Ψάχνουν αντίδοτο στις χαμηλές συντάξεις

Εντονες είναι οι διερ­γα­σίες στον χώρο της επαγ­γελ­μα­τι­κής ασφά­λι­σης στη χώρα μας, με νέα Ταμεία να βρί­σκο­νται στον προ­θά­λαμο του υπουρ­γείου Εργα­σίας, συζη­τή­σεις να διε­νερ­γού­νται για συνερ­γα­σίες υπαρ­χό­ντων Ταμείων με επι­χει­ρή­σεις ή επαγ­γελ­μα­τι­κές ομάδες, αλλά και αγωνία ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα αλλά­ξουν το τοπίο του 2ου πυλώνα οι ανα­με­νό­με­νες κυβερ­νη­τι­κές παρεμ­βά­σεις, κυρίως στον τομέα της επι­κου­ρι­κής ασφά­λι­σης.

Συνο­λικά, λει­τουρ­γούν στην Ελλάδα 22 Ταμεία Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης (ΤΕΑ) καλύ­πτο­ντας περισ­σό­τε­ρους από 130.000 εργα­ζο­μέ­νους, έως το τέλος του μήνα ανα­μέ­νε­ται να εγκρι­θούν και να δημο­σιευ­θούν σε ΦΕΚ τα κατα­στα­τικά του­λά­χι­στον 2 με 3 Ταμείων, και συνο­λικά έως το τέλος του χρόνου του­λά­χι­στον 6 με 7. Ηδη, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, έχει εγκρι­θεί το κατα­στα­τικό του ΤΕΑ της Ενωσης Θεσμι­κών Επεν­δυ­τών. Παράλ­ληλα, συνε­χί­ζο­νται οι συζη­τή­σεις μεταξύ της ΓΣΕΕ και των εργο­δο­τι­κών οργα­νώ­σεων για τη δημιουρ­γία ενός εθνικού πολυ-επαγγελματικού ταμείου, με στόχο την παροχή συμπλη­ρω­μα­τι­κής ασφά­λι­σης σε περίπου 2 εκα­τομ­μύ­ρια εργα­ζο­μέ­νους, μισθω­τούς του ιδιω­τι­κού τομέα. Βάσει του τελευ­ταίου σχεδίου, η συμ­με­τοχή του θα μπο­ρούσε να απο­τε­λεί βασικό όρο στη νέα Εθνική Γενική Συλ­λο­γική Σύμβαση Εργα­σίας, όμως η παν­δη­μία του κορω­νοϊού φαί­νε­ται πως έχει καθυ­στε­ρή­σει τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις.

Τα ΤΕΑ που λει­τουρ­γούν σήμερα καλύ­πτουν συμπλη­ρω­μα­τικά περισ­σό­τερο από το 2,5% του οικο­νο­μικά ενεργού πλη­θυ­σμού της χώρας, γεγονός που αφενός κατα­δει­κνύει ότι μένουν ακόμη να γίνουν πολλά προ­κει­μέ­νου ο θεσμός να προ­σελ­κύ­σει τους εργα­ζο­μέ­νους, αφε­τέ­ρου αφήνει πολλά περι­θώ­ρια ανά­πτυ­ξης. Πάντως, λει­τουρ­γούν πλέον στη χώρα μας από το 2002, ήτοι 18 ολό­κληρα χρόνια, με μόλις 1,57 δισ. ευρώ υπό δια­χεί­ριση ενερ­γη­τικό.

