Κυρ. Μητσοτάκης: Να προσφέρουμε καλύτερη εκπαίδευση σε έναν κόσμο που αλλάζει

«Το αντι­κεί­μενο της σημε­ρι­νής μας συζή­τη­σης είναι πώς θα μπο­ρέ­σουμε να σχε­διά­σουμε και να υλο­ποι­ή­σουμε το σχολείο του μέλ­λο­ντος. Ένα σχολείο το οποίο θα έχει ως κεντρικό σκοπό να προ­σφέ­ρει γνώση, αλλά και δεξιό­τη­τες στους μαθητές από αφο­σιω­μέ­νους δασκά­λους και καθη­γη­τές, έτσι ώστε να σας προ­ε­τοι­μά­σουμε, με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο, για ό,τι επι­λέ­ξετε να κάνετε, τελικά, στη ζωή σας όταν ολο­κλη­ρω­θεί το σχολείο. Κι εμείς είμαστε εδώ για να κερ­δί­σουμε τον χαμένο χρόνο. Ναι, είμαστε εδώ για να σπά­σουμε στεγανά και αντι­λή­ψεις που νομίζω ότι ταλαι­πώ­ρη­σαν και ταλαι­πω­ρούν την εκπαί­δευση εδώ και πολλά χρόνια», τόνισε ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης στην εκδή­λωση με θέμα «Κάνουμε Πράξη το Όνειρο» όπου παρου­σιά­στηκε το Νέο Ανα­βαθ­μι­σμένο Σχολείο.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός τόνισε ότι στον πυρήνα της φιλο­σο­φίας της κυβέρ­νη­σης για την εκπαί­δευση είναι οι ίσες ευκαι­ρίες σε όλα τα παιδιά, ασχέτως οικο­νο­μι­κών δυνα­το­τή­των, ασχέτως προ­έ­λευ­σης.

Όπως είπε ο κ.Μητσο­τά­κης, “όλα τα παιδιά πρέπει να έχουν τη δυνα­τό­τητα να φοι­τή­σουν σε ένα δημόσιο σχολείο και να έχουν τις ίδιες ευκαι­ρίες στη συνέ­χεια, να επι­λέ­ξουν για το τί θα κάνουν στη ζωή τους”. Και σημεί­ωσε ότι μέσα σε αυτή τη φιλο­σο­φία εντάσ­σε­ται και η πολύ μεγάλη έμφαση την οποία δίνει η κυβέρ­νηση στον επαγ­γελ­μα­τικό προ­σα­να­το­λι­σμό, εκφρά­ζο­ντας την ικα­νο­ποί­ησή του που το μάθημα αυτό ξανα­μπαί­νει στο ωρο­λό­γιο πρό­γραμμα.

Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης ανα­φέρ­θηκε και στο “πολ­λα­πλό βιβλίο” τη δυνα­τό­τητα, δηλαδή, των δασκά­λων, των καθη­γη­τών του ίδιου γνω­στι­κού αντι­κει­μέ­νου να επι­λέ­ξουν τελικά πιο βιβλίο τους ται­ριά­ζει καλύ­τερα και υπο­γράμ­μισε ότι είναι μία πολύ σημα­ντική τομή αυτή για το ελλη­νικό δημόσιο σχολείο.

“Να δώσουμε τη δυνα­τό­τητα στους καθη­γη­τές να εξε­τά­ζουν τους μαθητές με πολλούς δια­φο­ρε­τι­κούς τρόπους. Δεν κατά­λαβα ποτέ γιατί πρέπει το Υπουρ­γείο να λέει, παρα­δείγ­μα­τος χάρη, ότι στην Ιστορία πρέπει να εξε­τα­στείτε με δύο πρό­χειρα δια­γω­νί­σματα και ένα ωριαίο ή ό,τι μπορεί να λέει η κατευ­θυ­ντή­ρια εγκύ­κλιος. Ας αφή­σουμε το δάσκαλο, τον καθη­γητή ελεύ­θερο να εξε­τά­σει τους μαθητές του με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο. Θα κάνει την τάξη πιο δημιουρ­γική, θα την κάνει πιο ευχά­ρι­στη” είπε ο κ.Μητσο­τά­κης.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός ανα­φέρ­θηκε και στην αξιο­λό­γηση και δια­βε­βαί­ωσε με έμφαση ότι δεν έχει τιμω­ρη­τικό χαρα­κτήρα.

“Κανείς δεν θα απο­λυ­θεί. Κανείς δεν θα χάσει το μισθό του. Εάν σε μία δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης φανεί ότι επι­δέ­χε­ται βελ­τί­ω­σης, έχει έναν σκοπό και μόνο, να βοη­θή­σουμε δασκά­λους και καθη­γη­τές να γίνουν καλύ­τε­ροι. Και θα εξα­κο­λου­θούμε αυτό να το λέμε με κάθε τρόπο έτσι ώστε να σπά­σουμε αυτές τις προ­κα­τα­λή­ψεις που μπορεί να υπάρ­χουν. Νομίζω, όμως, ότι ουσια­στικά κρύ­βο­νται μόνο μέσα σε κούφια συν­θή­ματα τα οποία σήμερα δεν έχουν καμία ουσία” είπε ο κ.Μητσο­τά­κης, και πρό­σθεσε:

“Δεν μπο­ρούμε να λέμε όχι στην ιδέα της αξιο­λό­γη­σης σήμερα γιατί μόνο μέσα από την αξιο­λό­γηση γινό­μα­στε καλύ­τε­ροι. Μπο­ρούμε να συζη­τή­σουμε δημιουρ­γικά -και θέλουμε να κάνουμε αυτό το διάλογο- για το πώς θα γίνει η αξιο­λό­γηση. Ποια είναι τα καλύ­τερα εργα­λεία, ποιος πρέπει να αξιο­λο­γεί. Πάντα κάποιος αξιο­λο­γεί. Αυτό είναι δεδο­μένο σε κάθε δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης. Η αξιο­λό­γηση δεν έχει μόνο το χαρα­κτήρα του να βελ­τιώ­σουμε κάποιον ή κάποια που δεν απο­δί­δει καλά. Έχει και έναν ακόμα χαρα­κτήρα που τον θεωρώ πάρα πολύ σημα­ντικό. Έχει το χαρα­κτήρα της επι­βρά­βευ­σης. Ο δάσκα­λος και ο καθη­γη­τής ο οποίος ξεφεύ­γει από τα τετριμ­μένα, ο οποίος κάνει το κάτι παρα­πάνω πιστεύω ότι θέλει μια ανα­γνώ­ριση ότι πράγ­ματι δούλεψε πολύ σκληρά και προ­σέ­φερε κάτι περισ­σό­τερο».

