Φώτης Μάγγος: Οι Λειψοί είναι μια…Στάση Ζωής

Λει­ψοί, ένας τόπος που ο βα­σι­λιάς Οδυσ­σέ­ας «ναυά­γη­σε» και γοη­τεύ­τη­κε από την Κα­λυ­ψώ και έμει­νε εκεί 10 χρό­νια.

Η ενέρ­γεια που εκ­πέ­μπει αυτός ο νη­σιω­τι­κός τόπος σπά­νια και πρω­τό­γνω­ρη έως και σή­με­ρα.

Για πολ­λούς είναι κρυμ­μέ­νος πα­ρά­δει­σος, για κά­ποιους άλ­λους ησυ­χα­στή­ριο όπως και να έχει οι Λει­ψοί σα­γη­νεύ­ουν όσους τους επι­σκε­φτούν.

Από την πλευ­ρά του ο  δή­μαρ­χος Λει­ψών Φώτης Μάγ­γος το­νί­ζει ότι  εμπει­ρία ζωής η επί­σκε­ψη στους Λει­ψούς.

Στο Πι­νά­κιο μιλά ακόμη για τα ορό­ση­μα του τόπου, για το με­γά­λο στοί­χη­μα που επε­τεύ­χθη και αυτό ήταν η ανα­κύ­κλω­ση, για τα έθιμα αλλά και για την αύ­ξη­ση των γεν­νή­σε­ων.

Για ποιους λό­γους η επί­σκε­ψη στους Λει­ψούς να απο­τε­λεί εμπει­ρία ζωής;

«Οι Λει­ψοί αντα­να­κλούν μία στάση ζωής που μάλ­λον εκλεί­πει στις ημέ­ρες μας. Μια «παρέα από 24 εξω­τι­κά νη­σά­κια» με ανέγ­γι­χτες πα­ρα­λί­ες, χα­λα­ρούς ρυθ­μούς, οι­κο­γε­νεια­κό κλίμα και ποιό­τη­τα χωρίς βαρύ τί­μη­μα. Τους Λει­ψούς, το νησί της θεάς Κα­λυ­ψούς, δεν τους «αγ­γί­ζει» το άγχος και η κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα. Και για να αστειευ­τού­με λίγο δέ­χθη­κα πλή­θος εν­θου­σιω­δών μη­νυ­μά­των με τη φε­τι­νή κα­μπά­νια μας, από όσους έχουν ήδη μυ­η­θεί στην μα­γεία των Λει­ψών. «Χο­νο­λου­λού… Λει­ψοί και είσαι αλλού», «Κα­ραϊ­βι­κή… Λει­ψοί και είσαι εκεί!» Οι Λει­ψοί είναι η αυ­θε­ντι­κή Ελ­λά­δα και ταυ­τό­χρο­να είναι ο εξω­τι­σμός  από… άλλη ήπει­ρο!».

Ποια είναι τα ορό­ση­μα (τοπία) του νη­σιού;

«Είναι εντυ­πω­σια­κό πώς ένας μι­κρός νη­σιω­τι­κός τόπος έχει δη­μιουρ­γή­σει τό­σους πολ­λούς και  έντο­νους συ­ναι­σθη­μα­τι­κούς δε­σμούς στα διά­φο­ρα ση­μεία του.  Το χωριό των Λει­ψών που θυ­μί­ζει ιδα­νι­κό θε­α­τρι­κό σκη­νι­κό, ο εξω­τι­κός Πλα­τύς Γυα­λός, η πα­ρα­λία της Λιε­ντού που την έχου­με κα­τα­στή­σει πλέον προ­σβά­σι­μη σε ΑμεΑ και το πο­λυ­φω­το­γρα­φη­μέ­νο Μο­νο­δέν­δρι είναι με­ρι­κά μόνο από τα ισχυ­ρά το­πό­ση­μα των Λει­ψών. Στη παν­δαι­σία των ει­κό­νων που με­τα­τρέ­πο­νται σε ανα­μνή­σεις μίας ζωής είναι και η ιδιαί­τε­ρη εκ­κλη­σία της Πα­να­γιάς του Χάρου αλλά και η εξόρ­μη­ση στο Ασπρο­νή­σι που θυ­μί­ζει ται­νία με πει­ρα­τές!».

