Νέα δοκιμασία για τα νοσοκομεία έκρηξη κρουσμάτων, ανεμβολίαστοι και κενές θέσεις

Τασούλα Επτα­κοίλη

To φθι­νό­πωρο βρίσκει την Ελλάδα με επι­βα­ρυ­μένη επι­δη­μιο­λο­γική εικόνα, με την εμβο­λια­στική κάλυψη του πλη­θυ­σμού να παρα­μέ­νει σε χαμηλά επίπεδα (μόλις το 52%-53% του γενικού πλη­θυ­σμού έχει εμβο­λια­στεί, πολύ κατώ­τερο του αντί­στοι­χου μέσου όρου στην Ευρώπη) και με τα νοσο­κο­μεία να δέχο­νται ολοένα και πιο έντονες πιέσεις, έχοντας να αντι­με­τω­πί­σουν, εκτός από τα αυξη­μένα περι­στα­τικά, και τις κενές θέσεις ιατρο­νο­ση­λευ­τι­κού προ­σω­πι­κού οι οποίες προ­κύ­πτουν μετά την ανα­στολή εργα­σίας που εφαρ­μό­ζε­ται, σύμφωνα με τον νόμο, για τους μη εμβο­λια­σμέ­νους στις δομές υγείας. Για αυτό το εκρη­κτικό κοκτέιλ μιλούν στην «Κ» άνθρω­ποι που βρί­σκο­νται στην πρώτη γραμμή της αντι­με­τώ­πι­σης της παν­δη­μίας.

«Θα έχουμε ισχυρές ανα­τα­ρά­ξεις μέχρι τα Χρι­στού­γεννα και μετά θα αρχίσει η απο­κλι­μά­κωση του επι­δη­μι­κού κύματος», εκτιμά ο καθη­γη­τής Λοι­μω­ξιο­λο­γίας του ΕΚΠΑ, υπεύ­θυ­νος της Μονάδας Λοι­μώ­ξεων στο Λαϊκό Νοσο­κο­μείο και μέλος της Επι­τρο­πής Εμπει­ρο­γνω­μό­νων για τον κορω­νοϊό, Νίκος Σύψας. «Η μετάλ­λαξη “Δέλτα” έχει ρυθμό ανα­πα­ρα­γω­γής που αγγίζει το 8, ενώ ο αρχικός ιός δεν ξεπερ­νούσε το 2,4. Αυτή η τερά­στια μετα­δο­τι­κό­τητα, σε συν­δυα­σμό με τον μεγάλο αριθμό ανεμ­βο­λί­α­στων στη χώρα μας, σχεδόν 4 εκα­τομ­μύ­ρια, δημιουρ­γεί ιδα­νι­κές συν­θή­κες για έκρηξη των κρου­σμά­των. Φαί­νε­ται επίσης ότι η “Δέλτα” σχε­τί­ζε­ται με περισ­σό­τε­ρες νοση­λείες και πιθα­νό­τατα με πιο πολλούς δια­σω­λη­νω­μέ­νους. Αυτά είναι τα άσχημα προ­γνω­στικά για το εθνικό σύστημα υγείας. Από την άλλη δεν είναι λίγοι και οι εμβο­λια­σμέ­νοι –σχεδόν ο μισός πλη­θυ­σμός– και τα εμβόλια μπορεί να μην προ­στα­τεύ­ουν από τη μόλυνση, προ­φυ­λάσ­σουν όμως από τη βαριά νόσηση, τη δια­σω­λή­νωση και τον θάνατο. Θα έχουμε κλυ­δω­νι­σμούς, λοιπόν, αλλά πιστεύω ότι θα αντέ­ξουμε», αισιο­δο­ξεί ο κ. Σύψας.