Προη­γή­θηκε παρου­σί­αση από την υπουργό Παι­δείας και Θρη­σκευ­μά­των Νίκη Κερα­μέως, και μετά το πέρας της παρου­σί­α­σης προ­βλή­θη­καν παρεμ­βά­σεις μαθητών, εκπαι­δευ­τι­κών και γονέων που κατα­τέ­θη­καν στην πλατ­φόρμα «Πες την ιδέα σου» σχετικά με την νέα μορφή των σχο­λείων. Στόχος του συγκε­κρι­μέ­νου προ­γράμ­μα­τος, ήταν ο άμεσος διά­λο­γος με τους πολίτες και η συν­δια­μόρ­φωση παρεμ­βά­σεων και πολι­τι­κών μέσω της υπο­βο­λής προ­τά­σεων και της αξιο­λό­γη­σης ιδεών.

Η εκδή­λωση πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στο «Στρογ­γυλό» Σχολείο που στε­γά­ζει το 1ο Γυμνά­σιο, το 1ο ΓΕΛ και το πρώτο ΙΕΚ Αγ. Δημη­τρίου. Το κτίριο του σχο­λείου που επελέγη, έχει σχε­δια­στεί από τον αρχι­τέ­κτονα Τάκη Ζενέτο, με κυκλική διάταξη των αιθου­σών διδα­σκα­λίας, που σημα­το­δο­τούν, μεταξύ άλλων, τη μετά­βαση από μία εκπαί­δευση που εστιά­ζει σε δύο επίπεδα (τάξη-σχολείο) σε μία εκπαί­δευση πολυ­ε­πί­πεδη, ευέ­λι­κτη, χωρίς στεγανά, με εξε­λισ­σό­με­νες μαθη­τι­κές ομάδες.

Στην εκδή­λωση συμ­με­τεί­χαν, η υφυ­πουρ­γός Παι­δείας, αρμόδια για Θέματα Πρω­το­βάθ­μιας και Δευ­τε­ρο­βάθ­μιας Εκπαί­δευ­σης και Ειδικής Αγωγής Ζέττα Μακρή, ο υφυ­πουρ­γός Παι­δείας,  Αρμό­διος για Θέματα Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης ‘Αγγελος Συρίγος, ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Πρω­το­βάθ­μιας και Δευ­τε­ρο­βάθ­μιας Εκπαί­δευ­σης και Ειδικής Αγωγής Αλέ­ξαν­δρος Κόπτσης, ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης Από­στο­λος Δημη­τρό­που­λος, ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Επαγ­γελ­μα­τι­κής Εκπαί­δευ­σης, Κατάρ­τι­σης, Δια Βίου Μάθησης και Νεο­λαίας Γεώρ­γιος Βού­τσι­νος, ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Θρη­σκευ­μά­των Γεώρ­γιος Καλαν­τζής, ο πρό­ε­δρος του Ινστι­τού­του Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής Ιωάννης Αντω­νίου, η διευ­θύ­νουσα σύμ­βου­λος του ΕΟΠΠΕΠ, Ιωάννα Λυτρίβη, η πρό­ε­δρος του ΕΟΠΠΕΠ Γεωργία Παπα­ευ­θυ­μίου, ο πρό­ε­δρος του Ινστι­τού­του Τεχνο­λο­γίας Υπο­λο­γι­στών και Εκδό­σεων (ΙΤΥΕ) – Διό­φα­ντος, Δημή­τρης Σερ­πά­νος, ο πρό­ε­δρος της ΑΔΙΠΔΕ Ηλίας Ματσαγ­γού­ρας, ο περι­φε­ρεια­κός διευ­θυ­ντής Αττικής Γεώρ­γιος Κοσυβάς, η δήμαρ­χος Αγίου Δημη­τρίου Μαρία Ανδρού­τσου, ο διευ­θυ­ντής του 1ου ΓΕΛ Αγίου Δημη­τρίου Νικό­λαος Κακλα­μά­νος, ο διευ­θυ­ντής του 1ου Γυμνα­σίου Αγίου Δημη­τρίου Χαρά­λα­μπος Καρα­κώ­στας, μαθητές και εκπαι­δευ­τι­κοί και Διευ­θυ­ντές του Στρογ­γυ­λού Σχο­λείου (Γυμνα­σίου, Λυκείου, ΔΙΕΚ) και μέσω WebEx Διευ­θυ­ντές Εκπαί­δευ­σης και Διευ­θυ­ντές Σχο­λείων από όλη τη χώρα.

Ανα­λυ­τικά η τοπο­θέ­τηση του πρω­θυ­πουρ­γού:

Σε ευχα­ρι­στώ πολύ αγαπητή μου Νίκη Κερα­μέως, κυρία Δήμαρχε, κυρία Υφυ­πουργέ, κύριε Υφυ­πουργέ, κύριοι Γενικοί Γραμ­μα­τείς, φίλες και φίλοι, αγαπητά στελέχη της εκπαί­δευ­σης, αγα­πη­τοί μαθητές.

Χαί­ρο­μαι πάρα πολύ που μου δίνεται, σήμερα, η ευκαι­ρία να βρεθώ μαζί σας σε έναν σπου­δαίο χώρο, τον οποίο σχε­δί­ασε και υλο­ποί­ησε ένας πρω­το­πό­ρος αρχι­τέ­κτο­νας πριν από αρκετές δεκα­ε­τίες, ενσω­μα­τώ­νο­ντας τη δική του φιλο­σο­φία για ένα σχολείο δια­δρα­στικό, συνα­ντώ­ντας τις απαι­τή­σεις της εποχής του.

