­νη­τι­κού ανα­σχη­μα­τι­σμού, ούτε μένουν οι καλύ­τε­ροι, ούτε απο­χω­ρούν οι χει­ρό­τε­ροι, ευχα­ρι­στώ αυτούς που προ­σπά­θη­σαν και όλους όσους συνερ­γά­στη­καν μαζί μας, αλλά ο καθένας για δια­φο­ρε­τι­κούς λόγους, αντι­κα­τα­στά­θηκε από την Κυβέρ­νηση. Ελπίζω ότι αυτός ο σαρω­τι­κός ανα­σχη­μα­τι­σμός δεν θα εξα­ντλη­θεί μόνο σε επι­κοι­νω­νιακά οφέλη, αλλά θα απο­σκο­πεί στην εμπέ­δωση ενός κλί­μα­τος ότι επι­τέ­λους πλη­σιά­ζουν καλύ­τε­ρες μέρες για όλους μας. Η εφαρ­μογή της πολι­τι­κής που ανα­κοί­νωσε προ­ε­κλο­γικά ο Πρω­θυ­πουρ­γός για ανα­κού­φιση των αδύ­να­μων και στήριξη των μικρο­με­σαίων της αγοράς απο­τε­λεί πλέον υπο­χρέ­ωση και ευθύνη όλων των Υπουρ­γών του. Ίδωμεν!…».

• Θεω­ρείτε πως με τις εκλογές εστά­λη­σαν μηνύ­ματα στην κυβέρ­νηση; Εκτι­μάτε πως θα ακο­λου­θή­σουν εθνικές εκλογές;

Οι κάλπες του Μαΐου έστει­λαν ηχηρά μηνύ­ματα προς όλες τις πολι­τι­κές δυνά­μεις. Το πρώτο κόμμα πήρε «ποσοστά φορο­λο­γίας» (26%) και το δεύτερο κόμμα ποσοστά ΦΠΑ (23%), τα οποία είναι πολι­τικά χαμηλά αλλά φορο­λο­γικά υψηλά. Τα βασικά στοι­χεία που χαρα­κτή­ρι­σαν την προ­ε­κλο­γική εκστρα­τεία και καθό­ρι­σαν και την ψήφο των πολιτών ήταν η δυσα­ρέ­σκεια, η απο­γο­ή­τευση, ο θυμός και η τιμω­ρη­τική διάθεση. Ο δε κατα­κερ­μα­τι­σμός απόψεων, θέσεων και διεκ­δι­κή­σεων στις ευρω­ε­κλο­γές ξεπέ­ρασε τα όρια και δεν ήταν προς όφελος της Δημο­κρα­τίας. Ευτυχώς, δεν δρο­μο­λο­γή­θη­καν δρα­μα­τι­κές πολι­τι­κές εξε­λί­ξεις, ωστόσο ανα­δεί­χθηκε μία ανάγκη για αλλαγές που επι­βάλ­λει απα­ραί­τη­τες διορ­θώ­σεις στο ακο­λου­θού­μενο μίγμα πολι­τι­κής. Όπως φάνηκε από τα απο­τε­λέ­σματα, δεν δια­μορ­φώ­θηκε ένα ισχυρό ρεύμα υπο­στή­ρι­ξης της συγκυ­βέρ­νη­σης αλλά και ούτε και ένα σαφές ρεύμα υπέρ της αντι­πο­λί­τευ­σης. Τα προ­ε­κλο­γικά διλήμ­ματα τελειώ­σανε. Εύχομαι να μην προ­κύ­ψουν μετε­κλο­γικά διλήμ­ματα που θα ταλαι­πω­ρή­σουν τους πολίτες και την αγορά. Οι μικρο­με­σαίοι της αγοράς επι­θυ­μούν αποφυγή πρόωρων εκλογών και ελπί­ζουν σε μέτρα οικο­νο­μι­κής ανα­κού­φι­σης. Ως επίδικα της επό­με­νης ημέρας θα παρα­μεί­νουν η ανεργία, η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας και η ύφεση στην αγορά. Η ΕΣΕΕ στο­χεύει και θα επι­διώ­ξει να προ­κα­λέ­σει έναν ευρύ και σοβαρό κοι­νω­νικό διάλογο μεταξύ Κυβέρ­νη­σης και Κοι­νω­νι­κών Εταίρων. Η αγορά το τελευ­ταίο πράγμα που χρειά­ζε­ται είναι πρόωρες εκλογές, αλλά αυτό που έχει άμεση ανάγκη είναι αλλαγή της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής.

