ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

«Αποκρυπτογράφηση» της αμυντικής συμφωνίας Ελλάδας – Γαλλίας

Μαίρη Φώτη 7 λεπτά ανάγνωση
ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

Τις επι­πτώ­σεις τόσο στην περιοχή μας όσο και στις σχέσεις με την Τουρκία, από την αμυ­ντική συνερ­γα­σία Ελλάδας-Γαλλίας «απο­κρυ­πτο­γρα­φεί» στη «δ» ο Διε­θνο­λό­γος, Ερευ­νη­τής Τμή­μα­τος Τουρ­κι­κών και Σύγ­χρο­νων Ασια­τι­κών Σπουδών ΕΚΠΑ κ. Αλέ­ξαν­δρος Δεσπο­τό­που­λος ο οποίος απαντά σε καίρια ερω­τή­ματα για την νέα συνθήκη που δια­μορ­φώ­νε­ται στο Αιγαίο.

Όπως λέει, απο­τε­λεί αδιαμ­φι­σβή­τητα μία σημα­ντική εξέλιξη, που δεν μπορεί να κριθεί ανε­ξάρ­τητα από την ευρύ­τερη συνθήκη της γεω­πο­λι­τι­κής κατά­στα­σης της Μεσο­γείου, της Ευρώπης και των παγκό­σμιων εξε­λί­ξεων.

Τι συμ­φώ­νη­σαν Ελλάδα και Γαλλία στο Παρίσι

Υπο­γρά­φηκε Συμ­φω­νία Στρα­τη­γι­κής Συνερ­γα­σίας, ανάμεσα στους υπουρ­γούς Εξω­τε­ρι­κών Γαλλίας και Ελλάδος, Ζαν-Υβ Λε Ντριάν και Νίκο Δένδια, αντι­στοί­χως. Επίσης, υπήρξε συμ­φω­νία μεταξύ των Υπουρ­γών Άμυνας Φλοράνς Παρλί και Νίκο Πανα­γο­ω­τό­πουλο για την τρίμηνη δια­πραγ­μά­τευση των λεπτο­με­ρειών για την προ­μή­θεια 3+1 γαλ­λι­κών φρε­γα­τών Belh@rra από το ελλη­νικό Πολε­μικό Ναυτικό. Η Συμ­φω­νία απο­τυ­πώ­νει την στενή συμ­μα­χική σχέση που έχουν ανα­πτύ­ξει οι δύο χώρες , και περιέ­χει ρήτρα αμοι­βαίας αμυ­ντι­κής συν­δρο­μής σε περί­πτωση που μια από τις δύο χώρες δεχθεί επίθεση στην επι­κρά­τειά της. Στο πλαίσιο αυτό προ­βλέ­πε­ται στενή συνερ­γα­σία σε θέματα άμυνας και εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των τακτι­κών δια­βου­λεύ­σεων των υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών και Άμυνας των δύο χωρών τόσο για θέματα ασφά­λειας και άμυνας, όσο και για περι­φε­ρειακά και διεθνή ζητή­ματα, υβρι­δι­κές απειλές, θαλάσ­σια ασφά­λεια και μετα­νά­στευση. Ειδικά οι δια­βου­λεύ­σεις σε επίπεδο Υπουρ­γών Άμυνας καλύ­πτουν θέματα που ενδια­φέ­ρουν από κοινού, όπως για παρά­δειγμα, τη διμερή αμυ­ντική συνερ­γα­σία, την αμυ­ντι­κο­τε­χνική συνερ­γα­σία, την περι­φε­ρειακή αμυ­ντική συνερ­γα­σία, τις αμυ­ντι­κές πρω­το­βου­λίες, τη θαλάσ­σια ασφά­λεια, τις υβρι­δι­κές απειλές και προ­κλή­σεις, τις κυβερνο-απειλές, τις ευρω­παϊ­κές αμυ­ντι­κές πρω­το­βου­λίες, την ανά­πτυξη δυνα­το­τή­των, τις ρηξι­κέ­λευ­θες τεχνο­λο­γίες και την τεχνητή νοη­μο­σύνη.. Με τη Συμ­φω­νία οι δύο χώρες συντο­νί­ζουν επίσης από κοινού τη δράση τους σε αντί­στοιχα θέματα σε Ευρω­παϊκή Ένωση και ΝΑΤΟ.