«Σε αντί­θεση με πέρυσι, που τέτοιες μέρες οι μονάδες COVID ήταν σχεδόν άδειες, φέτος μπήκαμε στον Σεπτέμ­βριο με πάρα πολλά κρού­σματα, με τον ιό να προ­σβάλ­λει πλέον και αρκε­τούς εμβο­λια­σμέ­νους και με το ιατρο­νο­ση­λευ­τικό προ­σω­πικό κατα­πο­νη­μένο. Αν σε αυτές τις παρα­μέ­τρους προ­σθέ­σουμε τις απώ­λειες θέσεων στα νοσο­κο­μεία λόγω της ανα­στο­λής εργα­σίας όσων αρνού­νται να εμβο­λια­στούν –μέτρο πολύ σωστό, κατά τη γνώμη μου, που θα έπρεπε άμεσα να επε­κτα­θεί και σε άλλες εργα­σια­κές ομάδες, σε άτομα των οποίων η εργασία μπορεί να δημιουρ­γή­σει συν­θή­κες υπερ­με­τά­δο­σης–, είναι βέβαιο ότι τους επό­με­νους μήνες, φθι­νο­πω­ρι­νούς και χει­με­ρι­νούς, θα βρε­θούμε σε ακόμα πιο δυσχερή θέση», λέει ο Ιωάννης Κιουμής, καθη­γη­τής Πνευ­μο­νο­λο­γίας και Λοι­μω­ξιο­λο­γίας στο Αρι­στο­τέ­λειο Πανε­πι­στή­μιο και διευ­θυ­ντής (μέχρι πριν από λίγες ημέρες) της Κλι­νι­κής Ανα­πνευ­στι­κής Ανε­πάρ­κειας στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Θεσ­σα­λο­νί­κης «Γ. Παπα­νι­κο­λάου», όπου οι ανεμ­βο­λί­α­στοι υγειο­νο­μι­κοί υπο­λο­γί­ζο­νται σήμερα σε περίπου 250 (στις αρχές Αυγού­στου ξεπερ­νού­σαν τους 600).

«Αμεσα προ­σλή­ψεις»

«Αν και δεν προ­βλέπω να έχουμε εκα­τόμ­βες μέσα στον χειμώνα, είναι προ­φα­νές ότι θα συνε­χί­σουμε να πλη­ρώ­νουμε βαρύ κόστος σε θανά­τους συναν­θρώ­πων μας», συνε­χί­ζει ο κ. Κιουμής, που θεωρεί απα­ραί­τητο να γίνουν άμεσα προ­σλή­ψεις και διορ­θω­τι­κές κινή­σεις ανα­διά­τα­ξης δυνά­μεων με στόχο την εύρυθμη λει­τουρ­γία του ΕΣΥ. «Στο “Παπα­νι­κο­λάου”, για παρά­δειγμα, αν η μονάδα 18 κλινών ΜΕΘ, δωρεά της Επι­τρο­πής “Ελλάδα 2021”, λει­τουρ­γή­σει κανο­νικά θα προ­σφέ­ρει σημα­ντική ανα­κού­φιση όχι μόνο στο νοσο­κο­μείο μας αλλά και στην πόλη γενι­κό­τερα. Δυστυ­χώς, μολο­νότι εγκαι­νιά­στηκε τον περα­σμένο Απρίλιο από τον πρω­θυ­πουργό και στε­λε­χώ­θηκε για λίγο με για­τρούς και νοση­λευ­τές απο­σπα­σμέ­νους από άλλες μονάδες, δεν έχει ακόμη προ­σλη­φθεί το προ­σω­πικό που είναι ανα­γκαίο για τη λει­τουρ­γία της». Ο καθη­γη­τής Πνευ­μο­νο­λο­γίας και Λοι­μω­ξιο­λο­γίας ανα­φέ­ρε­ται και στη μετα­βλητή των μεταλ­λά­ξεων, που θα επη­ρε­ά­σει καθο­ρι­στικά την εξίσωση της παν­δη­μίας. «Να θυμό­μα­στε ότι το πρό­βλημα δεν είναι εθνικό, αλλά παγκό­σμιο. Εμείς συζη­τούμε για την τρίτη δόση και σε δεκάδες χώρες δεν έχει γίνει ούτε η πρώτη. Ο Τρίτος Κόσμος είναι εργο­στά­σιο παρα­γω­γής μεταλ­λά­ξεων, εκεί ο κορω­νο­ϊός κάνει πάρτι. Οσο η εμβο­λια­στική κάλυψη στις χώρες αυτές παρα­μέ­νει από ανύ­παρ­κτη έως πολύ χαμηλή, ελλο­χεύει ο κίν­δυ­νος να προ­κύ­ψει μια νέα μετάλ­λαξη που θα παρα­κάμ­πτει τα εμβόλια και θα μας κάνει να βρε­θούμε ξανά στο σημείο μηδέν…».

Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι 8.000-10.000 υγειο­νο­μι­κοί σε όλη τη χώρα δεν έχουν κάνει ακόμη το εμβόλιο κατά του κορω­νοϊού. Το θέμα της κάλυψης των κενών θέσεων που προ­κύ­πτουν από τις ανα­στο­λές εργα­σίας προ­τάσ­σει η Ματίνα Παγώνη, πρό­ε­δρος της Ενωσης Ιατρών Νοσο­κο­μείων Αθήνας και Πειραιά. «Σε λίγες μέρες ανοί­γουν τα σχολεία, τον Οκτώ­βριο θα ανοί­ξουν και τα πανε­πι­στή­μια. Θα έπρεπε όλοι –μαθητές, φοι­τη­τές, εκπαι­δευ­τι­κοί– να είναι ήδη εμβο­λια­σμέ­νοι, αλλά δεν είναι. Ο στόχος να έχει ξεπε­ρά­σει το 80% η εμβο­λια­στική κάλυψη του πλη­θυ­σμού μέχρι τα τέλη Αυγού­στου δεν επε­τεύ­χθη. Τα κρού­σματα, οι δια­σω­λη­νω­μέ­νοι και οι θάνατοι διαρκώς αυξά­νο­νται. Το καλο­καίρι νικη­θή­καμε από τον ιό. Ολα αυτά δεί­χνουν ότι το φθι­νό­πωρο και τον χειμώνα θα έχουμε περισ­σό­τερα προ­βλή­ματα στα νοσο­κο­μεία, με λιγό­τερο προ­σω­πικό».

Υπό αυτές τις συν­θή­κες η πίεση στο ΕΣΥ θα είναι ασφυ­κτική, όπως προ­βλέ­πει η κυρία Παγώνη. «Δεν πιστεύω ότι οι ολι­γό­μη­νες συμ­βά­σεις τις οποίες έχει προ­α­ναγ­γεί­λει το υπουρ­γείο Υγείας θα βοη­θή­σουν», συνε­χί­ζει η πρό­ε­δρος της ΕΙΝΑΠ. «Το να πηγαι­νο­έρ­χε­ται κόσμος με τρί­μη­νες συμ­βά­σεις σε τμήματα και κλι­νι­κές δεν είναι λύση. Τα νοσο­κο­μεία μας αντι­με­τω­πί­ζουν μια πρω­τό­γνωρη κρίση. Χρειά­ζο­νται μόνιμο, εκπαι­δευ­μένο προ­σω­πικό, ώστε να καλύ­ψουν απο­τε­λε­σμα­τικά τις ανάγκες και των non COVID ασθενών».