• Ποια είναι η θέση της ΕΣΕΕ για τη λει­τουρ­γία των κατα­στη­μά­των τις Κυρια­κές; Ειδικά στη Ρόδο τι θα πρέπει να γίνει;

Το Υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης λίγο πριν τον ανα­σχη­μα­τι­σμό της Κυβέρ­νη­σης επα­νέ­φερε και πάλι το προ­σφι­λές του θέμα των Κυρια­κών. Οι κατα­στη­μα­τάρ­χες στις προ­τει­νό­με­νες επτά περιο­χές των τριών Περι­φε­ρειών της χώρας, σύμφωνα με τη πιλο­τική εφαρ­μογή λει­τουρ­γίας των κατα­στη­μά­των όλες τις Κυρια­κές σε του­ρι­στι­κές περιο­χές, για ένα έτος και ιδιαί­τερα των ιστο­ρι­κών εμπο­ρι­κών κέντρων της Αθήνας και της Θεσ­σα­λο­νί­κης, είναι επιει­κώς απρό­θυ­μοι να ακο­λου­θή­σουν την απόφαση του Υπουρ­γού Ανά­πτυ­ξης. Η υπουρ­γική απόφαση που θα εκδοθεί μέχρι τις 7 Ιουλίου 2014 καλό θα είναι να προ­κύ­ψει από διάλογο της ΕΣΕΕ με τη νέα ηγεσία του ΥΠΑΑΝ. Οι τοπικές κοι­νω­νίες έχουν το πρώτο λόγο και η ΕΣΕΕ θα σεβα­στεί όπως πάντα τις προ­τά­σεις των εμπο­ρι­κών συλ­λό­γων. Η ΕΣΕΕ παρα­κο­λου­θεί προ­σε­κτικά τις εξε­λί­ξεις και είναι αντί­θετη στην απε­λευ­θέ­ρωση της κυρια­κά­τι­κης λει­τουρ­γίας καθώς και στα περί­εργα σενάρια της έκθεσης του ΟΟΣΑ.

• Επήλθε βελ­τί­ωση στο θέμα που σχε­τί­ζε­ται με τις οφειλές των επι­χει­ρη­μα­τιών προς τον ΟΑΕΕ;

