“Επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία: Ενεργή στήριξη της Ελλάδας ή εν τέλει παιχνίδι εντυπώσεων;”

Αρθρο της Παρα­σκευής – Ελευ­θε­ρίας Φτα­κλάκη

Αναμ­φι­σβή­τητα, η Ελλάδα περνάει μια πολύ δύσκολη περίοδο σε σχέση με τον ανα­θε­ω­ρη­τι­σμό της Τουρ­κίας, όπου εδώ και 20 ημέρες, καθη­με­ρινά προ­κα­λεί με τις πρα­κτι­κές της παρα­βιά­ζο­ντας και κατα­στρα­τη­γώ­ντας εν γένει το Διεθνές Δίκαιο και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασ­σας (UNCLOS 1982) .

Μέσα σε αυτό το τετα­μένο κλίμα, οι ευρω­παίοι εταίροι και οι στρα­τη­γι­κοί σύμ­μα­χοι της Ελλάδας, όπως είναι οι Η.Π.Α., «προ­σπα­θούν» να απο­κλι­μα­κώ­σουν την ένταση και κυρίως να πείσουν τον Ταγίπ Ερντο­γάν να καθίσει στο τραπέζι δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, εγκα­τα­λεί­πο­ντας την ανα­θε­ω­ρη­τική στρα­τη­γική του και τις απειλές για διεκ­δί­κηση θαλάσ­σιων ζωνών στη Ν.Α. Μεσό­γειο.

Τα όπλα πλέον που δια­θέ­τουν οι εταίροι και σύμ­μα­χοι μας, πέραν της διπλω­μα­τι­κής οδού που απ’ ότι φαί­νε­ται εξα­ντλή­θηκε χωρίς απο­τέ­λε­σμα, αφορούν στην επιβολή κυρώ­σεων στην Τουρκία. Όμως και εδώ το τοπίο είναι νεφε­λώ­δες…

Όσον αφορά στην ΕΕ, ο κατά­λο­γος κυρώ­σεων που παρου­σί­ασε ο Ύπατος Εκπρό­σω­πος για θέματα εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής και ασφά­λειας της Ε.Ε., Ζοζέπ Μπορέλ κατά της Τουρ­κίας στη διάρ­κεια της άτυπης Συνόδου των Υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, δεν αγγί­ζουν το μεγάλο πρό­βλημα της Τουρ­κίας που είναι η οικο­νο­μία της καθώς στις προ­τά­σεις, μεταξύ άλλων, ανα­φέ­ρε­ται το ενδε­χό­μενο μείωσης ευρω­παϊ­κών κον­δυ­λίων στην Τουρκία (sic).!! Ο προ­τει­νό­με­νος προ­φο­ρι­κός κατά­λο­γος ακόμα δεν έχει ψηφι­στεί από το Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο και ως εκ τούτου η ελλη­νική κυβέρ­νηση οφείλει να ασκήσει περαι­τέρω πιέσεις προ­κει­μέ­νου οι κυρώ­σεις να είναι αυστη­ρό­τε­ρες και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρες.

Εξάλλου, ας μην ξεχνάμε πως η γερ­μα­νική προ­ε­δρία ανέλαβε να εκπο­νή­σει μια ευρω-τουρκική στρα­τη­γική, στο πλαίσιο της οποίας σαφώς και περι­λαμ­βά­νο­νται μεγάλα χρη­μα­τικά κον­δύ­λια για την Τουρκία. Να θυμη­θούμε πως στη Συμ­φω­νία ΕΕ- Τουρ­κίας για την αντι­με­τώ­πιση της μετα­να­στευ­τι­κής/προ­σφυ­γι­κής κρίσης, η Τουρκία έχει εκτα­μιεύ­σει μέχρι σήμερα πάνω από 6 δις€ και έχει ακόμα να λαμ­βά­νει. Επο­μέ­νως, υπάρχει και αυτή η ατζέντα στο τραπέζι για την οποία διε­ρω­τό­μα­στε αν η γερ­μα­νική προ­ε­δρία θα αξιο­ποι­ή­σει ως μέσο πίεσης της Τουρ­κίας ή όχι. Οσο­νούπω θα φανεί..