Υπάρ­χουν και συμπο­λί­τες μας με άλλα προ­βλή­ματα υγείας…

«Το στοί­χημα είναι να μη συνε­χί­σουν να μένουν εκτός νοσο­κο­μείων οι non COVID ασθε­νείς, να μην ανα­βλη­θούν άλλα τακτικά χει­ρουρ­γεία, να υπάρ­χουν κλίνες και για συμπο­λί­τες μας με άλλα προ­βλή­ματα υγείας», τονίζει η Ανα­στα­σία Κοτα­νί­δου, καθη­γή­τρια Εντα­τι­κής Θερα­πείας της Ιατρι­κής Σχολής του ΕΚΠΑ και διευ­θύ­ντρια ΜΕΘ του Νοσο­κο­μείου «Ευαγ­γε­λι­σμός». «Οι μονάδες γεμί­ζουν με ανη­συ­χη­τικό ρυθμό. Η επι­στήμη μάς έχει δώσει όπλο, το εμβόλιο. Κάποιοι αρνού­νται να το χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν και νοσούν. H επιλογή τους απο­βαί­νει εις βάρος ασθενών με άλλες παθή­σεις, τους οποίους στην πραγ­μα­τι­κό­τητα κρατούν ομήρους. Δεν είναι άδικο;». Σύμφωνα με την εκτί­μηση της κυρίας Κοτα­νί­δου, το ποσοστό του προ­σω­πι­κού που θα μπει σε ανα­στολή εργα­σίας δεν θα επη­ρε­ά­σει τη λει­τουρ­γία των νοσο­κο­μείων. «Το πρό­βλημα εστιά­ζε­ται στους νοση­λευ­τές και, κυρίως, στους τραυ­μα­τιο­φο­ρείς. Γιατί; Εξαι­τίας της ημι­μά­θειας…». «Θα αντέ­ξετε άλλον έναν ζόρικο χειμώνα;», τη ρωτώ. «Οι εντα­τι­κο­λό­γοι είμαστε συνη­θι­σμέ­νοι να εργα­ζό­μα­στε υπό πίεση», απαντά. «Θα βγά­λουμε και τον φετινό χειμώνα και πολλούς ακόμα. Αλλωστε ο κορω­νο­ϊός ήρθε για να μείνει. Το ζητού­μενο είναι να ελα­χι­στο­ποι­ή­σουμε τις συνέ­πειές του, να φτά­σουμε σε ένα επίπεδο εμβο­λια­σμού που θα τον μετα­τρέ­ψει σε νόσο ενδη­μική, όπως η γρίπη».

Και στα ιδιω­τικά νοση­λευ­τικά ιδρύ­ματα τα προ­βλή­ματα δεν είναι λίγα. «Πολλοί εξα­κο­λου­θούν να φοβού­νται να περά­σουν το κατώφλι ενός νοσο­κο­μείου για τις προ­λη­πτι­κές εξε­τά­σεις, ακόμα και για τα προ­γραμ­μα­τι­σμένα τσεκάπ τους», επι­ση­μαί­νει ο ογκο­λό­γος Χρήστος Χρι­στο­δού­λου, διευ­θυ­ντής της Β΄ Ογκο­λο­γι­κής Κλι­νι­κής στο Metropolitan. «Ετσι χάνο­νται δια­γνώ­σεις που θα γίνο­νταν μέσα από τυχαία ευρή­ματα – κάτι πολύ σημα­ντικό στην Ογκο­λο­γία. Οι ασθε­νείς απευ­θύ­νο­νται σε εμάς όταν πια έχουν εμφα­νι­στεί τα πρώτα συμ­πτώ­ματα της νόσου, αφού έχει παρέλ­θει πολύ­τι­μος χρόνος. Οι συμπο­λί­τες μας με άλλες παθή­σεις θα συνε­χί­σουν, λοιπόν, να αδι­κού­νται. Οσον αφορά τις ανα­στο­λές εργα­σίας των ανεμ­βο­λί­α­στων υγειο­νο­μι­κών, ας μην ξεχνάμε ότι και ο ιδιω­τι­κός τομέας υπο­φέ­ρει από ελλεί­ψεις νοση­λευ­τών δια­χρο­νικά, όχι μόνο τώρα. Κάθε φορά που ανοί­γουν θέσεις στο Δημόσιο φεύγουν μαζικά και έρχο­νται νέοι, άπειροι, τους οποίους πρέπει εξαρχής να εκπαι­δεύ­σουμε». Ο κ. Χρι­στο­δού­λου αφήνει παρά ταύτα μια χαρα­μάδα αισιο­δο­ξίας ανοιχτή: «Αν δεν ενσκή­ψει κάποια πιο επι­κίν­δυνη μετάλ­λαξη, τους επό­με­νους μήνες θα έχουμε μεν πολλά κρού­σματα, αλλά οι αριθμοί των δια­σω­λη­νώ­σεων και των θανάτων δεν θα φτάσουν τους αντί­στοι­χους αριθ­μούς που είδαμε στο “πικ” του τρίτου κύματος. Αυτό βέβαια δεν σημαί­νει ότι δεν θα πιεστεί το σύστημα».