Το ίδιο καλού­μα­στε να κάνουμε κι εμείς σήμερα. Μέρος του προ­ε­κλο­γι­κού προ­γράμ­μα­τος της Νέας Δημο­κρα­τίας αφο­ρούσε ακριβώς το αντι­κεί­μενο της σημε­ρι­νής μας συζή­τη­σης. Πώς θα μπο­ρέ­σουμε να σχε­διά­σουμε και να υλο­ποι­ή­σουμε το σχολείο του μέλ­λο­ντος.

Ένα σχολείο το οποίο θα έχει ως κεντρικό σκοπό να προ­σφέ­ρει γνώση, αλλά και δεξιό­τη­τες στους μαθητές από αφο­σιω­μέ­νους δασκά­λους και καθη­γη­τές, έτσι ώστε να σας προ­ε­τοι­μά­σουμε, με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο, για ό,τι επι­λέ­ξετε να κάνετε, τελικά, στη ζωή σας όταν ολο­κλη­ρω­θεί το σχολείο.

Είτε αυτό είναι πανε­πι­στη­μια­κές σπουδές, είτε είναι μετα­λυ­κειακή εκπαί­δευση, είτε οποια­δή­ποτε επαγ­γελ­μα­τική δια­δρομή, εσείς δια­λέ­ξετε, επι­λέ­γο­ντας να στα­μα­τή­σετε την εκπαί­δευσή σας μετά την ολο­κλή­ρωση του σχο­λείου.Και πρέπει να σας πω, ότι αυτή η προ­σπά­θεια, είναι  μια προ­σπά­θεια η οποία όχι μόνο δεν στα­μά­τησε κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας, αλλά αντί­θετα η παν­δη­μία κατέ­δειξε με τρόπο εμφα­τικό πόσο σημα­ντική είναι.

Θα ήθελα με την ευκαι­ρία αυτή, στο πρόσωπο όλων των στε­λε­χών της εκπαί­δευ­σης, των Διευ­θυ­ντών που μας παρα­κο­λου­θούν σήμερα, να ευχα­ρι­στήσω ξεχω­ρι­στά την κάθε δασκάλα, τον κάθε δάσκαλο, την κάθε καθη­γή­τρια, τον κάθε καθη­γητή που με τόση μεγάλη αφο­σί­ωση και ενθου­σια­σμό αγκά­λια­σαν τις προ­κλή­σεις της τηλεκ­παί­δευ­σης. Δεν ήταν απλή υπόθεση, η Υπουρ­γός το γνω­ρί­ζει καλά, μέσα σε ένα πολύ σύντομο χρονικό διά­στημα να μετα­φέ­ρουμε όλη την εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία online.

Τα κατα­φέ­ραμε όμως, τα κατα­φέ­ραμε χάρη στην αφο­σί­ωση των δασκά­λων και των καθη­γη­τών μας και τα κατα­φέ­ραμε χάρη στην αφο­σί­ωση των μαθητών μας ανα­γνω­ρί­ζο­ντας απόλυτα τις δυσκο­λίες του να κάθεσαι μπροστά σε έναν ηλε­κτρο­νικό υπο­λο­γι­στή και να πρέπει να κάνεις μάθημα για πολλές ώρες. Το κάνατε. Κατα­φέ­ραμε και δεν έχουμε κενά στην ύλη την οποία έπρεπε να καλύ­ψουμε. Ανα­κα­λύ­ψαμε με αυτόν τον τρόπο και νέες δυνα­τό­τη­τες που μπορεί η τεχνο­λο­γία να μας δώσει.

Γι’ αυτό και δεν είναι τυχαίο ότι στο νέο σχολείο το οποίο ορα­μα­τι­ζό­μα­στε, δεν μιλάμε μόνο για τα κτίρια, όπως τα ορα­μα­τί­στηκε πριν από 40 χρόνια ο εμβλη­μα­τι­κός αρχι­τέ­κτο­νας που έφτιαξε αυτό το σχολείο. Και τα κτίρια προ­φα­νώς έχουν πολύ μεγάλη σημασία. Αλλά μιλάμε, πρω­τί­στως, για τον τεχνο­λο­γικό εξο­πλι­σμό, ο οποίος θα δώσει τις δυνα­τό­τη­τες, όπως το ακού­σαμε χαρα­κτη­ρι­στικά στο βίντεο το οποίο προη­γή­θηκε, στους δασκά­λους και στους καθη­γη­τές σας, να έχουν πρό­σβαση στα πιο σύγ­χρονα ψηφιακά εργα­λεία, δια­δρα­στι­κούς πίνακες, γρήγορο δια­δί­κτυο, online βάσεις δεδο­μέ­νων, ώστε να μπο­ρούμε να προ­σαρ­μό­σουμε την εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία στις ανάγκες των καιρών.

Όμως, όταν μιλάμε για το νέο σχολείο, έτσι όπως του­λά­χι­στον εγώ το ορα­μα­τί­ζο­μαι, θα πρέπει να απα­ντή­σουμε πρώτα απ’ όλα σε δύο βασικές ερω­τή­σεις: τί θέλουμε να μάθουμε και πώς θα το μάθουμε αυτό το οποίο θέλουμε να μάθουμε. Το τί θέλουμε να μάθουμε δεν αφορά σήμερα πια μόνο τη γνώση, τα βασικά γνω­στικά αντι­κεί­μενα με τα οποία όλοι είμαστε εξοι­κειω­μέ­νοι. Αυτά είναι πάρα πολύ σημα­ντικά και θα εξα­κο­λου­θούν πάντα να απο­τε­λούν τον πυρήνα του σχο­λι­κού προ­γράμ­μα­τος.

