Πόσα ξόδεψαν οι ξένοι τουρίστες στην Ελλάδα τη δεκαετία 2010 – 2019;

Οι λόγοι για τη μείωση 11,9% της Μέσης κατά Κεφαλήν Δαπάνης στη δεκα­ε­τία 2010 – 2019 – Είναι τελικά φθηνός προ­ο­ρι­σμός η Ελλάδα;

Σύμφωνα με την τελευ­ταία μέλετη του Ινστι­τού­του του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΙΝΣΕΤΕ) για την εξέλιξη της Μέσης κατά Κεφαλή Δαπάνης, της Μέσης Διάρ­κειας Παρα­μο­νής και της Μέσης Δαπάνης ανά Δια­νυ­κτέ­ρευση των εισερ­χό­με­νων του­ρι­στών στην Ελλάδα για την περίοδο 2010-2019, η μείωση της Μέσης κατά Κεφαλήν Δαπάνης (ΜΚΔ) στη δεκα­ε­τία ήταν κατά 76,4 ευρώ ή αλλιώς σε ποσοστό 11,9%.

Κι αυτό, συνέβη παρά την αύξηση της Μέσης Δαπάνης ανά Δια­νυ­κτέ­ρευση (ΜΔΔ) κατά 10,6% (+7,5 ευρώ). «Η αύξηση αυτή επι­τεύ­χθηκε παρά την αλλαγή του μίγ­μα­τος αγορών του εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού με αύξηση του μερι­δίου των χωρών με χαμη­λό­τερα εισο­δή­ματα και παρά τον υπερ­δι­πλα­σια­σμό του αριθμού των εισερ­χό­με­νων του­ρι­στών, από 15 εκατ. το 2010 σε 31,3 εκατ. το 2019», επι­ση­μαί­νε­ται στη μελέτη.

Η μείωση της ΜΚΔ λοιπόν προήλθε κυρίως από τη μείωση της μέσης διάρ­κειας παρα­μο­νής κατά 1,9 νύχτες ή αλλιώς σε ποσοστό 20,6%, μια τάση που παρα­τη­ρεί­ται διεθνώς, καθώς πραγ­μα­το­ποιού­νται περισ­σό­τερα ταξίδια μικρό­τε­ρης διάρ­κειας.

Χαρα­κτη­ρι­στικό απο­τε­λεί το γεγονός ότι το 2010 οι του­ρί­στες έμεναν στην Ελλάδα 9,3 μέρες, νούμερο που μειώ­θηκε το 2019 στις 7,4 ημέρες. Με την ανά­πτυξη της Αθήνας ως προ­ο­ρι­σμού city break, ειδικά μετά το 2014, έχει ενι­σχυ­θεί περαι­τέρω η τάση μείωσης της μέσης διάρ­κειας παρα­μο­νής για την Ελλάδα.

Δευ­τε­ρευό­ντως, η μείωση της ΜΚΔ οφεί­λε­ται στην αλλαγή του μίγ­μα­τος αγορών του εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού στην Ελλάδα με μείωση του μερι­δίου των παρα­δο­σια­κών αγορών και αύξηση νέων αγορών από τα Βαλ­κά­νια και τις χώρες της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης. Στις νέες αγορές περι­λαμ­βά­νο­νται η Βουλ­γα­ρία, η Βόρεια Μακε­δο­νία, η Ρου­μα­νία, η Σερβία και η Αλβανία.

Είναι όμως, πολύ σημα­ντικό να επι­ση­μαν­θεί ότι η μετα­βολή αυτή στα μερίδια των αγορών δεν οφεί­λε­ται σε υπο­κα­τά­σταση των παρα­δο­σια­κών (υψη­λό­τε­ρης δαπάνης) αγορών από νέες (χαμη­λό­τε­ρης δαπάνης) αγορές αλλά σε ανά­πτυξη των νέων αγορών (+174,9%, από το 2010 έως το 2019) με ρυθμό ταχύ­τερο από αυτόν που ανα­πτύσ­σο­νται οι παρα­δο­σια­κές αγορές μας (+88,1% από το 2010 έως το 2019).

