Νότια της Κρήτης το επόμενο τεστ για τις σχέσεις με την Τουρκία

Στο ενδε­χό­μενο εκτρά­χυν­σης της κρίσης στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, με υπαι­τιό­τητα της Τουρ­κίας, εφόσον, βέβαια, ο διπλω­μα­τι­κός δίαυλος δεν λει­τουρ­γή­σει, η Αθήνα έχει τονίσει προς όλες τις κατευ­θύν­σεις ότι πιθανή ανα­κή­ρυξη ερευνών σε περιο­χές του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου θα απο­τε­λέ­σει σαφή κατα­πά­τηση της πιο βασικής ελλη­νι­κής κόκ­κι­νης γραμμής. Κοινώς, η Αθήνα δεν πρό­κει­ται να ανεχθεί έρευνες στα νότια ή τα ανα­το­λικά της Κρήτης.

Εντός της εβδο­μά­δας που αρχίζει υπάρχει μία σειρά από κρί­σι­μες ημε­ρο­μη­νίες που είναι ενδει­κτι­κές της οριακής κατά­στα­σης την οποία δια­νύ­ουν οι ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις. Αθήνα και Λευ­κω­σία έχουν συμ­φω­νή­σει ότι στην ερχό­μενη συνε­δρί­αση της άτυπης συνόδου των υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών της Ε.Ε. (Gymnich) στις 27 και 28 Αυγού­στου που θα διε­ξα­χθεί διά ζώσης στο Βερο­λίνο, θα ζητή­σουν από τον ύπατο εκπρό­σωπο Ζοζέπ Μπορέλ την παρου­σί­αση ενός εγγρά­φου με επι­λο­γές κυρώ­σεων κατά της Τουρ­κίας.

Εως τότε ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών της Γερ­μα­νίας Χάικο Μάας θα έχει επι­σκε­φθεί Αθήνα και Αγκυρα, σε μια προ­σπά­θεια να εντο­πί­σει αν υπάρχει έδαφος για μια νέα τριμερή (Γιαν Χέκερ, Ελένη Σουρανή, Ιμπραήμ Καλίν). Την ίδια ημέρα με το Gymnich, λήγει και το (θεω­ρη­τικό) χρονικό περι­θώ­ριο, βάσει του οποίου η τουρ­κική εται­ρεία πετρε­λαίων (ΤΡΑΟ) θα μπορεί να αδειο­δο­τη­θεί για έρευνες από το υπουρ­γείο Ενέρ­γειας στα οικό­πεδα του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου.

Είναι, λοιπόν, σαφές ότι η φιλό­δοξη γερ­μα­νική δια­με­σο­λά­βηση θα πρέπει να επι­τύ­χει απο­τε­λέ­σματα και, μάλιστα, ταχέως. Σκοπός των Γερ­μα­νών φαί­νε­ται ότι είναι η νέα τρι­με­ρής να γίνει το ταχύ­τερο δυνατόν, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την επα­νέ­ναρξη των διε­ρευ­νη­τι­κών επαφών. Σε αυτή τη δια­δι­κα­σία από την τουρ­κική πλευρά δια­δρα­μα­τί­ζει ιδιαί­τερα σημα­ντικό ρόλο ο γενικός διευ­θυ­ντής αερο­ναυ­τι­λια­κών του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών Τσα­γα­τάι Ερτσι­γές, ο οποίος έχει εμπει­ρία από παλαιό­τε­ρες διε­ρευ­νη­τι­κές επαφές όπου συμ­με­τείχε, βέβαια όχι ως επι­κε­φα­λής. Από την ελλη­νική πλευρά ως η πλέον προ­φα­νής επιλογή εμφα­νί­ζε­ται ο Παύλος Απο­στο­λί­δης, ο οποίος γνω­ρί­ζει από πρώτο χέρι τι διη­μεί­φθη στους προη­γού­με­νους 60 γύρους.

Από την Αθήνα τονί­ζε­ται με κάθε τρόπο ότι είναι αδια­νό­ητη η έναρξη του δια­λό­γου ενώ ο τουρ­κι­κός στόλος εξα­κο­λου­θεί να είναι ανε­πτυγ­μέ­νος στο Αιγαίο και την Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Μέχρι αργά το βράδυ της Παρα­σκευής δεν είχε απο­χω­ρή­σει ούτε μία μονάδα του τουρ­κι­κού στόλου από το Αιγαίο και την Ανα­το­λική Μεσό­γειο, ενώ και η τουρ­κική αερο­πο­ρία παρέ­μενε ενεργή, επι­χει­ρώ­ντας, μάλιστα, είτε με UAV είτε με αερο­σκάφη ναυ­τι­κής συνερ­γα­σίας τύπου CN-235 να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν κατο­πτεύ­σεις στον χώρο του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου.