Όμως και η γνώση εξε­λίσ­σε­ται. Και θεωρώ πολύ σημα­ντικό το γεγονός ότι πιά­νουμε το νήμα από μία δουλειά η οποία ξεκί­νησε το 2011 σε σχέση με τα προ­γράμ­ματα σπουδών, τα υλο­ποιούμε, τα ανα­βαθ­μί­ζουμε έτσι ώστε να μπο­ρούμε να προ­σαρ­μό­σουμε τα γνω­στικά αντι­κεί­μενα στις ανάγκες όχι απλά του 2021, του 2025, του 2030. Διότι δεν θέλω να ξεχνάτε, το ξέρω, το γνω­ρί­ζουμε εξάλλου όλοι, το λέω πολλές φορές αλλά νομίζω ότι έχει την ξεχω­ρι­στή του σημασία. Σκε­φτείτε ένα παιδί, ίσως η μικρή σας αδελφή, ο μικρός σας αδελφός που θα ξεκι­νή­σει Α’ Δημο­τι­κού το 2021, θα τελειώ­σει το σχολείο, καλώς εχόντων των πραγ­μά­των, το 2033. Και θα τελειώ­σει το πανε­πι­στή­μιο σε ένα τετρα­ε­τές πρό­γραμμα το 2037. Και εμείς πρέπει να έρθουμε να σκε­φτούμε πώς θα είναι ο κόσμος σε δέκα με δεκα­πέ­ντε χρόνια από τώρα και ποια είναι τα γνω­στικά αντι­κεί­μενα τα οποία θα έχουν σημασία εκείνη την εποχή.

Και σίγουρα δεν μιλάμε πια μόνο για τη στείρα απο­στή­θιση. Όταν εγώ έδινα εξε­τά­σεις, ήταν δεδο­μένο ότι έπρεπε να μάθουμε απέξω, ειδικά σε μια σειρά από μαθή­ματα. Στα θεω­ρη­τικά μαθή­ματα έπρεπε να μάθεις απ’ έξω ένα βιβλίο.  Αυτό κρι­νό­ταν τελικά: η δυνα­τό­τητά μας να απο­στη­θί­σουμε ένα βιβλίο. Και σε ένα βαθμό αυτό εξα­κο­λου­θεί να ισχύει.

Για σκε­φτείτε, όμως, είναι αυτή πραγ­μα­τικά η σημασία της γνώσης, σε μια εποχή που μπο­ρείτε να βρείτε οποια­δή­ποτε πλη­ρο­φο­ρία θέλετε από το κινητό σας, κάνο­ντας μια απλή ανα­ζή­τηση; Έχει την ίδια σημασία η απο­στή­θιση με αυτήν πριν από 10, 20, 30 χρόνια;  Νομίζω πως όχι. Σίγουρα πρέπει να μετα­φέ­ρουμε έναν βασικό πυρήνα γνώσεων. Αυτό είναι πάντα σημα­ντικό και σίγουρα θα απο­τε­λεί τον κύριο στόχο του σχο­λείου.

Πρέπει να μάθουμε και άλλα πράγ­ματα όμως. Η κριτική σκέψη, η σύνθεση, η αξιο­ποί­ηση των δια­φο­ρε­τι­κών πηγών αλλά και δεξιό­τη­τες οι οποίες θα σας είναι πάρα πολύ σημα­ντι­κές, όταν με το καλό τελειώ­σετε το σχολείο. Πώς θα δου­λεύ­ετε σε ομάδες. Ζητή­ματα που έχουν να κάνουν με αυτό το οποίο απο­κα­λούμε συναι­σθη­μα­τική ευφυΐα.

Δεν είμαστε εδώ μόνο για να αξιο­λο­γή­σουμε την ανα­λυ­τική σας σκέψη. Θα πρέπει να αντι­λαμ­βά­νε­στε τις δυνα­μι­κές μιας ομάδος, να ξέρετε πώς να δια­χει­ρί­ζε­στε συναι­σθή­ματα. Τα δικά σας συναι­σθή­ματα, τα συναι­σθή­ματα των ανθρώ­πων με τους οποίους θα συνερ­γα­στείτε.

Όλες αυτές οι δεξιό­τη­τες είναι πάρα πολύ σημα­ντι­κές. Το πώς θα έρθετε σε επαφή με και­νούρ­για αντι­κεί­μενα τα οποία ξεφεύ­γουν του πλαι­σίου των μαθη­μά­των έτσι όπως τα διδά­σκουμε σήμερα στο σχολείο και τα οποία, με πολύ μεγάλη χαρά, ξέρω ότι φέτος θα απο­τε­λούν πια αντι­κεί­μενα των εργα­στη­ρίων δεξιο­τή­των για όλα τα σχολεία.

Ζητή­ματα, όπως η περι­βαλ­λο­ντική εκπαί­δευση. Ζητή­ματα που έχουν να κάνουν με τον τρόπο με τον οποίο συμ­με­τέ­χουμε στη Δημο­κρα­τία μας.  Ζητή­ματα τα οποία έχουν να κάνουν με θέματα, όπως η υγιεινή δια­τροφή.  Το πώς θα μάθετε να φρο­ντί­ζετε και να προ­σέ­χετε τον εαυτό σας. Ζητή­ματα που έχουν να κάνουν με την οδική ασφά­λεια. Ζητή­ματα τα οποία μπορεί πριν από κάποια χρόνια κάποιοι να τα έβλεπαν ως ταμπού, όπως η σεξουα­λική αγωγή, το πώς αντι­με­τω­πί­ζετε τη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα μέσα από την ίδια τη ζωή σας.

Όλα αυτά είναι πάρα πολύ σημα­ντικά ζητή­ματα και χαί­ρο­μαι ιδιαί­τερα πια που εντάσ­σο­νται μέσα στο ευρύ­τερο σχολικό πρό­γραμμα, με τον τρόπο που το κάνουμε και πιστεύω ότι και εσείς αλλά και οι δάσκα­λοί σας και οι καθη­γη­τές σας θα βρείτε ευχά­ρι­στη δημιουρ­γική ανα­ζή­τηση συζη­τώ­ντας τα ζητή­ματα αυτά.Διότι, εμείς ακού­σαμε εσάς, ακού­σαμε τους μαθητές, ακού­σαμε τους καθη­γη­τές και τους δασκά­λους για να μπο­ρέ­σουμε να εντά­ξουμε αυτά τα νέα γνω­στικά αντι­κεί­μενα στο πρό­γραμμα του σχο­λείου.