Η ζωή των νη­σιω­τών είναι δύ­σκο­λη ωστό­σο έχετε πε­τύ­χει κά­ποια επι­τεύγ­μα­τα, όπως αυτό με την ανα­κύ­κλω­ση. Ο στό­χος είναι οι Λει­ψοί να δώ­σουν ηχηρό μή­νυ­μα στην υπό­λοι­πη χώρα πως μαζί μπο­ρού­με να πε­τύ­χου­με πολλά;

«Χαί­ρο­μαι που θέ­σα­τε τόσο εύ­στο­χα ένα θέμα που έχει ανα­δει­χθεί σε κύριο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό της συλ­λο­γι­κής μας νο­ο­τρο­πί­ας στους Λει­ψούς.  Σε πνεύ­μα αμοι­βαί­ας συ­νεν­νό­η­σης και αυτό-ορ­γά­νω­σης έχου­με προ­χω­ρή­σει πράγ­μα­τι σε και­νο­το­μί­ες, απο­τε­λώ­ντας καλό πα­ρά­δειγ­μα για όλη την Ελ­λά­δα. Οι Λει­ψοί κα­τα­λαμ­βά­νουν μία από τις πρώ­τες θέ­σεις πα­νελ­λη­νί­ως στη μέση ανα­κύ­κλω­ση ανά κά­τοι­κο. Επι­πλέ­ον, η εγκα­τά­στα­ση και λει­τουρ­γία water kiosk για προ­μή­θεια πό­σι­μου νερού σε χα­μη­λό κό­στος  «κα­τήρ­γη­σε» στην ουσία τη χρήση των πλα­στι­κών μπου­κα­λιών. Ταυ­τό­χρο­να, η ομό­φω­νη από­φα­ση για την κα­τάρ­γη­ση πλα­στι­κών μίας χρή­σης  σε καφέ- εστια­τό­ρια πε­ριό­ρι­σε τη χρήση πλα­στι­κού και «ανα­κού­φι­σε» ση­μα­ντι­κά το οι­κο­σύ­στη­μα και τις ακτές του προ­ο­ρι­σμού. Δεν είναι τυ­χαίο επί­σης πως οι Λει­ψοί, επε­λέ­γη­σαν ως ο ιδα­νι­κός τόπος για να δη­μιουρ­γη­θεί και να λει­τουρ­γή­σει το πρώτο κα­τα­φύ­γιο πε­ρί­θαλ­ψης δελ­φι­νιών στον κόσμο! Δεν προ­κα­λεί λοι­πόν έκ­πλη­ξη που με­γά­λα διε­θνή ΜΜΕ, όπως το δί­κτυο Euronews, το Σου­η­δι­κό Vagabond, το Marie Claire Ιτα­λί­ας και η La Repubblica δη­λώ­νουν συχνά πυκνά τον θαυ­μα­σμό τους για «τη μικρή αυτή φυ­σι­κή γωνιά του πλα­νή­τη που κρύ­βει με­γά­λες ευ­χά­ρι­στες εκ­πλή­ξεις»!».

Το 2020 λόγω covid-19 ο του­ρι­σμός δέ­χθη­κε πλήγ­μα. Ποια είναι η δικιά σας ει­κό­να στο νησί σας και που την απο­δί­δε­τε;

«Είναι γε­γο­νός πως η παν­δη­μία ανέ­τρε­ψε τον προ­γραμ­μα­τι­σμό για κάθε του­ρι­στι­κό προ­ο­ρι­σμό της χώρας μας. Ασφα­λώς, οι Λει­ψοί επη­ρε­ά­στη­καν από την πα­γκό­σμια και εθνι­κή αυτή δυ­σά­ρε­στη συ­γκυ­ρία. Ωστό­σο, τα επι­λεγ­μέ­να βή­μα­τα που με­θο­δι­κά πραγ­μα­το­ποι­ή­σα­με τα τε­λευ­ταία χρό­νια ως Δη­μο­τι­κή Αρχή σε συ­νεν­νό­η­ση με τις το­πι­κές επι­χει­ρή­σεις συ­νέ­βαλ­λαν σε ένα ανα­νε­ω­μέ­νο και υπο­σχό­με­νο brandname του νη­σιού που έχει κερ­δί­σει ήδη την απο­δο­χή και εμπι­στο­σύ­νη της Ελ­λη­νι­κής αγο­ράς αλλά και του­ρι­στών από το εξω­τε­ρι­κό. Ως εκ τού­του, κα­τορ­θώ­σα­με φέτος να διεκ­δι­κή­σου­με και να δια­τη­ρή­σου­με με αξιώ­σεις με­γά­λο πο­σο­στό από το με­ρί­διο μας στον του­ρι­σμό κατά την πε­ρί­ο­δο της του­ρι­στι­κής αιχ­μής, πράγ­μα που λει­τούρ­γη­σε ως ση­μα­ντι­κή οι­κο­νο­μι­κή και ψυ­χο­λο­γι­κή «ένεση» για τους επαγ­γελ­μα­τί­ες και τον τόπο σε μία τόσο δύ­σκο­λη χρο­νιά».