Η Συνο­μο­σπον­δία από μακρού έχει κατα­θέ­σει την μόνη βιώσιμη πρόταση για την επίλυση του προ­βλή­μα­τος τόσο του Οργα­νι­σμού όσο και των ασφα­λι­σμέ­νων του. Καλέ­σαμε τη διοί­κηση του οργα­νι­σμού να συμ­φω­νή­σουμε μαζί ένα κοινό πλαίσιο επάνω στις προ­τά­σεις μας και να απευ­θυν­θούμε από κοινού στο Υπουρ­γείο Εργα­σίας, Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης και Πρό­νοιας, προ­κει­μέ­νου να θεσμο­θε­τη­θεί ο δρόμος εκείνος που θα δια­σφα­λί­σει την ομαλή ροή εσόδων προς τον ΟΑΕΕ, χωρίς να πλήξει την λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σεων. Συμ­βου­λεύ­σαμε τη διοί­κηση του ΟΑΕΕ, αν δεν ανα­σχη­μα­τι­στεί, να παραι­τη­θεί. Στην αντί­θετη περί­πτωση θα ζητή­σουμε να αντι­κα­τα­στα­θεί. Μετά την παρέμ­βαση που έγινε από την ΕΣΕΕ ανα­κοι­νώ­θηκε ότι οι μονα­δι­κές δυνα­τό­τη­τες ρύθ­μι­σης ληξι­πρό­θε­σμων ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών καθο­ρί­ζο­νται από τις δια­τά­ξεις του Ν.4152/13, ενιαία για όλους τους οφει­λέ­τες των Ασφα­λι­στι­κών Ταμείων.Ο ΟΑΕΕ δηλαδή στο πλαίσιο αυτό, τηρεί τους όρους της “Νέας Αρχής” και “Πάγιας ρύθ­μι­σης” που θεσπί­στη­καν με τον Νόμο αυτό.Ο ΟΑΕΕ ενη­μέ­ρωσε τους ασφα­λι­σμέ­νους ότι ληξι­πρό­θε­σμες εισφο­ρές έως 31/12/2012, ρυθ­μί­ζο­νται μέχρι τέλη IOYNIOY 2014 σε 36 δόσεις δηλαδή σε βάθος τριε­τίας 2014-2017. Έγινε επίσης γνωστό ότι με νεότερη απόφαση της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας επα­να­κα­θο­ρί­σθηκε το ετήσιο επι­τό­κιο ανα­χρη­μα­το­δό­τη­σης σε 0,15% (αντί του 0,25%), με έναρξη ισχύος την 11/6/14.Ως εκ τούτου, ληξι­πρό­θε­σμες ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές από 1/1/13, επι­βα­ρύ­νο­νται με ετήσιο επι­τό­κιο 8,15% από 11/6/2014.

• Έχει επι­βρα­δυν­θεί, θεω­ρείτε, ο ρυθμός ανα­στο­λής λει­τουρ­γίας των επι­χει­ρή­σεων εξαι­τίας της κρίσης ή το φαι­νό­μενο των «λου­κέ­των» συνε­χί­ζει να ανθεί; Τι δεί­χνουν τα στοι­χεία της ΕΣΕΕ;

Παρά τη σχετική βελ­τί­ωση βασικών οικο­νο­μι­κών δεικτών η οικο­νο­μική και κοι­νω­νική πίεση της αγοράς απο­τυ­πώ­νε­ται και συμ­βα­δί­ζει με τον αριθμό των κλει­στών επι­χει­ρή­σεων ο οποίος παρα­μέ­νει ανη­συ­χη­τι­κός, ιδίως για το κέντρο της Αθήνας. Παρ όλα αυτά, τα τελευ­ταία στοι­χεία δεί­χνουν ότι από τον Σεπτέμ­βριο του 2013, όταν είχαμε την κλι­μά­κωση του φαι­νο­μέ­νου με 36,4, ενώ σήμερα κατα­γρά­φε­ται μια βελ­τί­ωση της εικόνας στο 31%. Τα ποσοστά το τελευ­ταίο εξάμηνο δεί­χνουν ότι πράγ­ματι το εμπο­ρικό κέντρο της Αθήνας μπορεί να βρί­σκε­ται σε τροχιά ανά­σχε­σης των λου­κέ­των. Ωστόσο, όσο το περι­βάλ­λον παρα­μέ­νει ακόμα αβέβαιο, κυρίως όσον αφορά την υπερ­φο­ρο­λό­γηση και την ελλειμ­μα­τική ρευ­στό­τητα των επι­χει­ρή­σεων δεν μπο­ρούμε να βγά­λουμε ασφαλή συμπε­ρά­σματα. Σε κάθε περί­πτωση, η μικρο­με­σαία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα δίνει συνεχή και καθη­με­ρινό αγώνα, στον οποίο ευελ­πι­στούμε, ότι με την βοήθεια του τζίρου της του­ρι­στι­κής περιό­δου θα έχει θετικό απο­τέ­λε­σμα.