Μεταλ­λά­ξεις και αρνητές

«Υπάρχει πάντα το ενδε­χό­μενο νέων επι­κίν­δυ­νων μεταλ­λά­ξεων, κάτι που μαζί με το υψηλό ποσοστό αρνητών του εμβο­λια­σμού με κάνουν απαι­σιό­δοξο για τους επό­με­νους μήνες», τονίζει ο Πέτρος Π. Σφη­κά­κης, καθη­γη­τής Παθο­λο­γίας και Ρευ­μα­το­λο­γίας, διευ­θυ­ντής της Α΄ Προ­παι­δευ­τι­κής Παθο­λο­γι­κής Κλι­νι­κής Ιατρι­κής Σχολής ΕΚΠΑ στο Λαϊκό Νοσο­κο­μείο. «Φοβάμαι ότι ίσως δούμε δρα­μα­τική αύξηση στους αριθ­μούς των νοση­λευο­μέ­νων με κορω­νοϊό. Αυτό θα έχει σοβαρές αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις στην περί­θαλψη των ασθενών με άλλα νοσή­ματα, δεδο­μέ­νου πως όταν γενικές και ειδικές παθο­λο­γι­κές κλι­νι­κές, ακόμα και χει­ρουρ­γι­κές, μετα­τρέ­πο­νται σε αμιγείς κλι­νι­κές COVID-19, οι υπό­λοι­ποι ασθε­νείς “στρι­μώ­χνο­νται” και το επίπεδο της περί­θαλ­ψής τους χαμη­λώ­νει. Από την άλλη πλευρά, τα σημε­ρινά δεδο­μένα του ΕΣΥ κάθε άλλο παρά καλά είναι. Υπάρ­χουν δύο προ­βλή­ματα, εξίσου σημα­ντικά: οι τερά­στιες ελλεί­ψεις σε νοση­λευ­τές σε κάθε νοσο­κο­μείο της Αθήνας, οι οποίες δυστυ­χώς θα μεγα­λώ­σουν, και η φυσική κόπωση όλου του προ­σω­πι­κού έπειτα από τόσο πολλούς μήνες πραγ­μα­τι­κής αυτα­πάρ­νη­σης, υπό τις γνωστές συν­θή­κες, η οποία επίσης θα αυξηθεί. Αν τα προ­βλή­ματα δεν αντι­με­τω­πι­στούν από την πολι­τεία απο­τε­λε­σμα­τικά, η λει­τουρ­γία του ΕΣΥ θα υπο­βαθ­μι­στεί και η περί­θαλψη των ασθενών θα είναι ελλιπής. Ηδη αυτό αρχίζει να απο­τυ­πώ­νε­ται στην αύξηση του ποσο­στού θανάτων που δεν σχε­τί­ζο­νται με την COVID-19 στον ελλη­νικό πλη­θυ­σμό», προ­σθέ­τει ο κ. Σφη­κά­κης.

Στο νοσο­κο­μείο «Η Σωτηρία» από τους περίπου 2.100 εργα­ζο­μέ­νους μόνο οι 100 είναι ανεμ­βο­λί­α­στοι. «Τα κενά θα καλυ­φθούν, το σύστημα θα λει­τουρ­γή­σει, δεν εκβιά­ζε­ται», λέει ο διοι­κη­τής του ιδρύ­μα­τος, Σωκρά­της Μητσιά­δης. «Ο αριθμός του ιατρο­νο­ση­λευ­τι­κού προ­σω­πι­κού στα νοσο­κο­μεία μας δεν είναι μικρός», συνε­χί­ζει. «Αυτό που χρειά­ζε­ται είναι η αξιο­λό­γηση και ανα­δια­νομή των δυνά­μεων, ώστε όλοι να αξιο­ποιού­νται στο έπακρον. Μόνο έτσι θα αντι­με­τω­πι­στούν παθο­γέ­νειες δεκα­ε­τιών. Κι αυτή είναι ίσως η χρυσή ευκαι­ρία που προ­σφέ­ρει η παν­δη­μία: να γίνει επα­να­χά­ραξη του ΕΣΥ, να προ­ε­τοι­μα­στεί για την επόμενη μέρα».

Πηγή kathimerini.gr