Οι μεταλλάξεις διαβρώνουν το τείχος ανοσίας – Το καλό και κακό σενάριο με τις παραλλαγές του ιού στην Ελλάδα

Την ώρα που αρκετοί πολίτες έχουν κλείσει ήδη το ραντε­βού τους για να εμβο­λια­στούν ή έχουν ήδη την εμπει­ρία του πρώτου τσι­μπή­μα­τος, η διεθνής επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα παρα­μέ­νει σε επι­φυ­λακή εξαι­τίας των μεταλ­λά­ξεων.

Πλέον οι μεταλ­λά­ξεις όχι μόνο καθο­ρί­ζουν την επι­δη­μιο­λο­γική εικόνα των κρατών, αλλά και το εμβο­λια­στικό σχε­δια­σμό των μεγάλων εται­ριών, οι οποίες έχουν επι­κε­ντρω­θεί στο αν τα σκευά­σματά τους είναι αρκετά απο­τε­λε­σμα­τικά έναντι και των μεταλ­λά­ξεων.

Είναι εμφανές πως τα μεταλ­λαγ­μένα στελέχη απο­τε­λούν τη βασι­κό­τερη απειλή στον αγώνα της παγκό­σμιας κοι­νό­τη­τας κατά του κορο­ναϊού.

Μπορεί να μπλο­κά­ρει τα γρα­νά­ζια του του­ρι­σμού σε μία χώρα, όπως φαί­νε­ται να συμ­βαί­νει στην Βρε­τα­νία με την ινδική μετάλ­λαξη, αλλά μπορεί και να μετα­τρέ­ψει έναν ολό­κληρο λαό σε… εργα­στή­ριο μεταλ­λά­ξεων, όπως έγινε στην Ινδία.

Οι μεταλ­λά­ξεις δια­βρώ­νουν το τείχος ανοσίας

Σύμφωνα με επι­στη­μο­νι­κές μελέτες μάλιστα φαί­νε­ται πως οι μεταλ­λά­ξεις είναι οι κύριες υπαί­τιες για την επα­νά­ληψη εμβο­λια­στι­κής δόσης προ­κει­μέ­νου να ενι­σχυ­θεί η προ­στα­σία ενα­ντίον τους.

Με λίγα λόγια αυτό σημαί­νει πως δύο δόσεις –πιθανώς όμως σε συγκε­κρι­μέ­νες ομάδες του πληθυσμού- δεν είναι αρκετές ώστε να προ­στα­τέ­ψουν τους πολίτες από τα μεταλ­λαγ­μένα στελέχη.

Βέβαια αυτό δεν απο­τε­λεί κάτι το μονα­δικό, αν σκεφτεί κανείς πως έτσι λει­τουρ­γεί και το μοντέλο εμβο­λια­σμού κατά της γρίπης.

Οι εκκλή­σεις των ειδικών αφενός για να εμβο­λια­στούν όσοι ακόμη κάνουν δεύ­τε­ρες σκέψεις, καθώς αυτό το μικρό σκεύ­α­σμα απο­δει­κνύ­ε­ται σωτήριο τόσο ατομικά όσο και συλ­λο­γικά έναντι του μοχθη­ρού ιού, αφε­τέ­ρου για τη τήρηση των μέτρων αυτο­προ­στα­σίας ακόμη και τώρα που η «Ελευ­θε­ρία» επι­στρέ­φει σε όλους τους τομείς, απο­τε­λούν ανα­γκαίο καλό.

Το κακό και το καλό σενάριο για τις μεταλ­λά­ξεις στην Ελλάδα

Το κακό σενάριο πάντως, περί «κυψέλης μεταλ­λά­ξεων» έχει απο­κλει­στεί για τη χώρα μας, η οποία έχει πατήσει γκάζι στην επι­χεί­ρηση «Ελευ­θε­ρία» καθώς οδεύ­ουμε στους συνο­λικά 6 εκα­τομ­μύ­ρια εμβο­λια­σμούς.

Ωστόσο τα παραλ­λαγ­μένα στελέχη φαί­νε­ται πως καθο­ρί­ζουν ακόμη την επι­δη­μιο­λο­γική μας κατά­σταση.

Στην χθεσινή επι­δη­μιο­λο­γική έκθεση του Εθνικού Οργα­νι­σμού Δημό­σιας Υγείας (ΕΟΔΥ) ανα­κοι­νώ­θη­καν εκτός από τα ημε­ρή­σια κρού­σματα -ήταν 1.239- και δύο ακόμη μεταλ­λαγ­μένα στελέχη.

Συνο­λικά στη χώρα μας έχουν εντο­πι­στεί 19 στελέχη παραλ­λα­γές του κορο­ναϊού, ενώ στην Ευρώπη οι μεταλ­λά­ξεις που έχουν εντο­πι­στεί είναι 32, σύμφωνα με το Ευρω­παϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρό­λη­ψης Νοση­μά­των (ECDC).

