N. Kωστάκης: «Το εμπόριο μπορεί να αρρωσταίνει αλλά ποτέ δεν πεθαίνει. Θα τα καταφέρουμε»

Κύριε Κωστάκη, ανα­λά­βατε τα ηνία του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Ρόδου σε μία δύσκολη εποχή λόγω της παν­δη­μίας του κορω­νοϊού. Ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι και οι προ­τε­ραιό­τη­τές σας;

Είναι όντως μια δύσκολη εποχή. Μία ακόμα κρίση, μία ακόμα δύσκολη περί­ο­δος που την τελευ­ταία δεκα­ε­τία το εμπόριο καλεί­ται να αντι­με­τω­πί­σει, να βρει λύσεις και να αντε­πε­ξέλ­θει.

Δια­χρο­νικά το εμπόριο και η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα εξε­λίσ­σε­ται, εκσυγ­χρο­νί­ζε­ται και προ­σαρ­μό­ζε­ται στις εκά­στοτε ανάγκες της αγοράς, όμως η συγκε­κρι­μένη πρό­κληση έχει ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά.

Την εξέλιξη της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας πρέπει να ακο­λου­θεί και ο συν­δι­κα­λι­σμός. Ειδι­κό­τερα ο επι­χει­ρη­μα­τι­κός συν­δι­κα­λι­σμός που ο ρόλος του δεν πρέπει να περιο­ρί­ζε­ται σε στείρες διεκ­δι­κή­σεις και αντι­πα­ρα­θέ­σεις.

Ο ρόλος των συν­δι­κα­λι­στι­κών οργάνων μετα­βάλ­λε­ται. Πλέον καλού­νται να υπη­ρε­τούν διττό ρόλο. Και αυτόν της διεκ­δί­κη­σης αλλά και αυτόν της προ­σφο­ράς εργα­λείων αρωγής στην επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα.

Και αυτό είναι που θέλουμε να κάνουμε στον Εμπο­ρικό Σύλλογο Ρόδου. Αυτός είναι ο στόχος μας! Μέσα από τον εκσυγ­χρο­νι­σμό, την ψηφιο­ποί­ηση, να επα­να­συ­στη­θούμε με τους εμπό­ρους και τους επι­χει­ρη­μα­τίες και να δημιουρ­γή­σουμε ένα εργα­λείο αρωγής και υπο­στή­ρι­ξης του εμπο­ρίου και της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας.

Δηλώ­σατε ότι στο πλαίσιο της επι­κοι­νω­νίας με τα μέλη του ΕΣΡ, πρό­κει­ται να δρο­μο­λο­γή­σετε και δημο­ψη­φί­σματα σε ζητή­ματα που θεω­ρείτε κρίσιμα. Ποια θα μπο­ρού­σαν να είναι τα ζητή­ματα αυτά;

Στο πλαίσιο του στόχου μας, που είναι η δημιουρ­γία ενός σύγ­χρο­νου εργα­λείου αρωγής στην επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, πρέπει να ρωτή­σουμε, να μετρή­σουμε, να μάθουμε τι είναι αυτό που απα­σχο­λεί τους εμπό­ρους, τους επι­χει­ρη­μα­τίες. Ποια προ­βλή­ματα έχουν, τι αντι­με­τω­πί­ζουν στην καθη­με­ρι­νό­τητά τους, τι θα ήθελαν να αλλάξει, πώς βλέπουν το μέλλον.

Για να σχε­διά­σεις πρέπει να κατα­γρά­ψεις τα προ­βλή­ματα και τις ανάγκες, τις προσ­δο­κίες και τα όνειρα και με τα στοι­χεία αυτά να δημιουρ­γή­σεις το πλάνο δράσης σου. Από αυτό πρέπει να ξεκι­νή­σουμε. Και αυτό το κάνεις θέτο­ντας ερω­τή­ματα

Ποια θα μπο­ρού­σαν να είναι αυτά; Από τα προ­βλή­ματα στην καθη­με­ρι­νό­τητα, τις υπη­ρε­σίες, την οργά­νωση και λει­τουρ­γία της πόλης, μέχρι το πώς βλέπουν το μέλλον τους σε 20 χρόνια.

