Διεθνής τουριστική βιομηχανία: Τα δύο σενάρια ανάκαμψης και οι έξι κατευθύνσεις του ΟΟΣΑ

Ο ευρύ­τε­ρος του­ρι­στι­κός κλάδος, από τις αρχές του 2020, υπέστη απώ­λειες ύψους 4,5 τρισ. δολα­ρίων ΗΠΑ εξαι­τίας της παν­δη­μίας, σύμφωνα με το Παγκό­σμιο Συμ­βού­λιο Ταξι­διών και Του­ρι­σμού

Ο ευρύ­τε­ρος του­ρι­στι­κός κλάδος, από τις αρχές του 2020, υπέστη απώ­λειες ύψους 4,5 τρισ. δολα­ρίων ΗΠΑ εξαι­τίας της παν­δη­μίας, σύμφωνα με το Παγκό­σμιο Συμ­βού­λιο Ταξι­διών και Του­ρι­σμού (World Travel & Tourism Council).

Η παν­δη­μική κρίση παρέ­λυσε τις μετα­φο­ρές και την του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία, καθώς οι εθνικές κυβερ­νή­σεις έλαβαν αυστηρά μέτρα και πολλούς ταξι­διω­τι­κούς περιο­ρι­σμούς. Παρότι η παν­δη­μία δεν έχει φθάσει στο τέλος της, η πορεία των εμβο­λια­σμών ανά τον κόσμο και η εφαρ­μογή υγειο­νο­μι­κών πρω­το­κόλ­λων υπο­δη­λώ­νουν ότι ο διεθνής του­ρι­στι­κός κλάδος θα οδη­γη­θεί σε σημα­ντικό μετα­σχη­μα­τι­σμό στο προ­σε­χές μέλλον, όπως επι­ση­μαί­νει η Alpha Bank στο Εβδο­μα­διαίο Δελτίο της.. Σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις ο εγχώ­ριος του­ρι­σμός έχει συμ­βάλ­λει, μερικώς, στον περιο­ρι­σμό των απω­λειών, ενώ οι εθνικές κυβερ­νή­σεις έχουν ανα­λά­βει δράσεις για την επα­νε­νερ­γο­ποί­ηση του κλάδου, προ­στα­τεύ­ο­ντας παράλ­ληλα τις θέσεις εργα­σίας και τις επι­χει­ρή­σεις.

Ο διεθνής του­ρι­σμός υπό δοκι­μα­σία στο πρώτο τρίμηνο του 2021

Μετά από ένα δύσκολο 2020, ο παγκό­σμιος του­ρι­σμός δέχτηκε ένα νέο πλήγμα στις αρχές του 2021, καθώς οι εθνικές κυβερ­νή­σεις ενί­σχυ­σαν τους ταξι­διω­τι­κούς τους περιο­ρι­σμούς, ως απά­ντηση στην έξαρση των κρου­σμά­των Covid-19 και στην εμφά­νιση μεταλ­λά­ξεων. Σύμφωνα με την τελευ­ταία δια­θέ­σιμη έκδοση World Tourism Barometer-March 2021, του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Του­ρι­σμού των Ηνω­μέ­νων Εθνών (UNWTO), σε όλες τις περιο­χές του κόσμου, τον Ιανουά­ριο 2021, σημειώ­θη­καν περαι­τέρω μεγάλες πτώσεις στις αφίξεις του­ρι­στών. Τα υπο­χρε­ω­τικά δια­γνω­στικά τεστ Covid-19, οι καρα­ντί­νες και σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις το κλεί­σιμο των συνόρων απο­τέ­λε­σαν εμπόδια για την πραγ­μα­το­ποί­ηση διεθνών ταξι­διών. Σημα­ντικό ρόλο στην καθυ­στέ­ρηση επα­νεκ­κί­νη­σης του διε­θνούς του­ρι­σμού δια­δρα­μά­τισε η αργή διάθεση των εμβο­λίων.

Σύμφωνα με τον UNWTO, η μεγα­λύ­τερη ετήσια μείωση στις διε­θνείς αφίξεις τον Ιανουά­ριο του 2021 σημειώ­θηκε στις περιο­χές της Ασίας και του Ειρη­νι­κού (-96%), καθώς σε αυτό το γεω­γρα­φικό τμήμα εφαρ­μό­ζο­νται οι περισ­σό­τε­ροι ταξι­διω­τι­κοί περιο­ρι­σμοί (Γράφημα 6). Η Ευρώπη και η Αφρική κατέ­γρα­ψαν, επίσης, μείωση κατά 85% στις αφίξεις ενώ η Μέση Ανατολή και η Βόρεια και Νότια Αμερική σημεί­ω­σαν πτώση κατά 84% και 77%, αντί­στοιχα.

Αισιο­δο­ξία για ανά­καμψη του διε­θνούς του­ρι­σμού από τον Ιούλιο 2021

Ο UNWTO έχει εκπο­νή­σει δύο σενάρια για το 2021, τα οποία προ­βλέ­πουν πιθανή ανά­καμψη στα διεθνή ταξίδια, κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Τα σενάρια στη­ρί­ζο­νται σε υπο­θέ­σεις, όπως σε μια σημα­ντική άρση των ταξι­διω­τι­κών περιο­ρι­σμών, στην επι­τυ­χία των προ­γραμ­μά­των εμβο­λια­σμού ή στην εισα­γωγή εναρ­μο­νι­σμέ­νων πρω­το­κόλ­λων, όπως το «ψηφιακό πράσινο πιστο­ποι­η­τικό» που έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί από την Ευρω­παϊκή Ένωση και απο­τε­λεί μια από­δειξη των απο­τε­λε­σμά­των των δια­γνω­στι­κών τεστ, των εμβο­λια­σμών και των επι­βε­βαιω­μέ­νων λοι­μώ­ξεων.