Επι­ση­μαί­νε­ται εδώ ότι στις παρα­δο­σια­κές αγορές της Ελλάδας είναι περι­λαμ­βά­νο­νται η Γερ­μα­νία, το Ηνωμένο Βασί­λειο, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ολλαν­δία. «Η ανά­πτυξη πάντως των νέων αγορών έχει συμ­βά­λει σημα­ντικά στη στήριξη των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων κυρίως, στη Βόρεια Ελλάδα», ανα­φέ­ρει το Insete.

Ποσο «φθηνός» προ­ο­ρι­σμός είναι η Ελλάδα

Το Insete πραγ­μα­το­ποί­ησε και μία ακόμη μελέτη, με το δεδο­μένο ότι συχνά υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι η Ελλάδα είναι προ­ο­ρι­σμός χαμηλής δαπάνης, ισχυ­ρι­σμός που στη­ρί­ζε­ται στη σύγκριση των στοι­χείων της Μέσης κατά Κεφαλή Δαπάνης (ΜΚΔ) των του­ρι­στών που επι­σκέ­πτο­νται την Ελλάδα και άλλες χώρες, με βάση τα στοι­χεία που δημο­σιεύ­ο­νται από τις κατά περί­πτωση αρμό­διες αρχές.

Η μελέτη του Insete εξε­τά­ζει τη ΜΚΔ των του­ρι­στών που επι­σκέ­πτο­νται την Ελλάδα και την Ισπανία η οποία απο­τε­λεί παγκό­σμια δύναμη στον του­ρι­σμό και τον κύριο αντα­γω­νι­στή της Ελλάδας, τόσο ως προς την συνο­λική δαπάνη, όσο και ως προς το μέρος της που κατα­λή­γει στην κάθε χώρα – προ­ο­ρι­σμό.

Τα δύο βασικά συμπε­ρά­σματα είναι τα εξής:

1. Αντι­κρού­ε­ται η άποψη ότι η Ελλάδα, συγκρι­νό­μενη με τους κύριους αντα­γω­νι­στές, είναι ένας φθηνός προ­ο­ρι­σμός για τους Ευρω­παί­ους αφού στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις οι Ευρω­παίοι του­ρί­στες στην Ελλάδα δαπα­νούν περισ­σό­τερα απ’ ότι στην Ισπανία. Αντί­θετα, οι του­ρί­στες από τις ΗΠΑ και -κυρίως- από τη Ρωσία δαπα­νούν περισ­σό­τερα στην Ισπανία.
2. Η υστέ­ρηση της ΜΚΔ στην Ελλάδα σε σχέση με την ΜΚΔ στην Ισπανία (σε επίπεδο χώρας) οφεί­λε­ται κυρίως στο δια­φο­ρε­τικό μίγμα αγοράς που έχουν οι χώρες ως προς τις χώρες προ­έ­λευ­σης των του­ρι­στών. Η προ­σέλ­κυση σημα­ντι­κού αριθμού του­ρι­στών από τις όμορες βαλ­κα­νι­κές χώρες και τις χώρες της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης – περίπου το 1/3 του εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού είναι οδικές αφίξεις- προ­στί­θε­ται στην πελα­τεία με την υψη­λό­τερη δαπάνη και απορ­ρο­φά­ται , κατά κύριο λόγο, από το του­ρι­στικό προϊόν της Β. Ελλάδας (Μακε­δο­νία, Θράκη), όπου η ξενο­δο­χειακή υποδομή είναι χαμη­λό­τε­ρης κατη­γο­ρίας σε σχέση με την αντί­στοιχη σε άλλες Περι­φέ­ρειες της χώρας.

Η μελέτη επι­ση­μαί­νει ότι δεν είναι δυνατή η απευ­θείας σύγκριση των δημο­σιευ­μέ­νων στοι­χείων για την Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη στις δύο χώρες (1.102 ευρώ για την Ισπανία και 564 ευρώ για την Ελλάδα το 2019 και 1.084 ευρώ και 520 ευρώ αντί­στοιχα για το 2018) αφού τα μετρού­μενα μεγέθη υπο­λο­γί­ζο­νται με δια­φο­ρε­τική μεθο­δο­λο­γία.