Για την ελλη­νική πλευρά η τουρ­κική στρα­τιω­τική προ­κλη­τι­κό­τητα είναι ένα πολύ πραγ­μα­τικό στοι­χείο, κάτι που φάνηκε από το ατύχημα με τις φρε­γά­τες «Λήμνος» και «Κεμάλ Ρέις», αλλά και την έντονη υπο­βρυ­χιακή δράση. Ο εντο­πι­σμός τουρ­κι­κών υπο­βρυ­χίων ακόμη και πολύ κοντά σε ελλη­νικά νησιά είναι ενδει­κτι­κός ενός παι­χνι­διού νεύρων κάτω από το νερό, το οποίο έχει, επίσης, πολύ επι­κίν­δυνα χαρα­κτη­ρι­στικά.

Χθες, Κυριακή, η Αγκυρα ανα­κοί­νωσε την επέ­κταση, έως τις 27 Αυγού­στου, της NAVTEX βάσει της οποίας το «Ορούτς Ρέις» δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην ελλη­νική υφα­λο­κρη­πίδα, θέτο­ντας σε κίνδυνο τη γερ­μα­νική δια­με­σο­λά­βηση.

Οπως φάνηκε και από τη συνά­ντηση του προ­έ­δρου της Γαλλίας Εμα­νουέλ Μακρόν με την καγκε­λά­ριο της Γερ­μα­νίας Αγκελα Μέρκελ, Παρίσι και Βερο­λίνο έχουν «μοι­ρα­στεί» ρόλους στη δια­χεί­ριση της ελλη­νι­κής κρίσης. Οι δύο ισχυροί της Ε.Ε. κρατούν στο τραπέζι τόσο τη διπλω­μα­τική δράση όσο και τη στρα­τιω­τική ισχύ, κάτι που εκφρά­στηκε από τον όρο της «συμπλη­ρω­μα­τι­κό­τη­τας» που χρη­σι­μο­ποί­ησε ο κ. Μακρόν στο Φορ ντε Μπρε­γκαν­σόν.

Η στάση της Γερ­μα­νίας, σύμφωνα με ορι­σμέ­νες ερμη­νείες, βρί­σκε­ται σε αγαστή σύμπνοια με το Παρίσι, παρά τα επι­φαι­νό­μενα. Οι δύο πλευρές συμ­φω­νούν ότι δεν είναι δυνατόν να μην υπάρχει κανένας αξιό­πι­στος δίαυλος επι­κοι­νω­νίας ανάμεσα στην Ευρώπη και την Τουρκία. Βέβαια, τα απο­τε­λέ­σματα θα δείξουν αν αυτή η τακτική απο­δί­δει.

Η στάση της Γαλλίας

Στον αντί­ποδα της γερ­μα­νι­κής στάσης, από τη Γαλλία έχει επι­ση­μαν­θεί προς τους καθ’ ύλην αρμό­διους στην Ελλάδα με κάθε τρόπο, ότι υπάρχει πρόθεση για διάθεση μέσων και κάθε βοή­θειας, όπου και αν αυτό ζητηθεί. Μάλιστα, σύμφωνα με καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές, στην τελευ­ταία συζή­τηση που είχαν ο υπουρ­γός Εθνικής Αμυνας Νίκος Πανα­γιω­τό­που­λος με την ομόλογό του Φλοράνς Παρλί, από τη γαλλική πλευρά δεν έγινε καμία νύξη σε εξο­πλι­σμούς, αντι­θέ­τως επι­ση­μάν­θηκε ότι προέχει η ασφά­λεια των κρατών-μελών της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης. Το αμέσως επόμενο χρονικό διά­στημα, Ελλάδα, Γαλλία, Κυπριακή Δημο­κρα­τία και Αίγυ­πτος, θα διε­ξα­γά­γουν από κοινού μεγάλη στρα­τιω­τική άσκηση στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, με σκοπό να εκπεμ­φθεί ένα σαφές μήνυμα προς την Τουρκία. Και σε αυτή την περί­πτωση ο συμ­βο­λι­σμός της Κρήτης και η επιλογή της 115 Πτέ­ρυ­γας Μάχης στη Σούδα για τη στάθ­μευση ενός ζεύγους γαλ­λι­κών μαχη­τι­κών αερο­σκα­φών Ραφάλ, αλλά και τεσ­σά­ρων F-16 των Ηνω­μέ­νων Αρα­βι­κών Εμι­ρά­των (ΗΑΕ), χώρα με στρα­τη­γική τοπο­θέ­τηση κατά της Τουρ­κίας, είναι εύγλωτ­τος.

