M. Bολονάκης: «Υπάρχει τελικά φως στο τούνελ και πραγματικά αξίζει λίγη παραπάνω προσπάθεια και υπομονή από όλους μας»

Κύριε Βολο­νάκη, κοντεύ­ουμε ένα χρόνο από το ξέσπα­σμα της κρίσης με την παν­δη­μία του κορω­νοϊού και δια­πι­στώ­νουμε ότι δια­νύ­ουμε το τρίτο κύμα. Θα ήθελα κατ’ αρχήν το σχόλιό σας.

Κα. Ντόκου, πράγ­ματι ήταν Δεκέμ­βριος του 2019, όταν ενη­με­ρώ­θηκε ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) από τις Κινε­ζι­κές Αρχές, ότι στην πόλη Wuhan, της επαρ­χίας Hubei, εμφα­νί­στη­καν περι­στα­τικά πνευ­μο­νίας αγνώ­στου αιτιο­λο­γίας. Τον Ιανουά­ριο του 2020 οι υγειο­νο­μι­κές αρχές της Κίνας ανα­κοί­νω­σαν ότι απο­μο­νώ­θηκε ένας νέος ιός ως αιτιο­λο­γι­κός παρά­γο­ντας αυτών των πνευ­μο­νιών, o SARS-CoV-2, ο οποίος ανήκει στην ομάδα των κορω­νοϊών. Η νόσος που προ­κα­λεί το νέο αυτό στέ­λε­χος κορω­νοϊού ονο­μά­ζε­ται COVID-19. Η ταχεία παγκό­σμια εξά­πλωση της νόσου COVID-19 ανά­γκασε τον Π.Ο.Υ. να κηρύξει παν­δη­μία στις 11/3/2020. Από τότε παρά τη θεα­μα­τική πρόοδο στην κατα­νό­ηση του ιού, τα απο­τε­λε­σμα­τικά και ασφαλή εμβόλια που έχουν ανα­πτυ­χθεί, τις προ­σπά­θειες των επι­στη­μό­νων για εύρεση απο­τε­λε­σμα­τι­κής αγωγής, τα περιο­ρι­στικά μέτρα που έχουν επι­βλη­θεί, τα δια­δο­χικά lockdown και τα μέτρα ατο­μι­κής προ­στα­σίας που εφαρ­μό­ζουμε όλοι μας, δια­πι­στώ­νουμε δυστυ­χώς ότι η παν­δη­μία καλά κρατεί, με απο­τέ­λε­σμα διά­φο­ρες χώρες του κόσμου να δια­νύ­ουν ήδη την 3η επέλαση του ιού, το τρίτο κύμα δηλαδή της νόσου. Στη χώρα μας, το τελευ­ταίο διά­στημα παρα­τη­ρεί­ται καθη­με­ρινή αύξηση των κρου­σμά­των και των εισα­γω­γών στα νοσο­κο­μεία, γεγονός που προ­κα­λεί ανη­συ­χία πως βρι­σκό­μα­στε πιθα­νό­τατα στα πρόθυρα ενός τρίτου κύματος της παν­δη­μίας του νέου κορω­νοϊού.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που έρχο­νται καθη­με­ρινά στην δημο­σιό­τητα, οι εμβο­λια­σμοί παρά τα προ­βλή­ματα είναι σε εξέλιξη σε διά­φο­ρες χώρες. Πόσο θα μας βοη­θή­σει το εμβόλιο;

Είναι γεγονός ότι η επι­στήμη έχει κάνει για άλλη μια φορά το θαύμα της, προ­σφέ­ρο­ντας σε πρω­το­φα­νές σύντομο χρονικό διά­στημα σε όλη την ανθρω­πό­τητα ασφαλή και απο­τε­λε­σμα­τικά εμβόλια.

Τα εμβόλια παρα­σκευά­ζο­νται με σκοπό την αντι­με­τώ­πιση νοση­μά­των, που δεν είναι δυνατόν να ελεγ­χθούν μόνο με την εφαρ­μογή άλλων μέτρων δημό­σιας υγείας. Στόχος τους είναι να περιο­ρί­σουν και να εξα­λεί­ψουν νοσή­ματα με υψηλή μετα­δο­τι­κό­τητα, με σοβαρές επι­πτώ­σεις στην υγεία των ανθρώ­πων, με υψηλή θνη­τό­τητα, με μεγάλη επι­βά­ρυνση στα συστή­ματα υγείας, αλλά και με δυσμε­νείς οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις στην κοι­νω­νία. Ένα τέτοιο νόσημα είναι η παν­δη­μία COVID-19.

