Κομισιόν: Στην Ελλάδα η μεγαλύτερη πτώση τουρισμού στην Ευρώπη

Ανη­συ­χη­τι­κά για τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό, από τον οποίο έχει υπερ­βο­λι­κή εξάρ­τη­ση η οι­κο­νο­μία, είναι τα συ­μπε­ρά­σμα­τα ει­δι­κής ανά­λυ­σης που έκανε η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή, στο πλαί­σιο των χει­με­ρι­νών οι­κο­νο­μι­κών της προ­βλέ­ψε­ων, και δεί­χνουν, με­τα­ξύ άλλων, ότι στην Ελ­λά­δα κα­τα­γρά­φη­κε το 2020 η με­γα­λύ­τε­ρη μεί­ω­ση δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων στον ευ­ρω­παϊ­κό χώρο.

Από την ει­δι­κή ανά­λυ­ση, που έγινε με βάση στοι­χεία από τις κρι­τι­κές πε­λα­τών της Airbnb, καθώς δεν είναι ακόμη δια­θέ­σι­μα τα στα­τι­στι­κά στοι­χεία της Eurostat, το βα­σι­κό συ­μπέ­ρα­σμα είναι ότι ο του­ρι­στι­κός το­μέ­ας θα υστε­ρή­σει στην ανά­καμ­ψη, σε σχέση με τους άλ­λους το­μείς της οι­κο­νο­μί­ας και δεν θα ανα­κτή­σει φέτος τα προ της παν­δη­μί­ας επί­πε­δα κί­νη­σης.

Οι νέες συν­θή­κες που έχει δη­μιουρ­γή­σει η παν­δη­μία, όμως, όπως πε­ρι­γρά­φο­νται από την Κο­μι­σιόν, φέρ­νουν σε πολύ δυ­σμε­νέ­στε­ρη θέση την Ελ­λά­δα και άλλες με­σο­γεια­κές χώρες, οι οποί­ες στη­ρί­ζουν σε με­γά­λο βαθμό την του­ρι­στι­κή τους κί­νη­ση στις δια­κο­πές της θε­ρι­νής πε­ριό­δου σε πα­ρά­κτιες πε­ριο­χές, με τους του­ρί­στες να με­τα­κι­νού­νται, κατά κύριο λόγο, με αε­ρο­πλά­νο.

Το 2021, όπως ανα­φέ­ρει η Κο­μι­σιόν, πι­θα­νόν να υπάρ­ξει αυ­ξη­μέ­νη κί­νη­ση για κα­λο­και­ρι­νές δια­κο­πές από του­ρί­στες που έχουν ανα­βά­λει πέ­ρυ­σι τα σχέ­διά τους και δια­θέ­τουν αυ­ξη­μέ­νες απο­τα­μιεύ­σεις. Όμως, επει­δή θα είναι πολύ δύ­σκο­λο να γίνει σχε­δια­σμός δια­κο­πών από νωρίς, λόγω των πε­ριο­ρι­σμών που θα εξα­κο­λου­θή­σουν να υπάρ­χουν στα αε­ρο­πο­ρι­κά τα­ξί­δια, αυτή η του­ρι­στι­κή κί­νη­ση εκτι­μά­ται θα εκ­δη­λω­θεί με αυ­θόρ­μη­το τρόπο και θα κα­τευ­θυν­θεί κυ­ρί­ως σε τα­ξί­δια εντός των χωρών ή σε προ­ο­ρι­σμούς γει­το­νι­κών χωρών προ­σβά­σι­μους με αυ­το­κί­νη­το.

Το του­ρι­στι­κό μο­ντέ­λο που ακο­λου­θεί η Ελ­λά­δα κα­θι­στά πε­ρισ­σό­τε­ρο ευά­λω­τη την του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία της χώρας στην παν­δη­μία. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι για το 2020 κα­τα­γρά­φε­ται στην Ελ­λά­δα η με­γα­λύ­τε­ρη συ­νο­λι­κή μεί­ω­ση δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων (-73%) και μια από τις με­γα­λύ­τε­ρες μειώ­σεις στις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις επι­σκε­πτών προ­ερ­χό­με­νων από χώρες εκτός ΕΕ (77%).

Οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις το 2020: Συ­νο­λι­κές και από επι­σκέ­πτες τρί­των χωρών