Τι σημα­το­δο­τούν οι συμ­φω­νίες αυτές για την Γαλλία, την Ελλάδα και την Ευρώπη

Τα ψυχρά γεω­πο­λι­τικά δεδο­μένα της διαρ­κούς υπο­βάθ­μι­σης του ΝΑΤΟ, της μείωσης του ενδια­φέ­ρο­ντος των Αμε­ρι­κα­νών για τη Μέση Ανατολή και του γεω­πο­λι­τι­κού κενού  που δημιουρ­γή­θηκε από την απο­χώ­ρησή τους και της εμφά­νι­σης του Συμ­φώ­νου AUKUS δημιούρ­γη­σαν νέα δυνα­μική στην Ελληνο-Γαλλική συνερ­γα­σία. Δικαίως, και οι δύο ηγέτες, Πρό­ε­δρος Μακρόν και ο Έλληνας Πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, χαρα­κτή­ρι­σαν τη Συμ­φω­νία «ιστο­ρική», τόσο για την Ελλάδα και τη Γαλλία, όσο και για τον ευρω­παϊκό χώρο. Η Γαλλία κατά­φερε να ανα­δεί­ξει τον ηγετικό της ρόλο στη Μεσό­γειο και στην Ευρώπη, δημιουρ­γώ­ντας την μαγιά για την ανά­δειξη της κοινής πολι­τι­κής άμυνας και ασφά­λειας σε ευρω­παϊκή προ­τε­ραιό­τητα. Η συμ­φω­νία με την Ελλάδα βοηθά περαι­τέρω το Παρίσι στον ηγετικό ρόλο που διεκ­δι­κεί στη Μεσό­γειο, ειδικά μετά την απο­χώ­ρηση των Αμε­ρι­κα­νών από την περιοχή και που απει­λή­θηκε από την Τουρκία. Συνάμα, η παραγ­γε­λία των γαλ­λι­κών πλοίων απο­τε­λεί ρεβάνς του Μακρόν μετά την ψυχρο­λου­σία που προη­γή­θηκε από την Αυστρα­λιανή ακύρωση αντί­στοι­χου συμ­βο­λαίου πολλών δις ευρώ, λόγω AUKUS. Η Ελλάδα από την πλευρά της ανα­βαθ­μί­ζει την απο­τρε­πτική της ικα­νό­τητα, δημιουρ­γώ­ντας παράλ­ληλα ισχυρά διπλω­μα­τικά και επι­χει­ρη­σιακά ανα­χώ­ματα έναντι της ανα­θε­ω­ρη­τι­κής πολι­τι­κής της Άγκυρας, του δόγ­μα­τος της Γαλά­ζιας Πατρί­δας και της δίψας της Τουρ­κίας για αλλαγή του status quo και τρο­πο­ποί­ηση της Συν­θή­κης της Λοζάνης με κάθε τρόπο. Η ρήτρα αμοι­βαίας συν­δρο­μής κλείνει επίσης το παρά­θυρο επι­χει­ρη­σια­κής ευκαι­ρίας που θα είχε η Τουρκία, μέχρι την ολο­κλή­ρωση του ελλη­νι­κού εξο­πλι­στι­κού προ­γράμ­μα­τος. Ταυ­τό­χρονα, η Αθήνα στέλνει ηχηρό μήνυμα σε Ισραήλ και σε όλα τα κράτη της Μεσο­γείου, ότι έχει την απα­ραί­τητη διεθνή υπο­στή­ριξη για την υπο­στή­ριξη των ενερ­γεια­κών της σχεδίων στη Μεσό­γειο, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του αγωγού East-Med. Η Συμ­φω­νία απο­τε­λεί και σημα­ντικό βήμα για την Ευρώπη. Όπως ανέφερε και ο Έλληνας Πρω­θυ­πουρ­γός, η Συμ­φω­νία απο­τε­λεί «βήμα προς την ευρω­παϊκή στρα­τη­γική αυτο­νο­μία, που δίνει παράλ­ληλα ανοίγ­ματα για τη συμ­με­τοχή και άλλων ευρω­παϊ­κών χωρών».

Ηταν μονό­δρο­μος η συμ­φω­νία αυτή με τη Γαλλία; Θα μπο­ρούσε να προ­βλε­φθεί;

Για τους καλά δια­βα­σμέ­νους, η εξέλιξη αυτή είχε – τελε­ο­λο­γικά σχεδόν, κριθεί εδώ και του­λά­χι­στον δύο χρόνια. Η προ­βλε­πτική ικα­νό­τητα της μεθόδου της Συστη­μι­κής Γεω­πο­λι­τι­κής Ανά­λυ­σης του Έλληνα καθη­γητή Ιωάννη Μάζη επι­βε­βαιώ­θηκε για άλλη μία φορά. Ο καθη­γη­τής, μέσα από ένα πλήθος παρεμ­βά­σεων, εδώ και του­λά­χι­στον δύο χρόνια προ­ε­ξο­φλούσε ως μονό­δρομο την εμβά­θυνση των σχέσεων Αθήνας – Παρι­σίου. «Η Γαλλία είναι η μονα­δική δύναμη, η οποία μπορεί να καλύψει το δημιουρ­γη­θέν γεω­πο­λι­τικό κενό στη Μεσό­γειο και στη Μέση Ανατολή μετά την από­συρση των Αμε­ρι­κα­νών, και απο­τε­λεί ευτυχή συγκυ­ρία ότι παρου­σιά­ζε­ται, αυτήν τη στιγμή, σύμ­πτωση των ελλη­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων με τα γαλλικά», θα ανα­φέ­ρει ο καθη­γη­τής τον Αύγου­στο 2020 σε συνέ­ντευξή του σε κυπριακό κανάλι.

