Μπενέτος Σπύρου: Τα νησιά βιώνουν τα Μνημόνια πολύ πριν από το 2010

“Ο στόχος μας και ο σχε­δια­σμός μας πρέπει να είναι η οικο­δό­μηση κοι­νω­νιών 365 ημερών και όχι ενός, δύο, τριών μηνών, γιατί ο πολίτης του ενός, δύο, τριών μηνών δεν είναι πολίτης ενεργός”, τονίζει ο Μπε­νέ­τος Σπύρου, υπο­ψή­φιος περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου. Στη συνέ­ντευξη που παρα­χώ­ρησε στην “Αυγή” της Κυρια­κής, ο υπο­ψή­φιος που στη­ρί­ζει ο ΣΥΡΙΖΑ αναλύει τα βασι­κό­τερα προ­βλή­ματα των νησιών της περιο­χής και παρου­σιά­ζει τις προ­τά­σεις της Νησιω­τι­κής Ανα­τρο­πής.

Συνέ­ντευξη στον Χρήστο Σίμο

* Ποια προ­βλή­ματα αντι­με­τω­πί­ζει η Περι­φέ­ρειά σας στο ζήτημα της Υγείας; Ποιες είναι οι διεκ­δι­κή­σεις του συν­δυα­σμού σας;

Για να προ­σεγ­γί­σουμε τα ιδιαί­τερα προ­βλή­ματα που μπορεί να έχει η Περι­φέ­ρειά μας, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου (Κυκλά­δες και Δωδε­κά­νησα), πρέπει κανείς να κατα­λά­βει τις στρε­βλώ­σεις που δημιουρ­γεί η “νησιω­τι­κό­τητα” ως μόνιμο διαρ­θρω­τικό πρό­βλημα, πράγμα που ανα­γνω­ρί­ζουν προ πολλού το ευρω­παϊκό κεκτη­μένο και το ελλη­νικό Σύνταγμα (άρθρο 101), σήμερα. Το δεύτερο ζήτημα που πρέπει να κατα­λά­βουμε, επι­τέ­λους, στην πατρίδα μας, που ως ο “μακρο­βιό­τε­ρος” δήμαρ­χος, όπως λένε, στην Ελλάδα, προ­ερ­χό­με­νος μάλιστα από ένα “μικρό νησί” το έχω βιώσει με τον πιο παρά­λογο τρόπο (δέκα του­λά­χι­στον φορές στα 28 χρόνια θητείας μου), είναι ότι η πρω­το­βάθ­μια φρο­ντίδα πρέπει να περάσει στην Α’βάθμια Τ.Α., η Β’βάθμια στην Περι­φέ­ρεια (Β’βαθμό Τ.Α.) και οι πανε­πι­στη­μια­κές κλι­νι­κές κ.ά. στο υπουρ­γείο Υγείας και στο κράτος, γενι­κό­τερα.

Το “ευρω­παϊκό κεκτη­μένο” ανα­φέ­ρε­ται σε “υπη­ρε­σίες” όσο γίνεται πιο κοντά στον πολίτη. Αυτός ο τελευ­ταίος σχε­δια­σμός είχε γίνει πριν από δέκα χρόνια περίπου και μέσα από το 3ο και το 4ο ΚΠΣ κατα­σκευά­στη­καν πολύ σημα­ντι­κές δομές Υγείας, οι οποίες, σήμερα, απα­ξιώ­νο­νται. Η βασική φιλο­σο­φία ήταν σε κάθε μικρό ή μεγα­λύ­τερο νησί να υπάρχει του­λά­χι­στον ένας γιατρός γενικής ιατρι­κής ή παθο­λό­γος, δεύ­τε­ρος ανει­δί­κευ­τος (αγρο­τι­κός) και ένας επι­κου­ρι­κός, δύο βασικά εργα­στή­ρια (αιμα­το­λο­γικό, ακτι­νο­λο­γικό), που μαζί με τα άλλα εργα­στή­ρια δίνουν τη δυνα­τό­τητα και στα κλι­μά­κια γιατρών του πλη­σιέ­στε­ρου μικρού ή μεγάλου Κέντρου Υγείας ή νοσο­κο­μείου να επι­σκέ­πτο­νται τα μικρά νησιά με συχνό­τητα που είναι προς δια­βού­λευση, για να μην ταξι­δεύει ο κόσμος στα νοσο­κο­μεία για απλά πράγ­ματα, δεδο­μέ­νου και του τερά­στιου ελλείμ­μα­τος στο ακτο­πλοϊκό.