Ίσως η λέξη δημο­ψή­φι­σμα να μην είναι και ο πλέον δόκιμος όρος, αλλά με την ευρεία έννοια της έρευνας και της κατα­γρα­φής θα μπο­ρούσε να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί.

Οι του­ρι­στι­κές ροές έχουν αρχίσει να αυξά­νο­νται σημα­ντικά τις τελευ­ταίες ημέρες. Απο­τυ­πώ­νε­ται η αυξη­μένη κίνηση στην αγορά; Ποιες είναι οι προσ­δο­κίες της αγοράς από τον του­ρι­σμό;

Όντως, τις τελευ­ταίες ημέρες, μαζί με την αύξηση των αφίξεων, έχουμε παρα­τη­ρή­σει και μία αύξηση στην κίνηση της αγοράς. Δεν έχουμε φτάσει ακόμα στο επι­θυ­μητό επίπεδο αλλά είμαστε σε πολύ καλή τροχιά!

Όλα όμως θα εξαρ­τη­θούν από την πορεία των κρου­σμά­των στην περιοχή. Αν έχουμε μεγάλη αύξηση των κρου­σμά­των και ταυ­τό­χρονη πίεση στο σύστημα υγείας, συν­θή­κες που θα οδη­γή­σουν στην λήψη περιο­ρι­στι­κών μέτρων η πορεία αυτή θα ανα­κο­πεί. Αν όχι ίσως μπο­ρέ­σουμε να έχουμε μια μεγάλη ανα­πλή­ρωση σε σχέση με την περσινή χρονιά.

Γι αυτό προ­τρέ­πουμε όλους να προ­στα­τευ­τούν μέσω του εμβο­λια­σμού και να τηρούν όλα τα υγειο­νο­μικά μέτρα κατά της δια­σπο­ράς του ιού, όπως μάσκες, απο­στά­σεις, αποφυγή συνω­στι­σμού.

Δυστυ­χώς η εξάρ­τησή μας από τον του­ρι­σμό είναι τερά­στια, επί της ουσίας μονο­καλ­λιέρ­γεια και άνοδος του του­ρι­σμού σημαί­νει και άνοδος στην αγορά.

Μέχρι την επί­τευξη το πολυ­πό­θη­του τείχους ανοσίας, αυτά είναι τα όπλα που έχουμε για να πολε­μή­σουμε την δια­σπορά του ιού και την αύξηση των κρου­σμά­των.

Δια­πι­στώ­νουμε πως υπάρ­χουν ανα­κα­τα­τά­ξεις στην τοπική αγορά. Εμπο­ρικά κατα­στή­ματα κλεί­νουν και άλλα, τα οποία ανήκουν συνήθως σε μεγάλα brands και αλυ­σί­δες ανοί­γουν στη θέση τους. Πώς δια­μορ­φώ­νε­ται το τοπίο στην αγορά του νησιού όχι μόνο στο κέντρο της πόλης, αλλά γενι­κό­τερα.

Στην αγορά πάντα υπήρχε κινη­τι­κό­τητα, αλλαγές, προ­σαρ­μο­γές, έξοδοι επι­χει­ρή­σεων είσοδος νέων, όλα είναι μέρος της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας. Ειδι­κό­τερα στα τελευ­ταία χρόνια οι ανα­κα­τα­τά­ξεις είναι μεγάλες. Η αγορά κινεί­ται σε μεγα­λύ­τερα σχήματα ή σε επι­χει­ρη­μα­τικά clusters.

Ειδι­κό­τερα στο κέντρο υπάρχει υπο­χώ­ρηση του παρα­δο­σια­κού εμπο­ρίου και η αντι­κα­τά­στασή του από τις αλυ­σί­δες των πολυ­ε­θνι­κών ομίλων αλλά και τον δυνα­μικά ανα­πτυσ­σό­μενο κλάδο του franchise. Πολλοί Ρόδιοι επι­χει­ρη­μα­τίες έχουν εντάξει τα κατα­στή­ματά τους στα δίκτυα αυτά.