Το πρώτο σενάριο προ­βλέ­πει ότι η του­ρι­στική ανά­καμψη θα ξεκι­νή­σει τον Ιούλιο και θα έχει ως απο­τέ­λε­σμα αύξηση κατά 66% στις διε­θνείς αφίξεις για το έτος 2021, σε σύγκριση με το 2020. Ωστόσο, σε αυτήν την περί­πτωση, οι αφίξεις θα υπο­λεί­πο­νται κατά 55% από τα επίπεδα που κατα­γρά­φη­καν το 2019. Το δεύτερο σενάριο προ­βλέ­πει ανά­καμψη, από τον Σεπτέμ­βριο και μετά, η οποία θα οδη­γή­σει σε αύξηση 22% στις αφίξεις, σε σύγκριση με το 2020, ωστόσο αυτές θα είναι κατά 67% χαμη­λό­τε­ρες από τα επίπεδα του 2019.

Ο διεθνής του­ρι­σμός σε κομβικό σημείο

Η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των εμβο­λίων κατά της νόσου Covid-19 έχει ενι­σχύ­σει τις ελπίδες για ανά­καμψη του διε­θνούς του­ρι­σμού, ωστόσο οι προ­κλή­σεις ανα­μέ­νε­ται ότι θα παρα­μεί­νουν σε όλη τη διάρ­κεια του 2021. Ο εγχώ­ριος του­ρι­σμός έχει συμ­βά­λει ουσια­στικά στην τόνωση της ζήτησης για το του­ρι­στικό προϊόν, περιο­ρί­ζο­ντας τον αρνη­τικό αντί­κτυπο στις θέσεις απα­σχό­λη­σης και ενι­σχύ­ο­ντας την επι­βί­ωση των επι­χει­ρή­σεων, σε ορι­σμέ­νους προ­ο­ρι­σμούς. Ωστόσο, η πραγ­μα­τική ανά­καμψη στην παγκό­σμια του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία θα είναι δυνατή μόνο όταν επι­στρέ­ψει ο διεθνής του­ρι­σμός. Τούτο απαιτεί παγκό­σμια συνερ­γα­σία και τεκ­μη­ριω­μέ­νες λύσεις, προ­κει­μέ­νου οι ταξι­διω­τι­κοί περιο­ρι­σμοί να αρθούν με ασφά­λεια. Η συμβολή του του­ρι­στι­κού κλάδου είναι καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας στην παγκό­σμια οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα, καθώς απο­τε­λεί πυλώνα ανά­πτυ­ξης και πηγή απα­σχό­λη­σης. Σύμφωνα με το World Travel & Tourism Council, ο του­ρι­στι­κός κλάδος συνει­σέ­φερε, το 2020, κατά 5,5% στο παγκό­σμιο ΑΕΠ, έναντι 10,4% το 2019, εξαι­τίας των συνε­χι­ζό­με­νων περιο­ρι­σμών στις μετα­κι­νή­σεις. Παράλ­ληλα, το 2020, χάθηκαν 62 εκατ. θέσεις εργα­σίας, με απο­τέ­λε­σμα ο αριθμός των απα­σχο­λού­με­νων σε ολό­κληρο τον τομέα να δια­μορ­φω­θεί σε 272 εκατ., έναντι 334 εκατ., το 2019. Η εγχώρια του­ρι­στική δαπάνη μειώ­θηκε κατά 45%, ενώ οι δαπάνες των διεθνών επι­σκε­πτών υπο­χώ­ρη­σαν κατά 69,4%.

Προ­τει­νό­μενα μέτρα από ΟΟΣΑ

Σύμφωνα με τον Οργα­νι­σμό Οικο­νο­μι­κής Συνερ­γα­σίας και Ανά­πτυ­ξης (ΟΟΣΑ), απαι­τού­νται ευέ­λι­κτες πολι­τι­κές για να μπο­ρέ­σει η του­ρι­στική οικο­νο­μία να λει­τουρ­γή­σει βρα­χυ­πρό­θε­σμα έως και μεσο­πρό­θε­σμα. Συγκε­κρι­μένα, είναι απα­ραί­τητη η συντο­νι­σμένη δράση μεταξύ εθνικών κυβερ­νή­σεων και ιδιω­τι­κού τομέα σε όλα τα επίπεδα.

Οι σχε­δια­ζό­με­νες πολι­τι­κές θα πρέπει να δίνουν έμφαση:

Στην απο­κα­τά­σταση της εμπι­στο­σύ­νης των ταξι­διω­τών.

Στη χρη­μα­το­δο­τική στήριξη των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων.

Στην προ­ώ­θηση του εσω­τε­ρι­κού του­ρι­σμού και στην υπο­στή­ριξη της ασφα­λούς επι­στρο­φής του διε­θνούς του­ρι­σμού.

Στην παροχή σαφών πλη­ρο­φο­ριών σε ταξι­διώ­τες και επι­χει­ρή­σεις.

Στην ενί­σχυση της συνερ­γα­σίας μεταξύ των χωρών.

Στην οικο­δό­μηση ενός πιο ανθε­κτι­κού και βιώ­σι­μου του­ρι­σμού.