Από τη στιγμή λοιπόν που δεν υπάρχει ριζική απο­τε­λε­σμα­τική δια­θέ­σιμη θερα­πεία, είναι επι­τα­κτική ανάγκη να σπάσει η αλυσίδα μετά­δο­σης του ιού. Αυτό θα επι­τευ­χθεί μόνο με τα εμβόλια σε συν­δυα­σμό πάντα με τα γνωστά σε όλους μας πια μέτρα προ­στα­σίας της δημό­σιας υγείας. Άρα, τα εμβόλια κατά του νέου κορω­νοϊού απο­τε­λούν στην παρούσα φάση το μεγάλο μας όπλο για την κατα­πο­λέ­μηση της παν­δη­μίας και την επι­στροφή μας στην κανο­νι­κό­τητα. Στη χώρα μας οι πρώτοι εμβο­λια­σμοί πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν στις 27/12/2020. Παρά την εξ΄ο­ρι­σμού δυσκο­λία του παγκό­σμιου αυτού εγχει­ρή­μα­τος, του μαζικού και γρή­γο­ρου δηλαδή εμβο­λια­σμού, και παρά τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες απο­θή­κευ­σης και μετα­φο­ράς των εμβο­λίων, καθώς και κάποιων καθυ­στε­ρή­σεων στην παρα­γωγή τους από τις φαρ­μα­κευ­τι­κές εται­ρείες, ο εμβο­λια­σμός είναι σε εξέλιξη τόσο στη χώρα μας, όσο και σε πολλές άλλες χώρες.

Όλοι ανη­συ­χούμε για τις μεταλ­λά­ξεις του κορω­νοϊού. Θα τις καλύ­ψουν τα εμβόλια; Τι λέει η επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα;

Όλοι οι ιοί, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του SARS-CoV-2, αλλά­ζουν συνεχώς, χωρίς όμως πάντα οι μεταλ­λά­ξεις αυτές να έχουν κάποιο άμεσο όφελος για τον ίδιο τον ιό σχετικά με την αύξηση της μολυ­σμα­τι­κό­τη­τας ή της μετα­δο­τι­κό­τη­τάς του, ενώ μερικές φορές οι ίδιες οι μεταλ­λά­ξεις περιο­ρί­ζουν τη διάδοσή του. Μερικές φορές δηλαδή νέα στελέχη ανα­δύ­ο­νται και εξα­φα­νί­ζο­νται, ενώ άλλες φορές νέα στελέχη ανα­δύ­ο­νται και επι­κρα­τούν.

Σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ. παρα­τη­ρού­νται περίπου 1-2 μεταλ­λά­ξεις του ιού κάθε μήνα. Οι πιο ‘’διάσημες’’ μεταλ­λά­ξεις του ιού είναι αυτές που απο­μο­νώ­θη­καν στο Ηνωμένο Βασί­λειο, στη Βρα­ζι­λία και στη Νότια Αφρική.

Με τα μέχρι τώρα επι­στη­μο­νικά δεδο­μένα, η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των mRNA εμβο­λίων δε φαί­νε­ται να επη­ρε­ά­ζε­ται σημα­ντικά (με βάση στοι­χεία από εργα­στη­ρια­κές έρευνες και του γεγο­νό­τος ότι η αρχική τους απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα υπο­λο­γί­ζε­ται κοντά στο 95%).

Επίσης, μελέτη φάσης 3 εμβο­λίου βασι­σμένο σε πρω­τε­ΐνη ανέ­δειξε 89,4% απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα στο Ηνωμένο Βασί­λειο, ενώ τα πρώτα απο­τε­λέ­σματα ανά­λο­γης μελέτης ανέ­δειξε 60% στη Νότια Αφρική.

Όσον αφορά τα εμβόλια με ιικό φορέα μελέτες στις Η.ΠΑ., Λατι­νική Αμερική και Νότια Αφρική ανέ­δει­ξαν απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα στο να απο­τρέ­ψουν τη μέτρια και σοβαρή νόσηση 72%, 66% και 57% αντί­στοιχα.