Πολύ μεγάλη σημασία απο­δί­δουμε στις γλώσσες. Ανα­φέρ­θηκε αν δεν κάνω λάθος κάποιος δάσκα­λος σε αυτό, στα βίντεο τα οποία είδαμε.  Το γεγονός πια ότι τα παιδιά από την ηλικία των τεσ­σά­ρων μαθαί­νουν μια ξένη γλώσσα, μαθαί­νουν αγγλικά από το νηπια­γω­γείο, το γεγονός πια ότι το νηπια­γω­γείο ξεκι­νάει στα τέσσερα, έχει πάρα πάρα πολύ μεγάλη σημασία αυτό για να μπο­ρέ­σουμε να δώσουμε σε όλα τα παιδιά ίσες ευκαι­ρίες. Διότι ξέρουμε πια, το γνω­ρί­ζουμε, μας το λέει η επι­στήμη, ότι οι βασικές συνά­ψεις του εγκε­φά­λου έχουν δια­μορ­φω­θεί ουσια­στικά μέχρι τα 6- 7 χρόνια. ‘Αρα το να γίνεται αυτό τα πρώτα 6 χρόνια της ζωής ενός παιδιού έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία για το πώς θα μπο­ρέ­σει στη συνέ­χεια να παρα­κο­λου­θή­σει τα μαθή­ματα και να μπο­ρέ­σει να έχει, πραγ­μα­τικά, τις ίδιες ευκαι­ρίες που θα έχει ένα άλλο παιδί το οποίο έχει πρό­σβαση σε μια προ­σχο­λική εκπαί­δευση δύο ετών. Διότι το είπε σωστά η Υπουρ­γός και αυτό βρί­σκε­ται στον πυρήνα της δικής μας φιλο­σο­φίας για την εκπαί­δευση. Και είναι οι ίσες ευκαι­ρίες σε όλα τα παιδιά, ασχέτως οικο­νο­μι­κών δυνα­το­τή­των, ασχέτως οποιασ­δή­ποτε προ­έ­λευ­σης.

Όλα τα παιδιά πρέπει να έχουν τη δυνα­τό­τητα να φοι­τή­σουν σε ένα δημόσιο σχολείο και να έχουν τις ίδιες ευκαι­ρίες στη συνέ­χεια, να επι­λέ­ξουν για το τί θα κάνουν στη ζωή τους. Και μέσα σε αυτή τη φιλο­σο­φία ακριβώς εντάσ­σε­ται και η πολύ μεγάλη έμφαση την οποία δίνουμε στον επαγ­γελ­μα­τικό προ­σα­να­το­λι­σμό και χαί­ρο­μαι ιδιαί­τερα που το μάθημα αυτό ξανα­μπαί­νει δυνα­μικά στο ωρο­λό­γιο πρό­γραμμα. Και βέβαια, τη σημασία που δίνουμε σε άλλες επαγ­γελ­μα­τι­κές δια­δρο­μές, τα Πρότυπα Επαγ­γελ­μα­τικά Λύκεια αλλά και στη μετα­λυ­κειακή εκπαί­δευση εκτός πανε­πι­στη­μίου. Στα δημόσια ΙΕΚ μας αλλά και σε άλλους δρόμους που μπορεί κάποιος να ακο­λου­θή­σει, σε περί­πτωση που δεν επι­λέ­ξει ή δεν κατα­φέ­ρει να περάσει σ’ ένα Πανε­πι­στή­μιο.

Έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία αυτό. Και έχει μεγάλη σημασία να μπο­ρούμε να δώσουμε στα παιδιά τη δυνα­τό­τητα να απο­φα­σί­σουν ώριμα τα ίδια για το τί είναι αυτό το οποίο τους κεντρί­ζει το ενδια­φέ­ρον και να μην είναι αυτή μια απόφαση την οποία θα πάρουν οι γονείς για σας. Να μπο­ρείτε να την πάρετε εσείς οι ίδιοι, γνω­ρί­ζο­ντας όμως, ποια είναι τα επαγ­γέλ­ματα τα οποία θα έχουν πολύ μεγάλη ζήτηση στο μέλλον. Και δεν είναι τυχαίο σήμερα, το είπε και η Υπουρ­γός, το βρίσκω εντυ­πω­σιακό στα­τι­στικό, ότι ένας στους τέσ­σε­ρις που φοιτούν σε δημόσιο ΙΕΚ είναι από­φοι­τοι πανε­πι­στη­μίου. Γιατί συμ­βαί­νει αυτό; Γιατί μπορεί να πήραν ένα πτυχίο σ’ ένα γνω­στικό αντι­κεί­μενο που μπορεί να τους ενδιέ­φερε, πλην όμως μπορεί να δια­πί­στω­σαν ότι αυτό το πτυχίο τελικά δεν τους άνοιγε την πόρτα της επαγ­γελ­μα­τι­κής απο­κα­τά­στα­σης. Και επέ­λε­ξαν έναν άλλο δρόμο, ο οποίος θα τους βοη­θή­σει περισ­σό­τερο να βρουν ένα επάγ­γελμα και να μπο­ρέ­σουν να δια­πρέ­ψουν επαγ­γελ­μα­τικά.

Και, ναι, θα πρέπει να το πούμε ξεκά­θαρα. Δεν μπορούν και δεν πρέπει να πάνε όλοι κατ’ ανάγκη στο Πανε­πι­στή­μιο. Το Πανε­πι­στή­μιο είναι πάρα πολύ σημα­ντικό για λόγους που δεν χρειά­ζε­ται να αναλύσω. Όμως, υπάρ­χουν και επαγ­γελ­μα­τι­κές δια­δρο­μές και εκτός Πανε­πι­στη­μίου. Υπάρ­χουν επαγ­γέλ­ματα τα οποία δεν χρειά­ζο­νται πανε­πι­στη­μιακή εκπαί­δευση, τα οποία είναι και πολύ δημιουρ­γικά αλλά μπορεί να είναι και εξαι­ρε­τικά προ­σο­δο­φόρα. Και ακριβώς θέλουμε να δίνουμε τη δυνα­τό­τητα σε κάθε παιδί, σε κάθε γονιό, σε κάθε οικο­γέ­νεια να μπορεί να έχει αυτές τις επι­λο­γές.