• Ποιες είναι οι προ­τά­σεις σας για την τόνωση της ρευ­στό­τη­τας στην αγορά;

Σχε­δια­σμός ενός εγγυο­δο­τι­κού ή τρα­πε­ζι­κού προ­ϊ­ό­ντος, από πλευράς Κράτους, το οποίο θα στο­χεύει στην ανα­διάρ­θρωση ή την ανα­χρη­μα­το­δό­τηση δανείων μέσω εθνικών κεφα­λαίων, με ιδιαί­τερη έμφαση στα παλαιά δάνεια του ΤΕΜΠΜΕ, τα οποία έχουν ληφθεί από περίπου 60.000 επι­χει­ρή­σεις. Απαι­τεί­ται η απλο­ποί­ηση των δια­δι­κα­σιών, σε ό,τι αφορά τους πόρους του ΕΣΠΑ που χρη­σι­μο­ποιού­νται σε σύγ­χρονα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία. Η ΕΣΕΕ προ­κει­μέ­νου να αρθεί το οικο­νο­μικό αδιέ­ξοδο, προ­τεί­νει τη λει­τουρ­γία μίας δια­χει­ρι­στι­κής μονάδας σε επίπεδο Υπουρ­γείων (π.χ. Γραμ­μα­τεία Μικρο­με­σαίων Επι­χει­ρή­σεων σε επίπεδο γρα­φείου Πρω­θυ­πουρ­γού) και ενός μονάχα φορέα σχε­δια­σμού και εφαρ­μο­γής προ­γραμ­μά­των.

Προ­τεί­ναμε το σχε­δια­σμό ενός προ­σω­ρι­νού εγγυο­δο­τι­κού μηχα­νι­σμού, εκ μέρους της Task Force, ο οποίος συνί­στα­ται στη δημιουρ­γία ενός ταμείου εγγυ­ή­σεων σε μετρητά εντός του εκά­στοτε χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού ιδρύ­μα­τος, θα συμ­βάλ­λει στην ανά­δειξή τους (των τρα­πε­ζών) σε δίαυλο διο­χέ­τευ­σης κοι­νο­τι­κών πόρων στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία, απο­συμ­φο­ρί­ζο­ντας με αυτόν τον τρόπο την ιδιαί­τερα ασφυ­κτικά, σε όρους ρευ­στό­τη­τας, επι­κρα­τούσα κατά­σταση. Άμεση συνέ­πεια της εφαρ­μο­γής του συγκε­κρι­μέ­νου εργα­λείου, είναι η διεύ­ρυνση του αριθμού των δικαιού­χων, ο περιο­ρι­σμός των απαι­τού­με­νων εξα­σφα­λί­σεων αλλά και η μείωση του κόστους άντλη­σης κεφα­λαίων (επι­το­κίου) από την πλευρά των τρα­πε­ζών, εξαι­τίας της μείωσης του ρίσκου που θα καλού­νται πλέον να ανα­λαμ­βά­νουν οι τελευ­ταίες.Η νέα δράση θα αφορά απο­κλει­στικά σε νέες δανειο­δο­τή­σεις και θα απο­σκο­πεί στην παροχή εγγυ­ή­σεων χαρ­το­φυ­λα­κίου των πιστω­τι­κών ιδρυ­μά­των, ενώ προ­σα­να­το­λί­ζε­ται στη θέσπιση ενός cap rate της τάξεως του 35%.