Κατά την τε­λευ­ταία απο­γρα­φή το νησί σας κα­τέ­γρα­φε την με­γα­λύ­τε­ρη αύ­ξη­ση γεν­νή­σε­ων. Το γε­γο­νός αυτό μαρ­τυ­ρά βελ­τί­ω­ση της ποιό­τη­τας ζωής στους κα­τοί­κους σας;

«Ο Λει­ψοί είναι ένας τόπος ακρι­τι­κός, αλλά ταυ­τό­χρο­να και προι­κι­σμέ­νος. Χάρη στην ευ­ρη­μα­τι­κό­τη­τα και πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τα των κα­τοί­κων,  έχου­με μάθει να αξιο­ποιού­με τα δώρα που μας προ­σφέ­ρει η φύση. Οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις, οι το­πι­κές πα­ρα­γω­γι­κές μο­νά­δες, οι άρ­τιες υπη­ρε­σί­ες και η πρω­το­γε­νής πα­ρα­γω­γή μας είναι η βάση των δρα­στη­ριο­τή­των μας. Οι βρα­βεύ­σεις των το­πι­κών μας προ­ϊ­ό­ντων και η αυ­ξα­νό­με­νη απο­δο­χή του προ­ο­ρι­σμού από τους εγ­χώ­ριους και διε­θνείς τα­ξι­διώ­τες επι­βε­βαιώ­νει πως βα­δί­ζου­με στον σωστό δρόμο. Τί­πο­τα δεν μας χα­ρί­στη­κε, όμως εί­μα­στε εδώ, εί­μα­στε Έλ­λη­νες και εί­μα­στε απο­φα­σι­σμέ­νοι να με­τα­λα­μπα­δεύ­σου­με τις γνώ­σεις μας στις νέες γε­νιές. Και ναι, εί­μα­στε δια­τε­θει­μέ­νοι να διαιω­νί­σου­με το λαό μας στο πα­νέ­μορ­φο αυτό ακρι­τι­κό νησί με όσο το δυ­να­τό πε­ρισ­σό­τε­ρους συ­νε­χι­στές. Όχι, γιατί εί­μα­στε πλού­σιοι ή διά­γου­με μία ζωή χωρίς προ­βλή­μα­τα, αντι­θέ­τως μά­λι­στα. Οι δυ­σκο­λί­ες είναι πολ­λές. Ωστό­σο  νοιώ­θου­με ευ­τυ­χι­σμέ­νοι μέσα από τον κα­θη­με­ρι­νό, σκλη­ρό μας αγώνα. Αυτή είναι άλ­λω­στε η στάση ζωής στους Λει­ψούς».

Πολ­λοί δεν ξέ­ρουν για την Πα­να­γιά του Χάρου που είναι θαυ­μα­τουρ­γή και αν­θί­ζουν πλάι της τα ξε­ρα­μέ­να κρι­νά­κια. Θα μας μι­λή­σε­τε για αυτό; Θα μας βά­λε­τε στο κλίμα;

«Επι­τρέψ­τε μου μία σύ­ντο­μη ιστο­ρι­κή ανα­δρο­μή. Η συ­γκε­κρι­μέ­νη ει­κό­να της Πα­να­γί­ας του Χάρου, βρί­σκε­ται σε ένα βυ­ζα­ντι­νό εκ­κλη­σά­κι που έχτι­σαν στους Λει­ψούς το 1.600μ.Χ. μο­να­χοί από την Πάτμο. Το ονό­μα­σαν «Πα­να­γία του Χάρου» εξαι­τί­ας του κει­μη­λί­ου που φι­λο­ξε­νού­σε. Μια ει­κό­να της Πα­να­γί­ας, μο­να­δι­κή στο είδος της, που δεν κρατά τον Χρι­στό στην αγκα­λιά της όπως συ­νη­θί­ζε­ται, αλλά τον Σταυ­ρό με τον Ιησού επάνω του. Είναι μια εξαι­ρε­τι­κή απει­κό­νι­ση που δεί­χνει τον θρήνο της μη­τέ­ρας και το μαρ­τύ­ριο που πέ­ρα­σε πα­ρα­λαμ­βά­νο­ντας το παιδί της νεκρό ύστε­ρα από ένα απί­στευ­τα σκλη­ρό και ατι­μω­τι­κό μαρ­τύ­ριο.