Αυτό, κατ’ επέ­κταση, σημαί­νει ότι και τα πλη­σιέ­στερα νοσο­κο­μεία ή Κέντρα Υγείας θα πρέπει να δια­θέ­τουν το ανάλογο ιατρικό προ­σω­πικό ώστε να μπορούν να αντα­πο­κρί­νο­νται στις απαι­τή­σεις και τις ανάγκες τους, πέραν των τοπικών. Επίσης, το γεγονός ότι τα περισ­σό­τερα νησιά έχουν ελι­κο­δρό­μια για τις δια­κο­μι­δές και κλι­μά­κια γιατρών, εθε­λο­ντών, από όλη την Ελλάδα που εκδρά­μουν κατά τη διάρ­κεια όλου του χρόνου στα νησιά, έχει σώσει ζωές. Σημειω­τέον ότι το ΕΚΑΒ δεν έχει προ­βλέ­ψει όλα αυτά τα χρόνια και θαλάσ­σια μέσα μετα­φο­ράς, παρά μόνο πτητικά, σε μια χώρα νησιω­τική!

Όλο αυτό το σύστημα, μαζί με κάποια άλλα πράγ­ματα, έχει καταρ­ρεύ­σει, με απο­τέ­λε­σμα ο κόσμος να είναι σε από­γνωση και να σκέ­φτε­ται να εγκα­τα­λεί­ψει τα νησιά… Εμείς διεκ­δι­κούμε να επα­νέλ­θει η κατά­σταση στην αρχική της μορφή, να δια­σφα­λι­στεί ένα ελά­χι­στο επίπεδο Υγείας -αυτά που σας είπα πριν είναι σ’ αυτή τη φιλο­σο­φία και λογική- και να δοθούν κίνητρα και δια­σφα­λί­σεις σε ιατρικό και άλλο προ­σω­πικό ώστε να πάνε να υπη­ρε­τή­σουν στα νησιά. Τα νησιά και οι κάτοι­κοί τους δεν είναι εδώ για να φυλάνε τις βίλες των του­ρι­στών πάσης φύσεως. Η Αθήνα σχε­διά­ζει όλη την Ελλάδα σαν κοντινά ή πιο απο­μα­κρυ­σμένα προ­ά­στια του Λεκα­νο­πε­δίου της Αττικής. Το πώς θα περάσει καλά ο πολίτης του “κλεινού άστεως”.

Να δώσουν ρόλο στην Αυτο­διοί­κηση Α’ και Β’ βαθμού και σε θέματα Υγείας, και το όποιο “νοι­κο­κύ­ρεμα” θα το δούμε από κοινού.

* Ένα από τα θέματα που απα­σχο­λούν τη νησιω­τική Ελλάδα είναι αυτό των δρο­μο­λο­γίων των πλοίων. Πώς μπορεί να παρέμ­βει η Περι­φέ­ρεια στο θέμα αυτό;

Πρέπει να κατα­λά­βουμε όλοι πως το πλοίο για εμάς τους νησιώ­τες είναι όπως το τρένο και το λεω­φο­ρείο για τους πολίτες της ηπει­ρω­τι­κής χώρας… Το ελλη­νικό Σύνταγμα και το «ευρω­παϊκό κεκτη­μένο» λένε ότι η Πολι­τεία πρέπει να δια­σφα­λί­σει την «προ­σβα­σι­μό­τητα – προ­σπε­λα­σι­μό­τητα» στα κέντρα διοί­κη­σης, οικο­νο­μίας και δημό­σιων αγαθών (Υγεία…) με το ελά­χι­στο κόστος.

Είχα πει παλαιό­τερα ότι εάν λυθεί το ακτο­πλοϊκό σε μια βάση “συν­δυα­σμέ­νων μετα­φο­ρών”, όπου σε καθη­με­ρινή βάση και ο τελευ­ταίος κάτοι­κος στο πιο απο­μα­κρυ­σμένο νησί του Αιγαίου να έχει πρό­σβαση στα κέντρα διοί­κη­σης, οικο­νο­μίας και δημό­σιων αγαθών, “θα απε­λευ­θε­ρω­θούν δυνά­μεις στο Αιγαίο που κανείς δεν μπορεί να προ­βλέ­ψει”. Η φράση “μετρό του Αιγαίου” γεν­νή­θηκε από κάποιους ανθρώ­πους του Αιγαίου… Είναι δουλειά κάποιων ανθρώ­πων (μεταξύ των οποίων και εμού του ιδίου) που πονάνε το Αιγαίο κι έχουν δου­λέ­ψει πάνω σ’ αυτά τα ζητή­ματα όσο κανένας.

