Νέος πτωχευτικός κώδικας για επιχειρήσεις και νοικοκυριά

Ταχύ­τε­ρες δια­δι­κα­σίες για τη πτώ­χευση των επι­χει­ρή­σεων, θέσπιση του επαγ­γέλ­μα­τος του «δια­χει­ρι­στή πτώ­χευ­σης», η άσκηση του οποίου δεν θα περιο­ρί­ζε­ται στους δικη­γό­ρους, καθώς και εργα­λεία ανα­διάρ­θρω­σης του χρέους, τα οποία θα εφαρ­μό­ζο­νται εξω­δι­κα­στικά, προ­βλέ­πει μεταξύ άλλων το σχέδιο ανα­μόρ­φω­σης του πλαι­σίου για την πτώ­χευση των επι­χει­ρή­σεων που έχει συμ­φω­νή­σει η κυβέρ­νηση με την τρόικα.

xrei

Σύμφωνα με την «Καθη­με­ρινή», βασική επι­δί­ωξη, εκτός από την ταχύ­τητα, είναι ο νέος πτω­χευ­τι­κός κώδικας να μη λει­τουρ­γεί ως μέθοδος της διά παντός απο­φυ­γής απο­πλη­ρω­μής των οφειλών της επι­χεί­ρη­σης που χρωστά σε πιστω­τές και προ­μη­θευ­τές. Σύμφωνα με το χρο­νο­διά­γραμμα που περι­λαμ­βά­νε­ται στο προ­σχέ­διο του επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νου Μνη­μο­νίου, η κυβέρ­νηση πρέπει να επα­νε­ξε­τά­σει μέχρι τον Ιούνιο τον πτω­χευ­τικό κώδικα έτσι ώστε να εντο­πί­σει τα σημεία στα οποία πρέπει να γίνουν αλλαγές και έως τον Οκτώ­βριο του 2014 να έχει προ­χω­ρή­σει στη θέσπιση του νέου νόμου.

Μια βασική αλλαγή για την επί­τευξη του καλύ­τε­ρου δυνατού απο­τε­λέ­σμα­τος είναι η θέσπιση του λεγό­με­νου «δια­χει­ρι­στή πτώ­χευ­σης», ιδιό­τητα η οποία δεν θα περιο­ρί­ζε­ται αυστηρά σε δικη­γό­ρους, όπως συμ­βαί­νει σήμερα με τον ορισμό του συν­δί­κου, αλλά θα ασκεί­ται και από άλλους επαγ­γελ­μα­τίες, όπως οικο­νο­μο­λό­γους, ορκω­τούς λογι­στές, εκτι­μη­τές. Ανάλογη πρα­κτική ακο­λου­θεί­ται σε ευρω­παϊ­κές χώρες, όπως για παρά­δειγμα στο Ηνωμένο Βασί­λειο.

Ο πτω­χευ­τι­κός κώδικας άλλαξε ριζικά το 2011 με την εισα­γωγή της λεγό­με­νης προ­πτω­χευ­τι­κής δια­δι­κα­σίας, δια­δι­κα­σία όμως η οποία θεω­ρή­θηκε ότι προ­κά­λεσε ακόμη μεγα­λύ­τε­ρες καθυ­στε­ρή­σεις στην ολο­κλή­ρωση των πτω­χεύ­σεων. Το 2012 έγιναν εκ νέου αλλαγές με τον νόμο 4072/2012 στην κατεύ­θυνση κυρίως της μείωσης του χρόνου εντός του οποίου πρέπει να επι­τυγ­χά­νε­ται συμ­φω­νία εξυ­γί­αν­σης. Επι­πλέον, τέθηκαν περιο­ρι­σμοί στο δικαί­ωμα του οφει­λέτη να ζητεί εκ νέου το άνοιγμα της δια­δι­κα­σίας εξυ­γί­αν­σης, προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθούν φαι­νό­μενα κατά­χρη­σης του δικαιώ­μα­τος αυτού.

