Ν. Σαντορινιός: Θεσμική και Ιστορική Εκτροπή η μη συμπερίληψη της Χώρας Καλύμνου στην απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ του 2011

Η Πολι­τεία οφείλει έστω και αργά να επα­νορ­θώ­σει»

Ερώτηση κατέ­θεσε ο Νεκτά­ριος Σαντο­ρι­νιός σχετικά με το θέμα της μη συμπε­ρί­λη­ψης του οικι­σμού Χώρα Καλύ­μνου, ως αυτο­τε­λούς, στην απο­γραφή της ΕΛΣΤΑΤ του 2011. Ο βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου κατα­νο­ώ­ντας τα πολ­λα­πλά προ­βλή­ματα που έχουν δημιουρ­γη­θεί για το νησί και τους κατοί­κους της Χώρας, με την μη απο­γραφή του οικι­σμού, και βασί­ζο­ντας τα στοι­χεία της ερώ­τη­σης σε σχετική επι­στολή δημο­τι­κής παρά­τα­ξης της Καλύ­μνου και απο­φά­σεις του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου, ζητά από τα αρμόδια Υπουρ­γεία Περι­βάλ­λο­ντος, Εσω­τε­ρι­κών, Ανά­πτυ­ξης και τον Υπουργό Επι­κρα­τείας, κ. Γερα­πε­τρίτη, τη συμ­μόρ­φωση της Πολι­τείας με την πρό­σφατη απόφαση του ΣτΕ, που δικαιώ­νει τον Δήμο Καλυ­μνίων.

Όπως σημειώ­νε­ται στην ερώτηση, η απο­γραφή της ΕΛΣΤΑΤ του 2011 απο­τέ­λεσε πράγ­ματι ένα τιτάνιο έργο, με τη συμ­με­τοχή μεγάλου αριθμού απο­γρα­φέων, που όμως επέ­σεισε σειρά κρι­τι­κών ως προς τη μεθο­δο­λο­γία της έρευνας και τα απο­τε­λέ­σματά της.

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα των αστο­χιών της συγκε­κρι­μέ­νης απο­γρα­φής είναι το νησί της Καλύ­μνου, όπου ένας ολό­κλη­ρος ιστο­ρι­κός οικι­σμός «δια­γρά­φηκε» από το χάρτη. Συγκε­κρι­μένα στο στοι­χείο 11794 της Από­φα­σης 11247/2012 με θέμα «Απο­τε­λέ­σματα της Απο­γρα­φής Πληθυσμού- Κατοί­κων 2011» ο οικι­σμός Χωρίου (Χώρας) Καλύ­μνου δεν κατα­γρά­φε­ται, αν και είναι η ιστο­ρική πρω­τεύ­ουσα του νησιού και ήταν απο­τυ­πω­μέ­νος σε όλες τις, προ του 2011, απο­γρα­φές. Ενώ, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται και στο ΠΔ 29/8/80 (ΦΕΚ 694 Δ’/8-12-1980) ο οικι­σμός υπήρξε πάντοτε αυτο­τε­λής και ανε­ξάρ­τη­τος.

Η Χώρα της ακρι­τι­κής Καλύ­μνου είναι ο πλέον εμβλη­μα­τι­κός και ιστο­ρι­κός οικι­σμός του νησιού, απέ­χο­ντας μόνο πέντε χιλιό­με­τρα από τη σημε­ρινή πρω­τεύ­ουσα, την Πόθια. Ο οικι­σμός αυτός απο­τε­λεί κοιτίδα πολι­τι­σμού για το νησί, με το κάστρο του να δεσπό­ζει στο ύψωμα της περιο­χής, εμβλη­μα­τι­κές εκκλη­σίες και ξεχω­ρι­στά παρα­δο­σιακά αρχι­τε­κτο­νικά χαρα­κτη­ρι­στικά. Η μη κατα­γραφή της Χώρας, στην απόφαση της ΕΛΣΤΑΤ, ως αυτο­τε­λής οικι­σμός, έχει επι­φέ­ρει πολλά προ­βλή­ματα σε όποια προ­σπά­θεια γίνεται για τη δια­τή­ρηση του παρα­δο­σια­κού του χαρα­κτήρα, αφού μετά την απο­γραφή του 2011, ο

οικι­σμός δεν μπορεί να εντα­χθεί σε προ­γράμ­ματα (ευρω­παϊκά και άλλα) τα όποια έχουν σα σκοπό την δια­τή­ρηση και ανά­δειξη των σπάνιων χαρα­κτη­ρι­στι­κών του.