Τι ανα­φέ­ρει η ανά­λυ­ση της Κο­μι­σιόν

Ο του­ρι­σμός συμ­βάλ­λει ση­μα­ντι­κά στις οι­κο­νο­μί­ες αρ­κε­τών κρα­τών μελών. Οι τά­σεις των δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων σε του­ρι­στι­κά κα­τα­λύ­μα­τα αντι­κα­το­πτρί­ζουν στενά το πρώτο και το δεύ­τε­ρο με­γά­λο κύμα των πε­ρι­πτώ­σε­ων COVID-19 το 2020, με ορι­σμέ­νες δια­φο­ρές. Η μεί­ω­ση των δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων κατά τη διάρ­κεια του πρώ­του κύ­μα­τος ήταν πιο έντο­νη και ελα­φρώς ισχυ­ρό­τε­ρη για τα δια­συ­νο­ρια­κά τα­ξί­δια απ’ ό,τι για τον εγ­χώ­ριο του­ρι­σμό. Κατά τη διάρ­κεια της θε­ρι­νής πε­ριό­δου, ο του­ρι­σμός ανέ­κτη­σε κά­ποιο έδα­φος προς τα προ-παν­δη­μι­κά επί­πε­δά του αλλά υπέ­στη στη συ­νέ­χεια μια ακόμη οπι­σθο­δρό­μη­ση. Κατά τη διάρ­κεια αυτής της πε­ριό­δου, τα δια­συ­νο­ρια­κά τα­ξί­δια επη­ρε­ά­στη­καν πολύ πιο έντο­να από τον εγ­χώ­ριο του­ρι­σμό, γε­γο­νός που υπο­δει­κνύ­ει μια ση­μα­ντι­κή ροπή προς τις δια­κο­πές εντός χώρας.

Για το σύ­νο­λο της ΕΕ, οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις των κα­τοί­κων εσω­τε­ρι­κού το 2020 μειώ­θη­καν κατά σχε­δόν 30% σε σύ­γκρι­ση με το 2019. Αντί­θε­τα, οι του­ρί­στες που δεν είναι μό­νι­μοι κά­τοι­κοι μειώ­θη­καν κατά πε­ρί­που 70%. Συ­νο­λι­κά, το 2020, ο δια­συ­νο­ρια­κός του­ρι­σμός ήταν με­τα­ξύ 53% (Λου­ξεμ­βούρ­γο) και 79% (Ισπα­νία και Ρου­μα­νία) χα­μη­λό­τε­ρος από ό,τι το 2019. Όπου οι δια­συ­νο­ρια­κοί του­ρί­στες βα­σί­ζο­νται κυ­ρί­ως στα τα­ξί­δια με αυ­το­κί­νη­το (π.χ. Κρο­α­τία, Ολ­λαν­δία), η μεί­ω­ση ήταν μι­κρό­τε­ρη σε σχέση με τις χώρες όπου κυ­ριαρ­χούν τα αε­ρο­πο­ρι­κά τα­ξί­δια.

Τα τα­ξί­δια στην πόλη έχουν επη­ρε­α­στεί πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο από την κρίση σε σχέση με τα τα­ξί­δια σε πα­ρά­κτιες και αγρο­τι­κές πε­ριο­χές. Ο του­ρι­σμός της πόλης, ο οποί­ος κα­νο­νι­κά αντι­προ­σω­πεύ­ει πε­ρί­που το 60% των κρι­τι­κών πε­λα­τών στην ΕΕ. συ­νέ­βα­λε πε­ρισ­σό­τε­ρο στη μεί­ω­ση της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τα στην ΕΕ το 2020. Εκτός από μια πι­θα­νή αλ­λα­γή των προ­τι­μή­σε­ων, οι πό­λεις έχουν πλη­γεί πε­ρισ­σό­τε­ρο από άλλες πε­ρι­φέ­ρειες λόγω της εξάρ­τη­σής τους από τον του­ρι­σμό της άνοι­ξης και του φθι­νο­πώ­ρου, τα επαγ­γελ­μα­τι­κά τα­ξί­δια, τα σύ­ντο­μα τα­ξί­δια ανα­ψυ­χής και στους επι­σκέ­πτες εκτός ΕΕ. Συ­νο­λι­κά, ο του­ρι­σμός της πόλης μειώ­θη­κε κατά πε­ρί­που 30% κατά μέσο όρο σε σύ­γκρι­ση με τα ανα­με­νό­με­να επί­πε­δα το 2020. Ενώ αρ­κε­τές μη­τρο­πο­λι­τι­κές πε­ριο­χές έχουν επη­ρε­α­στεί πε­ρισ­σό­τε­ρο από το μέσο όρο (π.χ. -80% στο Δου­βλί­νο, ένα­ντι -55% στο Αμ­βούρ­γο), η έκτα­ση της ύφε­σης του του­ρι­σμού της πόλης συ­νέ­βα­λε στη συ­νο­λι­κή μεί­ω­ση του του­ρι­σμού σε κάθε κρά­τος μέλος.