Οι δύο παραλ­λα­γές που προ­στέ­θη­καν την τελευ­ταία εβδο­μάδα στον κατά­λογο των παραλ­λα­γών του κορο­ναϊού, έχουν τις κώδικές ονο­μα­σίες «Β.1.1.523» και «AD.2».

Η πρώτη βρί­σκε­ται στο μικρο­σκό­πιο των ειδικών καθώς φέρει τη μετάλ­λαξη Ε484Κ στην πρωτεΐνη-ακίδα του ιού που συνα­ντά­ται, μεταξύ άλλων, στο «ινδικό» στέ­λε­χος όπως και στο «νιγη­ριανό» (B.1.1.318) και ενδέ­χε­ται να δια­φεύ­γει της προ­στα­σίας που προ­σφέ­ρουν τα εμβόλια. Το στέ­λε­χος «B.1.1.523» προ­έρ­χε­ται από τη Νορ­βη­γία και τη Ρωσία και εντο­πί­στηκε σε τρία κρού­σματα κορο­ναϊού στην Κρήτη.

Το βρε­τα­νικό στέ­λε­χος, ο «βασι­λιάς» των μεταλ­λά­ξεων στην Ελλάδα

Ειδι­κό­τερα την τελευ­ταία εβδο­μάδα στη χώρα μας απο­μο­νώ­θη­καν επι­πλέον 924 θετικά σε μεταλ­λαγ­μένα στελέχη δείγ­ματα, με το σύνολο των θετικών δειγ­μά­των στις μεταλ­λά­ξεις να ανέρ­χο­νται σε 11.553.

Το συχνό­τερο στέ­λε­χος παρα­μέ­νει το «βρε­τα­νικό» που αντι­προ­σω­πεύει το 68,97% του συνόλου των ελεγ­χθέ­ντων για μεταλ­λά­ξεις δειγ­μά­των.

Παράλ­ληλα, έχει αυξηθεί η δια­σπορά της λεγό­με­νης «νιγη­ρια­νής» μετάλ­λα­ξης (στέ­λε­χος B.1.1.318) που πλέον ανέρ­χε­ται στο 12,74% για την επι­κρά­τεια και στο 14,96% για την Αττική. Ενώ στην αρχή εντο­πι­ζό­ταν στο κέντρο της Αθήνας, η μεγα­λύ­τερη συγκέ­ντρωση τώρα κατα­γρά­φε­ται στη Στερεά Ελλάδα.

Συνο­λικά, τα απο­τε­λέ­σματα της γονι­διω­μα­τι­κής ανά­λυ­σης από το Eθνικό Δίκτυο Γονι­διω­μα­τι­κής Επι­τή­ρη­σης για τις μεταλ­λά­ξεις του κορο­ναϊού για την περίοδο 29 Μαρτίου έως 20 Μαΐου 2021 955 δειγ­μά­των, ανέ­δει­ξαν 664 νέα δείγ­ματα με στελέχη ειδικού ενδια­φέ­ρο­ντος (Variants Of Concern – VOC) και 251 δείγ­ματα με στελέχη υπό διε­ρεύ­νηση (Variants Under Investigation – VUI):

-663 για το βρε­τα­νικό στέ­λε­χος

-1 για το ινδικό στέ­λε­χος B.1.617.2

-251 για το στέ­λε­χος υπό διε­ρεύ­νηση B.1.1.318.

Την ίδια ώρα όμως για την έλευση των μεταλ­λαγ­μέ­νων στε­λε­χών του SARS-CoV-2 έχει αρχίσει η συζή­τηση για την πιθα­νό­τητα τρι­το­γε­νούς απο­τυ­χίας του εμβο­λια­σμού δηλαδή της ελάτ­τω­σης της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας του εμβο­λίου εξαι­τίας μεταλ­λά­ξεων που δια­φεύ­γουν της υπάρ­χου­σας ανο­σο­λο­γι­κής από­κρι­σης.

Μαγιορ­κί­νης και Δημό­που­λος για μεταλ­λά­ξεις και… τρίτη δόση εμβο­λίου

Οι Καθη­γη­τές της Ιατρι­κής Σχολής του Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, Γκίκας Μαγιορ­κί­νης και Θάνος Δημό­που­λος (Πρύ­τα­νης ΕΚΠΑ), παρου­σιά­ζουν δεδο­μένα σχετικά με αυτό το θέμα.

Σχε­τι­κές με το φαι­νό­μενο είναι οι μεταλ­λά­ξεις στην θέση 484 που δεί­χνουν αν σχε­τί­ζο­νται με μειω­μένη προ­στα­σία τόσο σε πει­ρά­ματα όσο και σε μολύν­σεις μετά από νόσηση από τα αρχικά παν­δη­μικά στελέχη ή μετά από εμβο­λια­σμό.

