Η Δικαιοσύνη σε εποχή κορωνοϊού

Με τα βαρίδια των παθο­γε­νειών από χρόνια και τη δοκι­μα­σία της παν­δη­μίας, το δικα­στικό σύστημα επι­χει­ρεί να αντα­πο­κρι­θεί στις ανάγκες απο­νο­μής της δικαιο­σύ­νης για το τρέχον δικα­στικό έτος, που ξεκί­νησε φέτος ήδη από την πρώτη του μηνός.

Παρά τις φιλό­τι­μες προ­σπά­θειες της ηγεσίας της Δικαιο­σύ­νης, ειδικά στον Αρειο Πάγο, για να καλυ­φθούν οι μεγάλες εκκρε­μό­τη­τες που κλη­ρο­δο­τή­θη­καν από το κλεί­σιμο των δικα­στη­ρίων λόγω κορω­νοϊού την περα­σμένη άνοιξη, η κατά­σταση στην πολι­τική και ποινική δικαιο­σύνη είναι εξαι­ρε­τικά βεβα­ρη­μένη.

Χιλιά­δες είναι ήδη οι αδί­κα­στες υπο­θέ­σεις και οι νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις των μαζικών παρα­γρα­φών για αδι­κή­ματα ήσσονος σημα­σίας, πρα­κτική που επελέγη ως λύση ανάγκης και από τη σημε­ρινή πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου, δεν βελ­τί­ωσε σημα­ντικά την υπάρ­χουσα κατά­σταση.

Το υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης από την πλευρά του, με νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις, όπως η ίδρυση ειδικών τμη­μά­των σε μεγάλα δικα­στή­ρια, π.χ. της Αθήνας, για να εκδι­κά­ζουν γρήγορα υπο­θέ­σεις επεν­δυ­τι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος και μεγάλης οικο­νο­μι­κής σημα­σίας, όπως για ενέρ­γεια, τηλε­πι­κοι­νω­νίες και λοιπά, επι­χει­ρεί να βρει λύση για σύντομη εκκα­θά­ριση σημα­ντι­κών υπο­θέ­σεων που θα δώσουν ανάσα και στην πλητ­τό­μενη οικο­νο­μία.

Ομως τα τμήματα αυτά –ειδικού σκοπού– θα λει­τουρ­γή­σουν στο εξής, οπότε και θα παρά­γουν τα όποια απο­τε­λέ­σματα, ενώ η ρύθμιση για εξω­δι­κα­στική επίλυση δια­φο­ρών σε αστικές και εμπο­ρι­κές υπο­θέ­σεις προ­χώ­ρησε, αλλά όχι σε τέτοιο βαθμό ώστε να απο­τε­λέ­σει πραγ­μα­τική ανάσα για την πολι­τική και ποινική δικαιο­σύνη που μαστί­ζε­ται από το πρό­βλημα του όγκου των αδί­κα­στων υπο­θέ­σεων.

Πάντως τη φετινή δικα­στική χρονιά που ξεκί­νησε ήδη με το άγχος του κορω­νοϊού, το υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης και η ηγεσία του Αρείου Πάγου αγω­νιούν για ενδε­χό­μενη εμφά­νιση κρου­σμά­των στα μεγάλα δικα­στή­ρια, όπου και οι συν­θή­κες της απο­νο­μής δικαιο­σύ­νης εκ των πραγ­μά­των δεν είναι οι καλύ­τε­ρες από πλευράς κτι­ρια­κής υπο­δο­μής, κυρίως στο Εφετείο της Αθήνας αλλά και σε άλλα δικα­στή­ρια.

Παρ’ όλα αυτά, έχουν ληφθεί μέτρα, όπως ο μειω­μέ­νος αριθμός πολιτών που μπορούν να παρα­κο­λου­θούν τις δίκες, ώστε να περιο­ρι­στούν φαι­νό­μενα συνω­στι­σμού, κάτι που δεν είναι πάντα εύκολο ούτε και εφικτό. Και τούτο διότι υπάρ­χουν σε εξέλιξη πολλές δίκες με μεγάλο αριθμό κατη­γο­ρου­μέ­νων, όπως για παρά­δειγμα η δίκη για τη Χρυσή Αυγή, όπου οι συνή­γο­ροι και οι κατη­γο­ρού­με­νοι ξεπερ­νούν τα 200 άτομα.

Σε κάθε περί­πτωση ο κίν­δυ­νος να υπάρ­ξουν κρού­σματα στα δικα­στή­ρια που θα οδη­γή­σουν στο κλεί­σιμό τους, έστω και για λίγες ημέρες, είναι κάτι που δεν μπορεί να απο­κλει­στεί, παρά τα όποια μέτρα έχουν ήδη ληφθεί.

Ειδικό Δικα­στή­ριο

Μέσα σε αυτό το κλίμα αβε­βαιό­τη­τας και προ­βλη­μά­των, η Δικαιο­σύνη στο ποινικό της σκέλος έχει φέτος να αντι­με­τω­πί­σει υπο­θέ­σεις με πολι­τικό πρόσημο ή άλλες σημα­ντι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, όπως η υπόθεση με κεντρικό πρόσωπο τον τέως ανα­πλη­ρωτή υπουργό Δημήτρη Παπαγ­γε­λό­πουλο που έχει ήδη παρα­πεμ­φθεί από τη Βουλή για σειρά αδι­κη­μά­των. Με την έναρξη του δικα­στι­κού έτους, το αρμόδιο δικα­στικό συμ­βού­λιο του Ειδικού Δικα­στη­ρίου έχει ήδη πιάσει δουλειά αξιο­λο­γώ­ντας το τερά­στιο υλικό που έχει συγκε­ντρω­θεί από Δικαιο­σύνη και Βουλή, και από τον επόμενο μήνα, τον Οκτώ­βριο, ανα­μέ­νε­ται να κινη­θούν οι δια­δι­κα­σίες κατα­θέ­σεως μαρ­τύ­ρων για την υπόθεση.