Ο ναός είναι τρι­συ­πό­στα­τος, χτι­σμέ­νος σε ρυθμό βυ­ζα­ντι­νό. Τον δια­κρί­νει ο χα­μη­λός τρού­λος, τα ακα­νό­νι­στα τόξα, που ασκούν μια ασυ­νή­θι­στη γοη­τεία και τα λι­γο­στά και στε­νό­μα­κρα πα­ρά­θυ­ρα, που το φει­δω­λό φως τους υπο­βάλ­λει τον προ­σκυ­νη­τή.

Τα αν­θι­σμέ­να κρι­νά­κια, είναι κάτι που συμ­βαί­νει κάθε χρόνο. Ξε­κί­νη­σε το 1943, όταν μία νεαρή κά­τοι­κος του νη­σιού προ­σέ­φε­ρε στην Πα­να­γιά ένα μικρό μπου­κέ­το από άσπρα κρι­νά­κια. Τα το­πο­θέ­τη­σε στην ει­κό­να της και αυτά με το πέ­ρα­σμα των ημε­ρών ξε­ρά­θη­καν. Ωστό­σο τον Ιού­λιο του ίδιου έτους άρ­χι­σαν να «ζω­ντα­νεύ­ουν», να βγά­ζουν μπου­μπού­κια τα οποία ανή­με­ρα την εορ­τής της στις 23 Αυ­γού­στου άν­θι­σαν και γέ­μι­σαν ευω­δί­ες.

Από τότε και κάθε χρόνο το φαι­νό­με­νο επα­να­λαμ­βά­νε­ται. Ξε­κι­νά­ει το μπου­κε­τά­κι που είναι ξε­ρα­μέ­νο πάνω στην ει­κό­να της Πα­να­γί­ας να βγά­ζει μπου­μπού­κια και να αν­θί­ζει. Τα κρι­νά­κια αυτά τα μα­ζεύ­ουν μετά τη γιορ­τή της και τα προ­σφέ­ρουν στους προ­σκυ­νη­τές».

Πως είναι η προ­σβα­σι­μό­τη­τα για το νησί;

«Είναι γε­γο­νός πως τα τε­λευ­ταία χρό­νια έχου­με επι­τύ­χει ση­μα­ντι­κές βελ­τιώ­σεις και στο κρί­σι­μο αυτό ζή­τη­μα. Χάρη στην δρα­στι­κή πα­ρέμ­βα­ση μας ως Δη­μο­τι­κή Αρχή και σε συν­δυα­σμό με το αί­σθη­μα ευ­θύ­νης της Blue Star Ferries, οι Λει­ψοί συν­δέ­ο­νται πλέον δύο φορές την εβδο­μά­δα με τον Πει­ραιά, γε­γο­νός που ενί­σχυ­σε ση­μα­ντι­κά το του­ρι­στι­κό ρεύμα και έθεσε τη βάση για νέα άλ­μα­τα στον του­ρι­σμό μας. Η από­φα­ση μά­λι­στα αυτή δεν ανα­κλή­θη­κε στη φε­τι­νή δύ­σκο­λη σεζόν, πράγ­μα που επι­βε­βαιώ­νει την ισχύ του προ­ο­ρι­σμού και την επι­τυ­χία της του­ρι­στι­κής στρα­τη­γι­κής μας μέχρι σή­με­ρα. Συ­μπλη­ρω­μα­τι­κά έχου­με, κατά τη διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής σεζόν, κα­θη­με­ρι­νή σύν­δε­ση με Δω­δε­κά­νη­σα, γε­γο­νός που μας κα­θι­στά ακόμη πιο προ­σβά­σι­μους σε εγ­χώ­ριο και διε­θνές επί­πε­δο.  Ο λόγος είναι πως πλέον τα διε­θνή αε­ρο­δρό­μια της Κω, της Ρόδου αλλά ακόμη και της Σάμου μπο­ρούν να εξυ­πη­ρε­τή­σουν άμεσα τους τα­ξι­διώ­τες μας από το εξω­τε­ρι­κό σε συν­δυα­σμό με τις συ­χνές και γρή­γο­ρες ακτο­πλοϊ­κές συν­δέ­σεις της Dodekanisos Seaways,  ενώ ταυ­τό­χρο­να έχου­με κα­θη­με­ρι­νή συ­γκοι­νω­νία και με τη Λέρο, που βρί­σκε­ται σε πολύ κο­ντι­νή από­στα­ση και που δια­θέ­τει αε­ρο­δρό­μιο για εγ­χώ­ριες πτή­σεις».