Οι κύριες δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις είναι ότι στην Ελλάδα μετριέ­ται μόνο το μέρος της δαπάνης που παρα­μέ­νει στην χώρα, μη περι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του κόστους του αερο­πο­ρι­κού ή ακτο­πλοϊ­κού εισι­τη­ρίου, ακόμα και αν η αερο­πο­ρική ή ακτο­πλοϊκή εται­ρεία είναι ελλη­νική.

Επίσης, στα στοι­χεία περι­λαμ­βά­νο­νται οι επι­σκέ­πτες χωρίς δια­νυ­κτέ­ρευση και οι εργα­ζό­με­νοι που περνούν τα σύνορα της χώρας. Αντί­θετα, στην Ισπανία μετριέ­ται το σύνολο της δαπάνης των του­ρι­στών, ανε­ξάρ­τητα αν εισπρά­χθηκε από την χώρα ή τρίτους εκτός αυτής (πχ αερο­πο­ρικό εισι­τή­ριο, προ­μή­θεια ενδιά­με­σων κλπ.) και η μέτρηση αφορά μόνο σε του­ρί­στες με του­λά­χι­στον μια δια­νυ­κτέ­ρευση.

Προ­σαρ­μό­ζο­ντας τα δύο μεγέθη ώστε να απο­τυ­πώ­νε­ται μόνο η δαπάνη που έγινε στην κάθε χώρα (εξαι­ρου­μέ­νου του κόστους μετά­βα­σης) και μόνο για του­ρί­στες με του­λά­χι­στον μία δια­νυ­κτέ­ρευση, η διαφορά μεταξύ της μέσης δαπάνης στην Ελλάδα και στην Ισπανία περιο­ρί­ζε­ται σε 54 ευρώ το 2018 (600 ευρώ για Ισπανία και 546 ευρώ για Ελλάδα) και σε 9 ευρώ το 2019 (609 ευρώ για Ισπανία και 600 ευρώ για Ελλάδα).

Μέρος αυτής της δια­φο­ράς οφεί­λε­ται στο ότι οι δύο χώρες δέχο­νται του­ρί­στες από δια­φο­ρε­τι­κές αγορές και, συγκε­κρι­μένα, η Ελλάδα δέχεται μεγάλο αριθμό του­ρι­στών από τις όμορες βαλ­κα­νι­κές χώρες.

Στη συνέ­χεια εξε­τά­ζε­ται η μέση δαπάνη ως προς το σύνολό της, δηλαδή περι­λαμ­βα­νο­μέ­νης όχι μόνο της δαπάνης που κατα­λή­γει στη χώρα-προορισμό, αλλά και της δαπάνης που γίνεται εκτός αυτής (πχ αερο­πο­ρικό εισι­τή­ριο, προ­μή­θεια ενδιά­με­σων κλπ.).

«Από τις οχτώ ευρω­παϊ­κές χώρες που εξε­τά­ζουμε, το 2019 στις επτά (Γερ­μα­νία, Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασί­λειο, Ελβετία) η μέση δαπάνη των του­ρι­στών στην Ελλάδα είναι υψη­λό­τερη απ’ ότι η αντί­στοιχη στην Ισπανία ενώ είναι χαμη­λό­τερη για την Ολλαν­δία», ανα­φέ­ρε­ται στη μελέτη.

Αντί­θετα, οι επι­σκέ­πτες από τις ΗΠΑ και -ιδιαίτερα- από τη Ρωσία, δαπα­νούν υψη­λό­τερα ποσά όταν επι­σκέ­πτο­νται την Ισπανία (1.743 και 1.516 ευρώ αντί­στοιχα) σε σχέση με αυτά που δαπα­νούν όταν επι­σκέ­πτο­νται την Ελλάδα (1.686 και 1.058 Ευρώ αντί­στοιχα) – αν και η διαφορά μειώ­θηκε το 2019 σε σχέση με το 2018.

Η διαφορά αυτή δείχνει ότι υπάρχει δυνα­τό­τητα βελ­τί­ω­σης του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος που θα οδη­γή­σει σε αύξηση της δαπάνης από τις χώρες αυτές.

Τέλος, σε ότι αφορά στη συνο­λική μέση δαπάνη για το σύνολο του εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού, στην Ελλάδα ανήλθε σε 864 ευρώ το 2019 και στην Ισπανία σε 1.102 Ευρώ.

Πηγή: newmoney.gr