Μάλιστα, με στόχο τον δρα­στικό περιο­ρι­σμό του δια­χει­ρι­στι­κού – διοι­κη­τι­κού κόστους, διά­φο­ροι κλάδοι εργα­ζο­μέ­νων βρί­σκο­νται σε συζη­τή­σεις με ήδη υπάρ­χο­ντα ΤΕΑ, προ­κει­μέ­νου να εντα­χθούν σε αυτά. Ηδη, το ΤΕΑ του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών (ΤΕΑΥΠΟΙΚ) προ­χώ­ρησε πρό­σφατα στην υπο­γραφή μνη­μο­νίου στρα­τη­γι­κής συνερ­γα­σίας με την Ευρω­παϊκή Πίστη ΑΕΓΑ με στόχο την ανταλ­λαγή τεχνο­γνω­σίας, καθώς και τη δημιουρ­γία αμοι­βαίως επω­φε­λών, αντα­γω­νι­στι­κών ασφα­λι­στι­κών προ­γραμ­μά­των. Στην πράξη, η συνερ­γα­σία αυτή ανα­μέ­νε­ται να οδη­γή­σει στη δημιουρ­γία συν­δυα­στι­κών συμπλη­ρω­μα­τι­κών ασφα­λι­στι­κών προ­γραμ­μά­των, στην αξιο­ποί­ηση του πανελ­λα­δι­κού δικτύου πωλή­σεων της Ευρω­παϊ­κής Πίστης ΑΕΓΑ για την επι­κοι­νω­νία και την προ­ώ­θηση των ασφα­λι­στι­κών υπη­ρε­σιών των δύο φορέων και στην μακρο­πρό­θε­σμη συνερ­γα­σία ΤΕΑ-ΥΠΟΙΚ και Ευρω­παϊ­κής Πίστης ΑΕΓΑ σε θέματα επαγ­γελ­μα­τι­κής ασφά­λι­σης.

Εισηγ­μέ­νες

Ολο το προη­γού­μενο διά­στημα υπήρχαν διερ­γα­σίες για τη δημιουρ­γία και νέων ΤΕΑ για τους εργα­ζο­μέ­νους σε πολλές εισηγ­μέ­νες στο Χρη­μα­τι­στή­ριο Αθηνών εται­ρείες, από σημα­ντι­κούς κλάδους της εγχώ­ριας οικο­νο­μίας. Ομως αρχικά η παν­δη­μία του κορω­νοϊού και στη συνέ­χεια η ξεκά­θαρη διάθεση της κυβέρ­νη­σης να προ­χω­ρή­σει σε αλλαγές στον δεύτερο πυλώνα ασφά­λι­σης, με αιχμή την κεφα­λαιο­ποί­ηση της επι­κου­ρι­κής ασφά­λι­σης, φαί­νε­ται πως έχουν οδη­γή­σει σε δεύ­τε­ρες σκέψεις.

Ειδικοί της κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης επι­ση­μαί­νουν ότι η δημιουρ­γία ενός δημό­σιου κεφα­λαιο­ποι­η­τι­κού ταμείου, όπως αυτό που σχε­διά­ζε­ται υπό την επο­πτεία του νέου υφυ­πουρ­γού Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης Πάνου Τσα­κλό­γλου, θα πρέπει να συνο­δεύ­ε­ται από ουσια­στι­κές δράσεις που θα επι­τρέ­πουν την παράλ­ληλη ανά­πτυξη της επαγ­γελ­μα­τι­κής, συμπλη­ρω­μα­τι­κής ασφά­λι­σης.

Δεν είναι λίγοι μάλιστα αυτοί που εμπλέ­κο­νται με την επαγ­γελ­μα­τική ασφά­λιση και υπο­στη­ρί­ζουν ότι θα πρέπει να παρέ­χε­ται στους νέους ασφα­λι­σμέ­νους η δυνα­τό­τητα επι­λο­γής κεφα­λαιο­ποι­η­τι­κού φορέα ασφά­λι­σης. Για παρά­δειγμα, προ­τεί­νουν τα επι­χει­ρη­σιακά ΤΕΑ να μπορούν να λει­τουρ­γούν ως εναλ­λα­κτι­κοί πάροχοι του νέου κεφα­λαιο­ποι­η­τι­κού δημό­σιου ταμείου, μέσω της δημιουρ­γίας στα κατα­στα­τικά τους ενός ειδικά δια­χω­ρι­σμέ­νου συντα­ξιο­δο­τι­κού προ­γράμ­μα­τος (κλάδου), του οποίου η επιλογή συμ­με­το­χής έναντι του δημό­σιου κεφα­λαιο­ποι­η­τι­κού ταμείου θα υπό­κει­ται στη δια­κρι­τική ευχέ­ρεια του ασφα­λι­σμέ­νου. Βέβαια, κάτι τέτοιο, για την ώρα, δεν φαί­νε­ται να συζη­τεί­ται από την κυβερ­νη­τική πλευρά.