Εκτός από τις αλλαγές στον πτω­χευ­τικό κώδικα, η τρόικα έχει ζητήσει από την κυβέρ­νηση να προσ­διο­ρί­σει εργα­λεία ανα­διάρ­θρω­σης του χρέους των επι­χει­ρή­σεων τα οποία θα μπορούν να εφαρ­μό­ζο­νται με εξω­δι­κα­στική δια­δι­κα­σία. Ειδικά για την ανα­διάρ­θρωση του χρέους των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων, προ­βλέ­πε­ται η δημιουρ­γία ειδικού μηχα­νι­σμού, όπου θα μπορούν να εφαρ­μό­ζο­νται προ­τυ­πο­ποι­η­μέ­νες δια­δι­κα­σίες. Το προ­σχέ­διο του επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νου Μνη­μο­νίου προ­βλέ­πει ότι οι εξω­δι­κα­στι­κοί μηχα­νι­σμοί ανα­διάρ­θρω­σης του χρέους των επι­χει­ρή­σεων θα πρέπει να έχουν υιο­θε­τη­θεί έως τον Ιούλιο του 2014.

Απο­κα­λυ­πτικά για το πόσο χρο­νο­βόρα και δαπα­νηρή είναι η δια­δι­κα­σία πτώ­χευ­σης στην Ελλάδα είναι τα στοι­χεία της τελευ­ταίας έκθεσης «Doing Business 2014» που καταρ­τί­ζει η Παγκό­σμια Τράπεζα. Η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται στην 87η θέση μεταξύ 189 χωρών σε ό,τι αφορά την ολο­κλή­ρωση των δια­δι­κα­σιών πτώ­χευ­σης. Βάσει της έκθεσης, για την ολο­κλή­ρωση της πτώ­χευ­σης μιας μεσαίας επι­χεί­ρη­σης απαι­τού­νται κατά μέσο όρο 3,5 χρόνια (ενώ σε χώρες όπως η Ιρλαν­δία μόλις τρεις μήνες), ενώ ο βαθμός ανά­καμ­ψης, δηλαδή τα χρήματα που παίρ­νουν πίσω πιστω­τές και προ­μη­θευ­τές μετά την ολο­κλή­ρωση της πτώ­χευ­σης, είναι πολύ χαμηλός. Σύμφωνα με την έκθεση «Doing Business 2014», λαμ­βά­νουν στην ουσία πίσω μόλις το 34% των χρη­μά­των τους, ενώ το κόστος για τη δια­δι­κα­σία της πτώ­χευ­σης ανέρ­χε­ται στο 9% της περιου­σίας τής υπό πτώ­χευση επι­χεί­ρη­σης.

Αλλαγές στον «νόμο Κατσέλη»

Στο μικρο­σκό­πιο της κυβέρ­νη­σης θα μπει τους επό­με­νους μήνες και ο υφι­στά­με­νος νόμος για τα υπερ­χρε­ω­μένα νοι­κο­κυ­ριά, ο λεγό­με­νος «νόμος Κατσέλη», καθώς από την 1η/1/2015 θα αλλάξει ριζικά το μοντέλο αντι­με­τώ­πι­σης του ιδιω­τι­κού χρέους. Ως γνωστόν, ήδη η Τράπεζα της Ελλάδος έχει θέσει σε δια­βού­λευση μέχρι τις 10 Απρι­λίου τον κώδικα δεο­ντο­λο­γίας για τη δια­χεί­ριση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων ιδιω­τι­κών οφειλών, ενώ πριν από το Πάσχα ανα­μέ­νε­ται να δημο­σιο­ποι­η­θούν οι λεγό­με­νες «εύλογες δαπάνες δια­βί­ω­σης». Οι όποιες αλλαγές στον «νόμο Κατσέλη» θα πρέπει επίσης να θεσπι­σθούν μέχρι τον Οκτώ­βριο του 2014. Στην κατεύ­θυνση, εξάλλου, της πρό­λη­ψης της υπερ­χρέ­ω­σης, η κυβέρ­νηση θα προ­χω­ρή­σει μέχρι το καλο­καίρι σε ενη­με­ρω­τι­κές εκστρα­τείες και σεμι­νά­ρια που θα απευ­θύ­νο­νται σε πολίτες και επι­χει­ρή­σεις.