Αντί­θε­τα, ο πα­ρά­κτιος του­ρι­σμός είχε κα­λύ­τε­ρες επι­δό­σεις και κατά μέσο όρο συ­νέ­βα­λε λι­γό­τε­ρο στη μεί­ω­ση του του­ρι­σμού από ό,τι υπο­δη­λώ­νει η ση­μα­σία του (ο πα­ρά­κτιος του­ρι­σμός αντι­προ­σώ­πευε το 29% των κρι­τι­κών στην ΕΕ το 2019). Πα­ρά­κτιες πε­ρι­φέ­ρειες της Δα­νί­ας, της Γερ­μα­νί­ας, της Γαλ­λί­ας, της Ολ­λαν­δί­ας και ιδίως η Πο­λω­νία είδαν του­ρι­στι­κή κί­νη­ση το τρίτο τρί­μη­νο η οποία ήταν κοντά ή και ξε­πέ­ρα­σε τα ανα­με­νό­με­να επί­πε­δα. Τα πε­ρισ­σό­τε­ρα με­σο­γεια­κά κράτη μέλη είδαν τον πα­ρά­κτιο του­ρι­σμό να μειώ­νε­ται λόγω της εξάρ­τη­σής του από τα αε­ρο­πο­ρι­κά τα­ξί­δια, αλλά η μεί­ω­ση αυτή ήταν λι­γό­τε­ρο έντο­νη από ό,τι στις πό­λεις τους (Ιτα­λία, Ισπα­νία, Πορ­το­γα­λία, Ελ­λά­δα). Τέλος, ο αγρο­τι­κός του­ρι­σμός σε πε­ριο­χές με έντο­νη του­ρι­στι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα είχε κί­νη­ση συ­γκρί­σι­μη με αυτή των πα­ρά­κτιων πε­ριο­χών, ιδιαί­τεα στη Γαλ­λία. Ωστό­σο, σε άλλες αγρο­τι­κές πε­ριο­χές κα­τα­γρά­φη­κε με­γα­λύ­τε­ρη επι­δεί­νω­ση, η οποία μπο­ρεί να σχε­τί­ζε­ται με

μεί­ω­ση του του­ρι­σμού σε αξιο­θέ­α­τα και των επαγ­γελ­μα­τι­κών τα­ξι­διών.

Η παν­δη­μία θα συ­νε­χί­σει να δια­μορ­φώ­νει τις προ­ο­πτι­κές φέτος τόσο άμεσα, λόγω των κυ­βερ­νη­τι­κών πε­ριο­ρι­σμών στα μη απα­ραί­τη­τα τα­ξί­δια, όσο και έμ­με­σα, στο βαθμό που οι δυ­νη­τι­κοί του­ρί­στες επι­θυ­μούν να πε­ριο­ρί­σουν τους κιν­δύ­νους, έως ότου επι­τευ­χθεί η ανο­σία της αγέ­λης. Είναι πι­θα­νό ότι τα επαγ­γελ­μα­τι­κά τα­ξί­δια και τα τα­ξί­δια στην πόλη θα συ­νε­χί­σουν να επη­ρε­ά­ζο­νται σε με­γά­λο βαθμό. Επι­πλέ­ον, η αβε­βαιό­τη­τα στο σχε­δια­σμό μπο­ρεί επί­σης να έχει με­γά­λο αντί­κτυ­πο το 2021, ιδίως για πε­ριο­χές στις οποίο κυ­ριαρ­χούν οι αε­ρο­πο­ρι­κές με­τα­φο­ρές. Για τα τα­ξί­δια επι­σκε­πτών εκτός ΕΕ ανα­μέ­νε­ται ότι θα χρεια­σθεί πε­ρισ­σό­τε­ρος χρό­νος για να ανα­κτη­θούν τα επί­πε­δα προ της παν­δη­μί­ας. Κατά συ­νέ­πεια, τα τα­ξί­δια πόλης θα δε­χθούν ένα ακόμη χτύ­πη­μα. Επι­πλέ­ον, δε­δο­μέ­νου ότι οι ει­σερ­χό­με­νοι επι­σκέ­πτες από χώρες εκτός ΕΕ δα­πα­νούν πε­ρισ­σό­τε­ρα ανά ημέρα, τα έσοδα θα εξα­κο­λου­θή­σουν να επη­ρε­ά­ζο­νται.

Από την άλλη πλευ­ρά, η με­γά­λη ανα­βαλ­λό­με­νη ζή­τη­ση και οι υψη­λές απο­τα­μιεύ­σεις είναι πι­θα­νό να οδη­γή­σουν σε μια κα­λύ­τε­ρη θε­ρι­νή πε­ρί­ο­δο από το 2020. Δε­δο­μέ­νης της αβε­βαιό­τη­τας για το σχε­δια­σμό των δια­κο­πών και τη διά­θε­ση των του­ρι­στών να απο­φύ­γουν τον συ­νω­στι­σμό, η ανα­βαλ­λό­με­νη ζή­τη­ση πι­θα­νόν να οδη­γή­σει σε πε­ρισ­σό­τε­ρα αυ­θόρ­μη­τα τα­ξί­δια εντός της χώρας τους, ή σε προ­ο­ρι­σμούς που έχουν πρό­σβα­ση με αυ­το­κί­νη­το. Έτσι, μια σχε­τι­κά πιο ισχυ­ρή ανά­καμ­ψη ανα­μέ­νε­ται στον πα­ρά­κτιο και τον αγρο­τι­κό του­ρι­σμό. Συ­νο­λι­κά, πά­ντως, οι του­ρι­στι­κές ροές δεν ανα­μέ­νε­ται να φθά­σουν το 2021 στα επί­πε­δα όπου βρί­σκο­νταν προ της κρί­σης.

Πηγή: businessdaily.gr

 Νώ­ντας Χαλ­δού­πης