H υπο­χρε­ω­τική ενσω­μά­τωση της 2ης κοι­νο­τι­κής οδηγίας για τις δρα­στη­ριό­τη­τες και την επο­πτεία των επαγ­γελ­μα­τι­κών ταμείων δεν φαί­νε­ται πως έδωσε απα­ντή­σεις σε καίρια ζητή­ματα λει­τουρ­γίας των ΤΕΑ και βελ­τί­ω­σης του ισχύ­ο­ντος θεσμι­κού πλαι­σίου προς την κατεύ­θυνση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρης λει­τουρ­γίας τους, σε οικο­νο­μι­κούς, διοι­κη­τι­κούς και λει­τουρ­γι­κούς όρους.

Η κοι­νο­τική οδηγία

Παράλ­ληλα, ανα­μέ­νε­ται και από τη χώρα μας η κύρωση της κοι­νο­τι­κής οδηγίας για το νέο πανευ­ρω­παϊκό απο­τα­μιευ­τικό προϊόν PEPP,  που στόχο έχει να προ­σφέ­ρει στους απο­τα­μιευ­τές περισ­σό­τε­ρες επι­λο­γές ως προς τις παροχές και αντα­γω­νι­στικά προ­ϊ­ό­ντα. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, «στην πιο απλή μορφή –το βασικό PEPP– θα περι­λαμ­βά­νει προ­στα­σία κεφα­λαίου κατά τη στιγμή της συντα­ξιο­δό­τη­σης. Ομως, για περισ­σό­τερο απαι­τη­τι­κούς απο­τα­μιευ­τές, θα μπορούν να προ­σφέ­ρο­νται μέχρι και πέντε εναλ­λα­κτι­κές επεν­δυ­τι­κές στρα­τη­γι­κές, οι οποίες θα σχε­διά­ζο­νται προ­κει­μέ­νου να ται­ριά­ζουν σε δια­φο­ρε­τικά επεν­δυ­τικά και συντα­ξιο­δο­τικά προφίλ.

Βάσει του κοι­νο­τι­κού πλαι­σίου που πρέπει εντός του 2021 να μετα­φερ­θεί και στο εθνικό μας δίκαιο, οι ατο­μι­κές ευρω­παϊ­κές ιδιω­τι­κές συντά­ξεις θα προ­σφέ­ρουν στους απο­τα­μιευ­τές περισ­σό­τε­ρες επι­λο­γές, καθώς θα μπορούν να επι­λέ­γουν από ένα ευρύ φάσμα παρόχων, σε ένα πιο αντα­γω­νι­στικό περι­βάλ­λον, προ­στα­σία, δυνα­τό­τητα αλλαγής παρόχων, τόσο στο  εσω­τε­ρικό της χώρας όσο και δια­συ­νο­ριακά, ύστερα από του­λά­χι­στον πέντε έτη από τη σύναψη της σύμ­βα­σης ή από την πιο πρό­σφατη αλλαγή, καθώς και τη δυνα­τό­τητα μετα­φο­ράς των εισφο­ρών τους σε άλλο PEPP,  όταν μετε­γκα­θί­στα­νται σε άλλο κράτος-μέλος.

Tο εγχεί­ρημα θεω­ρεί­ται εξαι­ρε­τικά δύσκολο, σε ένα περι­βάλ­λον υψηλής ανερ­γίας, χαμηλών μισθών και υπερ­βο­λικά υψηλών φόρων και εισφο­ρών. Είναι ενδει­κτικό ότι ενώ σε ευρω­παϊκό επίπεδο το ενερ­γη­τικό των επαγ­γελ­μα­τι­κών ταμείων εκτι­μά­ται ότι έχει ξεπε­ρά­σει τα 3,6 τρισ. ευρώ, στην Ελλάδα τα 22 Ταμεία Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης, με σχεδόν 130.000 μέλη, έχουν ενερ­γη­τικό που δεν ξεπερ­νάει το 1,5 δισ. ευρώ.

Πηγή: kathimerini.gr

Ρούλα Σαλού­ρου