Ποια είναι τα πα­ρα­δο­σια­κά πιάτα που κά­ποιος πρέ­πει να δο­κι­μά­σει;

«Μου βά­ζε­τε δύ­σκο­λα! Η «επί­γευ­ση» αυ­θε­ντι­κό­τη­τας που σου αφή­νουν οι Λει­ψοί «περ­νά­ει», χωρίς αμ­φι­βο­λία και από την το­πι­κή κου­ζί­να.Γρα­φι­κά τα­βερ­νά­κια και ου­ζε­ρί  μπο­ρούν να σε τα­ξι­δεύ­ουν γευ­στι­κά με φόντο την γρα­φι­κό­τη­τα και  τη φυ­σι­κή ομορ­φιά του νη­σιού. Φρέ­σκα θα­λασ­σι­νά και ψάρια, σπι­τι­κά μα­γει­ρευ­τά και συ­ντα­γές που δια­τη­ρού­νται ευ­λα­βι­κά από γενιά σε γενιά, «πρω­τα­γω­νι­στούν» στο μενού των ανα­ρίθ­μη­των επι­λο­γών μας. Από το τρα­πέ­ζι των Λει­ψών δεν λεί­πει το πα­ρα­δο­σια­κό ψωμί, οι ιδιαί­τε­ρες ποι­κι­λί­ες τυ­ριών του το­πι­κού τυ­ρο­κο­μεί­ου, κά­ποιες από αυτές με το­πι­κό βου­βα­λί­σιο γάλα, τα θε­σπέ­σια γλυκά, τα εξαί­σια αρ­το­σκευά­σμα­τα των εκ­πλη­κτι­κών φούρ­νων μας, καθώς και ο μο­να­δι­κός οίνος.  Μά­λι­στα, το κρασί που λέει ο μύθος πώς πήρε μαζί ο Οδυσ­σέ­ας όταν έφυγε από το νησί, ίσως τε­λι­κά και να είναι ο δη­μο­φι­λής οίνος που έφτα­νε κά­πο­τε μέχρι και… το Βα­τι­κα­νό!».

Τέλος, τι ση­μαί­νουν για εσάς οι Λει­ψοί;

««Λει­ψοί» ση­μαί­νει «οι­κο­γέ­νεια». Στον τόπο με τις πε­ρισ­σό­τε­ρες γεν­νή­σεις σε όλη την Ελ­λά­δα, έχω την χαρά, την τιμή και την τύχη να είμαι οι­κο­γε­νειάρ­χης πο­λύ­τε­κνης οι­κο­γέ­νειας. Η έν­νοια της  οι­κο­γέ­νειας για εμάς στους Λει­ψούς είναι το παν. Είναι συ­ναί­σθη­μα, αγάπη, πίστη, αυ­το­θυ­σία, ευ­τυ­χία και ευ­θύ­νη. Όλα αυτά συ­νά­μα συ­μπυ­κνώ­νουν και όσα νοιώ­θω προ­σω­πι­κά για τον τόπο που με γέν­νη­σε και που με εμπι­στεύ­ε­ται σή­με­ρα ως Δή­μαρ­χο. Χωρίς αμ­φι­βο­λία, όλα αυτά μας χα­ρα­κτη­ρί­ζουν και στην κα­θη­με­ρι­νή μας επαφή με τους φί­λους μας από όλη την Ελ­λά­δα και από το εξω­τε­ρι­κό. Σαν μια δε­μέ­νη οι­κο­γέ­νεια, οι ντό­πιοι μο­χθούν και δου­λεύ­ουν αλλά όλοι μαζί μοι­ρά­ζο­νται και στιγ­μές χαράς. Σε αυτές τις στιγ­μές είναι και ο κάθε τα­ξι­διώ­της κα­λε­σμέ­νος, για τον απλό λόγο πως είναι μέλος της οι­κο­γέ­νειας μας. Γιατί οι Λει­ψοί είναι, με δύο λόγια, μια Στάση Ζωής!».