Η θέση της Δ/νσης Μετα­φο­ρών της Κομι­σιόν είναι: “Ποιος σας είπε ότι το ΕΣΠΑ δεν ενέ­κρινε την ένταξη του ‘κινητού μέσου’, δηλαδή του πλοίου, στην επέν­δυση για την ακτο­πλοΐα; Αυτά είναι μυθεύ­ματα των ελλη­νι­κών κυβερ­νή­σεων. Το πλοίο, βασικό έργο υπο­δο­μής, απο­τε­λεί συνέ­χεια του λιμα­νιού, όπως το βαγόνι και η ράγα του τρένου. Είναι δημόσιο αγαθό κ.λπ. Πρέπει να δημιουρ­γή­σουμε έναν ΟΣΕ ή ένα ΚΤΕΛ στη θάλασσα” (όλα αυτά, παρου­σία δώδεκα δημάρ­χων της περιο­χής μας σε απο­στολή στις Βρυ­ξέλ­λες).

Εμείς θα απαι­τή­σουμε το “μετρό του Αιγαίου” να μπει στο ΚΠΣ (ΕΣΠΑ), όπως μπήκαν και εκτε­λού­νται ή εκτε­λέ­στη­καν: η Εγνατία Οδός, η Ιονία Οδός, η Εθνική Αθηνών – Θεσ­σα­λο­νί­κης, Πελο­πον­νή­σου κ.λπ. και εάν χρεια­στεί, θα προ­σφύ­γουμε και στα ευρω­παϊκά δικα­στή­ρια. Φτάνει πια ο εμπαιγ­μός.

Τρία πράγ­ματα πρέπει να γίνουν άμεσα: 1. Να κατο­χυ­ρω­θεί νομο­θε­τικά ο δημό­σιος χαρα­κτή­ρας του “ακτο­πλοϊ­κού”. 2. Να καθο­ρι­στεί ένα ελά­χι­στο, δημόσιο συγκοι­νω­νιακό δίκτυο. 3. Να συστα­θεί ένας Εθνικός Φορέας Δια­χεί­ρι­σης του θαλάσ­σιου συγκοι­νω­νια­κού έργου και έπειτα ανοίγει ο δρόμος για το μετα­φο­ρικό ισο­δύ­ναμο!

* Έχετε δηλώσει πως δια­φω­νείτε με τη μονο­καλ­λιέρ­γεια του του­ρι­σμού. Πώς κρίνετε το ακο­λου­θού­μενο μοντέλο του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης; Ποια είναι η πρότασή σας για την οικο­νο­μική ανά­πτυξη της περιο­χής;

Αυτό το “όχι στη μονο­καλ­λιέρ­γεια του του­ρι­σμού” το είπα για πρώτη φορά το 1988 στα ανα­πτυ­ξιακά συνέ­δρια επί ΠΑΣΟΚ! Έλεγα πάντα ότι εάν ο του­ρι­σμός θεω­ρεί­ται πως είναι συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα στις οικο­νο­μίες των νησιών, πρέπει να τον στη­ρί­ξουμε πάνω στην ντόπια παρα­γωγή και οικο­νο­μία. Δεν θα εισά­γουμε προ­ϊ­ό­ντα και θα εξά­γουμε υπη­ρε­σίες.

Ο στόχος μας και ο σχε­δια­σμός μας πρέπει να είναι η οικο­δό­μηση κοι­νω­νιών 365 ημερών και όχι ενός, δύο, τριών μηνών, διότι ο πολίτης του ενός, δύο, τριών μηνών δεν είναι ενεργός πολίτης, είναι πολίτης – μαριο­νέτα που δεν μπορεί να παράξει ούτε οικο­νο­μία, ούτε βιώσιμη ανά­πτυξη, ούτε έχει ταυ­τό­τητα. Αντι­θέ­τως, μερικές φορές μπορεί να παράξει και “βαρ­βα­ρό­τητα”. Και εμείς έχουμε ανάγκη τους πολίτες και πρέπει να τους ενερ­γο­ποι­ή­σουμε έτσι ώστε να στα­μα­τή­σουν να συμπε­ρι­φέ­ρο­νται σαν “πελάτες” της όποιας πολι­τι­κής τάξης.

