Το Αιγαίο, το «μπουμ» της κρουαζιέρας και οι 4 «αδελφές»

Τον «άγνωστο Χ» της φετινής του­ρι­στι­κής περιό­δου ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει ο κλάδος της κρουα­ζιέ­ρας, συγκρο­τώ­ντας -μαζί με την αγορά της Ρωσίας- ένα δίπολο αστά­θειας στη δια­φαι­νό­μενη νέα αύξηση του ρεύ­μα­τος ξένων επι­σκε­πτών στη χώρα μας.

Τις εξε­λί­ξεις καθο­ρί­ζουν οι τέσ­σε­ρις μεγάλες «αδελφές» Carnival, Royal Caribbean, MSC και Norwegian που ελέγ­χουν την παγκό­σμια αγορά κρουα­ζιέ­ρας.

Τα «απόνερα» για τη Μεσό­γειο και το Αιγαίο προ­κύ­πτουν από την προ­σπά­θεια των «δει­νό­σαυ­ρων» του κλάδου να ανα­δια­τά­ξουν τους στόλους τους μετά την μαζική είσοδο 167 νέων, γιγα­ντιαίων κρουα­ζιε­ρό­πλοιων στη διεθνή αγορά την περίοδο 2007-2013.

Σ’αυτά θα πρέπει να προ­στε­θούν τα 25 νέα πλοία, συνο­λι­κής δυνα­μι­κό­τη­τας 74.811 κλινών για τα οποία οι πλοιο­κτή­τριες εται­ρείες τους θα δαπα­νή­σουν 17,63 δισ. δολάρια ή 12,76 δισ. ευρώ.

Στη νέα αρχι­τε­κτο­νική που δια­μορ­φώ­νε­ται στην παγκό­σμια αγορά κρουα­ζιέ­ρας τα τελευ­ταία χρόνια, επι­βε­βαιώ­νε­ται πανη­γυ­ρικά πως «το μέγεθος μετράει». Η ραγδαία αύξηση, διεθνώς, της ζήτησης για κρουα­ζιέ­ρες έστρεψε τους κολοσ­σούς της αγοράς στη ναυ­πή­γηση γιγα­ντιαίων κρουα­ζιε­ρό­πλοιων με στόχο να εκμε­ταλ­λευ­τούν τις οικο­νο­μίες κλί­μα­κας που θα προ­έ­κυ­πταν ώστε να μεγι­στο­ποι­ή­σουν την κερ­δο­φο­ρία τους.

Τα νέα πλοία, όμως, δεν αλλά­ζουν απλώς τα δεδο­μένα στη διεθνή αγορά κρουα­ζιέ­ρας. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα επη­ρε­ά­ζουν την αρχι­τε­κτο­νική της παγκό­σμιας του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας. Κι αυτό καθώς τα νέα, γιγα­ντιαία πλοία απο­τε­λούν ταυ­τό­χρονα αυτό­νο­μους, ολο­κλη­ρω­μέ­νους, πολυ­τε­λείς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς που έχουν τη δυνα­τό­τητα να μετα­κι­νού­νται από χώρα σε χώρα κι από ήπειρο σε ήπειρο!

Δημιουρ­γεί­ται με αυτό τον τρόπο μια εντελώς νέα αγορά «υβρίδιο» που συν­δυά­ζει τις υπη­ρε­σίες ενός ξενο­δο­χείου πολυ­τε­λείας όπως αυτά που δια­θέ­τουν οι γνωστές διε­θνείς αλυ­σί­δες και την ευε­λι­ξία που προ­σφέ­ρει ένα κρουα­ζιε­ρό­πλοιο. Δίνο­ντας με αυτό τον τρόπο την ευκαι­ρία στους επι­βά­τες των πλοίων όχι να μετα­κι­νού­νται οι ίδιοι από χώρα σε χώρα αλλά να βλέπουν οι ίδιοι τις χώρες να περνούν από μπροστά τους. Η μια μετά την άλλη!

Εξέλιξη η οποίο δρο­μο­λο­γεί ραγδαίες ανα­κα­τα­τά­ξεις στο επι­χει­ρη­μα­τικό πεδίο. Δρο­μο­λο­γώ­ντας «γάμους» μεταξύ ξενο­δο­χεια­κών αλυ­σί­δων, τουρ οπε­ρέι­τορ, ναυ­τι­λια­κών εται­ρειών αλλά και ομίλων Logistics που θα εφο­διά­ζουν τα τερά­στια πλοία-θέρετρα.