Είναι πρω­τό­γνωρη μία τέτοια συμ­φω­νία για την Ελλάδα

Πρώτη φορά υπο­γρά­φε­ται από την Ελλάδα σύμβαση με ρήτρα αμοι­βαίας συν­δρο­μής με Ευρω­παίο εταίρο ή σύμμαχο στο ΝΑΤΟ. Αντί­στοιχη ρήτρα υπάρχει στην συμ­φω­νία μεταξύ Ελλάδας και Ηνω­μέ­νων Αρα­βι­κών Εμι­ρά­των, που υπέ­γραψε πριν ένα χρόνο ο Έλληνας Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών κ. Νίκος Δένδιας με τον ομόλογό του Σεΐχη Abdullah bin Zayed Al Nahyan.

Αν επι­τε­θεί η Τουρκία στην Ελλάδα, προ­βλέ­πε­ται η Γαλλία να στείλει στρατό

Στο δεύτερο άρθρο της Συμ­φω­νίας Στρα­τη­γι­κής Συνερ­γα­σίας προ­βλέ­πε­ται ρήτρα αμοι­βαίας συν­δρο­μής και αφορά στην περί­πτωση ένοπλης επί­θε­σης ενα­ντίον της επι­κρά­τειας ενός εκ των δύο συμ­βαλ­λο­μέ­νων μερών, η οποία περι­λαμ­βά­νει και την χρήση στρα­τιω­τι­κών μέσων, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Χάρτη του ΟΗΕ (δικαί­ωμα αυτο­ά­μυ­νας).

Η συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στο ΝΑΤΟ, δεν την προ­στα­τεύει από γαλλική επίθεση;

Η ρήτρα στην Ελληνο-Γαλλική συμ­φω­νία μπορεί να ενερ­γο­ποι­η­θεί εάν οι δύο χώρες δια­πι­στώ­σουν ότι υπάρχει ένοπλη επίθεση ενα­ντίον της επι­κρά­τειας ενός από αυτά και άρα δεν υπό­κει­ται στους περιο­ρι­σμούς που επι­βά­λει η συνθήκη της Ουά­σιγ­κτον (ΝΑΤΟ) και η συνθήκη της Λισ­σα­βό­νας (ΕΕ).

 

 

 

Έχει τώρα υπο­χρέ­ωση η Ελλάδα να εμπλα­κεί σε επι­χει­ρή­σεις στο Σαχέλ και το Μάλι, υπο­στη­ρί­ζο­ντας τη Γαλλία;

Όχι. Η ρήτρα αμοι­βαίας συν­δρο­μής αφορά σε επίθεση εντός της επι­κρά­τειας των δύο χωρών και όχι σε στρα­τιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις εκτός, άρα αφήνει εκτός τη δράση της Γαλλίας στην Αφρική. Σημειώ­νε­ται ότι στο άρθρο 18 προ­βλέ­πε­ται η δυνα­τό­τητα (όχι η υπο­χρέ­ωση) για «συμ­με­τοχή σε κοινές ανα­πτύ­ξεις δυνά­μεων ή ανα­πτύ­ξεις σε θέατρα επι­χει­ρή­σεων προς υπο­στή­ριξη κοινών συμ­φε­ρό­ντων, όπως, για παρά­δειγμα, τις υπό γαλλική διοί­κηση επι­χει­ρή­σεις στο Σαχέλ.»

Έχει η Γαλλία υπο­χρέ­ωση μόνιμης στρα­τιω­τι­κής παρου­σίας στην Ελλάδα;

Όχι. Στο άρθρο 18, όμως, προ­βλέ­πε­ται η δυνα­τό­τητα για … «Ενδιά­με­σες στάσεις και /ή επι­σκέ­ψεις σε κρατικά αερο­σκάφη και πολε­μικά πλοία, Ειδικές και χωρι­στές διευ­θε­τή­σεις που διευ­κο­λύ­νουν την επι­χει­ρη­σιακή χρήση εγκα­τα­στά­σεων θαλασ­σίων λιμένων και αερο­λι­μέ­νων αμφο­τέ­ρων των Μερών, Κοινές δρα­στη­ριό­τη­τες, εκπαί­δευση και στρα­τιω­τι­κές ασκή­σεις, είτε επί του εδάφους είτε επί Ελλη­νι­κών ή Γαλ­λι­κών Κρα­τι­κών πλοίων ή αερο­σκα­φών, στο πλαίσιο της αυξη­μέ­νης ναυ­τι­κής παρου­σίας της Γαλλίας στην Μεσό­γειο ή της κοινής συμ­με­το­χής σε διμε­ρείς ή πολυ­με­ρείς ασκή­σεις στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και στο Αιγαίο Πέλαγος…». Η υλο­ποί­ηση της συμ­φω­νίας πιθανά να συνε­πά­γε­ται συχνές στρα­τιω­τι­κές ασκή­σεις μεταξύ των δύο χωρών, ειδικά στη Μεσό­γειο.