Επίσης υπάρχει και μετα­βολή στην βιο­ποι­κι­λό­τητα των επι­χει­ρή­σεων με μεγάλη στροφή στα κατα­στή­ματα ταχυ­ε­στί­α­σης και καφέ.

Στις περι­φε­ρεια­κές αγορές τα πράγ­ματα είναι δια­φο­ρε­τικά. Εκεί επι­κρα­τεί το παρα­δο­σιακό εμπόριο με τις οικο­γε­νεια­κές επι­χει­ρή­σεις να απο­τε­λούν την συντρι­πτική πλειο­ψη­φία.

Όλες όμως τελούν υπό την αίρεση της όλο και μεγα­λύ­τε­ρης διείσ­δυ­σης της ψηφια­κής αγοράς και των on line αγορών μέσω δια­δι­κτύου.

Όλα τα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία που δόθηκαν για την ενί­σχυση των επι­χει­ρή­σεων οι οποίες επλή­γη­σαν από την κρίση του κορω­νοϊού, χάρισαν… οξυγόνο στην αγορά; Θα πρέπει να συνε­χι­στούν τα μέτρα στή­ρι­ξης και ποια κατά την άποψή σας θα πρέπει να είναι αυτά;

Το ξέσπα­σμα της παν­δη­μίας και αυτό που ακο­λού­θησε έπιασε όλη την αγορά εξ απήνης. Μέσα σε ελά­χι­στο χρονικό διά­στημα υπήρξαν κλάδοι της οικο­νο­μίας που κυριο­λε­κτικά κατα­πο­ντί­στη­καν. Τα μέτρα στή­ρι­ξης των επι­χει­ρή­σεων ήταν επι­βε­βλη­μένα απο­λύ­τως απα­ραί­τητα.

Με τα ορι­ζό­ντια μέτρα που ελή­φθη­σαν υπήρξαν περι­πτώ­σεις που κάποιες επι­χει­ρή­σεις ευνο­ή­θη­καν και σε κάποιες άλλες που αδι­κή­θη­καν. Αλλά αυτό είναι το συμπέ­ρα­σμα εκ των υστέρων.

Πρώτη προ­τε­ραιό­τητα, την στιγμή που απο­φα­σί­σθη­καν, ήταν επι­βί­ωση των επι­χει­ρή­σεων και η δια­τή­ρηση των θέσεων εργα­σίας και σε πρώτο βαθμό αυτό επε­τεύ­χθη. Οξυγόνο ίσως όχι αλλά πολύ­τι­μες ανάσες, που τις κρά­τη­σαν όρθιες.

Αν θα πρέπει να συνε­χι­στούν; Αν χρεια­στεί ναι, αλλά θα πρέπει είναι στο­χευ­μένα σε τομείς που είναι απο­λύ­τως απα­ραί­τητα και να λαμ­βά­νουν υπόψη τις δημο­σιο­νο­μι­κές αντοχές της χώρας.

Ελπί­ζουμε όμως να μην χρεια­στούν, ο εμβο­λια­σμός και τα υγειο­νο­μικά μέτρα να λει­τουρ­γή­σουν και οι επι­χει­ρή­σεις να μπορούν να αντε­πε­ξέλ­θουν με τις δικές τους δυνά­μεις.

Οι επι­χει­ρή­σεις δεν δημιουρ­γού­νται για να ενι­σχύ­ο­νται από το κράτος. Οι επι­χει­ρή­σεις έχουν σαν σκοπό την κερ­δο­φο­ρία, την ανά­πτυξη, τις επεν­δύ­σεις, τη δημιουρ­γία θέσεων εργα­σίας και την προ­σφορά στην ευη­με­ρία τόσο των επι­χει­ρη­μα­τιών όσο και στην ανά­πτυξη του ΑΕΠ της χώρας.