Να μην αισθά­νε­ται ποτέ ένα παιδί ότι είναι εγκλω­βι­σμένο σε ένα αδιέ­ξοδο ή ότι θα είναι υπο­χρε­ω­μένο να μπει στο Πανε­πι­στή­μιο και αν δεν μπει στο Πανε­πι­στή­μιο, είναι  η απόλυτη απο­τυ­χία και πήγε στράφι όλος ο κόπος τον οποίο κάνατε.

Όχι. Δεν είναι σωστό αυτό. Είναι λάθος φιλο­σο­φία, είναι  λάθος προ­σέγ­γιση και σίγουρα δεν είμαστε σήμερα εδώ να μιλή­σουμε για τα Πανε­πι­στή­μια. Είμαστε εδώ να μιλή­σουμε για το σχολείο, αλλά σίγουρα είναι λάθος να σπρώ­χνουμε παιδιά προς τμήματα Πανε­πι­στη­μίων τα οποία ξέρουμε ότι τελικά δεν έχουν μεγάλη ζήτηση και από τα οποία τα παιδιά που θα μπουν, δεν θα απο­φοι­τή­σουν.

Και φαντά­ζο­μαι, ότι και εσείς τα νέα παιδιά, ειδικά τα παιδιά που είναι 15, 16, 17 χρονών, που θα βρε­θείτε σε λίγο αντι­μέ­τω­ποι με την πρό­κληση των πανελ­λη­νίων, δεν θα θέλατε να πάτε σε ένα τμήμα το οποίο να μην σας λέει τίποτα, στο οποίο να πήγατε τυχαία, να έχετε περάσει 5 – 6 χρόνια και δεν θα απο­φοι­τή­σετε ποτέ από αυτό το τμήμα.

Δεν είναι καλό ούτε για εσάς, ούτε τελικά για την ίδια τη δημόσια εκπαί­δευση. Και γι’ αυτό και απο­δί­δουμε τόσο μεγάλη σημασία και στα ζητή­ματα του επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού, αλλά και στα ζητή­ματα της μετα­λυ­κεια­κής εκπαί­δευ­σης, της επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης, της τεχνι­κής εκπαί­δευ­σης και βέβαια της δια βίου μάθησης. Δεν είναι αντι­κεί­μενο αυτό της σημε­ρι­νής μας συζή­τη­σης, αλλά η αλήθεια είναι ότι πια πρέπει να εκπαι­δευό­μα­στε συνέ­χεια. Όλοι μας. Αυτό ισχύει για όλους μας.

Ισχύει για εσάς, ισχύει για εμάς. Η εκπαί­δευση είναι μια συνεχής δια­δι­κα­σία, η οποία δεν σταματά ποτέ. Συνέ­χεια απο­κτούμε και­νού­ριες δεξιό­τη­τες.  Η αγορά εργα­σίας συνέ­χεια αλλάζει και αυτή η σειρά των πραγ­μά­των, έτσι όπως του­λά­χι­στον αφο­ρούσε τους γονείς μας: σπου­δά­ζεις κάτι, έχεις μια δουλειά για μια ζωή και τελικά μετά παίρ­νεις τη σύνταξή σου, είναι  κάτι το οποίο, δυστυ­χώς ή ευτυχώς, ανάλογα από το πώς θα το δει κανείς στη σημε­ρινή εποχή, δεν ισχύει πια.

Θα ήθελα, όμως, να πω και δύο λόγια για το ίδιο το σχολείο, για τους δασκά­λους, τους καθη­γη­τές, τις διευ­θύν­σεις των σχο­λείων και τον τρόπο με τον οποίο ορα­μα­τι­ζό­μα­στε την εφαρ­μογή όλων αυτών των ωραίων πραγ­μά­των τα οποία σχε­διά­ζουμε. Τίποτε απ’ όλα αυτά τώρα για τα οποία σας μιλάω δεν μπορεί να εφαρ­μο­στεί χωρίς τα στελέχη της εκπαί­δευ­σης, χωρίς τους δασκά­λους και χωρίς τους καθη­γη­τές μας.

Τους χρεια­ζό­μα­στε, σας χρεια­ζό­μα­στε συμ­μέ­το­χους σε αυτή τη μεγάλη προ­σπά­θεια, επειδή όλοι τελικά έχουμε έναν κοινό σκοπό. Το δικό σας καλό. Το καλό των παιδιών, την καλύ­τερη δυνατή εκπαί­δευση για τα παιδιά μας.

Και ακριβώς όταν συζη­τού­σαμε και με την Υπουργό προ­ε­κλο­γικά το πρό­γραμμά μας, πάντα της έλεγα: δώσε παρα­πάνω βαθμούς ελευ­θε­ρίας στα σχολεία. Δώσε περισ­σό­τε­ρες αρμο­διό­τη­τες τους Διευ­θυ­ντές. Ξέρει καλύ­τερα από τον Τμη­μα­τάρχη του Υπουρ­γείου τί είναι καλό για το σχολείο του. Μην τον εγκλω­βί­ζεις σε μία τόσο περιο­ρι­στική προ­σέγ­γιση να μη μπορεί να φύγει ούτε κόμμα από αυτά που του λέει μία εγκύ­κλιος του Υπουρ­γείου. Και αυτό προ­σπα­θούμε να κάνουμε. Κάνουμε ένα σημα­ντικό πρώτο βήμα.

Κάνουμε ένα σημα­ντικό πρώτο βήμα με το πολ­λα­πλό βιβλίο, τη δυνα­τό­τητα, δηλαδή, των δασκά­λων, των καθη­γη­τών του ίδιου γνω­στι­κού αντι­κει­μέ­νου να επι­λέ­ξουν τελικά πιο βιβλίο τους ται­ριά­ζει καλύ­τερα. Είναι μία πολύ σημα­ντική τομή αυτή για το ελλη­νικό δημόσιο σχολείο.