Πάντως, το όλο εγχεί­ρημα θα πάρει καιρό, καθώς εκτός από τον τέως υπουργό, στη δια­δι­κα­σία των ανα­κρί­σεων του Ειδικού Δικα­στη­ρίου έχουν συμπα­ρα­πεμ­φθεί και άλλα πρόσωπα, εισαγ­γε­λείς κ.ά., ενώ η σχετική δικο­γρα­φία περι­λαμ­βά­νει, εκτός από την υπόθεση της Novartis, και άλλες υπο­θέ­σεις που έχουν προ­κύ­ψει από καταγ­γε­λίες εισαγ­γε­λέων εν ενερ­γεία ή από επι­χει­ρη­μα­τίες, όπως ο Σάμπυ Μιωνή.

Εκτός από τις δια­δι­κα­σίες του Ειδικού Δικα­στη­ρίου, με ενδια­φέ­ρον ανα­μέ­νο­νται και οι εξε­λί­ξεις στην υπόθεση των υπευ­θύ­νων για τη φονική πυρ­κα­γιά στο Μάτι, που βρί­σκο­νται σε εξέλιξη σε ανα­κρι­τικό στάδιο. Οι δύο από­πει­ρες του ανα­κριτή για άσκηση βαρύ­τε­ρων διώξεων δεν προ­χώ­ρη­σαν, καθώς τα σχετικά αιτή­ματα απορ­ρί­φθη­καν από τις εισαγ­γε­λι­κές αρχές, ενώ οι κλη­θέ­ντες ως κατη­γο­ρού­με­νοι έχουν μπει σε στάδιο απο­λο­γιών, με τον τέως δήμαρχο Μαρα­θώνα Ηλία Ψινάκη να απο­λο­γεί­ται προς το τέλος του μήνα, ενώ στη συνέ­χεια θα απο­λο­γη­θούν στελέχη της Πυρο­σβε­στι­κής, της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας και αυτο­διοι­κη­τι­κοί παρά­γο­ντες, μεταξύ των οποίων και η τότε περι­φε­ρειάρ­χης Ρένα Δούρου.

Παράλ­ληλα, σε εξέλιξη είναι και η δίκη για τις πλημ­μύ­ρες στη Μάνδρα Αττικής με κατη­γο­ρου­μέ­νους κρα­τι­κούς λει­τουρ­γούς αρμο­δίων υπη­ρε­σιών και αυτο­διοι­κη­τι­κούς παρά­γο­ντες της περιο­χής, αλλά και την τέως περι­φε­ρειάρχη, ενώ σε εκκρε­μό­τητα είτε στην ανά­κριση είτε σε δίκη βρί­σκο­νται και άλλες υπο­θέ­σεις οικο­νο­μι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, όπως η υπόθεση της Folli Follie αλλά και άλλες που είχαν χαρα­κτη­ρι­στεί οικο­νο­μικά σκάν­δαλα.

Οι εκλογές στα δικα­στή­ρια

Σημα­ντικό ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζουν και οι δια­δι­κα­σίες που έχουν ήδη δρο­μο­λο­γη­θεί για εκλογή νέας διοί­κη­σης στα μεγάλα δικα­στή­ρια της Αθήνας και στις Εισαγ­γε­λίες. Οι σχε­τι­κές εκλογές που έχουν προσ­διο­ρι­στεί για το τρίτο δεκα­ή­μερο του Σεπτεμ­βρίου θα ανα­δεί­ξουν νέες διοι­κή­σεις σε Πρω­το­δι­κείο, Εφετείο και Εισαγ­γε­λίες της Αθήνας, θέσεις νευ­ραλ­γι­κές καθώς οι προϊ­στά­με­νοί τους πάντα δια­χει­ρί­ζο­νται υπο­θέ­σεις σημα­ντι­κές και πολλές φορές ευαί­σθη­τες. Σημα­ντι­κές υπο­θέ­σεις όμως εκκρε­μούν και ενώπιον του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, δικα­στη­ρίου που φέρει το βάρος της κρίσης για αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τες νόμων αλλά και της επί­λυ­σης υπο­θέ­σεων με οικο­νο­μικό ενδια­φέ­ρον. Ηδη στην Ολο­μέ­λεια του δικα­στη­ρίου εκκρε­μεί για την πρώτη δικά­σιμο του Σεπτεμ­βρίου ακόμη μία πτυχή της επέν­δυ­σης στο Ελλη­νικό, ενώ σε τμήμα του δικα­στη­ρίου η υπόθεση για τη χρη­μα­το­δό­τηση του ΕΔΟΕΑΠ καθώς και άλλες υπο­θέ­σεις, ενώ για το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο, το τρίτο ανώτατο δικα­στή­ριο, τη φετινή δικα­στική χρονιά αρχίζει μια νέα περί­ο­δος, καθώς εφαρ­μό­ζε­ται νέος νόμος που παρέχει σημα­ντι­κό­τα­τες αρμο­διό­τη­τες στο δικα­στή­ριο με μεγάλη σημασία για την αντι­με­τώ­πιση κρί­σι­μων θεμάτων της δημό­σιας διοί­κη­σης.

Πηγή: kathimerini.gr

Ιωάννα Μάνδρου