Στο πρό­γραμμα «ΝΗΣΙδΑ», δημιουρ­γή­θηκε ειδική κατη­γο­ρία, για το λια­νε­μπό­ριο, ένα κλάδο που δια­χρο­νικά έχει δεχθεί τη μικρό­τερη στήριξη από ευρω­παϊκά προ­γράμ­ματα και δεν είχε πρό­σβαση στις επιδοτήσεις- επι­χο­ρη­γή­σεις. Έδωσε πνοή ζωής στις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις του λια­νι­κού εμπο­ρίου του τόπου μας;

Το πρό­γραμμα «Νησίδα» ήταν μία από τις επι­τυ­χείς στο­χευό­με­νες παρεμ­βά­σεις στην αγορά!

Αυτό φάνηκε αρχικά από τις αιτή­σεις συμ­με­το­χής και έπειτα από τον μεγάλο αριθμό των εγκρί­σεων. Σχεδόν όλες οι εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις που πλη­ρού­σαν τα κρι­τή­ρια πήραν την έγκριση και τα κον­δύ­λια έχουν αρχίσει ήδη να εκτα­μιεύ­ο­νται.

Είναι ένα παρά­δειγμα καλής πρα­κτι­κής, με στό­χευση ένα κλάδο που δεν είχε πρό­σβαση για πολλά χρόνια σε επεν­δυ­τικά προ­γράμ­ματα. Μάλιστα ο χρόνος που ξεκί­νη­σαν οι εκτα­μιεύ­σεις συνέ­πεσε με την έναρξη της του­ρι­στι­κής σεζόν και αρκετές επι­χει­ρή­σεις ξεκί­νη­σαν και άνοιξαν με κινη­τή­ριο δύναμη αυτά τα χρήματα.

Ποιες είναι τελικά οι μεγάλες προ­κλή­σεις για το Εμπόριο και ποιες οι νέες τάσεις; Μπορούν να προ­σαρ­μο­στούν σε αυτές οι τοπικές επι­χει­ρή­σεις;

Αυτή την στιγμή η μεγα­λύ­τερη πρό­κληση είναι η παν­δη­μία!

Ο ιός ήρθε και επι­τά­χυνε τις εξε­λί­ξεις φέρ­νο­ντας τερά­στιες αλλαγές. Η ψηφιο­ποί­ηση επι­τα­χύ­νε­ται και μαζί της συμπα­ρα­σύ­ρει αλλαγές στον τρόπο που επι­χει­ρούμε, στον τρόπο που αλλη­λε­πι­δρούμε με τους πελάτες, στον τρόπο παρου­σίας των εμπο­ρι­κών επι­χει­ρή­σεων στο στε­ρέ­ωμα του επι­χει­ρείν στη γενι­κό­τερη σύνθεση της αγοράς.

Παράλ­ληλα όμως με την ψηφιο­ποί­ηση, που δεν θα εξα­λεί­ψει τα φυσικά κατα­στή­ματα, υπάρχει και η πρό­κληση της οικο­νο­μι­κής επι­βί­ω­σης από τις επι­πτώ­σεις της παν­δη­μίας. Πολλές επι­χει­ρή­σεις θα αντι­με­τω­πί­σουν προ­βλή­ματα στην εξυ­πη­ρέ­τηση των υπο­χρε­ώ­σεων τους, που πλέον επι­βα­ρύ­νο­νται και με αυτές που προ­έ­κυ­ψαν από την παν­δη­μία.

Όπως όμως είπαμε είμαστε επι­χει­ρη­μα­τίες και έμποροι και είμαστε από τη φύση μας αισιό­δο­ξοι, πει­σμα­τά­ρη­δες, εξε­λισ­σό­μα­στε και δεν παρα­τάμε την προ­σπά­θεια, συνε­χί­ζουμε την προ­σαρ­μογή προ­ση­λω­μέ­νοι στον στόχο που είναι η ανά­πτυξη.

Το εμπόριο υπάρχει και συνυ­πάρ­χει με το ανθρώ­πινο γένος εδώ και αιώνες! Έχει περάσει και επι­βιώ­σει, λοιμών, σεισμών, κατα­πο­ντι­σμών, παν­δη­μιών, πολέμων και ό,τι άλλο μπορεί να φαντα­στεί κάποιος. Το εμπόριο μπορεί να αρρω­σταί­νει αλλά ποτέ δεν πεθαί­νει.

Θα τα κατα­φέ­ρουμε!