Να δώσουμε τη δυνα­τό­τητα στους καθη­γη­τές να εξε­τά­ζουν τους μαθητές με πολλούς δια­φο­ρε­τι­κούς τρόπους. Δεν κατά­λαβα ποτέ γιατί πρέπει το Υπουρ­γείο να λέει, παρα­δείγ­μα­τος χάρη, ότι στην Ιστορία πρέπει να εξε­τα­στείτε με δύο πρό­χειρα δια­γω­νί­σματα και ένα ωριαίο ή ό,τι μπορεί να λέει η κατευ­θυ­ντή­ρια εγκύ­κλιος.

Ας αφή­σουμε το δάσκαλο, τον καθη­γητή ελεύ­θερο να εξε­τά­σει τους μαθητές του με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο. Θα κάνει την τάξη πιο δημιουρ­γική, θα την κάνει πιο ευχά­ρι­στη.

Το σχολείο πρέπει να είναι ευχά­ρι­στο. Δεν είναι μια αγγα­ρεία στην οποία πρέπει να πηγαί­νουμε. Και, νομίζω, ότι αυτό θα δώσει και παρα­πάνω βαθμούς στους καθη­γη­τές και στους δασκά­λους να εκφρά­σουν τη δημιουρ­γι­κό­τητά τους.

Μία δημιουρ­γι­κό­τητα που τη συναντώ συνέ­χεια όταν συνο­μιλώ μαζί τους με έναν τρόπο τελικά πιο ουσια­στικό και για τους ίδιους που θα αισθά­νο­νται μεγα­λύ­τερη προ­σφορά και μεγα­λύ­τερη δυνα­τό­τητα να υλο­ποι­ή­σουν όλα αυτά τα ωραία πράγ­ματα που θέλουν να κάνουν και μέχρι σήμερα πολύ απλά δεν τους αφήναμε να τα κάνουν.

Και, βέβαια, να έρθω τελευ­ταία στο αντι­κεί­μενο και της σημε­ρι­νής δια­δή­λω­σης, η οποία γίνεται έξω από το σχολείο. Κατ’ αρχάς να πω στα νέα παιδιά ότι στη Δημο­κρα­τία μας αυτό το οποίο βλέπετε είναι ένδειξη υγείας. Ο καθένας έχει δικαί­ωμα να δια­δη­λώ­νει, να δια­μαρ­τύ­ρε­ται και με αυτόν τον τρόπο να συμ­με­τέ­χει στο δημόσιο διάλογο εάν πιστεύει ότι δια­φω­νεί με τις πολι­τι­κές μίας εκλεγ­μέ­νης κυβέρ­νη­σης.

Θα ήθελα πραγ­μα­τικά, όμως, αντί για στείρα συν­θή­ματα και αντί­λαλο, να φωνάξω αυτούς οι οποίοι δια­δη­λώ­νουν, μέσα, εδώ και να συζη­τήσω μαζί τους γιατί τους ενοχλεί τόσο πολύ η έννοια της αξιο­λό­γη­σης.

Τι είναι αυτό στην αξιο­λό­γηση που ανάβει ενίοτε τόσα πολλά κόκκινα κου­μπά­κια και λαμπά­κια και κανείς δεν θέλει να την ακούει, του­λά­χι­στον απ’ αυτούς οι οποίοι δια­δη­λώ­νουν.

Οι μαθητές μας αξιο­λο­γεί­στε συνέ­χεια. Τι είναι το δια­γώ­νι­σμα το οποίο θα κάνετε, τι είναι οι πανελ­λή­νιες παρά μόνο μία δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης;

Και έχουμε πει από την πρώτη στιγμή ότι η αξιο­λό­γηση δεν έχει -και θα το ξαναπώ- τιμω­ρη­τικό χαρα­κτήρα. Κανείς δεν θα απο­λυ­θεί. Κανείς δεν θα χάσει το μισθό του. Έχει, εάν σε μία δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης φανεί ότι επι­δέ­χε­ται βελ­τί­ω­σης, έχει έναν σκοπό και μόνο, να βοη­θή­σουμε δασκά­λους και καθη­γη­τές να γίνουν καλύ­τε­ροι.

Και θα εξα­κο­λου­θούμε αυτό να το λέμε με κάθε τρόπο έτσι ώστε να σπά­σουμε αυτές τις προ­κα­τα­λή­ψεις που μπορεί να υπάρ­χουν. Νομίζω, όμως, ότι ουσια­στικά κρύ­βο­νται μόνο μέσα σε κούφια συν­θή­ματα τα οποία σήμερα δεν έχουν καμία ουσία.

Δεν μπο­ρούμε να λέμε όχι στην ιδέα της αξιο­λό­γη­σης σήμερα γιατί μόνο μέσα από την αξιο­λό­γηση γινό­μα­στε καλύ­τε­ροι.

Μπο­ρούμε να συζη­τή­σουμε δημιουρ­γικά -και θέλουμε να κάνουμε αυτό το διάλογο- για το πώς θα γίνει η αξιο­λό­γηση. Ποια είναι τα καλύ­τερα εργα­λεία, ποιος πρέπει να αξιο­λο­γεί. Πάντα κάποιος αξιο­λο­γεί. Αυτό είναι δεδο­μένο σε κάθε δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης.

Εσάς σας αξιο­λο­γεί ο δάσκα­λός σας και ο καθη­γη­τής σας. Τον δάσκαλο και τον καθη­γητή μπορεί να τον αξιο­λο­γή­σει ο διευ­θυ­ντής. Κάποιος πάντα πρέπει να αξιο­λο­γεί. ‘Αρα, αυτό μπο­ρούμε να το συζη­τή­σουμε, αλλά δεν νομίζω ότι σήμερα στον κόσμο του 2021, όχι στην Ελλάδα του 2021, μπορεί να συζη­τάει κανείς πραγ­μα­τικά εάν πρέπει να γίνει η αξιο­λό­γηση.

Η αξιο­λό­γηση συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στο νομο­σχέ­διο το οποίο θα κατα­θέ­σουμε σε δημόσια δια­βού­λευση εντός των επό­με­νων ημερών και, νομίζω, στο χέρι μας είναι και στο χέρι της ακα­δη­μαϊ­κής και εκπαι­δευ­τι­κής κοι­νό­τη­τας να την κάνουμε πράξη με τον πιο παρα­γω­γικό και τον πιο ουσια­στικό τρόπο.