Ταυ­τό­χρονα, τα πλοία-μαμούθ δημιουρ­γούν νέα σημαία ανα­φο­ράς σε σχέση με το κόστος δια­κο­πών αλλά και τις τιμές των δωμα­τίων των ξενο­δο­χείων. Έτσι, τα νέα κρουα­ζιε­ρό­πλοια ανα­μέ­νε­ται να οδη­γή­σουν σε μια νέα αρχι­τε­κτο­νική τον παγκό­σμιο του­ρι­σμό αφού θα μπορούν να λει­τουρ­γούν αντα­γω­νι­στικά ή συμπλη­ρω­μα­τικά προς τοπικές επι­χει­ρή­σεις ή και ολό­κλη­ρες χώρες-προορισμούς. Ανάλογα με το μέγεθος και το ειδικό προϊόν που οι τελευ­ταίες θα προ­σφέ­ρουν.

Πίνακας 1: Οι 4 δει­νό­σαυ­ροι των θαλασ­σών

Η κυριαρ­χία των τεσ­σά­ρων μεγα­λύ­τε­ρων ομίλων του κλάδου στην παγκό­σμια αγορά είναι συντρι­πτική. Όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία της περυ­σι­νής χρονιάς, οι τέσ­σε­ρις κολοσ­σοί ελέγ­χουν το 83,2% της παγκό­σμιας αγοράς, δια­θέ­το­ντας συνο­λικά 169 από τα μεγα­λύ­τερα κρουα­ζιε­ρό­πλοια, συνο­λι­κής δυνα­μι­κό­τη­τας 371.125 κλινών.

Αδια­φι­λο­νί­κη­τος «πλα­νη­τάρ­χης» της αγοράς είναι ο όμιλος Carnival ο οποίος ελέγχει το 45,5% της παγκό­σμιας αγοράς. Ελέγχει δέκα από τις μεγα­λύ­τε­ρες εται­ρείες του κλάδου και ο στόλος της απο­τε­λεί­ται από 102 πλοία.

Τη δεύτερη θέση κατα­λαμ­βά­νει η Royal Caribbean Cruises η οποία ελέγχει έξι εται­ρείες με στόλο 43 πλοίων και μερίδιο αγοράς 23,5%.

Στην τρίτη θέση κατα­τάσ­σε­ται η ιτα­λο­ελ­βε­τι­κών συμ­φε­ρό­ντων MSC Cruises με μερίδιο 7,1% της παγκό­σμιας αγοράς και στόλο 12 κρουα­ζιε­ρό­πλοιων. Ο όμιλος κατέχει ηγετική θέση στη Μεσό­γειο που απο­τε­λεί τη δεύτερη κυριό­τερη αγορά κρουα­ζιέ­ρας του πλανήτη.

Το καρέ κορυφής συμπλη­ρώ­νει η Norwegian η οποία δια­θέ­τει επίσης στόλο 12 κρουα­ζιε­ρό­πλοιων και αποσπά μερίδιο αγοράς 7,1%.

Στην αγορά της Μεσο­γείου η ευρω­παϊ­κών συμ­φε­ρό­ντων MSC κατά­φερε το 2013 να βρεθεί στην κορυφή, απο­σπώ­ντας μερίδιο αγοράς 19,4%. Σε από­σταση ανα­πνοής πίσω της βρέθηκε η Costa (ελέγ­χε­ται από την Carnival με μερίδιο 19%. Την τετράδα της κορυφής στη μεσο­γειακή αγορά συμπλή­ρω­σαν η Royal Caribbean με μερίδιο 9% και η Norwegian με 5,9%.

Πίνακας 2: Μεγάλα πλοία…πολλά απόνερα

Ότι τα μεγάλα πλοία αφήνουν και πολλά απόνερα είναι γνωστό.

Ένα πρώτο, άμεσα «ορατό» απο­τέ­λε­σμα στην περί­πτωση της Ελλάδας είναι το γεγονός πως φέτος οι προ­σεγ­γί­σεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων θα είναι λιγό­τε­ρες από πέρυσι.

Οι μειω­μέ­νες προ­σεγ­γί­σεις συν­δέ­ο­νται εν μέρει με τις εξε­λί­ξεις στην ευρύ­τερη γεω­γρα­φική περιοχή, αλλά και με τις οικο­νο­μι­κές συν­θή­κες που δια­μορ­φώ­νο­νται στις χώρες της ευρω­ζώ­νης.

Οφεί­λε­ται, όμως, και στην ανα­διά­ταξη του στόλου τους στις επι­μέ­ρους αγορές που επι­χει­ρούν οι ισχυροί του κλάδου ανα­ζη­τώ­ντας πολυά­ριθμη πελα­τεία για τα τερά­στια πλοία τους.

