Μηχανισμός των Αντικυθήρων: Ένα μαγικό ταξίδι στον κόσμο της αρχαιοελληνικής τεχνολογίας για παιδιά και όχι μόνο

«Μηχα­νι­σμός των Αντι­κυ­θή­ρων. Το μαγικό ταξίδι» είναι ο τίτλος του βιβλίου του Κωστή Στήκα το οποίο κυκλο­φό­ρησε πρό­σφατα. Ένα παιδικό βιβλίο (εικο­νο­γρα­φη­μένο ευφά­ντα­στα από την κόρη του συγ­γρα­φέα, Σοφία Στήκα), που απο­τε­λεί τη συνέ­χεια μιας μελέτης για τον Μηχα­νι­σμό των Αντι­κυ­θή­ρων η οποία βρα­βεύ­τηκε από την Ακα­δη­μία Αθηνών το 2017. Μια έκδοση ικανή να αγα­πη­θεί όχι μόνο από παιδιά, αλλά και από νέους, ενή­λι­κους ανα­γνώ­στες. Στις σελίδες του αρχαιο­λο­γι­κού αυτού παρα­μυ­θιού η Σοφία, η Μυρτώ και ο Ηλίας απο­λαμ­βά­νουν τις χαρές του καλο­και­ριού στο νησί της Σύμης, όπου «ψαρεύ­τηκε», στις αρχές του 20ου αιώνα, το τεχνο­λο­γικό θαύμα του Μηχα­νι­σμού των Αντι­κυ­θή­ρων, το οποίο μπορεί να χαρα­κτη­ρι­στεί και ο πρώτος υπο­λο­γι­στής της ανθρω­πό­τη­τας.

Τι ακριβώς είναι, όμως, ο Μηχα­νι­σμός των Αντι­κυ­θή­ρων; Όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο συγ­γρα­φέας, πρό­κει­ται για «το απόλυτο διεθνές σύμβολο της και­νο­το­μίας. Ο Μηχα­νι­σμός των Αντι­κυ­θή­ρων είναι ο μεγα­λύ­τε­ρος πολ­λα­πλα­σια­στής της αγάπης των παιδιών για τις αρχές και τις αξίες του πολι­τι­σμού, αλλά και του ενδια­φέ­ρο­ντος για τα Μαθη­μα­τικά, τη Φυσική, τη Χημεία, την Αστρο­νο­μία, τη Μηχα­νική, τη Φιλο­σο­φία και τις επι­στή­μες». Ο Μηχα­νι­σμός των Αντι­κυ­θή­ρων απο­δει­κνύει με την πρω­τό­τυπη κατα­σκευή του και την ευφυή λει­τουρ­γία του πως στην Ελλάδα δεν γεν­νή­θη­καν μόνο τα γράμ­ματα και η φιλο­σο­φία, αλλά και οι θετικές επι­στή­μες και η τεχνο­λο­γία. Ο Μηχα­νι­σμός των Αντι­κυ­θή­ρων ήταν εργα­λείο αστρο­νο­μι­κής έρευνας, κατα­γρά­φο­ντας τις κινή­σεις του Ήλιου, της Σελήνης και των τότε γνωστών πλα­νη­τών. Επι­νο­ή­θηκε και κατα­σκευά­στηκε περί το 100 πΧ (ο εμπνευ­στής του παρα­μέ­νει άγνω­στος) ενώ στην πίσω πλευρά του υπήρχαν σελη­νιακό ημε­ρο­λό­γιο υψηλής ακρί­βειας και ο κύκλος τέλεσης των σημα­ντι­κό­τε­ρων αθλη­τι­κών γεγο­νό­των (ανάμεσά τους τα Ολύμπια και τα Πύθια).

Με εύγλωττη και πολύ­χρωμη εικο­νο­γρά­φηση, όπου κάποτε εναλ­λάσ­σο­νται η σκιά με δυνατές λάμψεις φωτός, το «Μαγικό ταξίδι» διη­γεί­ται πώς τα τρία παιδιά συνα­ντιού­νται κατά τη διάρ­κεια των θερινών τους δια­κο­πών στη Σύμη για να έρθουν σε επαφή όχι μόνο με τον Μηχα­νι­σμό των Αντι­κυ­θή­ρων, αλλά και με τη δια­δρομή την οποία διένυσε ο λαμπρός αρχαιο­λο­γι­κός θησαυ­ρός από το εργα­στή­ριο του κατα­σκευα­στή του μέχρι το πλοίο το οποίο τον μετέ­φερε και ναυά­γησε 80 πάνω κάτω χρόνια πριν από η γέννηση του Χριστού. Το βιβλίο μιλάει επίσης για την ανα­κά­λυψη του Μηχα­νι­σμού των Αντι­κυ­θή­ρων από σφουγ­γα­ρά­δες της Σύμης το 1900, καθώς και για τη δεξιο­σύνη της ξεχα­σμέ­νης στις ημέρες μας τέχνης των σφουγ­γα­ρά­δων. Ο Στήκας δεν παρα­λεί­πει να εξη­γή­σει στους ανα­γνώ­στες του πώς τα ελβε­τικά ρολόγια φτιά­χνο­νται εδώ και πολλές δεκα­ε­τίες με τα γρα­νά­ζια που χρη­σι­μο­ποιεί ο Μηχα­νι­σμός των Αντι­κυ­θή­ρων.

Η έκδοση ολο­κλη­ρώ­νε­ται με εικόνες από τα σημα­ντι­κό­τερα ευρή­ματα του ναυα­γίου των Αντι­κυ­θή­ρων, παρα­θέ­το­ντας την πλήρη ιστορία του. Υπάρχει επι­προ­σθέ­τως ανα­λυ­τική παρου­σί­αση των ενδεί­ξεων και των λει­τουρ­γιών του Μηχα­νι­σμού των Αντι­κυ­θή­ρων, ένα χρο­νο­λό­γιο με τις σημα­ντι­κό­τε­ρες ημε­ρο­μη­νίες γύρω από το θέμα, ερω­τή­σεις γνώσεων πολ­λα­πλών επι­λο­γών με απα­ντή­σεις, μια συνταγή για παρα­δο­σιακά βου­τυ­ρέ­νια κου­λου­ρά­κια Σύμης, οδηγίες για το πώς να κατα­σκευά­σουμε ένα χάρτινο καρα­βάκι και δυο δισέ­λι­δες εικόνες του για να τις χρω­μα­τί­σουν τα παιδιά, παί­ζο­ντας μαζί τους.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