Αξίζει όμως να τονι­στεί, ότι και στις περιο­χές αυτές με τις διά­φο­ρες μεταλ­λά­ξεις τα εμβόλια με ιικό φορέα ήταν 85% απο­τε­λε­σμα­τικά στο να απο­τρέ­ψουν τη σοβαρή νόσο, ενώ επίσης απέ­τρε­ψαν πλήρως τη νοση­λεία και το θάνατο, που να σχε­τί­ζο­νται με τον νέο κορω­νοϊό. Άρα, τα μέχρι τώρα επι­στη­μο­νικά δεδο­μένα είναι αισιό­δοξα και καθη­συ­χα­στικά.

Τα μέτρα προ­στα­σίας, η χρήση μάσκας, η τήρηση απο­στά­σεων κ.λπ. πρέπει να συνε­χί­ζουμε να τα εφαρ­μό­ζουμε -ακόμη και όταν μειω­θούν τα κρού­σματα και ομα­λο­ποι­η­θεί η κατά­σταση;

Κα Ντόκου, κατα­λα­βαίνω την ανάγκη όλων μας να απαλ­λα­γούμε άμεσα από αυτόν τον εφιάλτη. Όμως, μπορεί τα εμβόλια να είναι εδώ και να απο­τε­λούν τον απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερο τρόπο ελέγχου εξά­πλω­σης της νόσου, αλλά κανένα εμβόλιο δεν προ­σφέ­ρει 100% προ­στα­σία, ενώ και ο χρόνος της ανοσίας που παρέ­χουν δεν είναι ακόμα γνωστός. Επίσης, όπως όλοι ξέρουμε, δυστυ­χώς δεν υπάρχει προς το παρόν ριζική απο­τε­λε­σμα­τική θερα­πεία. Από την άλλη όμως, υπάρχει ο νέος κορω­νο­ϊός, ένας RNA ιός που μεταλ­λάσ­σε­ται και εξα­πλώ­νε­ται εύκολα και γρήγορα και που περι­μέ­νει κάθε ολι­γω­ρία μας για να επι­τε­θεί.

Γι’ αυτό, αν και θα είμαστε εμβο­λια­σμέ­νοι, θα έχουμε όπως λέτε μειω­μένα κρού­σματα και ομα­λο­ποι­η­μένη κατά­σταση, θα πρέπει να συνε­χί­σουμε τη χρήση μάσκας, την τήρηση κοι­νω­νι­κής από­στα­σης, την τακτική και σχο­λα­στική υγιεινή των χεριών και την καθα­ριό­τητα του χώρου, όπου ζούμε ή εργα­ζό­μα­στε. Οτι­δή­ποτε άλλο είναι μαθη­μα­τικά βέβαιο ότι θα οδη­γή­σει σε νέα έξαρση κρου­σμά­των. Όμως, με τον μαζικό εμβο­λια­σμό και την ανοσία της αγέλης, καθώς και με τις θυσίες όλων μας και την τήρηση των ανωτέρω μέτρων προ­στα­σίας, θα έχουμε επι­τύ­χει πολύ μικρό­τε­ρος αριθμός συναν­θρώ­πων μας να νοσεί βαριά, λιγό­τε­ροι ασθε­νείς να εισά­γο­νται στα νοσο­κο­μεία και στις Μ.Ε.Θ., θα έχουμε πολύ λιγό­τε­ρες απώ­λειες, θα απο­συμ­φο­ρη­στεί το σύστημα υγείας και θα επα­νέλ­θουν όλες εκείνες οι δρα­στη­ριό­τη­τες της κοι­νω­νι­κής και οικο­νο­μι­κής ζωής του τόπου μας, που τόσο πολύ μας έχουν λείψει.

Κλεί­νο­ντας, θέλω να σας ευχα­ρι­στήσω για την πρό­σκληση και τη φιλο­ξε­νία και να τονίσω, ότι παρ’ όλες τις αντι­ξο­ό­τη­τες που βιώ­νουμε και τις δυσκο­λίες που μπορεί να προ­κύ­πτουν, υπάρχει τελικά φως στο τούνελ και ότι πραγ­μα­τικά αξίζει λίγη παρα­πάνω προ­σπά­θεια και υπομονή από όλους μας.