Η πολυ­μορ­φία του Αιγαίου με τα δεκάδες μεγάλα νησιά και τα εκα­το­ντά­δες μικρό­τερα, το καθι­στούν ένα μονα­δικό, περι­ζή­τητο «προϊόν» στην παγκό­σμια αγορά κρουα­ζιέ­ρας.

Τα περισ­σό­τερα νησιά, όμως, ούτε δια­θέ­τουν ούτε προ­σφέ­ρουν τη δυνα­τό­τητα να δημιουρ­γη­θούν κατάλ­λη­λες λιμε­νι­κές υπο­δο­μές που θα επι­τρέ­πουν την προ­σέγ­γιση στα τερά­στια πλοία.

Ανα­πό­φευ­κτα, οι πλοιο­κτή­τριες εται­ρείες επι­λέ­γουν να στεί­λουν τα πλοία τους κυρίως σε μεγάλα λιμάνια όπως τον Πειραιά, το Ηρά­κλειο, τη Ρόδο, την Κέρκυρα και τη Θεσ/νίκη προ­σθέ­το­ντας το Κατά­κωλο (πύλη για την αρχαία Ολυμπία), τη Σαντο­ρίνη και τη Μύκονο.

Τα υπό­λοιπα ελλη­νικά νησιά οι επι­βά­τες των κρουα­ζιε­ρό­πλοιων τα απο­λαμ­βά­νουν μόνο ως… photo opportunity, καθώς το πλοίο διέρ­χε­ται από αυτά χωρίς στάση.

Ανοιχτό στοί­χημα η χρονιά

Οι λιγό­τε­ρες προ­σεγ­γί­σεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων, ωστόσο, δεν προ­ε­ξο­φλεί μείωση ή στα­σι­μό­τητα των επι­βα­τών κρουα­ζιέ­ρας. Μπορεί να κατα­γρα­φεί ακόμα και αύξηση αν οι πλη­ρό­τη­τες των μεγάλων πλοίων κυμαν­θούν σε υψηλά επίπεδα.

Η αύξηση 11,5% στις εισπρά­ξεις του κλάδου κρουα­ζιέ­ρας στο πρώτο δίμηνο της χρονιάς (Τράπεζα της Ελλάδας, Ταξι­διω­τικό Ισο­ζύ­γιο Ιαν.-Φεβρ. 2014) δεν θα μπο­ρούσε να απο­τε­λεί κρι­τή­ριο για ασφα­λείς εκτι­μή­σεις. Κυρίως λόγω της περιό­δου που δεν είναι ενδει­κτική για την κρουα­ζιέρα, αλλά και των εισπρά­ξεων που δεν ξεπερ­νούν τα 4,1 εκατ. ευρώ.

Η εικόνα της αγοράς, πάντως, είναι ρευστή αν και κατα­γρά­φο­νται κάποιες πρώτες ενθαρ­ρυ­ντι­κές ενδεί­ξεις. Από την ελλη­νική Louis Cruises (συμ­φε­ρό­ντων του κύπριου επι­χει­ρη­μα­τία Κωστάκη Χλοΐζου) ανα­φέ­ρουν ενθαρ­ρυ­ντική κινη­τι­κό­τητα από Έλληνες πελάτες ενώ. Ταυ­τό­χρονα φαί­νε­ται πως «ξεπα­γώ­νει» η γερ­μα­νική αγορά, καθώς στελέχη της εται­ρείας ανα­φέ­ρουν πως ξανα­εί­δαν φέτος κρα­τή­σεις από Γερ­μα­νούς ύστερα από δύο άγονα χρόνια.

Το ενδια­φέ­ρον Ελλήνων πελατών, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, ενδέ­χε­ται να σημα­το­δο­τεί τη στροφή του εσω­τε­ρι­κού του­ρι­σμού σε οικο­νο­μικά πακέτα δια­κο­πών που θα συν­δυά­ζουν περισ­σό­τε­ρους προ­ο­ρι­σμούς.

Αν επι­βε­βαιω­θούν οι ενδεί­ξεις αύξησης των κρα­τή­σεων της Louis Cruises από την ελλη­νική, γερ­μα­νική, γαλλική και αγγλική αγορά αυτό θα οδη­γή­σει σε αλλαγή του πελα­το­λο­γίου της στο οποίο κυριαρ­χού­σαν μέχρι πέρυσι οι επι­βά­τες από τη Βόρεια και Λατι­νική Αμερική οι οποίοι αντι­προ­σώ­πευαν το 60% των πελατών της εται­ρείας.

Πηγή eurotoday