Και να πω και κάτι ακόμα για τη αξιο­λό­γηση: Η αξιο­λό­γηση δεν έχει μόνο το χαρα­κτήρα του να βελ­τιώ­σουμε κάποιον ή κάποια που δεν απο­δί­δει καλά. Έχει και έναν ακόμα χαρα­κτήρα που τον θεωρώ πάρα πολύ σημα­ντικό.

Έχει το χαρα­κτήρα της επι­βρά­βευ­σης. Ο δάσκα­λος και ο καθη­γη­τής ο οποίος ξεφεύ­γει από τα τετριμ­μένα, ο οποίος κάνει το κάτι παρα­πάνω πιστεύω ότι θέλει μια ανα­γνώ­ριση ότι πράγ­ματι δούλεψε πολύ σκληρά και προ­σέ­φερε κάτι περισ­σό­τερο.

Και το πώς αυτή η ανα­γνώ­ριση τελικά θα έχει πραγ­μα­τικό αντί­κρι­σμα στην καριέρα του είναι κάτι το οποίο μπο­ρούμε να το συζη­τή­σουμε. Πιστεύω, όμως, ότι είναι πάρα πολύ σημα­ντικό να ανα­γνω­ρί­ζε­ται η σπου­δαία δουλειά η οποία γίνεται και γι’ αυτό και ξεφεύ­γουμε και από στε­ρε­ό­τυπα του παρελ­θό­ντος.

‘Ακουσα και την εισή­γηση και την κάνουμε πράξη, να μην υπάρ­χουν όρια θητειών παρα­δείγ­μα­τος χάρη στις εκλογές των διευ­θυ­ντών. Έχουμε εξαι­ρε­τικά έμπει­ρους ανθρώ­πους που έχουν αφο­σιω­θεί σε αυτό το αντι­κεί­μενο και θα πρέπει να μπορούν να έχουν τη δυνα­τό­τητα να μην περιο­ρί­ζο­νται στις δύο θητείες, αν θέλουν να εξα­κο­λου­θούν να υπη­ρε­τούν αυτό το θεσμό.

Εν κατα­κλείδι, έχουμε πολύ μεγάλες φιλο­δο­ξίες γι’ αυτό το νέο σχολείο το οποίο θέλουμε να χτί­σουμε και ξέρουμε πολύ καλά ότι όταν κάνουμε μια παρέμ­βαση η οποία έχει εκπαι­δευ­τικό χαρα­κτήρα, τα απο­τε­λέ­σματα δεν είναι άμεσα. Θα χρεια­στεί χρόνο αυτή η παρέμ­βαση να ριζώσει, να φέρει απο­τέ­λε­σμα, να δείξει μετρή­σιμα απο­τε­λέ­σματα στις συγκρι­τι­κές αξιο­λο­γή­σεις.

Είμαστε, όμως, απο­λύ­τως πεπει­σμέ­νοι ότι κάνουμε το σωστό. Κάνουμε το σωστό για τους δασκά­λους και τους καθη­γη­τές μας, κάνουμε πάνω από όλα το σωστό για τους μαθητές μας, τους μαθητές των νηπια­γω­γείων, του Δημο­τι­κού, του Γυμνα­σίου, των Λυκείων για να μπο­ρέ­σουμε να σας προ­σφέ­ρουμε πρό­σβαση σε μια καλύ­τερη εκπαί­δευση σε έναν κόσμο που αλλάζει.

Και όποιος πιστεύει ότι μπο­ρούμε να παρα­κο­λου­θή­σουμε τις τερά­στιες αλλαγές που συμ­βαί­νουν γύρω μας, μένο­ντας ακί­νη­τοι και μην αλλά­ζο­ντας τίποτα, όπως κάποιοι ειση­γού­νται, απλά δεν σας λέει την αλήθεια ή σας οδηγεί στο λάθος δρόμο. Διότι αν ακο­λου­θού­σαμε αυτή τη συνταγή το μόνο το οποίο θα κάναμε είναι να γυρ­νού­σαμε μετά από κάποια χρόνια και να δια­πι­στώ­ναμε ότι το χάσμα, η από­σταση που μας χωρίζει από άλλες χώρες που τόλ­μη­σαν και έκαναν πρω­το­πο­ριακά πράγ­ματα στον τομέα της εκπαί­δευ­σης, απλά θα μεγα­λώ­σει. Κι εμείς είμαστε εδώ για να κερ­δί­σουμε τον χαμένο χρόνο. Ναι, είμαστε εδώ για να σπά­σουμε στεγανά και αντι­λή­ψεις που νομίζω ότι ταλαι­πώ­ρη­σαν και ταλαι­πω­ρούν την εκπαί­δευση εδώ και πολλά χρόνια.

Είμαστε εδώ για να ανα­λά­βουμε την ευθύνη των επι­λο­γών μας. Αυτό σημαί­νει δημο­κρα­τική λογο­δο­σία. Δεν κάνουμε τίποτα δια­φο­ρε­τικό από το να εφαρ­μό­ζουμε το προ­ε­κλο­γικό μας πρό­γραμμα. Όλα αυτά τα οποία υπάρ­χουν στο νομο­σχέ­διο είναι πράγ­ματα τα οποία συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νταν στο πρό­γραμμα της Νέας Δημο­κρα­τίας και για τα οποία μας ψήφισε ο ελλη­νι­κός λαός.

Κατά συνέ­πεια, με πολύ ήσυχη την συνεί­δηση μας αλλά και με ένα αίσθημα ενθου­σια­σμού, τολμώ να πω, για αυτές τις μεγάλες αλλαγές σας καλώ όλες και όλους, τους μαθητές μας, τα στελέχη της εκπαί­δευ­σης, τους δασκά­λους και τους καθη­γη­τές, να βαδί­σουμε μαζί, να κάνουμε πράξη το όνειρο και όπως λέει και πολύ ωραία αυτό το σύνθημα, «να ανα­βαθ­μί­σουμε το σχολείο» και να δημιουρ­γή­σουμε προ­ο­πτι­κές ζωής για κάθε παιδί, για κάθε Ελλη­νό­πουλο στην πατρίδα μας.

Σας ευχα­ρι­στώ πολύ.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