Η πρότασή μου, πάντοτε, ήταν ότι κάθε νησί πρέπει να ολο­κλη­ρώ­σει το μοντέλο της ισόρ­ρο­πης ανά­πτυ­ξης. Τα κενά του θα τα καλύψει διπλανό νησί ή συστάδα νησιών, ανάλογα με τη γεω­γρα­φία του χώρου και την όποια διοι­κη­τική μεταρ­ρύθ­μιση ονει­ρευό­μα­στε. Τα κενά των νησιών η επαρχία, της επαρ­χίας η νομαρ­χία, της νομαρ­χίας η περι­φέ­ρεια, της περι­φέ­ρειας το κέντρο, ενταγ­μένα όλα σε ένα εθνικό σχέδιο όπου θα δώσουμε ρόλους στα μικρο­νή­σια, ενταγ­μέ­νους στον περι­φε­ρειακό σχε­δια­σμό, σε ένα συνο­λικό εθνικό σχέδιο. Οι ίδιοι οι κυβερ­νώ­ντες παρα­δέ­χο­νται -αργά, βέβαια- ότι η κρίση στον του­ρι­σμό προη­γεί­ται κατά πολύ της οικο­νο­μι­κής κρίσης. Άρα λέω και εγώ: είναι δομική. “Δεν είναι στραβός ο γιαλός, στραβά αρμε­νί­ζουμε”.

Ο τερά­στιος πλούτος των νησιών μας σε Ιστορία, πολι­τι­σμό, φυσικό περι­βάλ­λον και, λόγω του “μικρο­κλί­μα­τος”, ο τερά­στιος γαστρο­νο­μι­κός θησαυ­ρός, είναι τα συγκρι­τικά μας πλε­ο­νε­κτή­ματα, οι πρώτες ύλες της λεγό­με­νης βαριάς μας βιο­μη­χα­νίας, του του­ρι­σμού. Προ­ϋ­πό­θεση, όμως, είναι να τελειώ­νει αυτός ο εμπαιγ­μός με την ακτο­πλοΐα και τον ρόλο της.

* Στη δια­κή­ρυξή σας κάνετε λόγο για την ανά­κτηση της «νησιω­τι­κό­τη­τας». Ποιες διεκ­δι­κή­σεις περι­λαμ­βά­νει το σημείο αυτό;

Κατ’ αρχάς, για ποια “ανά­κτηση” μιλάμε; Τα πρώτα μέτρα που απο­δο­μή­θη­καν στα Μνη­μό­νια ήταν τα ελά­χι­στα που πάρ­θη­καν μέχρι σήμερα και αυτό, το μονα­δικό, του μειω­μέ­νου ΦΠΑ στο 30%, συνεχώς καλ­λιερ­γεί­ται ένα κλίμα αφα­νι­σμού του. Τα νησιά βρί­σκο­νται σ’ ένα μόνιμο και διαρκές Μνη­μό­νιο από την αρχή της ύπαρξής τους.

Όπως ανέφερα παρα­πάνω, είναι πολλά τα προ­βλή­ματα και οι στρε­βλώ­σεις που προ­κύ­πτουν ένεκα της “νησιω­τι­κό­τη­τας”. Θα απαι­τή­σουμε να εφαρ­μο­στούν, επι­τέ­λους, το Σύνταγμα και οι νόμοι. Η πολι­τική σύγκρουση είναι δεδο­μένη. Εάν αυτή η χώρα δεν απο­κτή­σει περι­φε­ρειακή συγκρό­τηση, περι­φε­ρεια­κούς θεσμούς και δομές, εάν οι δήμαρ­χοι και οι περι­φε­ρειάρ­χες δεν γίνουν κυβερ­νή­τες στα νησιά τους και στις Περι­φέ­ρειές τους, αυτή η χώρα, η χώρα μας, η πατρίδα μας, δεν έχει μέλλον. Στο τέλος θα κατα­λή­ξει παρα­θε­ρι­στική κατοι­κία των Βορειο­ευ­ρω­παίων.

Εφη­με­ρίδα Αυγή