Περαι­τέρω, η μη απο­γραφή της Χώρα της Καλύ­μνου ως αυτο­τε­λούς οικι­σμού και η, ενάντια στην ιστο­ρι­κό­τητα της περιο­χής, «ένωσή» της με την Πόθια, έχει επι­φέ­ρει σοβαρές δυσχέ­ρειες στη δια­βί­ωση του πλη­θυ­σμού και στην ομαλή ανά­πτυξη της οικο­νο­μι­κο­κοι­νω­νι­κής ζωής του οικι­σμού. Συγκε­κρι­μένα, επαγ­γελ­μα­τίες και βιο­τέ­χνες της Χώρας δεν μπορούν υπα­χθούν στο ασφα­λι­στικό καθε­στώς του ΟΓΑ (Ν. 3846/2010), ενώ λόγω της αλλαγής των ορίων των οικι­σμών, έτσι όπως προ­έ­κυ­ψαν από την τελευ­ταία απο­γραφή, δεν μπορούν να φτια­χτούν, πχ. δεξα­με­νές και απο­θή­κες (Κώδικας Βασικής Πολε­ο­δο­μι­κής Νομο­θε­σίας), ενώ, λόγω «ψευδούς» αύξησης του πλη­θυ­σμού της Πόθιας (με την συμπε­ρί­ληψη της Χώρας, ο πλη­θυ­σμός της πρω­τεύ­ου­σας έχει πια αγγίξει τις 10.000) απει­λεί­ται και η συνέ­χιση λει­τουρ­γίας των ήδη υπαρ­χου­σών βιο­τε­χνι­κών και βιο­μη­χα­νι­κών δρα­στη­ριο­τή­των (πχ. ΚΥΑ 13727/724).

Ο Δήμος Καλύ­μνου, σημειώ­νει ο Νεκτά­ριος Σαντο­ρι­νιός στην ερώτησή του, υπε­ρα­σπι­ζό­με­νος την ιστο­ρι­κό­τητα της Χώρας και επι­συ­νά­πτο­ντας όλα τα παρα­πάνω στοι­χεία που υπο­στη­ρί­ζουν την δια­χρο­νική αυτο­τέ­λεια του συγκε­κρι­μέ­νου οικι­σμού, προ­χώ­ρησε από το 2013 σε αίτηση θερα­πείας η οποία όμως ουδέ­ποτε απα­ντή­θηκε από την ΕΛΣΤΑΤ. Κατόπιν αυτής της αρνη­τι­κής εξέ­λι­ξης, ο Δήμος το 2013 άσκησε το νόμιμο δικαί­ωμά του, αυτό της προ­σφυ­γής στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας. Μετά από πολύ­χρονη αναμονή οι πρω­το­βου­λίες αυτές δικαιώ­θη­καν και με την υπ. Αριθμ 2/2020 του ΣτΕ έγινε δεκτή η αίτηση ακύ­ρω­σης του Δήμου της μη κατα­γραφή του οικι­σμού της Χώρας ως αυτο­τε­λούς. Παρόλα αυτά, έστω και αν από τον Απρίλιο του 2020 η σχετική απόφαση έχει δημο­σιευ­θεί, εντού­τοις η Πολι­τεία δεν έχει προβεί σε καμία ενέρ­γεια εκτέ­λε­σης και εφαρ­μο­γής του δια­τα­κτι­κού παρα­τεί­νο­ντας την αγωνία των κατοί­κων και το ανα­πτυ­ξιακό μέλλον ολό­κλη­ρου του νησιού.

Τέλος, ο Νεκτά­ριος Σαντο­ρι­νιός, αφού σημειώ­νει ότι το «λάθος» αυτό της ΕΛΣΤΑΤ απο­τε­λεί μια θεσμική και ιστο­ρική εκτροπή, υπο­βαθ­μί­ζει και απειλεί την ιστο­ρική αξία του οικι­σμού και έχει δημιουρ­γή­σει σοβαρά προ­βλή­ματα στη δια­βί­ωση του ντόπιου πλη­θυ­σμού, ρωτά τους αρμό­διους Υπουρ­γού ποιο είναι το χρο­νο­διά­γραμμα της υλο­ποί­η­σης της από­φα­σης του ΣτΕ σχετικά με την κατα­γραφή στην εθνική απο­γραφή της Χώρας Καλύ­μνου ως αυτο­τε­λούς οικι­σμού, σε ποιες ενέρ­γειες πρό­κει­ται να προβούν τα εμπλε­κό­μενα Υπουρ­γεία για την δια­σφά­λιση των νομικών δικαιω­μά­των και των ευερ­γε­τη­μά­των που ανα­γνω­ρί­ζο­νται σε έναν αυτο­τελή οικισμό, μετά και τη δικαί­ωση του σχε­τι­κού αιτή­μα­τος από το ΣτΕ, και που τόσα χρόνια στε­ρού­νταν ο οικι­σμός της Χώρας και πως θα δια­σφα­λι­στεί η μη επα­νά­ληψη της μη κατα­γρα­φής της Χώρας, στην επόμενη εθνική απο­γραφή (2021) και θα προ­στα­τευ­τεί ο ντόπιος πλη­θυ­σμός;