• Ανα­φερ­θή­κατε αρκετές φορές στο εσω­τε­ρικό ιδιω­τικό χρέος. Πιστεύ­ετε ότι έχει μειωθεί;

Κάνο­ντας ένα απλό υπο­λο­γι­σμό, το εσω­τε­ρικό χρέος νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σεων ξεπερνά τα 100 δις ευρώ, εάν βεβαίως αφαι­ρέ­σουμε τα 42 δις των οφειλών στο δημόσιο που έχουν κατα­λο­γι­σθεί σε φυσικά και νομικά πρόσωπα που δεν υφί­στα­νται εδώ και χρόνια. Σε όλα τα παρα­πάνω όμως κανείς δεν μπορεί να αγνο­ή­σει τα 46 δις ευρώ άμεσων και έμμεσων φόρων του ´14 για τη χρήση του ´13. Όσοι λοιπόν ακόμα αντέ­χουμε να επι­χει­ρούμε ανα­ρω­τιέ­μαι τι θα πρω­το­πλη­ρώ­σουμε; Οι οφειλές νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σεων προς τις εφορίες από 56,1 δις στις αρχές του 2013, αυξή­θη­καν στα 65,4 δις ευρώ στο πρώτο τετρά­μηνο του 2014 εκ των οποίων μόνο το 1,7 δις είναι σε ρύθμιση. Μέσα σε ένα χρόνο τα ληξι­πρό­θε­σμα χρέη προς το Δημόσιο αυξή­θη­καν κατά 9,2 δις, παρά το γεγονός ότι αυξή­θη­καν οι εισπρά­ξεις κατά 34%, ενώ το πρώτο δίμηνο του 2014 πάνω από 1 δις προ­στέ­θη­καν στις ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές φόρων.

Το ποσό των ανεί­σπρα­κτων πρό­σθε­των φόρων και προ­στί­μων που έχουν επι­βλη­θεί από τα Δικα­στή­ρια ανέρ­χε­ται στα 17,6 δις. Από τα 14,8 δις ευρώ φορο­λο­γι­κών παρα­βά­σεων που έχουν επι­δι­κά­σει εισπρά­χθη­καν μόνο 778 εκ. ευρώ, κάτι που επι­βε­βαιώ­νει τη φορο­α­δυ­να­μία βεβαιω­μέ­νων φόρων.

Αντί­στοιχα οι οφειλές στα ασφα­λι­στικά ταμεία ανέρ­χο­νται, μόνο σε ΙΚΑ και ΟΑΕΕ, στα 13 δις ευρώ, ενώ εάν συνυ­πο­λο­γί­σουμε και τα άλλα Ταμεία οι ληξι­πρό­θε­σμες εισφο­ρές των επι­χει­ρή­σεων ανε­ξαρ­τή­τως ρυθ­μί­σεων ξεπερ­νούν τα 15 δις ευρώ επι­βε­βαιώ­νο­ντας την ειφο­ρο­α­δυ­να­μία. Ο ρυθμός χρη­μα­το­δό­τη­σης είναι στο -4%, ενώ η συρ­ρί­κνωση των επι­χει­ρη­μα­τι­κών δανείων στον ιδιω­τικό τομέα από τα 457εκ. μειώ­θη­καν στα 439 εκ. ευρώ. Οι κατα­θέ­σεις στις τρά­πε­ζες μειώ­θη­καν κατά 489 εκ. στα 160,5 δις ευρώ. Η μείωση των κατα­θέ­σεων την περιόδο 2009-13 είναι 77 δις ευρώ.

Τέλος άλλη μία ανοικτή πληγή είναι οι σφρα­γι­σμέ­νες επι­τα­γές της περιό­δου 2010-2013 που ξεπερ­νούν τα 4,5 δις ευρώ, ενώ οι μετα­χρο­νο­λο­γη­μέ­νες επι­τα­γές που κυκλο­φο­ρούν στην αγορά και αλλά­ζουν χέρια 3-4 φορές, οι πιστώ­σεις και οι ανοι­κτοί λογα­ρια­σμοί πελατών-προμηθευτών, σχη­μα­τί­ζουν ένα ακόμα τερά­στιο ποσό που δύσκολα υπο­λο­γί­ζε­ται.