Παρόλα αυτά δεν μπορεί να απο­κλει­στεί η πιθα­νό­τητα να αυξηθεί το ποσοστό της τρι­το­γε­νούς απο­τυ­χίας του εμβο­λια­σμού ως απο­τέ­λε­σμα αθροι­στι­κών μεταλ­λά­ξεων σε βαθμό που να απαι­τη­θεί σε βάθος χρόνου εκ νέου εμβο­λια­σμός που θα στο­χεύει στην ενί­σχυση της προ­στα­σίας ενάντια στα μεταλ­λαγ­μένα στελέχη.

Για το πώς μπορεί να αντι­με­τω­πι­σθεί η τρι­το­γε­νής απο­τυ­χία είναι σημα­ντικό να δούμε πώς λει­τουρ­γεί το μοντέλο του εμβο­λια­σμού της γρίπης: κάθε χρόνο ο εμβο­λια­σμός επα­να­λαμ­βά­νε­ται με βάση τα στελέχη που είναι πιο πιθανό να επι­κρα­τή­σουν. Ο εμβο­λια­σμός που εκτε­λεί­ται κάθε χρόνο στη γρίπη δεν αφορά ενι­σχυ­τι­κές ή ανα­μνη­στι­κές δόσεις, αλλά απο­τε­λεί­ται από επι­και­ρο­ποι­η­μένα εμβόλια όπου στο­χεύ­ουν στα μεταλ­λαγ­μένα στελέχη της γρίπης που είχαν μεγα­λύ­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες να κυκλο­φο­ρούν. Η ταχεία μετάλ­λαξη της γρίπης σε αντι­πα­ρά­θεση με την ανά­πτυξη των εμβο­λίων θυμίζει το εξε­λι­κτικό φαι­νό­μενο της Κόκ­κι­νης Βασί­λισ­σας «Εδώ, βλέπεις πρέπει να τρέχεις όσο πιο γρήγορα μπορείς για να παρα­μεί­νεις στο ίδιο σημείο». Έτσι κάθε χρόνο πρέπει να ανα­νε­ώ­νουμε τον εμβο­λια­σμό για τα νέα στελέχη ώστε να δια­τη­ρούμε ένα επαρκές «τείχος ανοσίας».

Βρε­τα­νοί επι­στή­μο­νες: Οι ευπα­θείς ομάδες μπορεί να χρεια­στούν και τρίτη δόση της Pfizer

Από την άλλη Βρε­τα­νοί επι­στή­μο­νες βλέπουν πως μία τρίτη δόση του εμβο­λίου ίσως χρεια­στεί στις ευπα­θείς ομάδες.

Οι άνθρω­ποι που είναι πιο ευά­λω­τοι στην Covid-19 πιθανώς θα χρεια­σθούν μία τρίτη ενι­σχυ­τική ή ανα­μνη­στική δόση του εμβο­λίου Pfizer/BioNTech αργό­τερα εντός του έτους, σύμφωνα με επι­στή­μο­νες στη Βρε­τα­νία, μεταξύ των οποίων ένας Έλληνας της δια­σπο­ράς, οι οποίοι βρήκαν ότι το εμβόλιο πυρο­δο­τεί μικρό­τερη ανο­σιακή από­κριση αντι­σω­μά­των έναντι της ινδικής παραλ­λα­γής Δέλτα του κορο­ναϊού.

Οι ερευ­νη­τές του Ινστι­τού­του Φράνσις Κρικ και του Πανε­πι­στη­μια­κού Κολ­λε­γίου του Λον­δί­νου (UCL), μεταξύ των οποίων ο Έλληνας Γιώργος Κασ­σιώ­της, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημο­σί­ευση στο ιατρικό περιο­δικό «The Lancet», σύμφωνα με τους «Φαϊ­νάν­σιαλ Τάιμς», ανέ­φε­ραν ότι τα επίπεδα εξου­δε­τε­ρω­τι­κών αντι­σω­μά­των σε όσους έκαναν τις δύο δόσεις του εν λόγω εμβο­λίου ήταν κατά μέσο όρο του­λά­χι­στον πέντε φορές χαμη­λό­τερα έναντι τις παραλ­λα­γής Δέλτα, σε σχέση με το αρχικό κινε­ζικό στέ­λε­χος.

Μετά από την πρώτη δόση του εμβο­λίου το 32% των εμβο­λια­σθέ­ντων -ο ένας στους τρεις- εμφά­νι­σαν αισθητή ανο­σιακή από­κριση αντι­σω­μά­των έναντι της ινδικής παραλ­λα­γής Δέλτα, σε σχέση με ποσοστό 79% των εμβο­λια­σθέ­ντων έναντι του αρχικού ιού που είχε ανι­χνευ­θεί στη Γουχάν.

Πηγή: in.gr