Ενό­χλησε η συμ­φω­νία τους Αμε­ρι­κα­νούς;

Είναι γνωστό ότι οι ΗΠΑ πίεζαν με κάθε τρόπο για την προ­μή­θεια, από το ελλη­νικό ναυτικό, πολε­μι­κών πλοίων αμε­ρι­κα­νι­κής παρα­γω­γής – της εται­ρείας Lockheed-Martin. Η Γαλλική αντί­δραση, όμως, έναντι των ΗΠΑ σε συνέ­χεια της ακύ­ρω­σης της παραγ­γε­λίας της Αυστρα­λίας, λόγω του Συμ­φώ­νου AUKUS δημιούρ­γη­σαν τις κατάλ­λη­λες προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την ολο­κλή­ρωση της Ελληνο-Γαλλικής συμ­φω­νίας. Οι Αμε­ρι­κα­νοί πιθανά έδωσαν στο παρα­σκή­νιο το πράσινο φως, προ­κει­μέ­νου να «χρυ­σώ­σουν το χάπι» στον Πρόεδρο Μακρόν και να υπο­στη­ρί­ξουν την απο­κα­τά­σταση των Αμερικανο-Γαλλικών Σχέσεων. Η Ελλάδα, από πλευράς της, ετοι­μά­ζε­ται να υπο­γρά­ψει σε λίγες εβδο­μά­δες νέα διμερή αμυ­ντική συμ­φω­νία με τις ΗΠΑ, πεντα­ε­τούς διάρ­κειας αυτή τη φορά, ικα­νο­ποιώ­ντας ένα πάγιο αίτημα των Αμε­ρι­κα­νών.

Ενό­χλησε η Συμ­φω­νία της Τουρκία;

Αδιαμ­φη­σβή­τητα η Τουρκία ενο­χλή­θηκε από την υπο­γραφή της Συμ­φω­νίας. Ειδικά η ρήτρα αμοι­βαιό­τη­τας σε θέματα άμυνας έκλεισε πιθανό παρά­θυρο ευκαι­ρίας για την Άγκυρα για το διά­στημα μέχρι την ολο­κλή­ρωση της δύναμης απο­τρο­πής της Ελλάδας, που απο­τε­λούσε και πονο­κέ­φαλο για την Αθήνα. Επι­πλέον, στην Άγκυρα γίνεται αντι­λη­πτό ότι ανα­πτύσ­σε­ται ένα σημα­ντικό ανάχωμα έναντι της ανα­θε­ω­ρη­τι­κής της πολι­τι­κής και ισχυρές δυνά­μεις της Ευρώπης, όπως η Γαλλία, κινη­το­ποιούν την Ένωση προς την κατεύ­θυνση της αντι­με­τώ­πι­σης των επε­κτα­τι­κών πολι­τι­κών της Άγκυρας. Η εξέλιξη αυτή σε συν­δυα­σμό με το ψύχος στις Αμερικανο-Τουρκικές σχέσεις και την διαρκή φθορά του ΝΑΤΟ οδηγούν σε υπο­βάθ­μιση της τουρ­κι­κής επιρ­ροής.

Ποια μπορεί να είναι η επήρεια της Συμ­φω­νίας σε σχέση με την ασφά­λεια τρίτων χωρών; Τι μπο­ρούμε να περι­μέ­νουμε την επόμενη ημέρα;

Η Ευρω­παϊκή κοινή άμυνα και η ανά­πτυξη συνερ­γα­ζό­με­νου νατοϊ­κού θύλακα με τη συμ­με­τοχή χωρών όπως ο Λίβανος, η Ιορ­δα­νία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαου­δική Αραβία πιθα­νό­τατα θα απο­τε­λέ­σουν την επόμενη επι­βε­βαί­ωση της μεθόδου της Συστη­μι­κής Γεω­πο­λι­τι­κής Ανά­λυ­σης Μάζη. Οι κοινές προ­κλή­σεις άμυνας και ασφά­λειας τόσο των χωρών αυτών, όσο και της περι­φέ­ρειας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης ανα­μέ­νε­ται να εξε­λι­χθούν στον κατα­λύτη της ανά­πτυ­ξης των πλεγ­μά­των απο­τρο­πής, που έχει ανάγκη η περιοχή.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.