Όσον αφορά στο στρα­τη­γικό σύμμαχο της Ελλάδας, τις Η.Π.Α., σε επίπεδο ρητο­ρι­κής και καλών προ­θέ­σεων, ο Πρό­ε­δρος Τραμπ, επι­κοι­νώ­νησε τηλε­φω­νικά με τον Ταγίπ Ερντο­γάν, προ­κει­μέ­νου να απο­κλι­μα­κώ­σει την ένταση. Όμως, σε πρα­κτικό επίπεδο, δεν έχει ληφθεί καμία ουσια­στική απόφαση για να πεισθεί ο Ερντο­γάν. Γνω­ρί­ζουμε πολύ καλά πως αν ο Τραμπ επι­θυ­μεί πραγ­μα­τικά να «συνε­τί­σει» τον Ερντο­γάν, μπορεί να το πράξει. Ας θυμη­θούμε την περί­πτωση του αμε­ρι­κα­νού ιερέα, Άντριου Κρεγκ Μπράν­σον που είχε βρεθεί στο επί­κε­ντρο της κλι­μα­κού­με­νης κρίσης στις σχέσεις της Τουρ­κίας με τις ΗΠΑ με τον Αμε­ρι­κανό Πρόεδρο να ενερ­γο­ποιεί οικο­νο­μι­κές κυρώ­σεις προς την Τουρκία, με απο­τέ­λε­σμα τη διο­λί­σθηση της τουρ­κι­κής λίρας, παρα­σέρ­νο­ντας εκείνη την περίοδο το χρη­μα­τι­στή­ριο της Τουρ­κίας και όχι μόνο.

Επο­μέ­νως, αν ο Τραμπ θελήσει να «πείσει» τον Τούρκο Πρόεδρο να εγκα­τα­λεί­ψει την ανα­θε­ω­ρη­τική στρα­τη­γική του στη Ν.Α. Μεσό­γειο, που ουδείς γνω­ρί­ζει μέχρι που μπορεί να φτάσει η κλι­μά­κωση της, είναι πολύ εύκολο να το κάνει. Το ζητού­μενο είναι αν το επι­θυ­μεί. Άλλωστε, μην ξεχνάμε τη φιλία των δυο ανδρών, τα κοινά οικο­νο­μικά συμ­φέ­ρο­ντα τους και τη «διπλω­μα­τία» των γαμπρών (βλ. σχετικό άρθρο μου με τίτλο « Τουρκία: Μια απα­σφα­λι­σμένη βόμβα στη Μεσό­γειο, στο περιο­δικό «Επί­καιρα», Ιανουά­ριος 2020- επε­τειακό τεύχος,).

Εν κατα­κλείδι, η Ελλάδα βιώνει μια πολύ επι­κίν­δυνη περίοδο και έχει ανάγκη την αλλη­λεγ­γύη και την έμπρα­κτη στήριξη των εταίρων και συμ­μά­χων της με πράξεις και όχι με ρητο­ρι­κές.

Από την άλλη πλευρά, το υπαρκτό πρό­βλημα της Τουρ­κίας απο­τε­λεί η δια­λυ­μένη οικο­νο­μία της και η συνεχής διο­λί­σθηση της τουρ­κι­κής λίρας. Επο­μέ­νως, αν οι εταίροι/σύμ­μα­χοι της Ελλάδας θελή­σουν πραγ­μα­τικά να στη­ρί­ξουν εμπρά­κτως τη χώρα μας, δεν έχουν παρά να προ­χω­ρή­σουν στην ουσια­στική επιβολή σκληρών κυρώ­σεων απέ­να­ντι στη γείτονα χώρα για να συνει­δη­το­ποι­ή­σει ο Ερντο­γάν πως δεν είναι ο «κυρί­αρ­χος» στην περιοχή και πως οφείλει να λει­τουρ­γή­σει σύμφωνα με τους κανόνες του διε­θνούς συστή­μα­τος και όχι με βάση την προ­σω­πική του ατζέντα.

Το ερώτημα που τίθεται φυσικά αφορά στο κατά πόσο τελικά επι­θυ­μούν να στρα­φούν κατά του Ερντο­γάν!!! Εδώ ξεκι­νούν τα δύσκολα…