Η πρό­σφατη επί­σκεψη του αρχηγού ΓΕΕΘΑ Κων­στα­ντί­νου Φλώρου, στο Στρα­τη­γείο Διοί­κη­σης Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου στη Σούδα, δείχνει και τη βαρύ­τητα που απο­δί­δει η ηγεσία των Ενόπλων Δυνά­μεων στη σημασία της Κρήτης, ειδικά σε αυτή τη φάση. Πέρα, ωστόσο, από τον ναύ­σταθμο Κρήτης και την 115 ΠΜ στη Σούδα, κατα­κό­ρυφα έχει αυξηθεί η επι­χει­ρη­σιακή σημασία του συνόλου των στρα­τιω­τι­κών μονάδων στο νησί.

Η στάση της Γαλλίας έχει εκτι­μη­θεί ιδιαί­τερα από την Αθήνα, κάτι που ανα­ζω­πύ­ρωσε τις συζη­τή­σεις για συνερ­γα­σία στον τομέα των εξο­πλι­στι­κών. Παρά το γεγονός ότι οι φρε­γά­τες τύπου Belh@rra παρα­μέ­νουν ακριβές για τον τρέ­χο­ντα ελλη­νικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, φαί­νε­ται ότι εξε­τά­ζο­νται άλλα πεδία, με επι­κρα­τέ­στερο το αερο­πο­ρικό. Οι δύο πλευρές συζη­τούν για την προ­μή­θεια 12 αερο­σκα­φών τύπου Ραφάλ, αλλά και πώς μπορεί να επε­κτεί­νουν τη συνερ­γα­σία τους συνο­λι­κό­τερα. Η ανάγκη της Ελλάδας να ενι­σχύ­σει τον στόλο της έχει οδη­γή­σει, πάντως, σε πληθώρα νέων προ­τά­σεων.

Υπήρξε επίσημη παρου­σί­αση από τους Ισπα­νούς και τη φρεγάτα τύπου F-110, ενώ, μια σχετικά απρό­σμενη πρόταση ήλθε και από το Ηνωμένο Βασί­λειο, το οποίο επι­θυ­μεί να προ­ω­θή­σει παλαιό­τε­ρου τύπου φρε­γά­τες Type 23, προς κάλυψη των αναγκών του πολε­μι­κού ναυ­τι­κού για ενδιά­μεση λύση. Πέρα από αυτό, φαί­νε­ται να υπάρχει και ένα διπλω­μα­τικό ενδια­φέ­ρον για την κρίση στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο από το Λονδίνο. Διπλω­μα­τι­κοί κύκλοι εκτι­μούν ότι πρό­κει­ται για ανα­με­νό­μενο ενδια­φέ­ρον, ιδιαί­τερα τη στιγμή κατά την οποία το Ηνωμένο Βασί­λειο, εκτός Ε.Ε. πλέον, επι­χει­ρεί να επα­νέλ­θει κάπως στην περιοχή. Σύμφωνα με άλλες εκτι­μή­σεις, στο Λονδίνο υπάρχει ανη­συ­χία ότι ανα­τα­ραχή στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, θα θέσει σε κίνδυνο και την οικο­νο­μική θέση που επι­χει­ρεί να απο­κτή­σει το Ηνωμένο Βασί­λειο στην Τουρκία, μέσω επεν­δύ­σεων που φαί­νε­ται πως σχε­διά­ζο­νται σε στρα­τη­γικό επίπεδο.

Το κόστος της αυξη­μέ­νης επι­φυ­λα­κής

Για την Ελλάδα η επι­μή­κυνση μιας κατά­στα­σης αυξη­μέ­νης επι­φυ­λα­κής με την Τουρκία σημαί­νει, ταυ­τό­χρονα, κόπωση μέσων και αυξη­μέ­νες δαπάνες. Αρκετοί έμπει­ροι παρα­τη­ρη­τές ανη­συ­χούν ότι αν αυτή η κατά­σταση συνε­χι­στεί για ακόμα έξι μήνες, τότε μέρος από το 1,5 δισ. ευρώ με το οποίο η κυβέρ­νηση υπο­λο­γί­ζει να επι­χο­ρη­γή­σει τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό των Ε.Δ. για αγορές νέων εξο­πλι­σμών θα ανα­λω­θεί για τη δια­τή­ρηση των υφι­στά­με­νων μέσων σε επι­χει­ρη­σιακά υψηλό επίπεδο. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να προ­στε­θεί ότι υπάρ­χουν κόστη τα οποία δεν είναι τόσο εμφανή, όπως, για παρά­δειγμα, η απα­ραί­τητη μετα­φορά μονάδων του Π.Ν. και των Ειδικών Επι­χει­ρή­σεων στην Κρήτη, για ταχύ­τερη πρό­σβαση στο πραγ­μα­τικό θέατρο της κρίσης, που δεν είναι άλλο από την Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Οι σχε­τι­κές προ­ε­τοι­μα­σίες έχουν αρχίσει εδώ και του­λά­χι­στον ένα χρόνο, ωστόσο η επι­τά­χυνσή τους λει­τουρ­γεί επι­βα­ρυ­ντικά για τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό των Ενόπλων Δυνά­μεων.

Πηγή: kathimerini.gr

ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